Bà Amy Kant, 65 tuổi, sống ở ngoại ô Boston, độc thân và không có con. Từ 10 năm trước, bà muốn lập giấy ủy quyền hợp pháp nhưng đến nay chưa tìm được người phù hợp.
Việc chọn người đại diện đưa ra các quyết định tài chính chỉ là một trong nhiều vấn đề khi tuổi già ập đến. Hiện tại, bà Kant phải tự lo liệu việc chăm sóc sức khỏe, lên kế hoạch tài sản và tìm nơi ở. “Mọi thứ đều đổ dồn lên vai tôi”, bà nói.
Bà Kant từng duy trì thói quen tập yoga và đi bộ 8 km mỗi ngày. Tuy nhiên, các ca phẫu thuật lưng và thay van tim gần đây biến căn hộ của bà thành phòng hồi sức. Dù có tiền tiết kiệm hưu trí, bà lo lắng tài sản sẽ sụt giảm nếu thị trường chứng khoán biến động, trong khi chi phí chuyển vào các cơ sở dưỡng lão có thể lên tới hàng chục nghìn USD.
Kant là một trong hàng triệu người Mỹ đang đương đầu với tuổi già đơn độc. Phân tích dữ liệu điều tra dân số của tổ chức hưu trí AARP cho thấy, khoảng 10% trong số hơn 125 triệu người trưởng thành từ 50 tuổi trở lên ở Mỹ không có vợ chồng hay con cái.
Nếu tính cả những người có con nhưng sống xa nhà, con số này cao hơn. Hiện có hơn 16 triệu người Mỹ từ 65 tuổi trở lên sống một mình, cao gấp ba lần so với năm 1950. Tuổi thọ tăng, tỷ lệ ly hôn cao và thực trạng con cái sống xa cha mẹ là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.
Bác sĩ Suzanne Salamon, trưởng khoa lâm sàng lão khoa tại Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess, kể từng chăm sóc một bệnh nhân gần 90 tuổi sống một mình và không có người thân. Lo ngại cho sự an toàn của bệnh nhân, bác sĩ Salamon phải nhờ một trung tâm hỗ trợ người cao tuổi địa phương giúp đỡ định kỳ. “Đó là một mối lo ngại lớn vì nhiều người đang sống một mình mà không có sự gắn kết nào với thế giới”, bà Salamon cho biết.
Theo chuyên gia này, sống một mình mang lại sự độc lập nhưng tiềm ẩn rủi ro khi sức khỏe suy giảm. Người lớn tuổi có thể duy trì thói quen ăn uống thiếu chất, quên tắt bếp, hoặc ngã gãy xương mà không ai hay biết.
Dù vậy, nhiều người chưa chuẩn bị cho tương lai. Khảo sát của AARP năm 2023 trên gần 1.100 người già neo đơn cho thấy 80% chưa có kế hoạch hỗ trợ sinh hoạt lâu dài; 25% có người để nhờ làm việc nhà khi cần, và 41% có di chúc hoặc chỉ thị chăm sóc y tế.
Khi bệnh tật ập đến, họ phải trông cậy vào mạng lưới anh chị em, hàng xóm hoặc tổ chức cộng đồng. Tuy nhiên, nhu cầu chăm sóc đang vượt quá khả năng đáp ứng của hệ thống.
Tại khu vực tây nam Virginia, tổ chức phi lợi nhuận Mountain Empire đang phục vụ khoảng 3.000 người từ 60 tuổi trở lên. Giám đốc điều hành Michael Wampler cho biết nguồn tài trợ hiện không theo kịp chi phí. Tổ chức luôn có một danh sách dài chờ người giúp việc nhà. “Hiện có những người lớn tuổi trong khu vực mà không ai có thể phục vụ”, ông Wampler nói.
Sự thiếu hụt nhân sự ảnh hưởng trực tiếp đến những người như bà Johnny Mumpower, người mắc bệnh thận, phải tự lọc máu vào ban đêm. Dù được giao bữa ăn tận nhà, bà vẫn nằm trong danh sách chờ người giúp việc. “Rất khó để vừa đẩy máy hút bụi vừa dùng khung tập đi”, bà kể. Người thân ruột thịt duy nhất của bà sống cách đó 4 tiếng lái xe.
Bà Verna Gilbert, 84 tuổi, từng chăm sóc mẹ và người chồng qua đời cách đây gần 20 năm. Sống trong ngôi nhà của mình suốt 60 năm, bà không muốn rời đi. Những bữa ăn đông lạnh do nhân viên Mountain Empire giao tận nhà giúp bà duy trì sinh hoạt cơ bản.
