Hôm qua, giá dầu Brent đã giảm thêm khoảng 1 USD còn 92 USD/thùng sau khi có thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận để gia hạn lệnh ngừng bắn giữa hai bên và dỡ bỏ các hạn chế đối với việc vận chuyển qua eo biển Hormuz. Theo Reuters dẫn một số nguồn tin thân cận, thỏa thuận sẽ kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày và cho phép lưu thông tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, hai bên tiến hành đàm phán các vấn đề khác như chương trình hạt nhân của Iran.
Tuy nhiên, Reuters ngày 29.5 dẫn lời Phó tổng thống Mỹ JD Vance trả lời báo chí cho biết Washington chưa đạt thỏa thuận mới với Tehran, nhưng các bên đã tiến gần điều này, đồng thời khẳng định Mỹ đang có vị thế đẩy lùi đáng kể chương trình hạt nhân của Iran.
Liên quan vấn đề trên, trong phân tích gửi đến Thanh Niên, TS Ian Bremmer, nhà khoa học chính trị và là Chủ tịch Eurasia Group (Mỹ) – đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, chỉ ra nhiều thông tin cho thấy thỏa thuận giữa Mỹ và Iran có thể được ký kết với các điều khoản như mở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ, giải phóng các tài sản bị đóng băng của Tehran (thông qua Qatar), và gia hạn lệnh ngừng bắn, đồng thời trì hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân. Cũng theo đó, thỏa thuận dường như không có điều khoản giải tán các lực lượng ủy nhiệm của Tehran, không có hạn chế nào đối với chương trình tên lửa đạn đạo của Iran, không có lệnh cấm vĩnh viễn việc làm giàu uranium, không có việc tiếp quản kho dự trữ uranium được làm giàu cao, không đặt điều kiện về người được lựa chọn đứng đầu Iran, không có sự thay đổi chế độ.
Nếu tính cả tổn thất về sinh mạng và tiền bạc của Mỹ, sự gián đoạn kinh tế toàn cầu và thiệt hại về uy tín của Mỹ, thì thỏa thuận là thất bại chính sách đối ngoại của Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, TS Bremmer cho rằng thỏa thuận như vậy càng trở nên tồi tệ hơn với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Đó là vì Thủ tướng Netanyahu, nhà lãnh đạo tại vị lâu nhất của Israel, phải đối mặt với nhiều bất lợi trong cuộc bầu cử ở nước này vào ngày 27.10 tới.
Thời gian qua, sự phản kích mạnh mẽ của Tel Aviv sau khi Hamas tấn công Israel vào tháng 10.2023 đã giúp ông Netanyahu tăng cường uy tín. Khi đó, Tel Aviv đã tấn công lực lượng Hamas (ở Dải Gaza), Hezbollah (ở Li Băng) và cả Iran khiến phần lớn nội bộ Israel ủng hộ. Tuy nhiên, tình hình cuộc chiến Iran hiện nay đang khiến nhiều người thất vọng. Ông Yair Lapid, nhà lãnh đạo đối lập tại Israel và là một trong những đối thủ chính của Thủ tướng Netanyahu, chỉ trích: “Gần 3 năm kể từ tháng 10.2023, Hamas vẫn cai trị Gaza, Hezbollah vẫn cai trị Li Băng, và thay vì một lãnh tụ tối cao (Ali) Khamenei 86 tuổi lãnh đạo Iran, thì nay là lãnh tụ tối cao (Mojtaba) Khamenei chỉ 56 tuổi đang lãnh đạo Iran”.
“Khi một thỏa thuận giữa Nhà Trắng với Tehran không chỉ giữ nguyên vẹn chế độ Iran mà còn giúp chính quyền nước này củng cố sức mạnh về địa chính trị sẽ làm suy yếu lập luận của Thủ tướng Netanyahu trước cử tri rằng chỉ ông mới có thể đánh bại mối đe dọa từ Iran, hợp tác hiệu quả với Tổng thống Trump và giữ an toàn cho Israel”, TS Bremmer đặt vấn đề.
Theo nhà khoa học chính trị Bremmer, dù sự ủng hộ trong nước đối với cuộc chiến trên nhiều mặt trận vẫn còn cao do hầu hết người dân Israel xem Tehran và các lực lượng ủy nhiệm Iran là mối đe dọa đối với nhà nước Do Thái, nhưng phần lớn người dân cũng mệt mỏi với các vụ bê bối tham nhũng của Thủ tướng Netanyahu cũng như việc ông làm suy yếu thể chế dân chủ của Israel, đồng thời ông còn ủng hộ quá mức lợi ích của người Do Thái cực đoan và cử tri ở các khu định cư.
