Washington Post ngày 6/5 công bố kết quả phân tích 109 ảnh vệ tinh độ phân giải cao do truyền thông nhà nước Iran công bố, được chụp từ cuối tháng 2 đến ngày 14/4, trong đó cho thấy thiệt hại ở loạt căn cứ đồn trú của Mỹ ở Trung Đông.
Các bức ảnh được xác thực bằng cách so sánh với ảnh độ phân giải thấp do hệ thống vệ tinh Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) chụp, cũng như ảnh vệ tinh độ phân giải cao của hãng Planet Labs có trụ sở ở Mỹ. 19 ảnh do Iran công bố đã bị loại vì không thể đưa ra kết luận rõ ràng sau khi so sánh.
“Không bức ảnh nào có dấu hiệu được chỉnh sửa”, Washington Post cho hay.
Khi nghiên cứu riêng ảnh của Planet Labs, báo Mỹ xác định được thêm 10 công trình bị phá hủy hoặc hư hại, không xuất hiện trong ảnh do Iran công bố. Washington Post ghi nhận tổng cộng 217 công trình, 11 thiết bị quân sự đã bị phá hủy hoặc hư hại tại 15 căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú trong 6 tuần xung đột Trung Đông.
Những mục tiêu bị trúng đòn có nhà chứa máy bay, doanh trại, kho nhiên liệu, phi cơ, radar cảnh giới chủ chốt, tổ hợp phòng không Patriot và thông tin liên lạc. Hơn một nửa thiệt hại xảy ra tại trụ sở Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain và ba căn cứ tại Kuwait gồm Ali al-Salem, Arifjan và Buehring.
Một quan chức Mỹ cho biết những căn cứ ở Bahrain và Kuwait nằm trong số mục tiêu chịu thiệt hại nặng nhất, có khả năng do hai nước cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ để tấn công Iran. Một số quốc gia vùng Vịnh đã từ chối cho phép quân đội Mỹ thực hiện nhiệm vụ tấn công từ căn cứ trên lãnh thổ của mình.
“Mức độ tàn phá lớn hơn rất nhiều so với những gì mà chính phủ Mỹ công khai thừa nhận hay thông tin được công bố trước đây”, Washington Post cho hay.
Trong những tuần đầu xung đột, một số hãng truyền thông đã công bố kết quả đánh giá thiệt hại đối với lực lượng Mỹ, trong đó New York Times phát hiện 14 cơ sở quân sự và trận địa phòng không Mỹ hứng đòn tập kích.
NBC News cuối tháng trước cho biết một tiêm kích F-5 Iran đã vượt qua lưới phòng không đa tầng của Mỹ và ném bom căn cứ Buehring ở Kuwait, thêm rằng 100 mục tiêu tại 11 căn cứ quân sự đã bị đánh trúng. CNN tuần trước đưa tin 16 cơ sở quân sự Mỹ bị hư hại.
Dù vậy, ảnh vệ tinh mà Washington Post phân tích cho thấy số lượng mục tiêu hứng đòn còn nhiều hơn mức trên. Theo giới chuyên gia, điều này cho thấy Mỹ đã “đánh giá thấp năng lực nhắm mục tiêu của Iran”, chưa thích ứng với hình thức tác chiến bằng máy bay không người lái (UAV) hiện đại và chưa áp dụng biện pháp phòng vệ đầy đủ.
“Các cuộc tấn công của Iran rất chính xác. Không có hố va chạm nào do bắn trượt”, Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, nhận định.
Dù vậy, một số thiệt hại có thể xảy ra sau khi lực lượng Mỹ đã rút khỏi căn cứ, nên nhiệm vụ bảo vệ các công trình ở đó không còn quá quan trọng. Cancian và các quan chức khác tin rằng những cuộc tấn công từ Iran không làm hạn chế đáng kể năng lực tập kích của Mỹ.
