Chỉ còn ít ngày nữa, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM sẽ chính thức diễn ra. Cuộc “vượt vũ môn” được xem là một trong những kỳ thi nhiều áp lực nhất với học sinh tuổi 15 đang khiến không ít gia đình căng thẳng theo từng buổi học, từng đề luyện thi.
Tuy nhiên, vào lúc này, điều cần thiết không chỉ là kiến thức mà còn là sự bình tĩnh và đồng hành giữa cha mẹ với con trẻ để cùng vượt qua kỳ thi.
Trong giai đoạn nước rút, nhiều bạn trẻ thường tăng tốc ôn luyện, lao vào giải đề thâu đêm suốt sáng, bỏ mặc sức khỏe. Điều này chỉ e gây tác dụng ngược.
Việc học là cả một hành trình dài, nơi kiến thức và kỹ năng được tích lũy từng ngày để rồi dần kết thành quả ngọt. Thành công không chỉ đến từ những ngày học đến kiệt sức hay vùi đầu ôn luyện không ngơi nghỉ trước kỳ thi.
Nên thời điểm này mỗi bạn trẻ cần hơn bao giờ hết một chiến lược ôn luyện hợp lý, khoa học, cân đối. Tuyệt đối tránh lao vào học xuyên đêm; liều mình học lệch, học tủ; ôm đồm quá nhiều tài liệu theo gợi ý của “chuyên gia mạng”. Đừng quên cơ thể, tâm trí, cảm xúc tuổi 15 cần nghỉ ngơi, dưỡng sức, nạp năng lượng tích cực để bổ trợ cho việc ôn luyện hiệu quả!
Càng gần ngày thi lớp 10, áp lực tâm lý càng đè nặng lên không chỉ học sinh mà cả gia đình. Trong giai đoạn này, điều nhiều bạn trẻ cần nhất là một điểm tựa tinh thần để giảm bớt nỗi lo về bài vở, điểm số và tương lai phía trước.
Một bầu không khí gia đình nhẹ nhàng, cởi mở và tích cực sẽ giúp học sinh ổn định tâm lý trước kỳ thi quan trọng. Sự quan tâm đôi khi đến từ những điều rất giản dị như nhắc con ngủ sớm, chuẩn bị bữa ăn đủ dinh dưỡng, cùng con đi dạo hay trò chuyện để giải tỏa căng thẳng.
Kỳ thi lớp 10 là cột mốc quan trọng ở tuổi 15 nhưng không phải cuộc đua “một mất một còn”. Vì vậy, phụ huynh cần tránh tạo thêm áp lực cho con bằng những lời so sánh, kỳ vọng quá lớn hay nỗi lo học phí nếu không đậu trường công.
Thay vào đó, sự ghi nhận và động viên chân thành sẽ giúp học sinh có thêm động lực trong chặng nước rút. Việc đặt mình vào vị trí của con để thấu hiểu hành trình học tập kéo dài suốt thời gian qua, những ngày hồi hộp chờ thi, chờ điểm số, sẽ giúp cha mẹ đồng hành cùng con một cách nhẹ nhàng hơn.
Đôi khi, những câu nói giản dị như “Con hãy cố gắng hết sức”, “Con đã rất nỗ lực” hay “Gia đình luôn ở bên con” lại là nguồn động viên lớn nhất với các bạn trẻ trước kỳ thi nhiều áp lực này.
Chuẩn bị kỹ cho những ngày thi quan trọng là điều thí sinh không nên xem nhẹ. Một chiếc cặp gọn gàng với đầy đủ giấy báo dự thi, căn cước công dân, bút viết, bút chì, compa, thước kẻ và máy tính đúng quy định sẽ giúp tránh cảnh cuống cuồng trước giờ vào phòng thi.
Thí sinh cũng nên chủ động tìm hiểu địa điểm thi, tính toán thời gian di chuyển để không bị động, đồng thời cài báo thức hoặc nhờ người thân nhắc giờ để tránh bỏ lỡ bất kỳ môn thi nào. Một giấc ngủ đủ, bữa ăn nhẹ và tinh thần thoải mái cũng là cách giúp giữ năng lượng tốt nhất trước kỳ thi.
Khi làm bài, thí sinh cần phân chia thời gian hợp lý cho từng phần, từng câu hỏi tương ứng với số điểm trong đề. Đây là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát thời gian, xác định đúng trọng tâm và tăng cơ hội đạt kết quả như mong muốn.
Với các môn tự luận, việc phác thảo dàn ý trên giấy nháp sẽ giúp bài làm mạch lạc hơn, tránh thiếu ý, lạc ý hoặc sắp xếp nội dung lộn xộn. Dàn ý có thể chi tiết hoặc ngắn gọn tùy quỹ thời gian, nhưng sẽ hỗ trợ thí sinh định hướng câu trả lời rõ ràng hơn.
