Washington Post ngày 6/5 công bố kết quả phân tích 109 ảnh vệ tinh độ phân giải cao do truyền thông nhà nước Iran công bố, được chụp từ cuối tháng 2 đến ngày 14/4, trong đó cho thấy thiệt hại ở loạt căn cứ đồn trú của Mỹ ở Trung Đông.
Các bức ảnh được xác thực bằng cách so sánh với ảnh độ phân giải thấp do hệ thống vệ tinh Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) chụp, cũng như ảnh vệ tinh độ phân giải cao của hãng Planet Labs có trụ sở ở Mỹ. 19 ảnh do Iran công bố đã bị loại vì không thể đưa ra kết luận rõ ràng sau khi so sánh.
“Không bức ảnh nào có dấu hiệu được chỉnh sửa”, Washington Post cho hay.
Khi nghiên cứu riêng ảnh của Planet Labs, báo Mỹ xác định được thêm 10 công trình bị phá hủy hoặc hư hại, không xuất hiện trong ảnh do Iran công bố. Washington Post ghi nhận tổng cộng 217 công trình, 11 thiết bị quân sự đã bị phá hủy hoặc hư hại tại 15 căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú trong 6 tuần xung đột Trung Đông.
Những mục tiêu bị trúng đòn có nhà chứa máy bay, doanh trại, kho nhiên liệu, phi cơ, radar cảnh giới chủ chốt, tổ hợp phòng không Patriot và thông tin liên lạc. Hơn một nửa thiệt hại xảy ra tại trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain và ba căn cứ tại Kuwait gồm Ali al-Salem, Arifjan và Buehring.
Một quan chức Mỹ cho biết những căn cứ ở Bahrain và Kuwait nằm trong số mục tiêu chịu thiệt hại nặng nhất, có khả năng do hai nước cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ để tấn công Iran. Một số quốc gia vùng Vịnh đã từ chối cho phép quân đội Mỹ thực hiện nhiệm vụ tấn công từ căn cứ trên lãnh thổ của mình.
“Mức độ tàn phá lớn hơn rất nhiều so với những gì mà chính phủ Mỹ công khai thừa nhận hay thông tin được công bố trước đây”, Washington Post cho hay.
Trong những tuần đầu xung đột, một số hãng truyền thông đã công bố kết quả đánh giá thiệt hại đối với lực lượng Mỹ, trong đó New York Times phát hiện 14 cơ sở quân sự và trận địa phòng không Mỹ hứng đòn tập kích.
NBC News cuối tháng trước cho biết một tiêm kích F-5 Iran đã vượt qua lưới phòng không đa tầng của Mỹ và ném bom căn cứ Buehring ở Kuwait, thêm rằng 100 mục tiêu tại 11 căn cứ quân sự đã bị đánh trúng. CNN tuần trước đưa tin 16 cơ sở quân sự Mỹ bị hư hại.
Dù vậy, ảnh vệ tinh mà Washington Post phân tích cho thấy số lượng mục tiêu hứng đòn còn nhiều hơn mức trên. Theo giới chuyên gia, điều này cho thấy Mỹ đã “đánh giá thấp năng lực nhắm mục tiêu của Iran”, chưa thích ứng với hình thức tác chiến bằng máy bay không người lái (UAV) hiện đại và chưa áp dụng biện pháp phòng vệ đầy đủ.
“Các cuộc tấn công của Iran rất chính xác. Không có hố va chạm nào do bắn trượt”, Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, nhận định.
Dù vậy, một số thiệt hại có thể xảy ra sau khi lực lượng Mỹ đã rút khỏi căn cứ, nên nhiệm vụ bảo vệ các công trình ở đó không còn quá quan trọng. Cancian và các quan chức khác tin rằng những cuộc tấn công từ Iran không làm hạn chế đáng kể năng lực tập kích của Mỹ.
Chuyên gia của CSIS thêm rằng một vài thiệt hại dường như bắt nguồn từ quyết định có chủ ý hoặc biện pháp nghi binh.
“Để bảo toàn vũ khí đánh chặn đắt tiền, lực lượng Mỹ có thể đã chủ động để tên lửa đối phương lọt qua sau khi xác định rằng mục tiêu bị nhắm tới không quan trọng. Cũng không loại trừ khả năng giới chỉ huy Mỹ cố tình đánh lừa Iran bằng cách khiến những căn cứ đã được sơ tán trông giống như còn đầy đủ lực lượng”, ông nói.
