‘Vòng may mắn’ trăm triệu đồng của sao Việt

Từng tồn tại dai dẳng như một "vùng xám" của thị trường giải trí Việt Nam, tình trạng sử dụng nhạc không xin phép, không trả tác quyền trên các nền tảng số và sân khấu biểu diễn nay đã ở mức báo động. Suốt nhiều năm qua, câu chuyện bản quyền âm nhạc vẫn là bài toán nan giải: nghệ sĩ liên tục lên tiếng, nhiều đơn vị khai thác bị tố xâm phạm, các tranh cãi bùng nổ trên mạng xã hội rồi nhanh chóng lắng xuống và dần chìm vào quên lãng. Từ đó, một "văn hóa xài chùa" âm nhạc hình thành, nơi các tác phẩm bị xem như nguồn tài nguyên miễn phí trên không gian số, có thể bị tùy tiện khai thác để câu view, bán vé, thu lợi quảng cáo, thậm chí phục vụ cho việc xây dựng thương hiệu cá nhân.

Như Thanh Niên đưa tin, ngày 16.5, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 - Bộ Công an) đã áp dụng các biện pháp nghiệp vụ nhằm xác minh, thu thập tài liệu liên quan đến dấu hiệu xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan tại một số công ty, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực nội dung số và giải trí. Các cá nhân liên quan gồm ông Nguyễn Hải Bình (Tổng giám đốc Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco, tức BH Media); ông Võ Văn Nam (Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment); ông Nguyễn Minh Đức (chủ hộ kinh doanh Đồi Mặt trời), ông Ngô Thanh Tùng (chủ hộ kinh doanh Thông Zeo); ông Hoàng Việt và ông Nguyễn Trung Trường Huy (Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn); cùng ông Diệp Văn Lập (chủ Trung tâm Giọng ca để đời).

Bộ Công an cho hay, hoạt động này nằm trong việc thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5.5 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an về việc công an các đơn vị, địa phương tập trung triển khai đồng bộ các mặt công tác, đẩy nhanh tiến độ phát hiện, đấu tranh, xử lý vi phạm và tội phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Việc Bộ Công an đồng loạt khởi tố 5 vụ án liên quan hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan không đơn thuần là động thái xử lý vi phạm kinh tế, mà còn được xem là cú đánh mạnh chưa từng có vào tư duy "xài nhạc miễn phí" vốn tồn tại âm ỉ trong ngành công nghiệp giải trí Việt Nam suốt nhiều năm qua. Danh sách các đơn vị bị khởi tố nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận bởi đây đều là những cái tên có sức ảnh hưởng nhất định trong lĩnh vực nội dung số, sở hữu hệ sinh thái giải trí với hàng triệu lượt xem, doanh thu quảng cáo lớn và độ phủ rộng trên mạng xã hội.

Đáng chú ý, đây được xem là lần đầu tiên các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan bị xử lý theo hướng hình sự với quy mô lớn. Diễn biến này cho thấy cách nhìn về vi phạm bản quyền trong môi trường số đang có sự thay đổi rõ rệt: bản quyền không còn bị xem đơn thuần là những tranh chấp dân sự, mà đã được nhìn nhận như vấn đề liên quan trực tiếp đến tài sản, lợi ích kinh tế và pháp luật.

Trên thực tế, tình trạng "xài chùa" âm nhạc không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho nghệ sĩ, nhạc sĩ hay nhà sản xuất, mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh méo mó trong ngành giải trí. Khi quyền lợi của người sáng tạo không được bảo vệ đầy đủ, động lực sáng tạo, đầu tư cho những sản phẩm chất lượng cũng dần suy giảm. Trong khi đó, các đơn vị hoạt động nghiêm túc, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tác quyền lại phải gánh áp lực chi phí lớn hơn, từ đó rơi vào thế bất lợi trước những bên khai thác trái phép nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

Liên quan vụ việc Tổng giám đốc BH Media cùng một số chủ sân khấu, đơn vị giải trí bị khởi tố vì hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, nhiều nhạc sĩ và nghệ sĩ đã đồng loạt lên tiếng bày tỏ quan điểm. Không ít người cho rằng đây là diễn biến mang tính bước ngoặt đối với câu chuyện bảo vệ bản quyền âm nhạc tại Việt Nam, vốn nhiều năm qua vẫn tồn tại tình trạng sử dụng tác phẩm thiếu sự cho phép hoặc chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tác quyền.