Ngoài nội dung, cách trình bày bài thi cũng cần được chú ý. Bài làm sạch sẽ, chữ viết rõ ràng sẽ tạo thiện cảm với giám khảo. Thí sinh nên hạn chế gạch xóa, trình bày cẩu thả và tránh dùng từ viết tắt hoặc ngôn ngữ mạng để không bị trừ điểm đáng tiếc.
Trong số này, gần 170.000 em đã đóng lệ phí thi, theo Đại học Quốc gia TP HCM, chiều 26/4. Khoảng 65% từng dự thi đợt 1, nhưng thi lại để cải thiện điểm.
So với đợt 2 năm ngoái, số thí sinh tăng 77%. Đây cũng là con số đông nhất từ trước đến nay ở một kỳ thi đánh giá năng lực trong cả nước.
Để đáp ứng, Đại học Quốc gia TP HCM mở thêm điểm thi ở Đà Nẵng và Quảng Ngãi. Kỳ thi sẽ diễn ra hôm ngày 24/5, tại 11 tỉnh, thành, kết quả được công bố vào ngày 6/6.
Vài tuần trước, đợt 1 của kỳ thi VACT thu hút gần 133.500 thí sinh, điểm thi trung bình là 682/1200. Bài làm thấp nhất đạt 27 điểm, cao nhất đạt 1098. Thủ khoa là Trần Hoàng Thiên Phúc, lớp chuyên Toán, trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP HCM.
Năm 2026, tất cả kỳ thi riêng trong cả nước đều đạt kỷ lục về số thí sinh, trong bối cảnh Bộ Giáo dục và Đào tạo thay đổi quy chế xét tuyển đại học. Nhiều trường xét kết hợp nhiều đầu điểm, ưu tiên điểm thi đánh giá năng lực, tư duy...
Kỳ thi của Đại học Quốc gia TP HCM có quy mô lớn nhất. Hiện, 118 trường đại học, cao đẳng sử dụng điểm thi này để xét tuyển đầu vào.
Bài toán được đề xuất bởi Paul Erdős, một nhà toán học người Hungary. Đây là một trong những câu hỏi nổi tiếng nhất trong lĩnh vực hình học tổ hợp. Bài toán được phát biểu như sau: Với n điểm trên mặt phẳng, số cặp điểm có khoảng cách đúng bằng 1 lớn nhất có thể là bao nhiêu?
Trong nhiều năm, không ít nhà toán học đã cố gắng giải nó. Cách tốt nhất từng được nghĩ ra là xếp các điểm thành một mạng lưới vuông. Tuy nhiên, OpenAI hôm 20/5 công bố AI nội bộ của mình đã tìm ra cách sắp xếp các điểm mới, bác bỏ giả thuyết này và tạo ra số lượng cặp điểm lớn hơn rất nhiều so với trước đó.
Điểm đột phá trong cách giải của mô hình này là dùng lý thuyết số đại số để giải bài hình học. OpenAI nói đây là một AI suy luận đa dụng, không huấn luyện riêng để giải toán. Lời giải cũng được một nhóm nhà toán học kiểm chứng độc lập.
Theo OpenAI, giới toán học đều "sửng sốt" trước lời giải của AI. Giáo sư Toán và Khoa học máy tính Noga Alon từ Đại học Princeton, nói mô hình là một thành tựu xuất sắc và lời giải là một "cú sốc" kiến thức.
"Tôi tin rằng mọi nhà toán học trong lĩnh vực hình học tổ hợp đều đã nghĩ đến bài toán này. AI đã xây dựng, phân tích và áp dụng công cụ phức tạp của lý thuyết số đại số một cách thanh lịch và khéo léo", ông nói.
Tim Gowers, nhà toán học từng giành huy chương Fields, gọi kết quả này là "một cột mốc trong toán học AI". Còn nhà lý thuyết số Arul Shankar nói lời giải chứng minh mô hình AI hiện tại không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ cho giới toán học mà còn có khả năng suy nghĩ và thực hiện ý tưởng.
GS toán Jacob Tsimerman ở Đại học Toronto, nói đã thử tìm ví dụ để phản bác lời giải của AI nhưng thất bại.
"Đây chắc chắn là một công trình đầy thử thách để quan sát kỹ lưỡng, ngay cả khi bạn biết chuyện gì đang xảy ra, và việc tự mình trải nghiệm nó lại càng khó khăn hơn", ông cho biết.
OpenAI cho biết khả năng suy luận toán học tốt có thể biến AI thành một trợ thủ nghiên cứu mạnh, vạch hướng đi mới và giúp nhà nghiên cứu giải quyết vấn đề phức tạp hoặc tốn thời gian.
"Nếu một mô hình có thể lập luận phức tạp, kết nối ý tưởng liên ngành và tạo ra kết quả được thẩm định, thì đó cũng là những năng lực vô cùng hữu ích trong sinh học, vật lý, khoa học vật liệu, kỹ thuật và y học", trích thông báo.
Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.
Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke - ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.
"Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình", Khải nói.
Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.
Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.
Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.
Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.
Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.
"Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn", Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.
Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.
"Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn", Khải kể.
Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.
Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.
Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.
Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.
Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.
"Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì", thầy nói.
