“Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm nay.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, đồng minh thân cận của ông Trump, sau đó thông báo đã trao đổi với Tổng thống Mỹ và bày tỏ tin tưởng Washington sẽ sử dụng “lực lượng quân sự áp đảo” nếu Tehran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz và từ chối giải pháp ngoại giao.
Ông Graham cũng tái khẳng định ủng hộ Tổng thống Trump. “Nếu Iran và các nước khác vẫn chưa hiểu rằng ông ấy thật sự nghiêm túc với lời mình nói, tôi không biết khi nào họ mới hiểu ra điều đó”, nghị sĩ Mỹ nói thêm.
Giới chức Iran chưa bình luận về tuyên bố trên.
Lãnh đạo Mỹ hôm 21/3 đe dọa sẽ “xóa sổ toàn bộ” nhà máy điện ở Iran, bắt đầu với cơ sở lớn nhất, nếu Iran không mở cửa hoàn toàn và ngừng đe dọa ở eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.
Hai ngày sau, Tổng thống Trump thông báo Mỹ và Iran đã có “những cuộc trao đổi rất tốt đẹp và hiệu quả”, thêm rằng ông quyết định hoãn tấn công các nhà máy điện trong 5 ngày. Đến hôm 26/3, ông tiếp tục thông báo hoãn kế hoạch trên trong 10 ngày, đặt thời hạn mới là 20h ngày 6/4 (7h ngày 7/4 giờ Hà Nội).
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, song lưu ý rằng điều đó không đồng nghĩa Tehran đang đàm phán với Washington. Ông khẳng định Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ sau nhiều bài học quá khứ.
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm 2/4 cho biết Tổng thống Mỹ dự định đạt được thỏa thuận với Iran trước ngày 6/4. Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, các cuộc tiếp xúc với Iran vẫn tiếp tục, kể cả thông qua bên trung gian.
Tuy nhiên, Wall Street Journal ngày 3/4 dẫn nguồn tin cho biết những nỗ lực hòa giải nhằm hướng tới lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, do Pakistan làm trung gian, đã “đi vào bế tắc”. Theo báo Mỹ, Tehran đã nói với các bên trung gian rằng họ không sẵn lòng cử quan chức tới Islamabad để đàm phán trong những ngày tới.
Ngoại trưởng Araghchi hôm nay ngầm bác bỏ thông tin trên, đồng thời khẳng định ưu tiên hàng đầu của Tehran là đạt được “những điều khoản giúp chấm dứt cuộc chiến phi pháp nhằm vào Iran một cách dứt điểm và lâu dài”.
Trước khi xung đột nổ ra ngày 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Hiện khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ – Israel.
Theo dữ liệu của Kpler, khoảng 240 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong giai đoạn ngày 1/3-3/4, giảm 94% so với trước xung đột. Trong số này có 151 tàu chở dầu và khí đốt, chỉ tương đương mật độ hàng ngày trước khi chiến sự bùng phát.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 1/4 tuyên bố eo biển Hormuz tiếp tục “đóng cửa đối với các quốc gia thù địch” và hải quân nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn lưu thông.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm 2/4 cho biết “có những người ủng hộ khai thông eo biển Hormuz bằng vũ lực”, thêm rằng Mỹ “đôi khi ủng hộ quan điểm này”. Dù vậy, ông khẳng định Pháp coi đây là giải pháp “phi thực tế” và không bao giờ lựa chọn phương án đó.
Chiếc máy bay, chở 5 người, được cho là cất cánh từ sân bay Pampulha lúc 12h16 (giờ địa phương) và rơi chỉ vài phút sau đó tại khu phố Silveira. Lực lượng cứu hộ đã được điều động tới hiện trường vào khoảng 12h25.
Video lan truyền trên mạng cho thấy máy bay bay thấp qua khu vực, dường như cố tránh các tòa nhà cao tầng, trước khi đâm vào mặt bên của một tòa nhà dân cư 4 tầng. Máy bay đã va vào khu vực cầu thang giữa tầng 3 và tầng 4, tránh được các căn hộ.
Không có cư dân nào trong tòa nhà bị thương. Theo một đoạn video khác, người dân đã cố gắng hỗ trợ một người sống sót bị gãy chân nghiêm trọng.
Những người thiệt mạng bao gồm phi công, được Globo News xác định là Wellington Oliveira (34 tuổi), và hành khách Fernando Moreira Souto (36 tuổi), con trai của thị trưởng Jequitinhonha. Ba người sống sót được đưa tới bệnh viện trong tình trạng nghiêm trọng, nhưng một người sau đó đã tử vong vì vết thương.
Theo dữ liệu được truyền thông Brazil trích dẫn, máy bay là mẫu EMB-721C sản xuất năm 1979. Phi công được cho là đã thông báo với tháp không lưu tại sân bay Pampulha rằng ông gặp khó khăn khi cất cánh trước khi xảy ra tai nạn.