Chuyên gia của CSIS thêm rằng một vài thiệt hại dường như bắt nguồn từ quyết định có chủ ý hoặc biện pháp nghi binh.
“Để bảo toàn vũ khí đánh chặn đắt tiền, lực lượng Mỹ có thể đã chủ động để tên lửa đối phương lọt qua sau khi xác định rằng mục tiêu bị nhắm tới không quan trọng. Cũng không loại trừ khả năng giới chỉ huy Mỹ cố tình đánh lừa Iran bằng cách khiến những căn cứ đã được sơ tán trông giống như còn đầy đủ lực lượng”, ông nói.
Nỗ lực xác định thiệt hại do Iran gây ra gặp nhiều khó khăn do Vantor và Planet Labs, hai trong số những nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại lớn nhất của Mỹ, đã tuân thủ yêu cầu của Washington về hạn chế, trì hoãn hoặc ngừng vô thời hạn việc công bố ảnh vệ tinh chụp khu vực Trung Đông. Những hạn chế này được áp đặt chưa đầy hai tuần sau khi xung đột bùng phát.
Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran thường xuyên công bố ảnh vệ tinh độ phân giải cao kể từ đầu xung đột.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.
Một phát ngôn viên Lầu Năm Góc bác bỏ nhận định cho rằng thiệt hại ở các căn cứ trên là nghiêm trọng và phản ánh thất bại của lực lượng Mỹ. Người này cho biết đánh giá về mức độ tàn phá là “quá trình phức tạp và có thể gây hiểu nhầm trong một số trường hợp”, song từ chối cung cấp thông tin chi tiết.
Theo số liệu của quân đội Mỹ, tổng cộng 13 binh sĩ đã thiệt mạng trong xung đột Trung Đông, trong đó 7 người chết do các cuộc tập kích của Iran vào căn cứ Mỹ. Giao tranh cũng khiến hơn 400 binh sĩ Mỹ bị thương. Phần lớn đã quay trở lại làm nhiệm vụ sau vài ngày, song có ít nhất 12 trường hợp bị thương nghiêm trọng, Washington Post dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết.
Giá trung bình của một căn hộ mới tại 23 quận trung tâm thủ đô Tokyo (Nhật Bản) trong năm tài khóa 2025 (kết thúc ngày 31-3-2026) lần đầu tiên vượt mốc 130 triệu yen (827.000 USD), trong khi giá tại các khu vực lân cận cũng tăng vọt lên mức cao kỷ lục.
Theo báo cáo mới công bố của Viện Kinh tế bất động sản (Real Estate Economic Institute - REEI), giá nhà ở khu vực thủ đô Nhật Bản vẫn chưa có dấu hiệu chạm đỉnh trong bối cảnh nguồn cung căn hộ mới ngày càng khan hiếm.
REEI - đơn vị chuyên theo dõi xu hướng thị trường căn hộ mới - cho biết giá trung bình của các căn hộ mới tại 23 quận trung tâm Tokyo trong năm tài khóa 2025 đạt 137,84 triệu yen, tăng 18,5% so với năm trước.
Giá trung bình tương ứng trên toàn bộ khu vực Đại đô thị Tokyo (The Greater Tokyo Area) gồm Tokyo, Kanagawa, Saitama và Chiba đạt 93,83 triệu yen, tăng 15,3% so với năm tài khóa trước.
Tại vùng Kinki (gồm Osaka, Kyoto, Kobe và các khu vực lân cận), giá trung bình căn hộ mới đạt 54,18 triệu yen, tăng 7% so với năm tài khóa 2024.
Giá bất động sản tại Nhật Bản tiếp tục leo thang do chi phí vật liệu xây dựng tăng mạnh và tình trạng thiếu lao động kéo dài trong ngành xây dựng.
Đà tăng giá cũng một phần xuất phát từ sự khan hiếm nguồn cung. Chỉ còn số lượng hạn chế các dự án căn hộ mới tại những vị trí thuận lợi ở trung tâm Tokyo.