Nỗ lực xác định thiệt hại do Iran gây ra gặp nhiều khó khăn do Vantor và Planet Labs, hai trong số những nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại lớn nhất của Mỹ, đã tuân thủ yêu cầu của Washington về hạn chế, trì hoãn hoặc ngừng vô thời hạn việc công bố ảnh vệ tinh chụp khu vực Trung Đông. Những hạn chế này được áp đặt chưa đầy hai tuần sau khi xung đột bùng phát.
Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran thường xuyên công bố ảnh vệ tinh độ phân giải cao kể từ đầu xung đột.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.
Một phát ngôn viên Lầu Năm Góc bác bỏ nhận định cho rằng thiệt hại ở các căn cứ trên là nghiêm trọng và phản ánh thất bại của lực lượng Mỹ. Người này cho biết đánh giá về mức độ tàn phá là “quá trình phức tạp và có thể gây hiểu nhầm trong một số trường hợp”, song từ chối cung cấp thông tin chi tiết.
Theo số liệu của quân đội Mỹ, tổng cộng 13 binh sĩ đã thiệt mạng trong xung đột Trung Đông, trong đó 7 người chết do các cuộc tập kích của Iran vào căn cứ Mỹ. Giao tranh cũng khiến hơn 400 binh sĩ Mỹ bị thương. Phần lớn đã quay trở lại làm nhiệm vụ sau vài ngày, song có ít nhất 12 trường hợp bị thương nghiêm trọng, Washington Post dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết.
Thủ tướng Bỉ Bart De Wever hôm nay cho biết bản thân "khá bất ngờ" khi phát hiện trong hành lý có một khẩu súng cùng đạn đi kèm. Sự việc xảy ra khi lãnh đạo Bỉ trở về nước sau khi hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ kết thúc ngày 8/7.
Ông De Wever sau đó bàn giao khẩu súng cho cảnh sát tại sân bay Brussels để cất giữ trong két an toàn.
Hình ảnh do Văn phòng Tổng thống Litva công bố cho thấy món quà dường như là một khẩu Gumusay, mẫu súng ngắn ổ xoay hiếm do nhà sản xuất vũ khí Thổ Nhĩ Kỳ MKE chế tạo vào những năm 1990. Súng được đặt trong hộp gỗ in quốc kỳ Thổ Nhĩ Kỳ, logo NATO cùng tấm biển khắc chữ bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ và tiếng Anh với nội dung: "Gumusay, khẩu súng ngắn ổ xoay đầu tiên được sản xuất tại đất nước chúng tôi".
Người phát ngôn của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết tất cả lãnh đạo tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO đều được tặng cùng một mẫu súng, trên mỗi khẩu đều khắc tên người nhận.
Một trợ lý của Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki nói rằng khẩu súng của ông đang chờ hoàn tất thủ tục hải quan tại sân bay Warsaw và sẽ được bảo quản ở nơi phù hợp, để bảo đảm an toàn và thể hiện sự trân trọng đối với món quà. "Chắc chắn sẽ không ai dùng nó để bắn cả", người này nói thêm.
Theo đại diện của Thủ tướng Hà Lan và Thụy Điển, các khẩu súng đã được chuyển đến đại sứ quán của họ tại Ankara. Khẩu súng của Hà Lan sẽ được vô hiệu hóa, trong khi khẩu của Thụy Điển đang chờ hoàn tất thủ tục để được nhập khẩu.
Theo nguồn tin từ Văn phòng Thủ tướng Anh, món quà dành cho Thủ tướng Keir Starmer đi kèm bộ dụng cụ vệ sinh và 500 viên đạn. Khẩu súng của Thủ tướng Giorgia Meloni đã được lưu giữ tại trụ sở chính phủ Italy cùng các quà tặng ngoại giao khác.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen dự định tặng lại món quà này cho một bảo tàng quân sự, trong khi lãnh đạo Hy Lạp có kế hoạch tặng súng cho Bảo tàng Chiến tranh ở Athens.
Động thái của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan được cho là nhằm quảng bá ngành công nghiệp quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, lĩnh vực đóng vai trò then chốt trong xuất khẩu và là công cụ phục vụ chính sách đối ngoại của Ankara.
Ngành sản xuất súng ngắn hiện đại của Thổ Nhĩ Kỳ chủ yếu tập trung vào các dòng súng bán tự động, vì vậy mẫu Gumusay được xem là hiện vật khá hiếm và được giới sưu tầm quan tâm.
