Cùng với Hà Nội, tỉnh Lào Cai và thành phố Hải Phòng đang hoàn thiện bộ tiêu chí cụ thể để thí điểm xây dựng mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa.
Phát biểu tại hội thảo Xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới – những vấn đề lý luận và thực tiễn ngày 21/5, ông Dương Đức Huy, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh Lào Cai cho biết trước khi hợp nhất với Yên Bái thành tỉnh Lào Cai mới, tỉnh Lào Cai cũ đã được Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương gợi ý nghiên cứu mô hình này. Khi đó, Lào Cai triển khai mô hình ban tuyên vận ở xã, phường, còn Yên Bái xây dựng bộ chỉ số hạnh phúc.
Sau khi hợp nhất hai tỉnh, địa phương đã báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư và được đồng ý chủ trương khảo sát, lựa chọn địa điểm thí điểm xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa. Địa bàn được lựa chọn phải có tính đại diện, không quá đặc thù. Trong đó, phường Lào Cai đại diện khu vực đô thị gắn với kinh tế cửa khẩu và biên giới, còn xã Trấn Yên tiêu biểu cho khu vực nông thôn.
“Lúc đầu, chúng tôi khá bối rối khi xây dựng bộ tiêu chí xã phường xã hội chủ nghĩa vì là địa phương đầu tiên bắt tay thực hiện ý tưởng này”, ông Huy nói và cho biết tỉnh đã tổ chức nhiều hội thảo, ba lần chỉnh sửa đề án để hoàn thiện nội dung.
Hệ thống tiêu chí xã phường xã hội chủ nghĩa tại Lào Cai được xây dựng trên 5 nhóm gồm xây dựng con người mới; môi trường sống an toàn, hạnh phúc; phát triển hạ tầng; phát triển kinh tế – xã hội; hệ thống kỹ thuật xã hội. Trên cơ sở đó, tỉnh xây dựng 48 tiêu chí chung cho hệ thống xã phường xã hội chủ nghĩa. Khi triển khai thực tế, phường Lào Cai dự kiến áp dụng 72 tiêu chí cụ thể, còn xã Trấn Yên có 60 tiêu chí.
Phường Lào Cai được định hướng phát triển kinh tế cửa khẩu, du lịch, dịch vụ và logistics. Xã Trấn Yên tập trung phát triển kinh tế nông nghiệp, chú trọng tín chỉ carbon và nông nghiệp sinh thái phục vụ du lịch. “Chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện bộ tiêu chí xã phường xã hội chủ nghĩa để có thể áp dụng ngay trong thực tiễn và đo đếm rõ ràng bằng các chỉ số cụ thể”, ông Huy nói.
Hải Phòng thí điểm mô hình xã phường gắn với chỉ số hạnh phúc
Ông Nguyễn Quang Phúc, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hải Phòng cho biết địa phương đã tổ chức nhiều hội thảo với sự tham gia của các chuyên gia, đồng thời thảo luận tại đại hội đảng bộ cơ sở để hoàn thiện đề án về mô hình xã hội chủ nghĩa. Tháng 1/2026, thành phố ban hành Đề án xây dựng và triển khai một số mô hình gắn với con người xã hội chủ nghĩa tại Hải Phòng giai đoạn 2026 – 2030 và những năm tiếp theo.
Đề án xác định 8 nhóm đặc trưng của mô hình xã hội chủ nghĩa tại thành phố, gồm mục tiêu dân giàu, thành phố vững mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; nhân dân làm chủ, đồng hành, thụ hưởng; nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp, thông minh, hội nhập sâu rộng; nền văn hóa hiện đại, nhân văn, giàu bản sắc; người dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc và điều kiện phát triển toàn diện; xã hội phát triển bền vững, bình đẳng, vì con người; chính quyền kiến tạo, liêm chính, hành động, phục vụ nhân dân; quốc phòng, an ninh vững mạnh cùng quan hệ hữu nghị, hợp tác và phát triển.
Bên cạnh đó, Đề án cũng xây dựng 6 nhóm tiêu chí về con người xã hội chủ nghĩa tại Hải Phòng như yêu nước, yêu Hải Phòng; trung thực, nghĩa tình; có khát vọng cống hiến; bản lĩnh, đổi mới sáng tạo, hội nhập; đoàn kết, trách nhiệm, kỷ cương; tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường và tự hào dân tộc.