Các cơ quan điều tra tai nạn hàng không của Brazil đã được điều tới hiện trường. Cảnh sát dân sự bang Minas Gerais cũng đã mở cuộc điều tra về nguyên nhân vụ tai nạn.
Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh nếu giao tranh kéo dài hơn, Ukraine sẽ cần gói viện trợ mùa đông bao gồm khí đốt, dầu diesel và thiết bị năng lượng, cùng với ít nhất 300 quả tên lửa. Ông cho biết thêm đây là điều ông đã báo cáo với Hội đồng châu Âu.
Trước đó, ông Zelensky phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) hôm 18.6 rằng tương lai của châu Âu đang được định hình bởi việc phòng thủ của Ukraine và sự đảm bảo an ninh tốt nhất cho tương lai của khối sẽ là cấp tư cách thành viên nhanh chóng cho Ukraine. Ông khẳng định: "Ukraine xứng đáng với điều này vì đã trả giá nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác cho quyền được tự do, độc lập và... là một phần của châu Âu".
Cũng tại hội nghị nói trên, các nhà lãnh đạo EU đã nhất trí gia hạn các biện pháp cấm vận đối với Nga vì chiến sự Ukraine thêm 12 tháng, theo Reuters dẫn lời một phát ngôn viên của chủ tọa cuộc họp. Quyết định này đánh dấu lần đầu tiên các biện pháp cấm vận của EU nhắm vào Nga được gia hạn thêm một năm. Trước đây, những biện pháp như thế chỉ được gia hạn 6 tháng một lần.
Cùng ngày 19.6, TASS dẫn lời Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cảnh báo rằng một cuộc đối đầu trực tiếp giữa NATO và Nga có thể nhanh chóng leo thang thành một cuộc trao đổi các cuộc tấn công hạt nhân, với những hậu quả thảm khốc.
Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tấn công một tàu chở hàng treo cờ Singapore tại eo biển Hormuz gần Oman ngày 25.6, theo CBS News dẫn lời một quan chức Mỹ xác nhận.
Con tàu bị hư hại một phần sau khi trúng vật thể lạ nhưng không có ai bị thương, theo Trung tâm Các chiến dịch thương mại hàng hải Anh (UKMTO).
Sau vụ tấn công, Tổ chức Hàng hải quốc tế thuộc Liên Hiệp Quốc (IMO) đã tạm thời dừng kế hoạch đưa tàu mắc kẹt tại vịnh Ba Tư do chiến sự trước đó. Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez cho rằng việc này là cần thiết nhằm đảm bảo sự an toàn.
IMO cho biết thêm là con tàu đã qua khỏi eo biển Hormuz rồi mới bị tấn công và không di chuyển dưới chương trình sơ tán của cơ quan này.
Iran chưa bình luận về cáo buộc. Trong ngày 25.6, Cơ quan Quản lý vịnh eo biển Ba Tư của nước này cảnh báo việc di chuyển theo những tuyến đường ngoài phạm vi cho phép của cơ quan này sẽ không được đảm bảo an toàn và không được hưởng bảo hiểm hoặc các trách nhiệm pháp lý liên quan.
Tuần trước, Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ gồm nội dung mở cửa eo biển Hormuz. Theo thỏa thuận trong vòng 60 ngày, Iran sẽ nỗ lực hết sức để đảm bảo việc di chuyển an toàn, không thu phí tàu thuyền qua lại eo biển. Số lượng tàu đi qua được cho là đã tăng đáng kể.
Hôm 23.6, IMO thông báo khởi động chiến dịch sơ tán hàng ngàn thủy thủ trên hàng trăm tàu biển khỏi khu vực. Có hai tuyến đường gồm đi qua vùng biển Iran ở phía bắc eo biển Hormuz hoặc qua vùng biển Oman ở phía nam.
Mỹ ưu tiên tuyến gần Oman trong khi Iran nhấn mạnh tàu thuyền phải xin phép trước khi đi qua eo biển và sử dụng đường gần nước này.
Mặt khác, Iran cũng để ngỏ kế hoạch thu phí tàu thuyền qua eo biển sau khi hết 60 ngày thỏa thuận. Mỹ và các đồng minh đã phản đối, cho rằng việc này vi phạm luật quốc tế. Oman cũng nói dự định quản lý eo biển cùng Iran nhưng không thu phí.
Ngày 25.6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố sẽ đánh giá dựa trên hành động thay vì lời lẽ cực đoan từ phía Iran. "Nếu những lời lẽ này được chứng minh bằng việc tàu thuyền bị đe dọa và không thể di chuyển, đó là sự vi phạm thỏa thuận và chúng ta sẽ có vấn đề với điều đó", ông Rubio nói.
