Sebastian Thrun là một trong những nhà khoa học máy tính và doanh nhân công nghệ có ảnh hưởng lớn nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và xe tự lái. Ông từng là giáo sư tại Đại học Stanford trước khi gia nhập Google, nơi ông dẫn dắt những dự án tiên phong về xe tự hành, sau đó đồng sáng lập phòng thí nghiệm đổi mới nổi tiếng Google X. Ông hiện là nhà sáng lập Udacity, nền tảng giáo dục trực tuyến với mục tiêu phổ cập kỹ năng công nghệ cho hàng triệu người trên thế giới.
Bên lề hội nghị South Summit 2026 diễn ra ở Madrid, Tây Ban Nha ngày 3-5/6, Thrun chia sẻ với báo chí về sự tác động của AI tới cuộc sống.
– AI sẽ thế nào trong 10 năm tới?
– Chúng ta đang trong giai đoạn rất đặc biệt.
Nếu hỏi câu này cách đây hai năm, tôi sẽ nói AI về cơ bản giống một tấm gương. Nó phản chiếu những gì đã được đưa vào, rất giỏi tổng hợp và trình bày lại thông tin.
Còn giờ đây, AI tạo ra những điều thực sự mới mẻ, những thứ trước đó chưa từng tồn tại. Nếu tua nhanh về tương lai, ý tưởng AI thực hiện tốt hơn con người trong 99% công việc ta đang làm không còn quá xa vời. Nhiều người có thể xem đây là điều đáng sợ, bởi kỹ năng đang có hôm nay có thể sẽ trở nên lỗi thời sau vài năm. Nhưng rõ ràng, AI cũng giúp chúng ta giao tiếp tốt hơn, tiếp cận nhiều thông tin và hiểu thế giới hơn.
Bạn có thể sẽ không còn được chứng kiến một giai đoạn tương tự trong lịch sử nữa.
– Chúng ta đã đạt đến AGI chưa?
– Xét theo nhiều khía cạnh, AGI (trí tuệ nhân tạo tổng quát) khá gần rồi.
AI đã có thể thực hiện tương đối tốt phần lớn công việc của người bình thường. “Người bình thường” ở đây có thể là nhân viên văn phòng, nhân viên bán lẻ, hoặc thậm chí nhà tâm lý học ở một mức độ nào đó. Ngay cả trong những lĩnh vực đòi hỏi trí tuệ cao như cờ vua, cờ vây, AI hiện cũng tốt hơn con người.
Theo nghĩa đó, chúng ta đã sở hữu nhiều đặc tính của AGI, it nhất ở góc nhìn kỹ thuật. Điều đó có đe dọa chúng ta? Tôi cho rằng không, bởi nó đang trao quyền cho con người nhiều hơn bất kỳ điều gì khác.
Một số người cho rằng AGI là ngày mà bạn không còn cần hỏi ý kiến con người nữa, chỉ đơn giản để máy móc làm mọi thứ. Nhưng theo tôi, đó là một bước tiến xa hơn rất nhiều, và để đạt tới mức đó, không chỉ cần máy móc trở nên thông minh, chúng ta còn phải sẵn sàng trao quyền kiểm soát cho chúng.
– Hệ quả công nghệ nào khiến ông lo ngại?
– Bất kỳ công nghệ nào cũng đều có mặt tốt và mặt xấu. Tôi từng nhắc đến tiền mặt và dao làm bếp, những thứ đều có thể được sử dụng cho mục đích tốt xấu khác nhau.
AI là công cụ cực kỳ mạnh mẽ. Hãy tưởng tượng ngay trước thời điểm bầu cử, ai đó tung lên mạng xã hội tin giả về một vụ đánh bom xảy ra ở Washington. Tin đó có thể làm thay đổi kết quả bầu cử trước khi mọi người kịp nhận ra sự giả mạo. Hoặc hãy tưởng tượng một người bị cáo buộc dựa trên video tạo bằng AI, được chiếu trước bồi thẩm đoàn như bằng chứng thật và dẫn đến việc người đó bị xử tử oan.