Trong những năm gần đây, các công ty Thổ Nhĩ Kỳ đã mở rộng đáng kể thị phần tại thị trường súng dân dụng châu Âu, nhờ các mẫu súng ngắn và súng săn có giá cạnh tranh. Động thái này đã tạo sức ép lên những thương hiệu lâu đời của Italy và Bỉ, vốn nổi tiếng với những loại súng thể thao và vũ khí phục vụ lực lượng thực thi pháp luật.
Theo tổ chức Small Arms Survey có trụ sở tại Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia xuất khẩu vũ khí hạng nhẹ lớn thứ ba thế giới trong giai đoạn 2019-2024, với tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 3 tỷ USD, chỉ đứng sau Mỹ và Italy.
Cabo Verde (tên chính thức là CH Cabo Verde) là quốc gia châu Phi có diện tích và dân số khiêm tốn, với gần 530.000 người (năm 2025) sống trên các đảo với tổng diện tích hơn 4.000 km2. Thế nhưng, nước này sở hữu nhiều đảo mang những đặc điểm đa dạng, với 10 đảo lớn và 5 đảo nhỏ.
Dưới đây là những thông tin thú vị về đảo quốc Cabo Verde, theo trang Rustic Pathways.
Các hòn đảo của Cabo Verde có khí hậu và cảnh quan đa dạng. Đảo Sal, đảo Maio và đảo Boa Vista là những nơi khô hạn và bằng phẳng nhất, trong khi Fogo và Santiago lại sở hữu cảnh quan núi lửa kỳ ảo.
Santa Luzia, hòn đảo duy nhất không có người ở tại Cabo Verde, có thể được tiếp cận bằng cách thuê một chiếc thuyền đánh cá từ Calhau trên đảo Sao Vicente. Hòn đảo đông dân nhất là Santiago.
Có rất nhiều người Cabo Verde sinh sống ở nước ngoài, do các đợt hạn hán vào thế kỷ 20 đã khiến nhiều người phải rời bỏ quê hương và di cư đến những nơi như Mỹ, Bồ Đào Nha và các nước Nam Mỹ.
Về nhân khẩu học, người dân Cabo Verde gồm 71% là người lai (Creole), 28% người gốc Phi và 1% người gốc Âu. Ngôn ngữ chính thức là tiếng Bồ Đào Nha và ngôn ngữ phụ là tiếng Creole của Cabo Verde, được gọi là Kriolu.
Năm 1456, các nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha đã giành quyền kiểm soát quần đảo Cabo Verde. Khi đó, nơi này là một phần của Guinea Bissau trên lục địa Tây Phi, thế nhưng bản thân quần đảo Cabo Verde chỉ có thực vật và động vật sinh sống. Người Bồ Đào Nha đã sử dụng các hòn đảo này làm trạm dừng chân trong quá trình buôn bán nô lệ, từ đó thúc đẩy sự gia tăng dân số của Cabo Verde.
Cidade Velha (trước đây là Ribeira Grande) trên đảo Santiago là Di sản Thế giới duy nhất được UNESCO công nhận của Cabo Verde. Đây là một thành phố cảng quan trọng, nơi những nhà thám hiểm lừng danh như Christopher Columbus, Vasco da Gama và Ferdinand Magellan từng dừng chân.
Cabo Verde là một trong ba địa điểm làm tổ hàng đầu của loài rùa quản đồng. Khi đến du lịch, khách có thể chứng kiến rùa đẻ trứng từ tháng 7 đến tháng 9. Ngoài ra, vùng biển Boa Vista còn là nơi sinh sản của cá voi lưng gù.
Quần đảo Cabo Verde cũng là nơi sinh sống của các loài độc đáo như dơi tai dài (loài động vật có vú bản địa duy nhất của quần đảo) và tắc kè khổng lồ Cabo Verde (có thể phát triển dài tới 15,5 cm).
Cabo Verde cũng là nơi có nhiều núi lửa, trong đó Pico do Fogo là đỉnh cao nhất với 2.829 mét. Ngọn núi lửa này mang đến cảnh quan ngoạn mục và là một điểm thu hút khách du lịch quan trọng. Trong khi đó, đảo Fogo có đất núi lửa đen, điều kiện lý tưởng để trồng nho và cà phê.
Morna là một điệu nhạc khiêu vũ chậm rãi, đóng vai trò cốt lõi tại Cabo Verde. Các bài hát Morna thường kể về số phận buồn bã, tình yêu đã mất hoặc nỗi sầu muộn, sử dụng tiếng đàn guitar và violin da diết.
Thể loại âm nhạc morna, pha trộn giữa các ảnh hưởng của Bồ Đào Nha, châu Phi, Brazil và Cuba, là một dấu ấn văn hóa đặc trưng.
