Đêm, TP.HCM không ngủ. Từ những con phố rực rỡ ánh đèn, những tòa nhà cao tầng lung linh đến những khu dân cư yên bình, đâu đâu cũng ngập tràn ánh sáng. Ánh sáng ấy không chỉ xua tan bóng tối, mà còn thắp lên nhịp sống, hơi thở của một đô thị năng động bậc nhất cả nước.
Nhưng ít ai dừng lại để nghĩ: phía sau ánh sáng ấy là gì?
Là cả một hành trình 50 năm của ngành điện thành phố – một hành trình không chỉ được viết bằng những công trình, những con số tăng trưởng, mà còn được viết bằng mồ hôi, trách nhiệm và cả niềm tự hào của những con người âm thầm giữ dòng điện luôn sáng. Tôi là một người trong số đó.
Không trực tiếp leo trụ, không đứng giữa mưa giông để xử lý sự cố như những anh em ngoài hiện trường, công việc của tôi gắn với những con số, những dữ liệu, những dòng cập nhật trên hệ thống. Tôi làm trong công tác quản lý hệ thống đo đếm – một công việc lặng lẽ nhưng lại là “nền móng” cho sự minh bạch và chính xác của toàn bộ hệ thống điện.
Có người từng nói vui với tôi: “Làm việc với số liệu thì có gì mà cảm xúc?”. Nhưng chỉ khi thật sự làm, mới hiểu rằng phía sau mỗi con số là một câu chuyện, một con người, một niềm tin.
Một ngày làm việc của chúng tôi bắt đầu bằng hàng loạt dữ liệu trên hệ thống CMIS, CRM. Những con số tưởng chừng vô tri ấy lại phản ánh từng nhịp đập của hệ thống điện: một công tơ cần kiểm tra, một khách hàng cần giải đáp, một thiết bị cần thay thế.
Có những ngày cao điểm, hàng trăm yêu cầu được gửi về. Áp lực là có thật. Nhưng chưa bao giờ chúng tôi cho phép mình chậm trễ. Bởi chỉ cần chậm một bước, phía sau có thể là một hộ dân chưa yên tâm, một doanh nghiệp bị gián đoạn sản xuất.
Tôi nhớ mãi một trường hợp khách hàng gọi điện với giọng đầy lo lắng: hóa đơn điện tăng cao bất thường. Không phải là con số nữa, đó là sự hoang mang, là niềm tin đang bị thử thách. Chúng tôi lập tức phối hợp kiểm tra, kiểm chứng công tơ, rà soát dữ liệu. Khi nguyên nhân được làm rõ, khách hàng thở phào nhẹ nhõm. Và tôi nhận ra, điều chúng tôi “giữ” không chỉ là dòng điện, mà là niềm tin.
Trong những năm gần đây, ngành điện TP.HCM đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành hiện thực trong từng công việc hằng ngày.
Từ việc quản lý dữ liệu trên CMIS đến tiếp nhận và xử lý yêu cầu qua CRM, mọi thứ đều nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn. Khách hàng không còn phải đi lại nhiều lần; chỉ cần vài thao tác trên điện thoại là có thể tra cứu, đăng ký dịch vụ.
Chúng tôi – những người ở phía sau hệ thống hiểu rằng mỗi lần cập nhật đúng một dữ liệu, mỗi lần xử lý nhanh một yêu cầu là góp thêm một bước tiến nhỏ cho cả ngành. Nhưng công nghệ dù hiện đại đến đâu, vẫn cần con người vận hành. Và con người ngành điện TP.HCM chưa bao giờ thiếu đi tinh thần trách nhiệm.
Đó là những người công nhân vẫn miệt mài giữa trưa nắng để hoàn thành công tác sửa chữa lớn, đảm bảo tiến độ từng hạng mục. Là những kỹ sư không ngại đêm khuya để kiểm tra, giám sát hệ thống. Là những cán bộ như chúng tôi, ngày ngày rà soát từng hồ sơ, từng thiết bị, từng số liệu để không một sai sót nào xảy ra.
