Theo Hãng tin AFP, ngày 22-5, Đài CBS News và trang Axios đồng loạt đưa tin Mỹ đang cân nhắc tiến hành các đợt không kích mới nhằm vào Iran.
Thông tin này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ không tới dự đám cưới của con trai vào cuối tuần này. Lý do được ông đưa ra là do “tình huống liên quan đến công việc Chính phủ” và “tình yêu” ông dành cho nước Mỹ.
Ông Trump nói “điều quan trọng là tôi phải ở lại Washington D.C, tại Nhà Trắng trong giai đoạn quan trọng này”.
Nhà Trắng cũng thông báo kế hoạch cuối tuần của ông Trump thay đổi, theo đó nhà lãnh đạo Mỹ sẽ ở lại Washington D.C, thay vì đến khu nghỉ dưỡng golf ở New Jersey.
CBS News dẫn lời các nguồn tin nắm rõ kế hoạch cho biết Mỹ cân nhắc vòng tấn công mới vào Iran. Song tính đến chiều 22-5, vẫn chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra.
Đài này còn cho biết một số thành viên của quân đội và cộng đồng tình báo Mỹ đã hủy kế hoạch nghỉ lễ Memorial Day, để chuẩn bị cho khả năng xảy ra các cuộc không kích, theo nhiều nguồn tin.
Các quan chức quốc phòng và tình báo cũng bắt đầu cập nhật danh sách triệu tập đối với các căn cứ Mỹ ở nước ngoài, trong bối cảnh từng đợt binh sĩ đồn trú tại Trung Đông được luân chuyển khỏi khu vực. Đây là một phần trong nỗ lực giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông, do lo ngại Iran có thể trả đũa.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn đang diễn ra. Pakistan – quốc gia trung gian hòa giải – đã cử tư lệnh quân đội tới Tehran để thúc đẩy thỏa thuận.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly nói với CBS News rằng “Tổng thống đã nói rất rõ về hậu quả nếu Iran không đạt được một thỏa thuận”.
Theo một nguồn tin của CBS News, Mỹ đã chuyển cho Iran một đề xuất mới về thỏa thuận chấm dứt xung đột vào hôm 20-5.
Washington cảnh báo đây là “đề nghị cuối cùng” và nếu Iran từ chối, tấn công quân sự sẽ tái diễn. Tehran được cho là đang xem xét đề xuất này.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio – người đang có chuyến thăm đến Ấn Độ – cho biết Mỹ dự kiến sẽ nhận được phản hồi từ Iran thông qua Pakistan.
Phát biểu hôm 22-5, ông Trump tuyên bố “Iran rất muốn đạt được một thỏa thuận” và “chúng ta sẽ chờ xem điều gì sẽ xảy ra”.
Trong khi đó Axios trích dẫn hai nguồn tin giấu tên cho biết ông Trump “ngày càng thất vọng về các cuộc đàm phán với Iran trong những ngày qua”. Lập trường của ông chủ Nhà Trắng được cho là đã chuyển từ ủng hộ giải pháp ngoại giao sang ra lệnh tấn công trong suốt tuần qua.
Trước đó vào hôm 20-5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công tiếp theo nào từ Mỹ hoặc Israel nhằm vào nước này sẽ khiến xung đột lan ra ngoài Trung Đông.
Theo nguồn tin quan chức Mỹ của báo Washington Post, các cơ quan tình báo nước này đã cảnh báo chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhiều khả năng sẽ có những động thái làm suy yếu nỗ lực của nhà lãnh đạo Mỹ nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài với Iran.
Nhiều báo cáo tình báo, trong đó có một bản được lưu hành gần đây, chỉ ra kịch bản Israel duy trì các hoạt động quân sự nhắm vào lực lượng Hezbollah thân Iran ở Lebanon.
Trong bối cảnh Israel sắp tiến hành bầu cử trong năm nay, ông Netanyahu đang đối diện áp lực chính trị rất lớn khi phải chứng minh với cử tri rằng ông sẽ không rút quân khỏi Lebanon và sẵn sàng leo thang chiến sự với Hezbollah. Nếu không, đây sẽ bị coi là thất bại của nhà lãnh đạo Israel.
Dư luận Israel hiện vẫn ủng hộ mạnh mẽ chiến dịch nhắm vào lực lượng Hezbollah, khi hàng chục nghìn người dân đã phải sơ tán khỏi miền bắc Israel và yêu cầu chính phủ phải đánh bại lực lượng này.
Ngoài ra, tình báo Mỹ cho rằng Israel không hài lòng với các điều khoản trong bản ghi nhớ thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran, vì làm suy yếu mục tiêu duy trì sức ép tối đa lên Tehran.