Trở lại với Amy Kant, sau những đợt ốm, bà nhận ra việc ở căn hộ có cầu thang không còn an toàn và đang tìm hiểu các cộng đồng hưu trí dành cho người trên 55 tuổi. Kant đã nhờ một người bạn đại học làm người đại diện y tế và lập danh sách bạn bè sắp xếp đến thăm khi ốm đau.
Bà tự đặt thời hạn một năm để hoàn tất giấy tờ tài sản, bao gồm lập di chúc và làm việc với các quỹ tín thác nhằm tránh tranh chấp về sau.
Sự việc thương tâm xảy ra ở huyện Anuppur, bang Madhya Pradesh, Ấn Độ vào rạng sáng thứ Sáu (ngày 10/7).
Thời điểm xảy ra vụ việc, anh Bhanu Pratap Singh đang ngủ trên giường cùng vợ là Rekha Singh và con gái Madhavi Singh (6 tuổi). Khoảng 2h30 sáng, Bhanu Pratap cảm thấy có thứ gì đó cắn vào ngón chân.
Khi tỉnh dậy, anh phát hiện một con rắn cạp nong đang bò trên giường. Hoảng sợ, anh lập tức báo cho người thân và các anh trai đã khẩn trương đưa cả ba người đến Trung tâm Y tế Cộng đồng Kotma. Tuy nhiên, bé Madhavi đã qua đời trên đường đi, trong khi vợ chồng anh Bhanu nhập viện trong tình trạng nguy kịch.
Khoảng 5h30 cùng ngày, cặp vợ chồng được đưa vào bệnh viện huyện. Do tình trạng nghiêm trọng, các bác sĩ đã tiêm huyết thanh kháng nọc rắn cho họ.
Hiện tại, cảnh sát đang giữ thi thể bé gái tại nhà xác vì các thành viên trong gia đình đang bận chăm sóc các nạn nhân còn lại tại bệnh viện.
Bác sĩ NP Majhi cho biết cặp vợ chồng vẫn chưa được thông báo về cái chết của con gái. Trong trường hợp bị rắn độc cắn, bệnh nhân được khuyên nên giữ bình tĩnh để các mạch máu hoạt động bình thường. Có khả năng huyết áp của bệnh nhân sẽ tăng lên khi nghe tin về việc con gái qua đời. Điều này có thể khiến chất độc lan nhanh hoặc dẫn đến các biến chứng khác.
Bác sĩ Majhi cho biết thêm, tình trạng của anh Bhanu Pratap Singh vẫn diễn biến phức tạp. Anh vẫn trong trạng thái nửa tỉnh nửa mê, và huyết áp cũng tăng cao. Nếu tình hình không cải thiện, anh sẽ được chuyển đến Bệnh viện Đại học Y Shahdol để tiếp tục điều trị.
Những ngày gần đây, trong nhóm cư dân ở xã Hoài Đức, Hà Nội chia sẻ loạt hình ảnh ghi lại cảnh nhiều người bắt cá ở giếng làng, sau khi một nam giới thuê máy bơm hút cạn nước để tìm lại sợi dây chuyền bị đánh rơi.
Câu chuyện thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng, nhận về hàng nghìn lượt tương tác và bình luận. Không ít người bày tỏ ngạc nhiên, cho rằng đây là câu chuyện được thêu dệt nhằm gây chú ý.
Tuy nhiên, người dân địa phương khẳng định, sự việc hy hữu này hoàn toàn có thật.
Theo tìm hiểu, câu chuyện xảy ra tại thôn Thượng Thụy, xã Hoài Đức, Hà Nội.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Văn Thành, trưởng thôn Thượng Thụy, xác nhận có sự việc một người dân đánh rơi dây chuyền xuống giếng làng, phải thuê máy bơm hút nước để tìm lại.
Theo ông Thành, sự việc bắt nguồn từ một tình huống bất ngờ. Thời điểm đó, con trai của chủ nhân sợi dây chuyền đang tập bơi tại giếng làng.
Khi áo phao của cháu bé bất ngờ bị tuột, người bố lập tức nhảy xuống hỗ trợ. Trong lúc vội vàng, sợi dây chuyền đeo trên cổ bị đứt rồi chìm xuống nước.
"Gia đình cho biết giá trị sợi dây chuyền khoảng 100 triệu đồng nên xin phép thôn cho hút toàn bộ nước ra ngoài để tìm kiếm. Nếu mò tìm sẽ mất nhiều thời gian, thôn đồng ý cho chủ nhân sợi dây chuyền được hút nước dưới giếng lên", vị trưởng thôn thông tin.
Quá trình hút cạn nước dưới giếng làng kéo dài 1 ngày 1 đêm. May mắn gia đình tìm được sợi dây chuyền nằm lẫn giữa lớp cát ở tầng đáy.