Có những thời điểm, khối lượng công việc dồn dập: vừa theo dõi tiến độ thi công, vừa tổng hợp báo cáo, vừa xử lý yêu cầu khách hàng. Nhưng tất cả đều được sắp xếp, phân công rõ ràng, phối hợp nhịp nhàng để đảm bảo mọi việc đều hoàn thành đúng hạn.
Bởi chúng tôi hiểu, phía sau mỗi nhiệm vụ hoàn thành là một phần đóng góp vào sự vận hành ổn định của cả hệ thống điện thành phố.
Điện không chỉ phục vụ sinh hoạt, mà còn là “mạch máu” nuôi dưỡng sự phát triển kinh tế. Từng khu công nghiệp sáng đèn suốt đêm, từng dây chuyền sản xuất vận hành liên tục, từng công trình mới mọc lên… tất cả đều cần một nguồn điện ổn định phía sau.
50 năm qua, ngành điện thành phố đã đi một chặng đường dài – từ những ngày khó khăn, thiếu thốn đến một hệ thống hiện đại, đồng bộ, ứng dụng công nghệ cao. Nhưng điều làm nên giá trị bền vững không chỉ là sự phát triển ấy, mà là sự thay đổi trong cách phục vụ: lấy khách hàng làm trung tâm, lấy niềm tin làm nền tảng.
Với tôi, niềm tự hào không nằm ở những điều lớn lao, mà nằm ở chính công việc hằng ngày. Là khi một báo cáo được hoàn thành đúng hạn. Là khi một dữ liệu được cập nhật chính xác. Là khi một yêu cầu của khách hàng được giải quyết kịp thời.
Những điều nhỏ bé ấy của chúng tôi đang góp lại thành một hệ thống lớn – một hệ thống luôn vận hành ổn định để giữ cho thành phố này không bao giờ tắt ánh sáng.
Cô Ba chủ trọ hay càu nhàu về cái đồng hồ điện quay tít mù. Đám sinh viên, công nhân mướn phòng thì xót xa từng ngàn bạc lẻ.
Tháng 4 năm 2009, Sài Gòn - TP.HCM đón chuyến công tác xa nhà đầu tiên của tôi bằng cái nóng hầm hập.
Giữa chảo lửa ban trưa ấy, tiếng lách cách của móng trèo sắt va vào trụ bê tông vang lên. Anh thợ điện áo cam đu mình trên cột. Nắng 39 độ C táp thẳng vào gáy, dội xuống lớp mũ bảo hộ. Mồ hôi vạch thành dòng trên mặt, ướt sũng mảng lưng áo. Anh bám lấy bó dây, cặm cụi gỡ từng mối nối. Mùi mồ hôi chua nồng quyện mùi nhựa đường. Ngoài đầu hẻm, nhịp đô thị vẫn cuồn cuộn trôi. Mặc kệ người thợ điện vắt vẻo trên cao cùng mớ dây nhợ chằng chịt.
5 năm sau, tôi trở lại. Mùi cà phê sữa đá lanh canh góc vỉa hè. Ngước lên, khung trời bỗng nhẹ bẫng. Những búi tơ vò đen kịt bốc hơi đâu mất. Chú Tư xe ôm cười khà khà: "Mấy chả điện lực dạo này mần ăn ngọt xớt. Đứt chì, chớp tắt gì, a lô tiếng là xe trờ tới. Rẹt rẹt năm mười phút lại sáng trưng".
Cuối năm 2022, tôi tham gia sự kiện trao giải cuộc thi của một tờ báo. Sài Gòn gượng dậy sau bạo bệnh. Mùi thuốc sát trùng vẫn lẩn khuất đâu đó dưới lớp khẩu trang. Đêm lạnh. Tô hủ tiếu gõ bốc khói. Chị bán hàng khơi bếp than. Ánh lửa hắt lên khuôn mặt chằng chịt nếp nhăn. Chị kể về những đêm thành phố nín thở. Tiếng còi cấp cứu xé tai. Màu áo cam bị nuốt chửng dưới lớp đồ bảo hộ trắng toát, kín bưng. Thợ điện ướt sũng. Mồ hôi ứ đầy trong ủng cao su. Họ kéo lê cuộn cáp nặng trịch, rạp người trên nền đất, cắn răng làm xuyên đêm để kéo điện vào bệnh viện dã chiến.