Trong khi đó, với tình hình hiện nay ở Quốc hội Israel, liên minh cầm quyền của Thủ tướng Netanyahu, gồm các đảng cực hữu và cực đoan tôn giáo, đang thiếu đáng kể so với 61 ghế cần thiết để duy trì đa số tại quốc hội. “Thủ tướng Netanyahu đặt mục tiêu lật đổ chế độ Iran; thay vào đó, chính chế độ của ông đang trên bờ vực sụp đổ”, vị chuyên gia đánh giá.
Bất lợi càng lớn hơn cho Thủ tướng Netanyahu là nhiều cuộc điều tra hình sự đang nhắm vào ông. Và bất chấp áp lực từ Tổng thống Trump, Tổng thống Israel Isaac Herzog đến nay vẫn từ chối ân xá cho Thủ tướng Netanyahu, nên các phiên tòa xét xử tham nhũng đối với ông sẽ tiếp tục diễn ra. Điều này càng khiến ông Netanyahu thêm khó khăn.
TS Bremmer phân tích thêm: “Trước nay, lợi thế cho ông Netanyahu chính là sự phân mảnh của phe đối lập – bao gồm các đảng cánh hữu, trung dung, cánh tả và các đảng Ả Rập – trong khi khối nhỏ của ông vẫn tương đối thống nhất, với các đối tác cực hữu và cực đoan tôn giáo vốn có thể giành được những nhượng bộ về chính sách từ ông Netanyahu mà không chính phủ nào khác chịu nhượng bộ (kể cả các liên minh trước đây của Thủ tướng Netanyahu). Nhưng sự đoàn kết đó bắt đầu rạn nứt khi các đảng cực đoan Chính thống giáo Shas và UTJ tạm thời rút sự ủng hộ khỏi liên minh vào năm ngoái do Thủ tướng Netanyahu không thông qua luật miễn nghĩa vụ quân sự cho cử tri của họ. Trong khi đó, 2 cựu thủ tướng là ông Lapid theo chủ nghĩa trung dung và ông Naftali Bennett theo chủ nghĩa cánh hữu đã đồng ý liên danh nhằm tập hợp nguồn lực, tối đa hóa số ghế trong Quốc hội Iran mà khối này có thể giành được”.
Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy khối đối lập Israel đang bám sát phe của ông Netanyahu, nhưng vẫn thiếu 2 ghế so với 61 ghế cần thiết để thành lập chính phủ đa số. Mặc dù vậy, khoảng cách có thể thu hẹp nhanh nếu Mỹ và Iran đạt thỏa thuận như trên.
Các quan chức Mỹ hôm 24/5 giờ địa phương xác nhận, một vết nứt tiềm ẩn có thể đang giải phóng áp suất bên trong bồn chứa 26.500 lít methyl methacrylate (MMA) độc hại ở Garden Grove thuộc quận Cam, diễn biến mà họ hy vọng có thể giúp ngăn chặn một vụ nổ hơi độc hại gây thiệt hại nghiêm trọng.
"Vết nứt có thể giúp giải tỏa phần nào áp suất bên trong", TJ McGovern, quyền lãnh đạo lực lượng cứu hỏa thuộc Cơ quan Cứu hỏa quận Cam, cho biết.
Theo ông, các chuyên gia đang nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin, trước khi đưa ra quyết định. "Chúng tôi chưa đạt được kết quả như mong muốn, nhưng đây là bước đi đúng hướng".
Vết nứt khả nghi này được phát hiện trong quá trình kiểm tra trực quan bể chứa 7.000 gallon này vào tối 23/5, ông McGovern cho biết thêm.
Vào ngày 22/5, khoảng 50.000 cư dân được lệnh sơ tán khỏi khu vực lân cận sau khi bồn chứa bắt đầu rò rỉ, phát tán khí độc vào vùng đông dân cư. Tính đến ngày 24/5, những người dân sơ tán vẫn chưa được trở về nhà và một số điểm trú ẩn đã được mở cửa để cung cấp nơi ở tạm thời cho họ.
Ngày 23/5, lực lượng cứu hỏa quận Cam cảnh báo bồn chứa đang nóng lên, làm tăng thêm lo ngại về một vụ nổ thảm khốc. Các lực lượng đã liên tục phun nước làm mát, với hy vọng giảm áp suất cho bồn chứa và hạn chế nguy cơ phát nổ.