Chúng ta phải học lại cách xác định sự thật và ý nghĩa thực sự của niềm tin trong một thế giới ngập lụt bởi nội dung nhân tạo. Giờ đây chúng ta không còn biết chắc điều gì là thật nữa.
– Chúng ta còn cách bao xa so với AI tự nhận thức (self-awareness)?
– Tôi không thích thần bí hóa khái niệm này. Tôi thích dùng những dẫn chứng cụ thể. Ví dụ, máy rửa bát của tôi có thể nhận biết cửa đang mở hay đóng, khi nào hết chất tẩy rửa. Xe hơi của tôi cũng có thể phát hiện sự cố và gửi cảnh báo. Theo một nghĩa đơn giản, đó cũng là một dạng “nhận thức” về trạng thái của chính nó.
Còn khi nói đến sự tự nhận thức của con người, chúng ta thường nghĩ tới nhiều thứ hơn: sáng tạo, tính nguyên bản, ý chí tự do. Máy rửa bát của tôi có nên có ý chí tự do không? Hy vọng không. Tôi sẽ rất ghét nếu một ngày nó nói đã yêu cái tủ lạnh và quyết định không làm việc nữa. Tôi chỉ muốn nó hoạt động đáng tin cậy.
Nói chung, chúng ta đã có những cỗ máy có thể tự suy luận. Hãy nhìn vào mô hình AI tạo sinh, chúng có thể xem lại quá trình suy luận của chính mình, tự phê bình, tự sửa lỗi và đưa ra một lập luận tốt hơn. Điều đó mang lại cảm giác và vẻ ngoài khá giống với tự nhận thức.
– Trong giáo dục, nhiều người lo ngại AI trở thành “đường tắt” khiến con người mất đi tư duy phản biện Chúng ta cần thiết kế lại cách dạy và học để thích ứng với AI không?
– Chắc chắn. Và các trường đại học đang vật lộn với điều này.
Hầu hết bài tập về nhà, nếu đưa vào ChatGPT, bạn sẽ nhận được câu trả lời hoàn hảo. Các giáo viên vẫn chưa tìm ra cách đúng đắn để tạo ra những tình huống học tập thú vị hơn.
Máy móc đã có thể giải quyết được các vấn đề. Vậy thực sự không còn lý do gì để tiếp tục dạy theo cách cũ nữa. Chẳng ai từng dạy tôi cách tự săn bắn cho bữa trưa cả, vì tôi chỉ cần đến siêu thị và mua thức ăn.
Câu chuyện ở đây cũng tương tự. Tôi nghĩ tư duy phản biện sẽ không biến mất, ngược lại càng gia tăng. Giả sử quay lại 500 năm trước, có lẽ không ai trong chúng ta ở đây làm công việc hiện tại. Hầu hết đều làm nông. Phụ nữ sẽ sinh nhiều con. Trẻ em phải làm việc trên đồng ruộng. Không kỳ nghỉ, không cuối tuần, không có những cơ hội học tập. Khi đó, không gian cho tư duy phản biện ít hơn nhiều so với hiện nay.
Cách giảng dạy trong tương lai cũng sẽ rất thú vị. Hầu như ai trong căn phòng này cũng có thể viết một ứng dụng bằng AI, ví dụ để theo dõi tần suất con mình làm việc nhà. Nói cách khác, gần như ai cũng có thể trở thành một kỹ sư phần mềm. Điều đó trước đây hoàn toàn không tồn tại.
– Người trẻ cần làm gì, khi AI có khả năng làm được rất nhiều việc?
– Thế hệ sinh viên đang tốt nghiệp đại học lúc này thực sự đối mặt với thách thức. Bạn sẽ thấy điều này phản ánh qua các thống kê lao động. Lời khuyên của tôi dành cho người trẻ là hãy đứng đầu về AI, trở thành người giỏi nhất lớp trong việc sử dụng AI cho bất cứ điều gì bạn cần. Chơi với nó. Thử nghiệm nó.