Trên trang cá nhân, nhạc sĩ Dương Cầm viết: "Thật sự buồn khi nhìn thấy các gương mặt thân quen ở đây. Các bạn là người đứng ra chịu trách nhiệm trước pháp luật nên việc không nắm được các quy định về bản quyền chính là 'con dao' giết chết chính thương hiệu mà bấy lâu nay vất vả gây dựng, đưa bản thân vào lao lý. Đây có lẽ là cú hích lớn để mở ra bước chuyển mình của nền công nghiệp văn hóa nước nhà khi sở hữu trí tuệ được coi là tài sản và được bảo vệ nghiêm ngặt bởi pháp luật".

Trong khi đó, nhạc sĩ Minh Hà bày tỏ đồng tình trước động thái mạnh tay của cơ quan chức năng. Anh cho rằng việc xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ sẽ giúp giới nhạc sĩ, nhà sản xuất yên tâm hơn trong hoạt động sáng tạo. "Giờ anh em nhạc sĩ và nhà sản xuất cứ yên tâm nhé, quyền sở hữu trí tuệ giờ là tài sản mà không ai có quyền xâm phạm, ai bị xâm phạm cứ thu thập chứng cứ, chụp hết vi bằng lại và báo công an. Mấy chục năm rồi, giờ mới thấy chính thức được bảo vệ thật sự, cám ơn Chính phủ và Nhà nước", nhạc sĩ viết.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo United daily news và HK01, Tòa án Đài Bắc ngày 12.5 tuyên án sơ thẩm vụ án mạng xảy ra tại một tịnh xá từng gây chấn động dư luận Đài Loan.

Trong đó, diễn viên Lý Uy nhận mức án một năm 10 tháng tù, vợ của nam diễn viên bị tuyên một năm 8 tháng tù vì tội hỗ trợ tội phạm, mỗi người quy đổi thành 5 năm án treo, sau khi đạt thỏa thuận hòa giải với gia đình nạn nhân.

Trong khi đó, nhà văn Vương Ôn (tên thật Vương Giang Chân) - người đứng đầu nhóm tu tập liên quan vụ án - bị tuyên 12 năm tù vì tội gây thương tích dẫn đến chết người.

Vụ việc bắt nguồn từ cái chết của một phụ nữ 52 tuổi họ Thái tại một tịnh xá ở quận Đại An, Đài Bắc hồi tháng 7.2024. Nạn nhân từng phụ trách công việc kế toán và theo Vương Ôn tu hành tại tịnh xá - nơi Lý Uy và vợ là tín đồ.

Theo truyền thông Đài Loan, tối 23.7.2024, Vương Ôn triệu tập hơn 10 tín đồ, bao gồm cả vợ chồng Lý Uy, đến dự buổi "đọc sách". Tại đây, bà Thái bị bắt phải liên tục đứng lên, quỳ xuống trước tượng Phật suốt 3 tiếng đồng hồ, kèm theo những hành vi xô đẩy và sỉ nhục.

Khi người phụ nữ gục ngã vì kiệt sức, những người có mặt đã dùng xe đẩy đưa bà quay trở lại tịnh xá. Kết quả pháp y sau đó xác định nạn nhân tử vong do tiêu cơ vân cùng nhiều chấn thương trên cơ thể.

Theo United daily news, tổng cộng có 13 người bị truy tố trong vụ án. Những đồng phạm nhận án từ một năm 6 tháng đến 10 năm tù với các tội danh đồng phạm gây thương tích dẫn đến chết người hoặc hỗ trợ tội phạm.

Theo cáo trạng, Lý Uy không trực tiếp hành hung nạn nhân nhưng có mặt tại hiện trường và tham gia hỗ trợ xử lý sự việc sau đó. Ban đầu, nam diễn viên được triệu tập với tư cách nhân chứng trước khi bị chuyển sang diện bị cáo sau quá trình điều tra bổ sung.

Trong quá trình điều tra, Lý Uy được cho là đã hợp tác với cơ quan chức năng, khai báo chi tiết diễn biến trong đêm xảy ra vụ án và hỗ trợ làm rõ nhiều tình tiết quan trọng. Tòa án nhận định nam diễn viên có thái độ hợp tác, đồng thời đã đạt được thỏa thuận hòa giải với gia đình nạn nhân nên được xem xét giảm nhẹ hình phạt và cho hưởng án treo.

Theo HK01, người thân nạn nhân xác nhận đã cảm nhận được thiện chí xin lỗi từ phía nam diễn viên. Tuy nhiên, sau khi bản án được công bố, vụ việc tiếp tục gây tranh cãi trên mạng xã hội Đài Loan khi nhiều ý kiến cho rằng mức án dành cho một số bị cáo còn khá nhẹ.