Ông McGovern nói với NBC News rằng, các đội đang tìm cách xác nhận rằng vết nứt đang giải phóng áp suất trong bể. Nếu đúng như vậy, điều đó có nghĩa là “nguy cơ xảy ra vụ nổ BLEVE (nổ hơi giãn nở do chất lỏng sôi) hiện đã được loại bỏ".
“Vẫn có nguy cơ xảy ra vụ nổ”, ông nói, nhưng không phải là hiện tượng BLEVE mà ông mô tả là “rất, rất nguy hiểm, tồi tệ hơn nhiều so với một vụ nổ thông thường".
Nếu vẫn có khả năng xảy ra BLEVE, khu vực sơ tán sẽ rộng hơn nhiều, nhưng nếu loại trừ được nguy cơ đó, khu vực sơ tán có thể nhỏ hơn và các đội cứu hộ sẽ tập trung vào việc làm mát bể chứa, ông nói thêm.
Giới chức khu nghỉ dưỡng Disneyland, cách hiện trường khoảng 8 km, cho biết địa điểm này "vẫn mở cửa đón khách" và họ đang theo dõi sát sao tình hình.
Một phát ngôn viên của GKN Aerospace cho biết, công ty đang theo dõi tình trạng của “vật liệu bị ảnh hưởng” và các đội cứu hộ đang làm việc “suốt ngày đêm để giảm thiểu nguy cơ rò rỉ".
Ba nghị sĩ Nghị viện châu Âu (EP) gồm Lara Wolters, Niels Fuglsang và Barry Andrews từ ba nước Hà Lan, Đan Mạch và Ireland ngày 8/7 đã vận động các đồng nghiệp ký vào thư kiến nghị FIFA điều tra các hành động dẫn đến quyết định hủy án treo giò của tiền đạo đội tuyển Mỹ Folarin Balogun cũng như vai trò của Chủ tịch Gianni Infantino.
Trong thư, các nghị sĩ kêu gọi 27 liên đoàn bóng đá thuộc Liên minh châu Âu (EU) cùng đề nghị FIFA xem xét quy trình ra quyết định trong sự việc Balogun được FIFA đình chỉ án treo giò để được ra sân trong trận gặp tuyển Bỉ hôm 6/7, dù tiền đạo này đã nhận một thẻ đỏ trong trận đấu trước đó.
Sau một ngày vận động, lá thư nhận được 72 chữ ký của các nghị sĩ đến từ sáu nhóm chính trị trong EP, trở thành kiến nghị nhận được mức ủng hộ cao nhất trong những văn bản mà các thành viên EP gửi đến FIFA thời gian qua.
Trước đó, một thư ngỏ do 50 nghị sĩ EP ký đã đề nghị điều tra ông Infantino vì nghi vi phạm quy định về trung lập chính trị khi trao Giải thưởng Hòa bình FIFA cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong khi một thư khác với 44 chữ ký phản đối quyết định cho phép các đội tuyển Nga tham dự World Cup U-15 vào tháng 10.
"Rất ít chủ đề tại nghị trường có thể nhận được mức ủng hộ từ nhiều nhóm chính trị đến vậy", Andrews nhận định. EP hiện có tổng cộng 720 nghị sĩ đến từ các quốc gia thành viên EU.
Liên đoàn bóng đá của 27 quốc gia thành viên EU chưa lên tiếng về thư kiến nghị này. FIFA cũng chưa phản hồi yêu cầu bình luận, nhưng ông Infantino trước đó khẳng định ông không tác động tới quyết định của Ủy ban Kỷ luật FIFA và cơ quan này hoạt động hoàn toàn độc lập.
Tuy nhiên, trong thư kiến nghị, các nghị sĩ EP lập luận rằng nếu FIFA yêu cầu các liên đoàn thành viên tuân thủ bộ quy tắc đạo đức của tổ chức, thì chính các liên đoàn cũng có nghĩa vụ yêu cầu các quan chức cấp cao của FIFA chịu trách nhiệm nếu có dấu hiệu vi phạm quy định về tính trung lập chính trị.
"Quyết định của FIFA về việc thay đổi quy định treo giò vì thẻ đỏ ngay giữa giải đấu là điều đáng xấu hổ và bóp méo công lý", Andrews, một trong ba nghị sĩ khởi xướng thư kiến nghị, cho biết. "Một lần nữa, chúng ta lại chứng kiến ông Infantino và FIFA khuất phục trước yêu cầu từ chính quyền Tổng thống Trump".
