Theo Hãng tin Anadolu, phát biểu tại một cuộc họp báo ở trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) ngày 30-4, ông Antonio Guterres cho biết bất chấp lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran, “các hệ lụy vẫn đang trở nên nghiêm trọng hơn theo từng giờ”.
Ông “quan ngại sâu sắc” việc quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz bị hạn chế, nhấn mạnh điều này đang “cản trở việc vận chuyển dầu mỏ, khí đốt, phân bón và nhiều mặt hàng thiết yếu khác”, từ đó “làm tê liệt nền kinh tế toàn cầu”.
Ông Guterres nêu ra 3 kịch bản về hệ lụy kinh tế do gián đoạn tại eo biển Hormuz. Trong kịch bản tích cực nhất, khi các hạn chế được dỡ bỏ ngay lập tức, chuỗi cung ứng vẫn cần nhiều tháng để phục hồi, khiến sản lượng kinh tế suy giảm và giá cả duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Ở trường hợp này, tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay sẽ giảm từ 3,4% xuống còn 3,1%, trong khi lạm phát tăng từ 3,8% lên 4,4%.
Tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu có thể giảm từ 4,7% năm ngoái xuống khoảng 2%, kèm theo những gián đoạn đáng kể trong chuỗi cung ứng.
Trong kịch bản thứ 2, nếu gián đoạn kéo dài đến giữa năm, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể giảm còn 2,5%, lạm phát tăng lên 5,4%. Khoảng 32 triệu người có thể rơi vào cảnh nghèo đói và 45 triệu người khác đối mặt với nạn đói nghiêm trọng.
Trong kịch bản xấu nhất, nếu tuyến hàng hải chiến lược bị đóng đến hết năm, lạm phát toàn cầu có thể vượt 6%, trong khi tăng trưởng kinh tế giảm xuống còn 2%. Điều này sẽ kéo theo những tác động sâu rộng đến kinh tế, xã hội và ổn định chính trị, khiến thế giới đối mặt với nguy cơ “suy thoái toàn cầu”.
Theo Tân Hoa xã, Tổng thư ký Guterres kêu gọi các bên mở lại eo biển Hormuz. “Thông điệp của tôi gửi tới tất cả các bên là rõ ràng: quyền và tự do hàng hải cần được khôi phục ngay lập tức, phù hợp với nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an. Hãy mở lại eo biển. Hãy để tàu thuyền được lưu thông. Hãy để nền kinh tế toàn cầu được ‘thở’ trở lại”, ông nêu.
Người đứng đầu Liên hợp quốc nhấn mạnh việc mở lại eo biển không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà cần bảo đảm hoạt động vận tải biển diễn ra “an toàn, ổn định và có thể được bảo hiểm”.
Ngoài ra, ông kêu gọi các bên kiềm chế, tránh hành động làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời nhấn mạnh đây là thời điểm cần đối thoại và tìm kiếm giải pháp hòa bình.
Giới chức bang California ngày 24/5 thông báo lực lượng cứu hỏa đã tiếp cận và phát hiện vết nứt trên bồn chứa 26.500 lít methyl methacrylate (MMA) ở Garden Grove, thuộc quận Cam.
"Vết nứt có thể giúp giải tỏa phần nào áp suất bên trong", TJ McGovern, quyền lãnh đạo lực lượng cứu hỏa thuộc Cơ quan Cứu hỏa quận Cam, cho biết. Ông thêm rằng các chuyên gia đang nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin, trước khi đưa ra quyết định. "Chúng tôi chưa đạt được kết quả như mong muốn, nhưng đây là bước đi đúng hướng".
Khoảng 40.000 cư dân được lệnh sơ tán khỏi khu vực lân cận trong ngày 22/5 sau khi bồn chứa bắt đầu rò rỉ, phát tán khí độc vào vùng đông dân cư. Lực lượng cứu hỏa quận Cam ngày 23/5 cảnh báo bồn chứa đang nóng lên, làm tăng thêm lo ngại về một vụ nổ thảm khốc. Họ đã liên tục phun nước làm mát, với hy vọng giảm áp suất cho bồn chứa và hạn chế nguy cơ phát nổ.
MMA là chất lỏng dễ bay hơi và dễ cháy, được sử dụng để sản xuất nhựa. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ cho biết MMA gây kích ứng da, mắt và niêm mạc, cũng như có thể ảnh hưởng tới hệ hô hấp và thần kinh nếu tiếp xúc với nồng độ cao hoặc trong thời gian dài.
Giám đốc Y tế quận Cam Regina Chinsio-Kwong cho hay thiết lập vùng phong tỏa lớn xung quanh bồn chứa là biện pháp phòng ngừa cần thiết.
Tính đến ngày 24/5, những người dân sơ tán vẫn chưa được trở về nhà và một số điểm trú ẩn đã được mở cửa để cung cấp nơi ở tạm thời cho họ. Giới chức khu nghỉ dưỡng Disneyland, cách hiện trường khoảng 8 km, cho biết địa điểm này "vẫn mở cửa đón khách" và họ đang theo dõi sát sao tình hình.
Các nhà hoạt động PETA ngày 6/5 đội sừng bò giả, chặn lối vào trụ sở PepsiCo ở Purchase, New York, vào thời điểm tập đoàn này tổ chức đại hội cổ đông thường niên.
PETA là một trong những tổ chức bảo vệ quyền động vật lớn và có ảnh hưởng nhất thế giới. Tổ chức này nổi tiếng với nhiều chiến dịch kêu gọi bảo vệ quyền động vật, song vấp tranh cãi vì cách làm đôi khi cực đoan, phản cảm.