Cuối năm 2024. Phố xá rực rỡ. Đô thị thông minh cựa mình. Đi ngang xóm trọ năm xưa, tôi khựng lại. Cô Ba giờ lụ khụ. Tay run run rà ngón tay trên màn hình điện thoại, chìa ra cái biên lai điện tử. Tiền điện nay tính đúng giá nhà nước, rót thẳng vào app sinh viên mướn phòng.
Câu chuyện cái biên lai kéo tôi lách mình sâu hơn vào một xóm trọ ở Bình Tân. Gặp chị quét rác thâm quầng mắt. Gặp anh thợ hồ quê miền Tây, tay nứt nẻ cáu bẩn nhào vữa. Chút tiền còm cõi chắt bóp hằng tháng từng bị bóp nghẹt bởi một thứ ám ảnh vô hình: Đồng hồ điện. Bốn ngàn, năm ngàn một ký điện. Dân ngụ cư chỉ biết cắn răng chịu đựng.
Rồi màu áo cam xuất hiện. Không chỉ bám trụ trên cột cao, họ luồn lách vào từng con hẻm. Gõ cửa từng nhà trọ. Kiên nhẫn hướng dẫn chủ nhà làm thủ tục, yêu cầu thu đúng giá điện nhà nước cho người nghèo. Bằng cái lý, cái tình, họ dần gỡ bỏ đi thứ định mức bóc lột tồn tại bao năm ròng rã.
Sự tận tâm của những chiến sĩ áo cam không chỉ duy trì nguồn điện thắp sáng cho phố phường, mà còn nâng đỡ và chia sẻ với bao phận người nghèo khó. Từ những chuyến xe rong bán đồ ăn đêm, đến những công tơ điện được tính đúng giá của nhà nước trong những căn phòng trọ lợp mái tôn chật hẹp.
Rời Bình Tân, tôi tấp vô quán cà phê lề đường. Góc bàn xộc xệch, ba người thợ áo cam ùa vào. Tôi chủ động bắt chuyện. Sau dăm câu làm quen, biết tôi là người làm báo, một anh thợ trạc tứ tuần tâm sự: "Làm cái nghề này, tai phải điếc một nửa chú em à. Vừa xong, cúp điện đột xuất để cắt con diều xẹt lửa trên đường dây. Dưới xóm trọ, thiên hạ ùa ra. Đù má đù cha chửi văng miểng. Nóng mà. Trẻ con khóc óe óe. Mình lơ lửng trên cao, nghe réo tên ba đời nhà mình ra chửi, ruột gan xót xa!".
Anh ngừng lại. Cầm ly đen đá tu cái ực. Yết hầu chạy lên chạy xuống.
"Rồi sao anh?" - tôi chồm người hỏi.
"Rồi điện sáng chớ sao!" - cậu trẻ tuổi ngồi cạnh cười phá lên. "Bụp một phát. Nguyên xóm sáng trưng. Tiếng quạt máy vù vù, tiếng tivi réo lên. Tiếng chửi tắt ngấm. Lúc đang thu đồ nghề, mồ hôi mẹ, mồ hôi con nhỏ ròng ròng ướt nhẹp cái lai quần. Cái bà hồi nãy chửi hăng nhất xóm bưng ra ba ly nước cam đá lạnh. Một sự bù trừ ngang phè, sòng phẳng, ngọt lịm của đất phương Nam".