Được biết, giếng làng của thôn Thượng Thuỵ đã được kè, xây dưng hàng rào cẩn thận. Quy mô của giếng rộng khoảng 400m2, chỗ sâu nhất khoảng 2m. Đây là địa điểm thu hút người dân đến hóng mát mỗi chiều.
Quả vậy, trong lĩnh vực nghiên cứu xã hội học tội phạm, các nhà nghiên cứu từ lâu đã chứng minh mối liên hệ giữa nội dung, hình ảnh trên các phương tiện truyền thông, trong đó có nền tảng mạng xã hội đối với những hành vi lệch lạc, tội phạm trong thực tế.
Phần lớn các nghiên cứu đều đi đến kết luận về mối liên hệ thuận chiều giữa hành vi, nội dung lệch lạc và bạo lực trên phương tiện truyền thông xã hội với các hành vi lệch lạc, bạo lực trong thực tế đời sống.
Người ủng hộ các phương tiện truyền thông xã hội cho rằng điều này chỉ phản ảnh hiện thực của xã hội. Tức những hành vi lệch lạc, bạo lực đã có sẵn trong thực tế mà các phương tiện chỉ phản ánh hiện thực nên chúng vô tội.
Nhưng nhìn sâu hơn, hành vi lệch lạc, bạo lực trong thực tế đã tồn tại trước các phương tiện truyền thông xã hội, có thể chỉ xảy ra ở một nhóm, một khu vực nào đó. Và khi được các phương tiện truyền thông xã hội phản ánh một cách trần trụi, thiếu kiểm soát, chúng lại được phổ biến, đại chúng hóa các hành vi lệch lạc, bạo lực cho toàn xã hội và mọi người.
Khi đó những hành vi ấy trở thành "khuôn mẫu hành vi" được nội tâm hóa trong đầu cá nhân, nhất là trẻ em và sẽ là nguồn phát sinh những hành vi tương tự khi gặp tình huống trong đời thực.
Một nghiên cứu được công bố năm 2020 do Curiel (ĐH Oxford, Anh) và cộng sự được đăng trên tạp chí khoa học Palgrave Communications cho thấy cứ 1.000 tweets trên nền tảng Twitter (nay là X) thì có 15,41 tweets có liên quan đến tội phạm nói chung, 6,5 liên quan đến bạo lực và 4 liên quan đến việc giết người.
Các nhà nghiên cứu cũng tiến hành so sánh những nội dung liên quan đến tội phạm, bạo lực trên nền tảng X so với các hành vi lệch lạc, tội phạm cùng loại trong thực tế cho thấy khác biệt vô cùng lớn. Cụ thể tội phạm bạo lực chỉ chiếm 1,5% tổng số tội phạm trong thực tế nhưng trên X nội dung liên quan tội phạm này chiếm đến 42,2%, tội phạm giết người trong thực tế chỉ chiếm 0,1% nhưng trên X nội dung này chiếm đến 28,3%.
Như vậy sự phản ánh quá mức các hành vi lệch lạc, tội phạm trên các phương tiện truyền thông xã hội được coi là một trong những nguồn gốc dẫn đến các hành vi lệch lạc và tội phạm trong thực tế. Bởi việc truyền tải các nội dung bạo lực, lệch lạc sẽ dẫn đến sự bắt chước nơi người xem, nhất là giới trẻ. Và thường xuyên chứng kiến các hình ảnh bạo lực, lệch lạc trên các phương tiện truyền thông xã hội khiến người xem bị trơ cảm xúc, không còn e ngại hay sợ sệt khi chứng kiến những hành vi này.
Một trong những điều đáng lo nhất là phương tiện truyền thông xã hội chuyển giao kiến thức, kỹ năng lệch lạc và tội phạm cho người xem, nhất là trẻ em và thanh thiếu niên. Chúng ta dễ nhận ra điều này khi nhiều người đã học rồi làm theo các video clip thuộc loại xu hướng trên TikTok hay YouTube thời gian qua. Việc tự do thể hiện nội dung phản cảm, lệch lạc, tội phạm trên các phương tiện truyền thông xã hội khiến người xem nghĩ rằng đó là những hành vi hợp pháp vì được công chiếu cho mọi người xem.
Việc các nền tảng mạng xã hội tự do đăng tải nội dung phản cảm, lệch lạc và bạo lực mà không bị bất cứ chế tài nào là điều rất tai hại cho xã hội, nhất là với trẻ em. Nên việc nhanh chóng thiết lập cơ chế chế tài với điều này phải được thực hiện nhanh hơn, càng sớm càng tốt.