Lý Uy sinh năm 1980, từng hoạt động với vai trò ca sĩ trước khi chuyển sang diễn xuất. Anh từng là gương mặt quen thuộc của dòng phim thần tượng qua các tác phẩm như Sợi dây chuyền định mệnh, Khoảnh khắc ngọt ngào, Sân bóng tình yêu. Những năm gần đây, nam diễn viên ít xuất hiện trong làng giải trí và được cho là dành nhiều thời gian tu tập.

Sau phiên sơ thẩm ngày 12.5, toàn bộ vụ án vẫn có thể tiếp tục được kháng cáo theo quy định pháp luật Đài Loan.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Sohu, tác phẩm không mấy gây chú ý khi ra mắt hồi đầu tháng 5, nhưng sau đó dần vươn lên dẫn đầu phòng vé nhiều tuần nhờ hiệu ứng truyền miệng của khán giả. Tác phẩm hiện đạt gần một tỷ nhân dân tệ (147 triệu USD).

Các trang phân tích thị trường dự báo Thư tình gửi bà nội đạt tổng doanh thu 1,8 tỷ nhân dân tệ (265 triệu USD), vào top 50 tác phẩm ăn khách nhất lịch sử phòng vé Trung Quốc.

Theo trang 21st Century Business Herald, kinh phí thực hiện Thư tình gửi bà nội là 14 triệu nhân dân tệ (hơn hai triệu USD, tương đương 54 tỷ đồng). Dàn diễn viên đều là các gương mặt chưa nổi tiếng, gồm Lý Tư Đồng, Vương Ngạn Đồng, Ngô Thiếu Khanh, Trịnh Nhuận Kỳ, Vương Hiểu Huệ. Ngoài ra, hơn 90% thời lượng phim, nhân vật sử dụng tiếng địa phương vùng Triều Châu, không phải tiếng phổ thông Trung Quốc.

Tác phẩm lấy bối cảnh Trung Quốc, Thái Lan từ thập niên 1950 tới hiện tại, nói về cuộc đời của bà Diệp Thục Như (Ngô Thiếu Khanh đóng). Xuất thân tiểu thư, bà trốn nhà đi theo chàng trai nghèo Trịnh Mộc Sinh (Vương Ngạn Đồng đóng), sinh ba người con. Vì biến cố chính trị, ông Mộc Sinh phiêu bạt tới Thái Lan, ở đây làm lụng kiếm tiền gửi về cho vợ con.

Trịnh Mộc Sinh đầu óc nhanh nhạy, giỏi kiếm tiền, trợ cấp đủ đầy cho gia đình và một lòng một dạ với vợ. Đôi vợ chồng gửi gắm tình yêu qua những lá thư. Một ngày, Diệp Thục Như nhận bức ảnh chồng bên một phụ nữ và những đứa trẻ kèm tin ông đã qua đời.

Cháu của Diệp Thục Như trưởng thành, từ Trung Quốc tới Thái Lan tìm thân nhân của ông nội, từ đó mở ra câu chuyện ấm áp, giàu nghĩa tình sau những lá thư mà Trịnh Mộc Sinh gửi cho vợ.

Trên diễn đàn Douban, hơn nửa triệu khán giả chấm Thư tình gửi bà nội 9,1/10 điểm, mức cao so với phần lớn phim điện ảnh Trung Quốc những năm gần đây. Tên tác phẩm nhắc đến "thư tình" nhưng nội dung và thông điệp vượt qua tình yêu đôi lứa, nói về sự chung thủy, tình nghĩa, lòng tốt của con người.

Tại tọa đàm về nâng cao chất lượng phim diễn ra ở Thâm Quyến hôm 22/5, Lam Hồng Xuân, đạo diễn Thư tình gửi bà nội, nói: "Chúng tôi tin rằng câu chuyện hay không nhất thiết phải hư cấu, nhào nặn mà có thể nhìn ra từ đời sống, chắt lọc từ tình cảm của những người bình thường".

Lam Hồng Xuân cho biết êkíp đã trò chuyện, phỏng vấn gần 300 gia đình người Hoa ở nước ngoài, mất 10 năm để xác thực, kiểm chứng thông tin với các mốc lịch sử.

Bà Dương Hồng, thư ký hội liên hiệp rạp chiếu phim ở Thâm Quyến, nói nhờ Thư tình gửi bà nội, đã lâu bà mới thấy cảnh những người trung niên, người già tụ tập đến rạp, thậm chí có những người chống gậy, được con cháu dìu vào trong. Theo bà, khán giả không đến vì ngôi sao nổi tiếng mà đến vì câu chuyện chạm đến trái tim họ. Đó cũng là lời nhắc của thị trường tới những nhà làm phim.

Tin Gốc: Vnexpress