Đối với hầu hết người dân Cabo Verde, cố nghệ sĩ Cesária Évora là ca sĩ hát nhạc morna quốc tế được yêu mến nhất. Bà cũng thường hát các ca khúc thể loại coladeira, vốn có nhịp điệu nhanh và sôi động hơn so với morna.
Sau khi giành độc lập từ Bồ Đào Nha vào năm 1975, Cabo Verde đã không ngừng phát triển trong những thập niên qua. Quốc gia này có tình hình chính trị ổn định, trở thành điểm đến du lịch an toàn và thân thiện. Việc sử dụng rộng rãi đồng euro bên cạnh nội tệ escudo cũng được xem là điểm cộng.
Một thách thức đối với quốc gia này là Cabo Verde nằm trong số những khu vực khô hạn nhất thế giới, và biến đổi khí hậu đang tác động đáng kể đến nguồn nước cũng như nông nghiệp. Do đó, 90% thực phẩm tại đây phải nhập khẩu; chỉ 1/10 diện tích đất được đánh giá là phù hợp cho nông nghiệp.
AFP đã phân tích dữ liệu về số ca tử vong vượt mức bình thường từ ngày 22-28.6 tại Bỉ, Pháp, Đức, Luxembourg, Hà Lan, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ.
Trong giai đoạn này, đỉnh điểm của đợt nắng nóng ở một số quốc gia, khoảng 10.000 ca tử vong đã được ghi nhận. Thêm 2.200 ca tử vong nữa có liên quan đến đợt nắng nóng ở Vương quốc Anh từ ngày 18-28.6, theo ước tính của Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office).
Dữ liệu sơ bộ từ Hệ thống Giám sát tử vong Châu Âu (EuroMOMO) cũng ghi nhận sự gia tăng đáng kể số ca tử vong vượt mức bình thường trong tuần cuối tháng 6, lên tới 14.260. Số liệu này dựa trên thống kê chính thức từ 24 quốc gia, chiếm khoảng 400 triệu dân. Số liệu của EuroMOMO không bao gồm một số khu vực ở Đông Âu.
"Mùa hè vẫn chưa kết thúc," ông Hans Henri P. Kluge, Giám đốc khu vực châu Âu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cảnh báo trong một tuyên bố. "Đây không phải là một thảm họa tự nhiên và nó đang lặp lại hằng năm vì quá nhiều chính phủ vẫn coi nắng nóng là một hiện tượng thời tiết chứ không phải là một tình trạng khẩn cấp về sức khỏe", ông Kluge khẳng định.
"Các công cụ để ngăn chặn hầu hết các ca tử vong này đã có sẵn. Hướng dẫn đã được công bố. Bằng chứng đã rõ ràng. Những gì chính phủ làm tiếp theo là một sự lựa chọn, và mùa hè này cho thấy điều gì đang bị đe dọa", ông Kluge nói.
Nhằm đối phó tình trạng nắng nóng cực đoan, các chính phủ, thành phố và nhà tuyển dụng ở châu Âu đang dần chuyển sang chế độ ứng phó khẩn cấp. Trên khắp lục địa, giới chức đang triển khai kết hợp các hành động khẩn cấp ngắn hạn và các chiến lược thích ứng dài hạn để giảm thiểu rủi ro về sức khỏe và duy trì các dịch vụ thiết yếu, theo báo Hespress.
Cụ thể, các chính phủ châu Âu đã kích hoạt cảnh báo nắng nóng cấp cao khi nhiệt độ tiếp tục tăng. Trong đó, Pháp, Tây Ban Nha, Ý và một số vùng của Vương quốc Anh đã ban hành cảnh báo đỏ, cảnh báo về nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Giới chức kêu gọi người dân tránh các hoạt động ngoài trời vào giờ cao điểm và theo dõi người già hoặc những thành viên gia đình dễ bị tổn thương.
Ngoài ra, các thành phố mở không gian làm mát công cộng. Theo Reuters, các trung tâm làm mát đang trở thành một trong những biện pháp khẩn cấp đầu tiên được triển khai tại các khu vực đô thị bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở châu Âu.
Nhiều chủ doanh nghiệp cũng tăng cường các biện pháp an toàn liên quan nhiệt độ cao. Nước uống bổ sung, thiết bị làm mát và khu vực nghỉ ngơi có bóng mát đang được cung cấp cho người lao động làm việc ngoài trời hoặc trong môi trường nóng bức. Một số nơi làm việc cũng đang tăng thời gian nghỉ giải lao bắt buộc.