Do FIFA là tổ chức độc lập, họ hoàn toàn có quyền từ chối yêu cầu điều tra từ các nghị sĩ EP. Ủy ban Đạo đức FIFA là cơ quan nội bộ độc lập duy nhất có thẩm quyền để điều tra, đình chỉ chức vụ hoặc kỷ luật Chủ tịch Infantino nếu có bằng chứng ông vi phạm quy tắc trung lập.
Dù vậy, việc 72 nghị sĩ EP cùng ký vào thư kiến nghị có thể tạo nên sức ép chính trị để các liên đoàn bóng đá châu Âu hành động quyết liệt hơn trong sự việc.
Tổng thống Trump hôm 5/7 thừa nhận đã gọi ba cuộc điện thoại trao đổi với ông Infantino sau khi Balogun nhận thẻ đỏ ở vòng 1/16. "Tôi không biết thẻ đỏ trong bóng đá nghĩa là gì, cho đến khi phát hiện ra cầu thủ bị rút thẻ sẽ bị treo giò", ông Trump nói.
Ông cho rằng quyết định truất quyền thi đấu với Balogun là không công bằng, đề nghị FIFA xem xét lại quyết định của trọng tài, nhưng khẳng định không trực tiếp yêu cầu tổ chức này phải làm gì.
Cảnh sát Singapore ngày 15/5 cảnh báo đường dây lừa đảo nhằm vào các doanh nhân từng giao dịch với các quan chức chính phủ Singapore. Một nạn nhân đã bị lừa 4,9 triệu đôla Singapore (3,8 triệu USD) sau khi nhận được tin nhắn qua ứng dụng WhatsApp có hình Thư ký Nội các Wong Hong Kuan.
Kẻ giả mạo yêu cầu doanh nhân tham gia cuộc họp có mặt Thủ tướng Lawrence Wong, đồng thời nhận được email từ Thư ký Nội các về hỗ trợ tài chính khẩn cấp cho chính phủ do tình hình eo biển Hormuz.
"Email này bao gồm một văn bản giả thư bảo lãnh do chính phủ ban hành, có chữ ký của Thủ tướng Wong, trong đó nêu rõ rằng chính phủ Singapore sẽ hoàn trả số tiền trong vòng 15 ngày làm việc", cảnh sát Singapore cho hay.
Sau cuộc họp, một kẻ lừa đảo đã giả danh luật sư liên hệ riêng với nạn nhân để thuyết phục chuyển tiền. Nạn nhân đã chuyển hàng triệu USD thông qua loạt giao dịch vào tài khoản mang tên doanh nghiệp do nhóm lừa đảo cung cấp. Chuyển tiền xong, nạn nhân mới cảm thấy bất thường và lập tức liên hệ với Thư ký Nội các hôm 14/5. Lúc này, ông mới phát hiện ra mình đã bị lừa.
Cảnh sát Singapore ngày 16/5 cho biết đã thu thập được video cuộc họp trực tuyến qua Zoom liên quan tới vụ lừa đảo. Cuộc họp này được dàn dựng hoàn toàn bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra các hình ảnh, âm thanh giả nhưng trông như thật (deepfake).
Video hiển thị hình ảnh ông Wong, Tổng thống Tharman Shanmugaratnam, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Indranee Rajah cùng các đại diện đến từ Ngân hàng trung ương Singapore.
Trong video còn xuất hiện các quan chức chính phủ nước ngoài như Ngoại trưởng Canada, Cố vấn ngoại giao cấp cao của Tổng thống Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), cùng các đại diện thuộc khối tư nhân như tập đoàn tài chính BlackRock và Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai.
"Nạn nhân được giới thiệu tham gia cuộc họp với tư cách là một trong những đại diện thuộc khu vực tư nhân", cảnh sát Singapore cho hay. "Cuộc họp trực tuyến sau đó diễn ra với phần báo cáo ngắn từ các quan chức chính phủ về tình hình eo biển Hormuz, kết thúc bằng một video Deepfake quay cảnh Thủ tướng Lawrence Wong phát biểu bế mạc, trong đó ghi nhận sự hiện diện của nạn nhân tại buổi họp".
Cảnh sát Singapore nhận định có nguy cơ xuất hiện thêm nhiều trường hợp tương tự và khuyến cáo người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, đặc biệt thận trọng khi liên lạc qua nền tảng trực tuyến.
"Các sản phẩm giả mạo bằng AI Deepfake ngày càng tinh vi, khiến việc phân biệt giữa nội dung thật và giả trở nên vô cùng khó khăn", cảnh sát Singapore nhấn mạnh.