Trên cơ sở các nhóm tiêu chí này, Hải Phòng xây dựng 11 mô hình về xây dựng Đảng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và phát triển con người để triển khai trong thực tế. Trong đó có 3 mô hình về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, 2 mô hình phát triển kinh tế, 4 mô hình phát triển văn hóa – xã hội và 2 mô hình phát huy phẩm chất, năng lực con người.
Các địa phương, đơn vị sẽ căn cứ nguồn lực, tiềm năng và lợi thế để chủ động lựa chọn mô hình phù hợp, bảo đảm khả thi, dễ triển khai và thu hút sự tham gia của người dân, doanh nghiệp. Mục tiêu là xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố văn minh, hạnh phúc.
Theo ông Phúc, Hải Phòng có nhiều thuận lợi khi xây dựng mô hình xã hội chủ nghĩa nhờ 10 năm liên tiếp duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số, có nguồn lực đầu tư hạ tầng; thu nhập bình quân đầu người cao hơn mặt bằng chung cả nước; toàn bộ xã đã hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới, nhiều nơi tiệm cận tiêu chí đô thị; người dân có tinh thần tự lực, tự cường cao.
Để xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa, ông Phúc cho rằng cần có bộ tiêu chí cụ thể gắn với chỉ số hài lòng thực chất và chỉ số hạnh phúc của người dân. Đội ngũ cán bộ cấp xã cần nâng cao năng lực số; mọi quy hoạch, chính sách ở cấp xã phải được công khai để người dân biết, bàn và giám sát. Thành phố cũng cần ưu tiên nguồn lực cho giáo dục, y tế và nhà ở công nhân.
Dự kiến đến tháng 6, Hải Phòng sẽ hoàn thiện đề án xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa để triển khai trong thực tế. “Với quyết tâm chính trị rất cao và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cùng văn hóa, tính cách con người Hải Phòng và điều kiện về nguồn lực, chúng tôi sẽ hoàn thiện bộ tiêu chí xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa để sớm áp dụng vào thực tiễn”, ông Phúc nói.
Chiều nay 20.4, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đã chủ trì buổi làm việc với Tập đoàn THACO, thảo luận các định hướng đầu tư phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu trên địa bàn.
Tại buổi làm việc, THACO trình bày đề xuất chiến lược phát triển vùng trồng sâm Ngọc Linh theo hướng quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao.
Theo đó, tập đoàn dự kiến triển khai dự án "Sản xuất trồng trọt sâm Ngọc Linh tập trung theo phương pháp công nghiệp kết hợp trồng cây lâm nghiệp và dược liệu dưới tán rừng" tại các xã Trà Linh và Trà Tập (thành phố Đà Nẵng), với tổng diện tích lên đến 4.600 ha.
Trong tổng quy mô này, có khoảng 1.275 ha sẽ dành riêng cho trồng sâm Ngọc Linh; 3.325 ha còn lại phát triển cây lâm nghiệp, dược liệu dưới tán rừng và xây dựng hạ tầng giao thông.
Dự án do THACO AGRI làm chủ đầu tư, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026 – 2031.
Mục tiêu của dự án là phát triển bền vững vùng nguyên liệu sâm Ngọc Linh, gia tăng giá trị kinh tế, đồng thời hình thành chuỗi khép kín từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Theo định hướng, THACO sẽ phát triển vùng trồng sâm Ngọc Linh tại khu vực có độ cao từ 1.000 - 1.500 m, tổ chức sản xuất theo hướng công nghiệp kết hợp trồng dược liệu, cây lâm nghiệp và chăn nuôi phù hợp. Mô hình sản xuất tích hợp tuần hoàn được kỳ vọng tạo nền tảng cho nền nông nghiệp xanh, bền vững.
Đáng chú ý, tập đoàn cũng đề xuất nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trồng sâm Ngọc Linh trong nhà màng. Quy trình này bao gồm sản xuất cây giống bằng giá thể dinh dưỡng đến kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch, giúp kiểm soát dịch bệnh, chủ động điều chỉnh môi trường sinh trưởng. Qua đó, nâng cao năng suất, chất lượng và giảm giá thành, từng bước đưa sâm Ngọc Linh trở nên phổ biến hơn trên thị trường.