Trong năm tài khóa 2025, tổng cộng 7.708 căn hộ được đưa ra thị trường tại 23 quận trung tâm Tokyo, giảm 6,8% so với cùng kỳ năm trước. Trên toàn khu vực đại đô thị Tokyo, số căn hộ được chào bán là 21.659 căn, giảm 2,6% so với năm trước và là mức thấp nhất kể từ năm tài khóa 1973.
Đáng chú ý, trên toàn vùng đại đô thị Tokyo có 1.930 căn hộ theo hình thức quyền thuê đất có thời hạn cố định (fixed-term leasehold rights) được đưa ra bán, mức cao nhất trong vòng 30 năm qua.
Đây là loại căn hộ được xây dựng trên khu đất thuê trong một khoảng thời gian xác định thay vì sở hữu đất vĩnh viễn.
Ông Tadashi Matsuda, nghiên cứu trưởng cấp cao tại REEI, nhận định xung đột Trung Đông cùng với việc đồng yen suy yếu có thể dẫn đến giá cả tăng cao hơn nữa.
Ảnh vệ tinh thương mại được công ty Mỹ Planet Labs công bố ngày 19/7 cho thấy oanh tạc cơ chiến lược Tu-95MS nằm trên bãi đỗ ở sân bay quân sự Engels-2 tại tỉnh Saratov, miền nam nước Nga. Phần đuôi phi cơ đã bị gãy rời và nằm dưới đất.
Hình ảnh góc rộng hơn, được đăng tải bởi nhóm theo dõi thông tin tình báo nguồn mở AviVector, cho thấy gần đó còn một chiếc Tu-95MS nguyên vẹn, không có dấu vết trúng đòn tập kích. "Các phi cơ đang trong quá trình bảo dưỡng luân phiên, chủ yếu được dùng cho công tác huấn luyện", nhóm phân tích cho hay.
AviVector nhận định máy bay không người lái (UAV) Ukraine đã đánh trúng đuôi máy bay, gây cháy và phá hủy khoang chứa nhiên liệu. "Thiệt hại cũng lan đến khu vực khoang chứa vũ khí, đồng nghĩa máy bay đã hư hỏng nặng về cấu trúc và không thể sửa chữa", nhóm này nhận định.
Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) ngày 17/7 thông báo triển khai đòn tập kích tầm xa bằng UAV và đánh trúng sân bay quân sự Nga cách biên giới khoảng 800 km. "Với mỗi oanh tạc cơ chiến lược bị tiêu diệt, chúng tôi đã hạn chế được hàng chục tên lửa nhắm vào các thành phố Ukraine, cứu được nhiều sinh mạng và tránh được hàng chục triệu USD tổn thất không thể bù đắp", SBU cho hay.
Một số tài khoản mạng xã hội có liên hệ với quân đội Nga sau đó xác nhận một oanh tạc cơ Tu-95MS đã trúng đòn, thêm rằng phi cơ được dùng cho hoạt động huấn luyện và không tham gia những chiến dịch tập kích hiệp đồng nhằm vào Ukraine.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Tu-95 là máy bay ném bom chiến lược được Liên Xô biên chế từ năm 1956, với tổng cộng hơn 500 chiếc xuất xưởng. Trong số này có 88 máy bay Tu-95MS chuyên làm bệ phóng tên lửa hành trình, được chế tạo trong giai đoạn 1981-1993. Điều này khiến chúng có tuổi thọ thấp hơn mọi loại oanh tạc cơ chiến lược trong biên chế phương Tây, chỉ trừ máy bay tàng hình B-2 Mỹ.
Tương tự phi đội B-52 Mỹ, những chiếc Tu-95 có khả năng nâng cấp liên tục, cho phép chúng sở hữu tính năng hiện đại, phù hợp với điều kiện tác chiến trong thế kỷ 21. Phi đội Tu-95MS dự kiến hoạt động trong không quân Nga ít nhất đến năm 2040.