Video ghi lại sự việc cho thấy nhóm biểu tình nhét chân vào các khối bê tông để giữa đường, sau đó đổ máu giả xuống đường, hô khẩu hiệu "Pepsi hưởng lợi, bò phải trả giá!", ngăn các phương tiện đi qua.
Nhóm nhà hoạt động không chịu rút lui ngay cả khi cảnh sát có mặt tại hiện trường và yêu cầu họ chấm dứt biểu tình. Lính cứu hỏa sau đó được điều tới để khoan phá các khối bê tông khỏi chân những người biểu tình.
Một số người được đưa lên xe cứu thương bằng cáng. 6 người biểu tình bị bắt với các cáo buộc hủy hoại tài sản, gây rối trật tự.
Cuộc biểu tình nhằm phản đối PepsiCo mua đường từ các đối tác và nhà cung cấp nước ngoài mà PETA cho rằng đã đánh đập, quất roi đàn bò và buộc chúng kéo xe mía quá tải dưới thời tiết nắng nóng.
Tranh cãi bắt nguồn từ một nghị quyết cổ đông do PETA đệ trình, yêu cầu tập đoàn công bố báo cáo nêu rõ chuỗi cung ứng của họ có tuân thủ Chính sách Phúc lợi Động vật Toàn cầu hay không.
PETA trình nghị quyết này tại đại hội cổ đông thường niên của PepsiCo ngày 6/5. Các cổ đông PepsiCo đã bác bỏ nghị quyết, vốn chỉ nhận được 8,8% số phiếu ủng hộ.
Tổ chức này gọi tỷ lệ trên là thấp bất thường và tuyên bố tiếp tục đệ trình nghị quyết. Trả lời yêu cầu bình luận, PepsiCo cho biết tập đoàn "tin vào việc đối xử nhân đạo với động vật", đồng thời hướng tới đáp ứng kỳ vọng của người tiêu dùng, khách hàng và các bên liên quan về những tiêu chuẩn cao trong phúc lợi động vật.
TASS hôm nay 2.4 dẫn tuyên bố của Tổng thống Vladimir Putin rằng Nga sẵn sàng làm mọi điều cần thiết để góp phần khôi phục hòa bình tại Trung Đông. Chủ nhân Điện Kremlin cũng hy vọng xung đột sẽ sớm kết thúc.
Cũng theo TASS, ông Putin cùng ngày dự kiến điện đàm với Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman, đánh dấu cuộc trao đổi mới nhất giữa Tổng thống Nga với các nhà lãnh đạo khu vực.
Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh ngày 2.4 cho biết Bắc Kinh đang liên lạc với tất cả các bên về nhu cầu khôi phục ổn định tại eo biển Hormuz và kêu gọi các bên cùng hợp tác đạt được mục tiêu này, Tân Hoa xã đưa tin.
Người phát ngôn cho rằng "cội nguồn của tình trạng gián đoạn lưu thông hàng hải ở eo biển Hormuz đến từ các hành động quân sự phi pháp được Mỹ và Israel thực hiện nhằm vào Iran". Theo bà, biện pháp khôi phục lại an toàn cho khu vực là chấm dứt sự thù địch.
Trong một diễn biến liên quan, Iraq bắt đầu xuất khẩu xăng dầu bằng đường bộ qua ngõ Syria. Giới chức Baghdad hôm nay 2.4 cho biết đã có 178 trong số 299 xe bồn chở dầu theo dự kiến đến được cảng Banias trên bờ Đông Địa Trung Hải của Syria.
AFP hôm nay dẫn dữ liệu của Cơ quan an ninh hàng hải Anh (UKMTO) ghi nhận kể từ ngày 1.3, tức một ngày sau khi Mỹ - Israel phát động cuộc tấn công Iran, đã có 27 tàu thương mại, bao gồm 13 tàu chở dầu, bị tấn công hoặc xảy ra sự cố tại vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz hoặc vịnh Oman.
Trong một vụ mới nhất, tên lửa Iran bắn trúng một tàu chở dầu do Qatar thuê, theo giới chức địa phương hôm 1.4.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hiệp Quốc ghi nhận đến nay đã có ít nhất 11 thủy thủ hoặc công nhân làm việc ở cảng đã thiệt mạng. Trong số này, có 3 thuyền viên tử vong trên tàu chở hàng Mayuree Naree xuất phát từ Thái Lan.
Còn dữ liệu của công ty phân tích hàng hải Kpler (trụ sở chính tại Bỉ) cho thấy kể từ ngày 1.3, các tàu vận chuyển hàng hóa chỉ thực hiện được 225 lượt qua lại eo biển Hormuz, giảm 94% so với lúc chưa nổ ra xung đột.
Các chuyến đi gần đây chủ yếu di chuyển trên một tuyến hàng hải dường như được Iran bật đèn xanh.
Nhà phân tích Bridget Diakun của tạp chí hàng hải uy tín Lloyd's List (Anh), ước tính có 63 tàu đã sử dụng tuyến này trong 2 tuần qua. Ít nhất 2 trường hợp phía vận tải trả phí cho Iran để được phép đi qua, trong khi một số khác có thể đạt được quyền lưu thông thông qua "đàm phán ngoại giao".
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố không mở cửa cho những tàu di chuyển đến hoặc đi từ các cảng liên quan đến "các kẻ thù" của Iran.