Phản ứng trước những thông tin tình báo này, một quan chức Chính phủ Israel (đề nghị không nêu tên) khẳng định hoạt động quân sự ở Lebanon "chỉ nhằm bảo vệ công dân Israel trước các đòn tấn công của Hezbollah".
Việc Israel tiếp tục chiến dịch quân sự ở Lebanon sẽ vi phạm một điều kiện cốt lõi trong thỏa thuận Iran - Mỹ, vốn yêu cầu chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, kể cả ở Lebanon.
Một quan chức Mỹ phân tích rằng ngay cả khi Israel ngừng ném bom "thành trì" của Hezbollah tại vùng ngoại ô phía nam thủ đô Beirut, việc từ chối rút quân khỏi Lebanon cũng có thể phá vỡ thỏa thuận mong manh Mỹ - Iran. Đây là "một công thức thảm họa" và khả năng xung đột Israel - Hezbollah tái diễn sẽ là rất lớn nếu Israel không rút quân.
Sau khi giao tranh bùng phát vào tháng 3, quân đội Israel đã kiểm soát hơn 500km² lãnh thổ Lebanon và khiến hơn 1 triệu người phải rời bỏ nhà cửa để thiết lập cái gọi là "vùng đệm an ninh". Các quan chức nước này vẫn giữ lập trường cứng rắn và khẳng định sẽ không rút quân khỏi miền nam Lebanon.
Về phía Mỹ, chính quyền Trump đã công khai cảnh báo Israel không nên phát động các cuộc tấn công chống lại Hezbollah, vì lo ngại hành động này có thể làm đổ vỡ thỏa thuận Washington - Tehran. Tuy nhiên Washington khẳng định các điều khoản không ngăn Israel đáp trả nếu bị Hezbollah tấn công.
Dù vậy, Mỹ hiện xem việc hoàn tất thỏa thuận và mở cửa lại eo biển Hormuz là quan trọng hơn những lo ngại của Tel Aviv.
Việc Israel tăng cường chiến dịch ở Lebanon nhiều khả năng sẽ làm rạn nứt mối quan hệ giữa ông Trump và ông Netanyahu. Hai nhà lãnh đạo gần đây đã thừa nhận một số bất đồng, trong đó ông Trump cho biết có vấn đề về Lebanon.
Theo Hãng tin Reuters, hôm 19-6, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã phải hoãn chuyến đi đến Thụy Sĩ để đàm phán với Iran trong bối cảnh Israel không kích dữ dội vào miền nam Lebanon. Tình hình buộc Tổng thống Donald Trump can thiệp để yêu cầu Israel ngừng bắn với Lebanon.
Hãng Reuters ngày 25.4 đưa tin chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump có kế hoạch bổ sung các hình thức xử bắn, điện giật và gây ngạt bằng khí nitơ để thi hành án tử hình, đồng thời nêu rõ những khó khăn trong việc tìm kiếm thuốc dùng cho hình thức tiêm thuốc độc.
Thông tin được đưa ra trong một báo cáo của Bộ Tư pháp Mỹ, thực hiện cam kết của ông Trump về việc khôi phục án tử hình ở cấp liên bang trong nhiệm kỳ thứ hai của ông, dù có thể phải mất vài năm nữa mới có thể lên lịch một vụ tử hình khác.
Ngay trước khi nhiệm kỳ đầu tiên kết thúc vào năm 2021, ông Trump đã khôi phục các vụ thi hành án tử hình ở cấp liên bang sau 20 năm gián đoạn, xử tử 13 tù nhân bằng hình thức tiêm thuốc độc trong những tháng cuối cùng tại chức. Chỉ có ba vụ xử tử cấp liên bang trong 50 năm trước đó.
Hầu hết các vụ thi hành án tử hình ở Mỹ đều do chính quyền tiểu bang thực hiện. Trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã bãi bỏ lệnh tạm ngừng thi hành án tử hình cấp liên bang được ban hành bởi người tiền nhiệm, cựu Tổng thống Joe Biden.
Bộ Tư pháp của chính quyền ông Trump hiện đang tìm cách áp dụng án tử hình đối với hơn 40 bị cáo trên cả nước, dù chưa có vụ nào được đưa ra xét xử. Mỗi vụ xét xử có thể kéo dài nhiều năm.
Trong phần mở đầu báo cáo dài 52 trang, quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche viết rằng lệnh tạm hoãn thi hành án tử hình của chính quyền cựu Tổng thống Biden đã "làm suy yếu án tử hình liên bang và khiến các nạn nhân, gia đình họ, cộng đồng của họ và cả quốc gia phải gánh chịu hậu quả".
