Theo Hãng tin Reuters, nhiều tiếng nổ vang lên khắp thủ đô Kiev ngay sau 1h sáng 24-5 (theo giờ địa phương), sau khi Không quân Ukraine cảnh báo về mối đe dọa do tên lửa Oreshnik – loại vũ khí có khả năng mang cả đầu đạn thông thường và hạt nhân – trên kênh Telegram của lực lượng này.
Thị trưởng Vitali Klitschko của Kiev cho biết ít nhất 5 người đã bị thương và một người trong số đó phải nhập viện.
“Thủ đô Kiev đã hứng chịu cuộc tấn công tên lửa đạn đạo quy mô lớn. Hiện có thông tin cho thấy ít nhất 4 địa điểm bị ảnh hưởng do cuộc tấn công, trong đó có quận Shevchenkivsky, Dniprovsky và Podilsky. Theo thông tin sơ bộ, đã xảy ra hỏa hoạn và hư hại đối với các tòa chung cư” – ông Tymur Tkachenko, một quan chức cấp cao tại Kiev, thông tin.
Ông Klitschko cho biết các mảnh vỡ từ vụ tấn công đã bốc cháy trong khuôn viên một trường học ở trung tâm thành phố.
Trên nền tảng X, AMK Mapping – tài khoản có dấu tích xanh chuyên theo dõi chiến sự Ukraine – cho biết thủ đô của Ukraine đang trải qua cuộc tấn công dữ dội, với “ít nhất 20 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 6 tên lửa hành trình Kalibr, 4 tên lửa hành trình siêu vượt âm Zircon cùng 2 tên lửa Oreshnik đã nhắm vào Kiev”.
“Thêm nhiều tên lửa đã tấn công các mục tiêu ở tỉnh Khmelnytskyi, tỉnh Zhytomyr và tỉnh Kirovohrad. Hàng trăm máy bay không người lái Geran-2 cũng đang tấn công các mục tiêu trên khắp Ukraine” – AMK Mapping viết.
Hiện phía Nga chưa lên tiếng. Không quân Ukraine chưa cập nhật liệu tên lửa Oreshnik có bắn trúng mục tiêu nào hay không.
Hôm 23-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã cảnh báo Nga chuẩn bị tấn công Ukraine bằng tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik. Ông dẫn lại thông tin tình báo từ Ukraine, Mỹ và châu Âu.
Cảnh báo được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga chuẩn bị các phương án trả đũa đối với Ukraine, sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhằm vào một ký túc xá sinh viên ở khu vực Lugansk do Nga kiểm soát ở miền đông Ukraine.
Các quan chức Nga thông tin số người thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone vào ký túc xá sinh viên ở Lugansk đã tăng lên 23 người. Tuy nhiên quân đội Ukraine phủ nhận trách nhiệm về vụ tấn công này, tuyên bố chỉ tấn công vào một cơ sở sản xuất drone của Nga.
Trước cuộc tấn công trên, Nga từng hai lần tấn công Ukraine bằng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik – loại tên lửa mà ông Putin từng tuyên bố là “không thể đánh chặn” nhờ tốc độ được cho là gấp hơn 10 lần vận tốc âm thanh.
Đoạn video được tài khoản AMK Mapping chia sẻ trên nền tảng X với dòng chú thích “Đoạn phim cận cảnh cho thấy khoảnh khắc tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik của Nga tấn công Kiev” – Video: X/AMK Mapping
Nga lần đầu phóng tên lửa Oreshnik hồi tháng 11-2024 nhằm vào một cơ sở mà Nga nói là nhà máy quân sự ở Ukraine. Khi đó, các nguồn tin Ukraine cho biết tên lửa mang đầu đạn giả, thay vì thuốc nổ và chỉ gây thiệt hại hạn chế. Vụ tấn công thứ hai diễn ra vào tháng 1-2026, khi tên lửa đánh trúng vùng Lviv ở miền tây Ukraine.
Các vệ tinh thuộc chương trình quan sát Trái Đất của Liên minh châu Âu (EU) Copernicus từ 6/5 đến 8/5 ghi nhận một dải loang màu xám và trắng, bao phủ vùng biển phía tây đảo Kharg của Iran.
"Vệt loang này nhìn bằng mắt thường khá giống loang dầu", Leon Moreland, nhà nghiên cứu tại Tổ chức Quan sát Xung đột và Môi trường trụ sở Anh, nói. Ông ước tính khu vực bị bao phủ rộng khoảng 45 km2.