Tính đến trước khi xung đột Ukraine bùng phát, không quân Nga còn khoảng 50-60 máy bay Tu-95MS trong trạng thái sẵn sàng hoạt động. Dữ liệu nguồn mở cho thấy ít nhất 5 oanh tạc cơ chiến lược Tu-95MS đã bị phá hủy và 3 chiếc bị hư hại trong chiến dịch "Mạng nhện" do Ukraine tiến hành hồi tháng 6/2025.
Engels-2 là một trong hai căn cứ chủ lực của lực lượng máy bay chiến lược Nga.
Sau chiến dịch Mạng nhện, không quân Nga đã điều chuyển phần lớn phi cơ đến căn cứ ở vùng Viễn Đông. Oanh tạc cơ làm nhiệm vụ chiến đấu sẽ đáp xuống căn cứ Engels-2 để nạp tên lửa. Mỗi đợt triển khai oanh tạc cơ từ Viễn Đông đến khu vực phóng tên lửa gần tỉnh Saratov rồi quay trở lại có thể dài khoảng 12.400 km, tương đương gần 23 giờ bay.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm 24/5 cho biết lực lượng phòng không nước này đã bắn rơi một máy bay không người lái (UAV) dòng Orbiter của Israel ở tỉnh miền nam Hormozgan, kèm theo hình ảnh cho thấy nhiều mảnh vỡ phi cơ trên mặt đất.
Theo Tasnim, UAV Orbiter có khả năng né tránh rada, bị bắn hạ bởi "hệ thống phòng không đặc biệt" chưa được tiết lộ thông số kỹ thuật. "Giới chức giải thích rằng hệ thống này có thể ngăn chặn UAV xâm nhập bầu trời trải dài từ vịnh Ba Tư và các hòn đảo cho đến toàn bộ vùng phía nam và đông nam Iran", hãng thông tấn cho hay.
Đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) cũng công bố hình ảnh về mảnh vỡ của phi cơ. MenchOsint, tài khoản theo dõi thông tin nguồn mở trên mạng xã hội X, nêu khả năng đây là mảnh vỡ của biến thể Orbiter 5.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó tuyên bố "không biết về sự việc này".
Orbiter là UAV hạng nhẹ do công ty Aeronautics Defense Systems của Israel phát triển để ứng dụng trong lĩnh vực quân sự và an ninh. Phi cơ được dùng trong nhiệm vụ trinh sát, xung đột cường độ thấp và tác chiến đô thị, cũng như đảm nhận vai trò tình báo, giám sát, thu thập mục tiêu và trinh sát (ISTAR) tầm gần.
Phiên bản Orbiter 5 ra mắt tại triển lãm hàng không Paris hồi năm 2023, có tải trọng 25 kg, thời gian bay tối đa hơn 25 giờ và trần bay gần 5.500 m. Mỗi chiếc có giá ước tính không quá 1,5 triệu USD, tùy vào cấu hình và gói hỗ trợ đi kèm.
UAV dòng Orbiter đang được nhiều quốc gia trên thế giới vận hành, nhưng dường như không quốc gia Trung Đông nào sở hữu loại phi cơ này.
Iran đã nhiều lần bắn hạ UAV của đối phương trong xung đột Trung Đông.
Theo chuyên trang quân sự Eurasian Times của Ấn Độ, Israel đã mất 18-20 UAV cỡ nhỏ trong cuộc chiến, cùng số lượng không xác định UAV Hermes 450 và 900 đắt tiền. Báo Bloomberg hôm 22/5 dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Iran cũng phá hủy khoảng 30 chiếc MQ-9 Reaper của Mỹ, tương đương 20% tổng số phi cơ loại này trong biên chế và gây tổn thất gần một tỷ USD.