Tôi ngước nhìn về phía trạm biến áp chéo góc ngã tư. Rè rè... Tiếng cánh quạt xé gió. Hình ảnh người thợ điện lấm lem đu cột năm nào không còn. Thay vào đó là màu áo cam đứng dưới đất, dán mắt vào màn hình điều khiển. Chiếc flycam gắn camera ảnh nhiệt bay vút lên, dò từng điểm nóng trên lưới điện. Chính xác. Lạnh lùng. Ánh sáng xanh hắt lên khuôn mặt người kỹ sư. Nhưng ánh mắt thì vẫn rặt một vẻ chân chất. Bắt gặp cái nhìn của tôi, anh nhoẻn miệng cười. Cái cười sảng khoái, không lẫn đi đâu được của dân lục tỉnh.
"Lớp vỏ" thành phố thay màu. Công nghệ trùm lên những trụ điện vô tri. Mạng lưới ngầm chạy tít tắp dưới lớp bê tông rải nhựa. Nói về ngành điện TP.HCM, không phải nhắc đến những thuật toán với băng tần. Ánh sáng của TP.HCM không đo bằng kilowatt giờ. Cũng chẳng có máy móc tân tiến nào đọc được vệt mồ hôi rớt xuống hẻm sâu...
Bởi ánh sáng ấy vẫn thoảng mùi mồ hôi của những người thợ mặc áo cam. Mạch máu thắp sáng thành phố này vẫn chảy bằng một nhịp đập duy nhất: sự tận hiến vô hình.
Những ngày qua, mạng xã hội ào ạt chia sẻ về một hàng trái cây độc lạ nằm trên đường Phan Xích Long, phường Cầu Kiệu, TP.HCM (Q.Phú Nhuận cũ) bán nhiều loại trái cây tuổi thơ "hiếm có khó tìm".
Trái gùi, trái chay, trái bứa đỏ (măng cụt rừng đỏ), trái chôm chôm rừng ruột vàng, trái trường, me keo, trái trâm, trái mít nài (mít rừng), ô môi, bình bát… nhiều loại trái cây rừng nghe tên độc lạ, gắn với ký ức tuổi thơ của nhiều người được bán ở hàng trái cây này gây sốt với những clip đạt hàng triệu lượt xem được chia sẻ trên mạng.
Bên dưới các bài đăng, nhiều người để lại bình luận bày tỏ sự hào hứng, hỏi mua các loại trái cây rừng nói trên vì nó gắn với ký ức tuổi thơ một thời. Bên cạnh đó, không ít người tò mò về hương vị khi lần đầu được biết tới những loại trái cây độc lạ này.
Tài khoản Tran Cuu Long bình luận: "Toàn là trái cây độc lạ không vậy!". "Những trái này tuổi thơ mình từng ăn, giờ ở Sài Gòn tìm mua không có. Nay lại thấy bán, đúng là hiếm gặp", nickname Thanh Dung chia sẻ. "Ôi những trái cây tuổi thơ của tôi!", Nguyễn Nhi bày tỏ.
Lần theo địa chỉ được chia sẻ trên mạng xã hội, chúng tôi tìm tới sạp trái cây của bà Trần Mỹ Phượng (53 tuổi). Bà Phượng là chủ một quán hủ tiếu miền Tây được đông khách ủng hộ nằm trên mặt tiền đường Phan Xích Long, hơn 1 tháng nay mới bắt đầu bán thêm một số loại trái cây rừng.
Các loại trái cây rừng dân dã gợi nhớ ký ức tuổi thơ
ẢNH: CAO AN BIÊN
"Tôi nảy ra ý tưởng bán các loại trái cây rừng vì có nguồn quen từ Đồng Tháp, Tây Ninh, Lâm Đồng (Đắk Nông cũ)... Những loại trái cây này gắn với tuổi thơ của tôi cũng như nhiều người, ở thành phố tìm mua cũng khó nên tôi bán thử cho vui!", bà chủ chia sẻ.
Những ngày đầu bà chủ mở bán, vì là trái cây lạ, nhiều người cũng chưa biết tới nên không có khách. Sau đó, anh Lưu Gia Luật (30 tuổi) là con trái của bà Phượng quyết định giới thiệu về hàng trái cây độc lạ của mẹ lên mạng xã hội, bất ngờ được nhiều người quan tâm.