THACO kiến nghị UBND thành phố Đà Nẵng xem xét quy hoạch các vùng sản xuất trồng sâm và dược liệu theo đề xuất; đồng thời hướng dẫn hoàn thiện thủ tục pháp lý để sớm triển khai dự án. Tập đoàn cũng đề xuất xây dựng thương hiệu sâm Ngọc Linh mang xuất xứ Đà Nẵng, gắn với chuỗi giá trị bền vững và thị trường quốc tế.
Tại buổi làm việc, ngoài lĩnh vực nông nghiệp, Tập đoàn THACO còn đề xuất một số dự án công nghiệp, dự án nhà ở xã hội và dự án đô thị đường sắt số 2, góp phần mở rộng hệ sinh thái đầu tư đa ngành tại địa phương.
Kết luận buổi làm việc, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đề nghị Tập đoàn THACO khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục theo quy định. Đồng thời, giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp các sở, ngành liên quan rà soát, tham mưu quy trình thực hiện; cập nhật kế hoạch và phương án lựa chọn đầu tư bảo đảm tiến độ.
Ông Hùng đề nghị các thủ tục được triển khai đồng bộ, rút ngắn thời gian, tăng cường phối hợp và xử lý song song các bước liên quan. Đồng thời, đề nghị THACO chủ động chuẩn bị các điều kiện triển khai, xây dựng định hướng phát triển và thương hiệu; trong quá trình thực hiện, cần kịp thời báo cáo để được xem xét, tháo gỡ khó khăn.
Thực hiện cao điểm 45 ngày đêm tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, làm sạch địa bàn, Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.HCM vừa triệt phá thành công một đường dây cưỡng đoạt tài sản quy mô lớn, các bị can đòi nợ kiểu "xã hội đen" núp bóng công ty mua bán nợ.
Ổ nhóm này núp bóng Công ty cổ phần Đầu tư mua bán nợ Song Long (trụ sở tại phường Tân Sơn Nhất) để tổ chức đòi nợ thuê theo kiểu "xã hội đen", do Vũ Hoàng Long (43 tuổi, ở Phường Trung Mỹ Tây, TP.HCM; giám đốc công ty) cầm đầu.
Ngày 20.5, Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 17 bị can về tội "Cưỡng đoạt tài sản". Một số bị can khác bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú.
Theo điều tra ban đầu, năm 2020, khi pháp luật chính thức cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê, Vũ Hoàng Long đã giải thể công ty cũ nhưng ngay lập tức thành lập Công ty cổ phần Đầu tư mua bán nợ Song Long (trụ sở tại phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM) để làm "bình phong".
Bản chất của doanh nghiệp này là sử dụng các hợp đồng mua bán nợ giả cách nhằm hợp pháp hóa hoạt động đòi nợ thuê trái pháp luật.
PC02 cho biết Công ty Song Long thực tế không hề thanh toán tiền mua lại các khoản nợ, mà chỉ ký thỏa thuận ăn chia với chủ nợ với tỷ lệ cực cao, dao động từ 25% đến 55% trên tổng số tiền đòi được. Chưa kể, khách hàng phải đóng trước khoản "phí thẩm định hồ sơ" lên đến hàng chục triệu đồng và không được hoàn lại kể cả khi đòi nợ thất bại.
Để vận hành, Long xây dựng bộ máy cực kỳ chặt chẽ bao gồm "đội pháp chế", "đội thu hồi nợ", bộ phận kế toán và kỹ thuật. Toàn bộ tiến độ và dữ liệu đòi nợ đều được điều hành qua một phần mềm nội bộ.
Phương thức hoạt động của các tay chân dưới trướng Vũ Hoàng Long là dùng số đông để áp đảo tinh thần. Chúng thường đi trên nhiều xe ô tô có dán logo công ty, kéo từ 2 đến 5 đối tượng xăm trổ, mặc đồng phục đến tận nhà riêng, nơi làm việc của con nợ để uy hiếp.
PC02 cho biết trong vụ quấy rối Phòng khám đa khoa Anh Dũng (phường Tân Thới Hiệp), xuất phát từ tranh chấp 5 tỉ đồng giữa ông T.Q.D và một chủ nợ, Long chỉ đạo đàn em liên tục bao vây phòng khám của ông D.