Trong báo cáo, ông Blanche đã chỉ thị Cục Nhà tù thuộc Bộ Tư pháp sửa đổi quy trình thi hành án tử hình "để bao gồm thêm các phương thức thi hành án tử hình hợp hiến hiện đang được luật pháp của một số tiểu bang quy định", đồng thời chỉ ra các phương pháp cũ hơn như xử bắn và xử tử bằng điện giật, cũng như phương pháp hành quyết bằng khí nitơ được Alabama tiên phong áp dụng vào năm 2024.
Việc bổ sung các phương pháp thay thế vào quy trình sẽ cho phép thi hành án tử hình "ngay cả khi không có sẵn một loại thuốc cụ thể", theo báo cáo.
Nga đã đề xuất một lệnh ngừng bắn tạm thời tại thành phố tiền tuyến Kostiantynivka, nơi Moscow vừa tuyên bố giành được tại miền Đông Ukraine, nhằm tạo điều kiện cho việc bàn giao thi thể các quân nhân Ukraine tử trận.
Điện Kremlin cho rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nên đến Moscow để đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc giải quyết xung đột, thay vì gặp nhau tại Kostiantynivka.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, Moscow đề xuất đình chỉ các hoạt động quân sự tại Kostiantynivka từ 12h trưa đến 18h (theo giờ Moscow) ngày 6/7 để thực hiện các hoạt động nhân đạo nhằm bàn giao thi thể của các binh sĩ Ukraine đã thiệt mạng.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết Ukraine phải thông báo quyết định của mình cho quân đội Nga trước 12h trưa (giờ Moscow) ngày 5/7.
Đáp lại đề xuất của Tổng thống Zelensky hôm 4/7 về việc gặp Tổng thống Putin tại Kostiantynivka, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Tổng thống Ukraine có thể đến Moscow để đàm phán với Tổng thống Nga, thay vì đề xuất một cuộc gặp tại thành phố này.
Đề xuất này được đưa ra sau một loạt tuyên bố mâu thuẫn về việc kiểm soát Kostiantynivka, thành trì chiến lược của Ukraine ở miền Đông.
Rạng sáng 4/7, truyền thông nhà nước Nga đưa tin Tổng thống Putin đã được thông báo rằng thành phố này đã hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của quân đội Nga.
Tổng Tham mưu trưởng quân đội Nga Valery Gerasimov cũng tuyên bố Kostiantynivka đã được Nga kiểm soát hoàn toàn và mô tả việc kiểm soát thành phố này là bước đi quan trọng để tiến tới kiểm soát cụm phòng thủ Sloviansk -Kramatorsk.
Trong khi đó, Tổng thống Ukraine bác bỏ tuyên bố rằng lực lượng Nga đã giành được thành phố Kostiantynivka.
"Nếu Kostiantynivka hiện thực sự nằm dưới sự kiểm soát của Nga, thì chắc chắn ông Putin sẽ không có vấn đề gì khi gặp tôi tại đó để tìm kiếm các giải pháp ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột", ông Zelensky nói.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng bác bỏ tuyên bố của Nga rằng Kostiantynivka đã thất thủ, khẳng định thành phố vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine, mặc dù các nhóm bộ binh Nga đã xâm nhập vào một số khu vực đô thị và giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn.
Các nhà phân tích quân sự từ nhóm DeepState cũng cho rằng lực lượng Nga đã tiến đến vùng ngoại ô thành phố và đang tiếp tục nỗ lực mở rộng đà tiến công.
Kostiantynivka là một trong những thành phố then chốt thuộc "vành đai pháo đài" ở miền Đông Ukraine, cùng với Sloviansk và Kramatorsk. Đây vẫn là một trở ngại lớn đối với mục tiêu của Nga nhằm kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk.
Các trận chiến dữ dội giành quyền kiểm soát thành phố đã kéo dài nhiều tháng, trong khi lực lượng Nga từng bước áp sát và xâm nhập vào một số khu vực đô thị.
Vào tháng 6, Tổng thống Zelensky đã công bố một bức thư ngỏ gửi tới Tổng thống Putin, trong đó đề xuất hai nhà lãnh đạo gặp nhau tại một quốc gia trung lập như Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ hoặc một quốc gia Ả rập để đàm phán chấm dứt xung đột.
Ukraine nhiều lần đề nghị một cuộc hội đàm trực tiếp giữa ông Zelensky và ông Putin, nhưng đây là lần đầu tiên nhà lãnh đạo Ukraine gửi thư ngỏ đến chủ nhân Điện Kremlin.
Tuy nhiên, Tổng thống Putin đã bác thư ngỏ của Tổng thống Zelensky, tuyên bố ông không thấy có lý do gì để gặp mặt nhà lãnh đạo Ukraine cho tới khi có một thỏa thuận hòa bình giữa 2 nước.