Sau đó, việc buôn bán của bà Phượng trở nên thuận lợi hơn, nhiều người từ khắp nơi đặt hàng. Theo lời kể của anh Luật, nhiều người còn sẵn sàng từ Đồng Nai tìm tới hàng trái đây chỉ để mua một số loại trái cây tuổi thơ.
Vì là trái cây theo mùa nên anh Luật cho biết có loại sẽ chỉ bán được trong thời gian ngắn, nếu bỏ lỡ phải chờ đến mùa sau. Hiện anh và mẹ bán gần 15 loại trái cây độc lạ, với giá dao động từ 40.000 - 140.000 đồng/kg tùy loại.
Cậu con trai hạnh phúc khi có thể giới thiệu hàng trái cây của mẹ tới nhiều người hơn. Anh cho biết bản thân đã sống và làm việc ở TP.HCM nhiều năm. Hơn 1 năm trước, mẹ anh rời quê Trà Vinh, lên TP.HCM khởi nghiệp với quán hủ tiếu để cận kề bên con trai.
Chị Thanh Thảo (27 tuổi) một nhân viên văn phòng tại phường Sài Gòn (TP.HCM) sau khi thưởng thức trái gùi rừng từ của bà Phượng bán, xúc động cho biết hương vị làm chị nhớ về tuổi thơ những ngày còn ở quê Đắk Lắk.
"Thực ra cũng rất lâu rồi, kể từ ngày lên TP.HCM học, rồi đi làm, mình đã không ăn lại trái cây này. Sau khi bạn mình mua tặng, một trời tuổi thơ quay về. Ở TP.HCM tìm mua những loại quả này cũng không dễ!", cô gái chia sẻ.
Câu chuyện được chị Hà Tô Phương Lan, chủ đại lý vé số cấp 1 Hùng Tú ở Tây Ninh chia sẻ sau khi đổi thưởng 7 tờ vé số trúng độc đắc xổ số miền Nam, tổng trị giá 14 tỉ đồng (chưa trừ thuế).
Cụ thể, những tờ vé có dãy số may mắn là 339695 trúng độc đắc xổ số Bến Tre ngày 28 tháng 4. Đại lý tiết lộ đã đổi thưởng trong đêm cho khách ở địa phương bằng tiền mặt.
"Nhóm bạn dự tiệc, còn 70.000 đồng nên mua đúng 7 tờ vé số chia đều, tặng nhau trong bàn tiệc. Thế là niềm vui nhân đôi cho nhóm bạn công nhân khi ai cũng có lộc lớn. Chúc mừng mọi người, ai cũng vui nhận lộc! Dù có khuya hay sớm khi khách trúng là có mặt em", chị Lan chia sẻ.
Hình ảnh chị Lan bên cọc tiền đổi thưởng chất chồng cùng hình ảnh những tờ vé số trúng độc đắc được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân may mắn. Bên cạnh đó, nhiều người cũng để lại bình luận hy vọng có cơ hội trúng số.
Trước đó, anh Phú Vinh, chủ đại lý vé số Phú Vinh ở phường Trà Vinh, Vĩnh Long cho biết có khách đổi thưởng tờ vé số trúng độc đắc cách đây không lâu. Cụ thể, tờ vé có dãy số 451670 thuộc đài An Giang mở thưởng xổ số miền Nam ngày 23 tháng 4 trúng 2 tỉ đồng (chưa trừ thuế).
"Dù có kết quả xổ số ngày 23 tháng 4 có mấy ngày trước nhưng gần đây vị khách mới đến đại lý đổi thưởng. Người phụ nữ mua ủng hộ người bán dạo khi đi chợ không ngờ trúng độc đắc. Người này nhận toàn bộ tiền trúng số bằng tiền mặt và sẽ gửi vào ngân hàng để tiết kiệm", anh Phú Vinh chia sẻ.