Hãy thử viết sáu ứng dụng khác nhau bằng AI chỉ để xem nó thông minh đến đâu. Đừng sợ hãi nó. Vì hiện tại, những người giỏi nhất đang làm điều đó rồi. Tôi lạc quan rằng đây chỉ là giai đoạn chuyển tiếp. Mọi thứ rồi sẽ cân bằng trở lại. Bởi nếu sử dụng AI đúng cách, chúng ta có thể trở nên năng suất hơn nhiều trong bất kỳ công việc nào.
AI không nhất thiết khiến việc làm biến mất, mà có thể tạo ra nhiều việc làm hơn. Trong lịch sử, điều đó đã nhiều lần xảy ra. Quay lại 150 năm trước, tuổi thơ thời đó không như ngày nay. Không có cuối tuần. Không có kỳ nghỉ. Chỉ có làm việc. Ngày nay chúng ta sống trong một thế giới nhiều tiện nghi hơn, và rất nhiều người có thêm thời gian cho những điều mình quan tâm ngoài công việc thuần túy.
Tôi nghĩ tương lai sẽ rất đáng kinh ngạc. Tốc độ phát minh của loài người trong hàng nghìn năm đầu tiên tương đối chậm, sau đó bùng nổ vào khoảng những năm 1800, 1900, rồi tiếp tục tăng tốc trong những năm 2000.
Tôi cũng tin chỉ 1% những điều thú vị có thể được phát minh đã xuất hiện. 99% còn lại vẫn chưa đến. Tại sao tôi nói vậy? Hãy nhìn lại chỉ 5 năm trước. Không ai trong chúng ta ở đây dự đoán được sự xuất hiện của mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với mức độ đột phá như hiện nay. Không ai nhận thấy xe tự lái sẽ tiến xa đến mức này. Không ai chứng kiến taxi bay. Và còn vô số công nghệ khác như robot hình người, giao diện não – máy tính như Neuralink.
Nếu bạn tin 99% phát minh vẫn còn ở phía trước và kết nối với tốc độ tiến bộ hiện nay, mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng sẽ trở nên thú vị. Đó là cách tôi nhìn thế giới ngày nay.
Các bạn rất may mắn khi được sống trong giai đoạn này.
Và tôi nghĩ khoảng thời gian phía trước sẽ rất phi thường.
Chiếc điện thoại Android bỗng nhiên liên tục hiện thông báo bộ nhớ chạm ngưỡng giới hạn. Kéo theo đó là một chuỗi hệ lụy khó chịu như máy bắt đầu giật lag, ứng dụng phản hồi chậm chạp, các tiến trình chạy ngầm ì ạch.
Hầu hết chúng ta đều đổ cho kho ảnh và video. Thế nhưng, các chuyên gia công nghệ cảnh báo rằng có một thế lực ngầm tinh vi hơn nhiều đang âm thầm nuốt chửng hàng chục gigabyte (GB) bộ nhớ: Sự bùng nổ của ứng dụng rác và 'bẫy' bộ nhớ đệm (cache).
Bạn có biết vì sao khi lướt TikTok, Instagram hay Facebook, video và hình ảnh luôn hiển thị mượt mà không độ trễ? Để làm được điều đó, các ứng dụng này liên tục chạy ngầm, tự động tải trước nội dung và lưu trữ chúng vào một phân vùng gọi là bộ nhớ đệm.
Hậu quả là trong khi bạn lướt mạng xã hội, thì bộ nhớ đệm của các ứng dụng này đang phình to ra một cách chóng mặt, âm thầm 'ngốn' sạch dung lượng máy.