Louis Goddard, đồng sáng lập công ty tư vấn khí hậu, hàng hóa Data Desk, cũng nhận định ảnh vệ tinh nhiều khả năng cho thấy đây là vệt dầu loang. Theo ông, đây nhiều khả năng là vụ tràn dầu lớn nhất kể từ khi chiến sự Mỹ, Israel - Iran bùng phát.
Quân đội Mỹ và phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc ở Geneva chưa bình luận về hình ảnh này. Nguyên nhân và điểm xuất phát của vệt nghi tràn dầu hiện chưa được xác định.
Đảo Kharg nằm trong vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách eo biển Hormuz hơn 480 km, có chiều dài khoảng 6 km và diện tích 20 km2.
Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo. Mỹ tuyên bố tất cả các mục tiêu quân sự trên đảo đã bị phá hủy.
Xung đột khiến hàng trăm tàu chở nhiên liệu mắc kẹt ở Vùng Vịnh, ảnh hưởng nguồn cung dầu mỏ, khí tự nhiên toàn cầu.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4, vài ngày sau khi cuộc đàm phán giữa hai bên ở Pakistan không mang lại bước đột phá để chấm dứt xung đột. Lệnh phong tỏa khiến Iran không thể xuất khẩu được dầu mỏ bằng đường biển và nhiều khả năng phải dự trữ dầu tại các cơ sở trên đất liền cũng như trên đảo Kharg.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 26/4 cảnh báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể "phát nổ" do các sự cố kỹ thuật trầm trọng bởi lệnh phong tỏa của Mỹ.
"Khi trữ lượng dầu khổng lồ bị dồn nén trong hệ thống mà không có tàu bè hay bể chứa để tiêu thụ do lệnh phong tỏa, áp suất sẽ khiến đường ống phát nổ từ bên trong, thậm chí nổ tung từ dưới lòng đất. Một khi điều đó xảy ra, Iran sẽ không bao giờ có thể khôi phục lại hạ tầng như cũ", ông Trump nói trong phỏng vấn với Fox News.
Tuy nhiên, Iran vẫn tỏ ra cứng rắn về lập trường đàm phán và siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz trong những ngày qua, bất chấp áp lực từ Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran sẽ thông báo lập trường của mình cho nước trung gian Pakistan "sau khi hoàn tất xem xét". Tuy nhiên, cuộc đấu hỏa lực giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz ngày 7/5 khiến triển vọng hòa bình hai nước thêm xa vời.
Khoảng 49 quốc gia từ châu Âu, châu Á và Trung Đông đã tham dự hội nghị trực tuyến do Anh và Pháp đồng chủ trì, nhằm thúc đẩy kế hoạch đảm bảo tự do hàng hải tại tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược eo biển Hormuz. Mỹ và Iran - hai bên trực tiếp liên quan xung đột - không tham gia cuộc họp, theo AFP.
Anh và Pháp cho biết sẽ dẫn đầu một lực lượng đa quốc gia mang tính phòng thủ, chỉ được triển khai khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài hoặc xung đột kết thúc. Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh mục tiêu duy trì dòng chảy thương mại thông suốt qua eo biển Hormuz.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh giới chức Iran ngày 17.4 tuyên bố eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho tất cả các tàu thương mại trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon, theo Reuters.
Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho rằng eo biển đã "sẵn sàng cho lưu thông hoàn toàn", nhưng khẳng định lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran vẫn được duy trì cho đến khi đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Việc gián đoạn tuyến hàng hải eo biển Hormuz làm dấy lên lo ngại toàn cầu về nguồn cung năng lượng, lạm phát và chuỗi cung ứng lương thực.
Dù trước đó kêu gọi đồng minh hỗ trợ thực thi phong tỏa eo biển Hormuz, ông Trump sau hội nghị Paris lại tuyên bố không cần đến họ, và chê trách các đồng minh đã không đến khi Mỹ cần hỗ trợ. Anh, Pháp và nhiều nước cho rằng tham gia phong tỏa đồng nghĩa can dự trực tiếp vào xung đột, song sẵn sàng tham gia bảo vệ hàng hải khi tình hình ổn định hơn.
Tổng thống Macron cho biết các nước tham dự đã gửi thông điệp chung kêu gọi mở cửa vô điều kiện eo biển Hormuz và đảm bảo tự do hàng hải. Một phần lực lượng hải quân Pháp tại Địa Trung Hải và biển Đỏ có thể được điều động cho nhiệm vụ này.
Thủ tướng Starmer cho hay: "Chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận vấn đề này tại một hội nghị kế hoạch quân sự ở London vào tuần tới, nơi chúng tôi sẽ công bố chi tiết hơn về thành phần của sứ mệnh, và hơn chục quốc gia đã đề nghị đóng góp các nguồn lực".