Các đối tượng ngang nhiên dựng xe chặn cửa, tự ý đi lại trong khu vực khám chữa bệnh, lớn tiếng đe dọa và thậm chí đuổi không cho bệnh nhân vào khám nhằm bôi nhọ uy tín cơ sở này. Nhóm này còn ép buộc vợ chồng ông D. phải ký biên bản chốt nợ 5,17 tỉ đồng.
Với vụ khủng bố tinh thần bà K.T.K.O (phường Đông Hưng Thuận), nhóm đối tượng liên tục kéo đến nhà riêng và kho hàng của bị hại, ngồi lì trước cửa và tuyên bố sẽ "đi đâu theo đó" khiến gia đình nạn nhân sống trong hoảng loạn.
Khám xét khẩn cấp nơi làm việc của Vũ Hoàng Long, lực lượng công an đã thu giữ hàng loạt CPU máy tính, tài liệu, hồ sơ pháp lý, hợp đồng mua bán nợ, sổ sách thu chi cùng gần 200 triệu đồng tiền mặt và nhiều xe ô tô dùng để đi đòi nợ.
Cơ quan điều tra xác định, từ năm 2020 đến nay, Công ty Song Long đã ký kết khoảng 400 - 500 hợp đồng mua bán nợ giả cách, đòi tổng cộng hơn 100 tỉ đồng và thu lợi bất chính từ 15 - 20 tỉ đồng.
Hiện Công an TP.HCM đang tiếp tục mở rộng vụ án, làm rõ vai trò của các cá nhân liên quan và truy xét các đối tượng còn lại trong đường dây này.
Bộ Nội vụ đã có hướng dẫn xử lý một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các nghị định của Chính phủ, trong đó có nội dung liên quan đến nghị định 170/2025 về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức.
Về trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, Bộ Nội vụ cho hay những người đã được giải quyết chế độ, chính sách theo nghị định 154/2025 không thuộc đối tượng được tiếp nhận vào làm công chức theo hình thức tiếp nhận.
Trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã được giải quyết chính sách, chế độ theo nghị định 154/2025 đăng ký dự tuyển công chức, Bộ đề nghị Sở Nội vụ hướng dẫn đăng ký thi tuyển vào làm công chức.
Bộ Nội vụ cũng nêu rõ tại nghị định 154 quy định trường hợp người tinh giản biên chế nếu được bầu cử, tuyển dụng lại vào các cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong thời gian 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản biên chế phải hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã nhận cho cơ quan, tổ chức, đơn vị đã chi trả trợ cấp.
Đối với nhóm lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước, Bộ Nội vụ dẫn điểm b khoản 3 Điều 13 nghị định 170/2025.
Theo quy định này, người đang giữ chức vụ, chức danh lãnh đạo, quản lý từ cấp phòng trở lên tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết có thể được xem xét tiếp nhận vào làm công chức nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.
Các trường hợp này phải có ít nhất 5 năm công tác trở lên theo đúng quy định của pháp luật, có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Trường hợp thời gian công tác không liên tục và chưa nhận bảo hiểm xã hội một lần thì được cộng dồn thời gian công tác, kể cả thời gian công tác trước đó ở các vị trí thuộc diện quy định tại nghị định 170/2025.
Bên cạnh đó, người được xem xét tiếp nhận phải đang làm công việc có yêu cầu chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận vào công chức.
Trước đó, khi tiếp xúc cử tri, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết sau khi sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, số lượng người hoạt động không chuyên trách cấp xã đã giảm mạnh.
Trước đây cả nước có khoảng 100.000 đến 120.000 người hoạt động không chuyên trách cấp xã. Một bộ phận trong số này đã được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, một số nghỉ theo chính sách. Hiện còn khoảng gần 60.000 người, tương đương một nửa so với trước.
Với nhóm còn lại Chính phủ định hướng xử lý theo 3 phương án.
Phương án thứ nhất là tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã ở những nơi còn biên chế và người được xem xét đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện.
Phương án thứ hai là bố trí đảm nhiệm các chức danh hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nếu được cấp ủy, chính quyền địa phương, cán bộ và nhân dân đồng thuận.
Phương án thứ ba là tiếp tục giải quyết chế độ, chính sách hiện hành, bảo đảm hoàn thành việc xử lý trước ngày 31-5.