Bên cạnh đó, thói quen 'tích trữ' ứng dụng cũng là một sai lầm chí mạng. Những tựa game cũ đã bỏ xó cả năm trời, những ứng dụng mua sắm, nhắn tin hiếm khi chạm vào... tất cả chúng vẫn liên tục kéo các bản cập nhật và tệp chạy ngầm về máy, biến chiếc điện thoại thành một 'bãi rác công nghệ' đúng nghĩa.
Nhưng có một vấn đề là hệ điều hành Android hiện tại có ít công cụ tự động để xử lý triệt để những dữ liệu thừa thãi này. Cách duy nhất để 'cứu' chiếc điện thoại là phải chủ động thực hiện 3 bước tinh giản thông minh sau:
Cuối cùng, hãy vào phần cài đặt ứng dụng và tiến hành xóa bộ nhớ đệm (Clear Cache) của các ứng dụng xem video và mạng xã hội. Chỉ riêng hành động này thôi có thể lập tức lấy lại hàng chục GB bộ nhớ bị chiếm dụng, giúp chiếc điện thoại Android ngay lập tức lấy lại phong độ, chạy mượt mà và nhạy bén như lúc mới mua.
Theo tài liệu IPO (Initial Public Offering - lần đầu phát hành cổ phiếu ra công chúng) mà Reuters tiếp cận được, SpaceX đang nói với các nhà đầu tư rằng không ai có thể sa thải Elon Musk ngoài chính ông.
Hồ sơ nêu rõ, Musk "chỉ có thể bị loại khỏi hội đồng quản trị bằng phiếu bầu của cổ đông loại B". Đây là cổ phiếu có quyền biểu quyết đặc biệt sau khi công ty IPO. Mỗi cổ phiếu sẽ tương ứng 10 phiếu bầu.
Nếu Musk giữ lại một phần đáng kể cổ phần loại B của mình trong một thời gian dài, ông có thể tiếp tục kiểm soát việc bầu cử và bãi nhiệm đa số thành viên hội đồng quản trị.
Điều khoản này nằm trong kế hoạch phân loại cổ đông kép SpaceX dự định áp dụng khi IPO. Đây là cấu trúc phổ biến tại các công ty công nghệ do người sáng lập lãnh đạo khi niêm yết. Nó cho phép người sáng lập và các nhà đầu tư ban đầu có quyền kiểm soát lớn hơn so với các cổ đông công chúng.
Nhưng ngay cả trong những cấu trúc đó, hội đồng quản trị thường vẫn giữ quyền lực chính thức để bãi nhiệm CEO, ngay cả khi những người sáng lập có thể tác động đến kết quả thông qua quyền biểu quyết. Chuyên gia về quản trị doanh nghiệp cho biết, tác động đầy đủ của điều khoản này sẽ phụ thuộc nội dung chi tiết trong các văn kiện pháp lý thành lập của SpaceX.
Những điều khoản này đang trao cho Musk quyền phủ quyết đối với bất kỳ nỗ lực nào nhằm loại bỏ ông. Các chuyên gia đánh giá việc kiểm soát này vượt xa mức thông thường. SpaceX đã cảnh báo các nhà đầu tư tiềm năng rằng cấu trúc này "sẽ hạn chế hoặc ngăn cản khả năng của nhà đầu tư trong việc ảnh hưởng đến các vấn đề của công ty. Trong đó có cả việc bầu chọn các thành viên hội đồng quản trị".
Theo Giáo sư Lucian Bebchuk của Trường Luật Harvard: "Điều khoản này không phổ biến. Thông thường, việc bãi nhiệm CEO là quyết định thuộc về hội đồng quản trị. Những người nắm quyền kiểm soát dựa vào quyền lực của họ để thay thế hội đồng quản trị".
