Washington Post ngày 6/5 công bố kết quả phân tích 109 ảnh vệ tinh độ phân giải cao do truyền thông nhà nước Iran công bố, được chụp từ cuối tháng 2 đến ngày 14/4, trong đó cho thấy thiệt hại ở loạt căn cứ đồn trú của Mỹ ở Trung Đông.
Các bức ảnh được xác thực bằng cách so sánh với ảnh độ phân giải thấp do hệ thống vệ tinh Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) chụp, cũng như ảnh vệ tinh độ phân giải cao của hãng Planet Labs có trụ sở ở Mỹ. 19 ảnh do Iran công bố đã bị loại vì không thể đưa ra kết luận rõ ràng sau khi so sánh.
"Không bức ảnh nào có dấu hiệu được chỉnh sửa", Washington Post cho hay.
Khi nghiên cứu riêng ảnh của Planet Labs, báo Mỹ xác định được thêm 10 công trình bị phá hủy hoặc hư hại, không xuất hiện trong ảnh do Iran công bố. Washington Post ghi nhận tổng cộng 217 công trình, 11 thiết bị quân sự đã bị phá hủy hoặc hư hại tại 15 căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú trong 6 tuần xung đột Trung Đông.
Những mục tiêu bị trúng đòn có nhà chứa máy bay, doanh trại, kho nhiên liệu, phi cơ, radar cảnh giới chủ chốt, tổ hợp phòng không Patriot và thông tin liên lạc. Hơn một nửa thiệt hại xảy ra tại trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain và ba căn cứ tại Kuwait gồm Ali al-Salem, Arifjan và Buehring.
Một quan chức Mỹ cho biết những căn cứ ở Bahrain và Kuwait nằm trong số mục tiêu chịu thiệt hại nặng nhất, có khả năng do hai nước cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ để tấn công Iran. Một số quốc gia vùng Vịnh đã từ chối cho phép quân đội Mỹ thực hiện nhiệm vụ tấn công từ căn cứ trên lãnh thổ của mình.
"Mức độ tàn phá lớn hơn rất nhiều so với những gì mà chính phủ Mỹ công khai thừa nhận hay thông tin được công bố trước đây", Washington Post cho hay.
Trong những tuần đầu xung đột, một số hãng truyền thông đã công bố kết quả đánh giá thiệt hại đối với lực lượng Mỹ, trong đó New York Times phát hiện 14 cơ sở quân sự và trận địa phòng không Mỹ hứng đòn tập kích.
NBC News cuối tháng trước cho biết một tiêm kích F-5 Iran đã vượt qua lưới phòng không đa tầng của Mỹ và ném bom căn cứ Buehring ở Kuwait, thêm rằng 100 mục tiêu tại 11 căn cứ quân sự đã bị đánh trúng. CNN tuần trước đưa tin 16 cơ sở quân sự Mỹ bị hư hại.
Dù vậy, ảnh vệ tinh mà Washington Post phân tích cho thấy số lượng mục tiêu hứng đòn còn nhiều hơn mức trên. Theo giới chuyên gia, điều này cho thấy Mỹ đã "đánh giá thấp năng lực nhắm mục tiêu của Iran", chưa thích ứng với hình thức tác chiến bằng máy bay không người lái (UAV) hiện đại và chưa áp dụng biện pháp phòng vệ đầy đủ.
"Các cuộc tấn công của Iran rất chính xác. Không có hố va chạm nào do bắn trượt", Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, nhận định.
Dù vậy, một số thiệt hại có thể xảy ra sau khi lực lượng Mỹ đã rút khỏi căn cứ, nên nhiệm vụ bảo vệ các công trình ở đó không còn quá quan trọng. Cancian và các quan chức khác tin rằng những cuộc tấn công từ Iran không làm hạn chế đáng kể năng lực tập kích của Mỹ.
Chuyên gia của CSIS thêm rằng một vài thiệt hại dường như bắt nguồn từ quyết định có chủ ý hoặc biện pháp nghi binh.
"Để bảo toàn vũ khí đánh chặn đắt tiền, lực lượng Mỹ có thể đã chủ động để tên lửa đối phương lọt qua sau khi xác định rằng mục tiêu bị nhắm tới không quan trọng. Cũng không loại trừ khả năng giới chỉ huy Mỹ cố tình đánh lừa Iran bằng cách khiến những căn cứ đã được sơ tán trông giống như còn đầy đủ lực lượng", ông nói.
Nỗ lực xác định thiệt hại do Iran gây ra gặp nhiều khó khăn do Vantor và Planet Labs, hai trong số những nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại lớn nhất của Mỹ, đã tuân thủ yêu cầu của Washington về hạn chế, trì hoãn hoặc ngừng vô thời hạn việc công bố ảnh vệ tinh chụp khu vực Trung Đông. Những hạn chế này được áp đặt chưa đầy hai tuần sau khi xung đột bùng phát.
Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran thường xuyên công bố ảnh vệ tinh độ phân giải cao kể từ đầu xung đột.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.
Một phát ngôn viên Lầu Năm Góc bác bỏ nhận định cho rằng thiệt hại ở các căn cứ trên là nghiêm trọng và phản ánh thất bại của lực lượng Mỹ. Người này cho biết đánh giá về mức độ tàn phá là "quá trình phức tạp và có thể gây hiểu nhầm trong một số trường hợp", song từ chối cung cấp thông tin chi tiết.
Theo số liệu của quân đội Mỹ, tổng cộng 13 binh sĩ đã thiệt mạng trong xung đột Trung Đông, trong đó 7 người chết do các cuộc tập kích của Iran vào căn cứ Mỹ. Giao tranh cũng khiến hơn 400 binh sĩ Mỹ bị thương. Phần lớn đã quay trở lại làm nhiệm vụ sau vài ngày, song có ít nhất 12 trường hợp bị thương nghiêm trọng, Washington Post dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết.
Tin Gốc: Vnexpress