Đức cũng bày tỏ sẵn sàng tham gia, trong khi các nhà ngoại giao châu Âu cho rằng bất kỳ cơ chế nào cũng cần phối hợp với Mỹ và Iran.
Giới quan sát nhận định kế hoạch có thể khó thành hiện thực nếu tình hình nhanh chóng ổn định, song các biện pháp như chia sẻ tình báo, hộ tống tàu hoặc rà phá bom mìn vẫn có thể được triển khai trong giai đoạn chuyển tiếp.
Trong một diễn biến khác, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan kêu gọi các bên kiềm chế và thúc đẩy đối thoại, theo South China Morning Post. Phát biểu tại Diễn đàn ngoại giao Antalya ngày 17.4, ông nhấn mạnh "con đường ngắn nhất dẫn đến hòa bình là đối thoại và ngoại giao", đồng thời cảnh báo nguy cơ các hành động khiêu khích có thể phá vỡ tiến trình đàm phán.
Khi được hỏi liệu ông có thể nối lại các cuộc tấn công vào Iran hay không, ông Trump trả lời: "Nếu họ cư xử không đúng mực, nếu họ làm điều gì đó xấu, bây giờ chúng ta sẽ xem xét. Nhưng đó là một khả năng có thể xảy ra".
Trên mạng xã hội, ông Trump cũng cho biết sẽ xem xét đề xuất của Iran nhưng cho rằng Tehran chưa trả giá đủ.
"Tôi sẽ sớm xem xét kế hoạch mà Iran vừa gửi cho chúng tôi, nhưng không thể tưởng tượng rằng nó sẽ được chấp nhận vì họ vẫn chưa phải trả giá đủ cho những gì họ đã gây ra cho nhân loại và thế giới trong 47 năm qua", ông viết.
Cuối tuần này, một quan chức cấp cao của Iran nói ông Trump đã bác bỏ đề xuất của Iran, trong đó bao gồm mở cửa vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran, và trì hoãn các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran sang giai đoạn sau.
Truyền thông Iran đưa tin Tehran đã gửi kế hoạch cho Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh "trên mọi mặt trận".
Kế hoạch 14 điểm của Iran bao gồm các đảm bảo không gây hấn, rút quân Mỹ khỏi khu vực lân cận Iran, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và chấm dứt chiến tranh "trên mọi mặt trận", bao gồm cả ở Lebanon, theo Hãng thông tấn Tasnim.
Trước đó, Mỹ được cho là đã gửi cho Iran một đề xuất 9 điểm, trong đó yêu cầu một lệnh ngừng bắn với thời hạn hai tháng. Tuy nhiên Iran muốn các vấn đề phải được giải quyết trong vòng 30 ngày và trọng tâm nên là "chấm dứt chiến tranh" chứ không phải kéo dài lệnh ngừng bắn.
Quốc hội Iran chuẩn bị thông qua một đạo luật nhằm hạn chế các loại tàu thuyền được phép đi qua eo biển Hormuz, Đài truyền hình nhà nước Iran Press TV đưa tin ngày 2-5.
Đài này dẫn lời Phó chủ tịch Quốc hội Ali Nikzad của Iran cho biết kế hoạch 12 điểm sẽ không cho phép tàu thuyền của Israel đi qua Hormuz. Trong khi đó, tàu thuyền từ "các quốc gia thù địch", có thể ám chỉ Mỹ, sẽ phải trả tiền bồi thường chiến tranh. Tất cả các tàu thuyền khác sẽ phải xin phép Iran để đi qua eo biển Hormuz.
Biện pháp này được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington bị đình trệ.
Cuối tuần này, Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi của Iran khẳng định việc theo đuổi một giải pháp đàm phán hay quay trở lại chiến tranh là tùy thuộc vào Mỹ, nhưng Tehran đã sẵn sàng cho cả hai kết quả.
Lực lượng Israel tiếp tục oanh tạc Lebanon bằng các cuộc không kích và pháo kích liên tục. Hãng thông tấn quốc gia Lebanon (NNA) đưa tin quân đội Israel đã tiến hành các cuộc không kích vào các thị trấn Adshit và Yohmor al-Shaqif.
Quân đội Israel cho biết họ nhắm vào các mục tiêu của Hezbollah với "khoảng 70 công trình quân sự và khoảng 50 địa điểm cơ sở hạ tầng của Hezbollah đã bị phá hủy trên nhiều khu vực".
Hezbollah cũng tăng cường tấn công các đơn vị Israel trên lãnh thổ Lebanon cuối tuần này.