Reuters cho biết, cấu trúc cổ phần hai loại đã trở thành tiêu chuẩn của các công ty công nghệ do người sáng lập lãnh đạo khi niêm yết cổ phiếu trong những năm gần đây. Facebook được niêm yết vào năm 2012, đã trao quyền biểu quyết cao nhất cho các cổ đông trước IPO, bao gồm cả Mark Zuckerberg, mặc dù quyền biểu quyết sau đó tập trung hơn khi các nhà đầu tư ban đầu bán bớt cổ phần của họ. Các đợt niêm yết gần đây hơn như Figma đã tập trung quyền biểu quyết cao hơn vào tay những người sáng lập sau khi IPO.
SpaceX sẽ chia cổ phiếu phổ thông thành hai loại. Loại A dành cho các nhà đầu tư công chúng và cổ phiếu loại B có quyền biểu quyết cao dành cho các nhà đầu tư nội bộ. Theo Reuters, Musk sẽ nắm giữ phần lớn quyền biểu quyết, điều này gắn trực tiếp quyền kiểm soát hội đồng quản trị và quyền điều hành với số cổ phần ông nắm giữ.
SpaceX là công ty hàng không vũ trụ tư nhân do Elon Musk sáng lập năm 2002, có trụ sở tại Hawthorne, California (Mỹ). Công ty tiên phong trong công nghệ tên lửa tái sử dụng với dòng Falcon 9 và Falcon Heavy, giúp giảm đáng kể chi phí phóng. Tàu Dragon của công ty đã thực hiện nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa và phi hành gia lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) cho NASA (Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ). Hiện tại, SpaceX vận hành Starlink, mạng lưới internet vệ tinh toàn cầu với hàng nghìn vệ tinh quỹ đạo thấp. Dự án Starship đang phát triển nhằm đưa con người lên Mặt Trăng và Sao Hỏa. Công ty đang được định giá hàng trăm tỉ USD, dẫn đầu ngành vũ trụ thương mại thế giới.
Ngày 27.3, 7 nhân vật chủ chốt của Riot Games (Singapore) đến Việt Nam, giao lưu với hàng trăm bạn trẻ Việt Nam về chủ đề hậu trường sản xuất game Liên Minh Huyền Thoại (League of Legends). Người Việt duy nhất trong 7 khách mời là Duy Nguyễn - Creative Director (Giám đốc Nghệ thuật) của Riot Games Singapore.
Các diễn giả lần đầu chia sẻ cởi mở về hành trình phát triển skin (diện mạo/trang phục) Aurelion Sol, vị tướng rồng vũ trụ mang tính biểu tượng của League of Legends, phiên bản Rồng châu á mới ra mắt dịp Tết Nguyên đán 2026.
Qua đó, người trẻ được tiếp cận toàn bộ quy trình sản xuất một skin theo chuẩn studio quốc tế: Từ việc tiếp nhận yêu cầu sáng tạo, xây dựng ý tưởng ban đầu, xác định tinh thần nhân vật và định hướng phong cách hình ảnh, cho đến quá trình phát triển mô hình 3D, xử lý vật liệu bề mặt, tạo chuyển động, thiết kế hiệu ứng hình ảnh và tối ưu hóa kỹ thuật để nhân vật vận hành mượt mà trong môi trường gameplay.
Mỗi công đoạn đều cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ phận khác nhau như concept artist, 3D artist, animator, VFX artist đến producer và technical artist, tạo nên một quy trình sản xuất phức tạp và tiêu chuẩn vận hành tương đương các dự án phim hay hoạt hình quy mô lớn.
Theo họa sĩ Duy Nguyễn, thách thức lớn nhất với quá trình phát triển một skin không phải là làm sao để tạo ra hình ảnh đẹp mắt mà là mỗi chi tiết về hình khối, màu sắc hay hiệu ứng đều phải phục vụ gameplay (lối chơi) sẵn có, mà còn đảm bảo trải nghiệm người chơi toàn cầu, đồng thời giữ được "linh hồn" nguyên bản của vị tướng.
Không chỉ dừng ở câu chuyện hậu trường một sản phẩm nổi tiếng, sự kiện còn mở ra góc nhìn rộng hơn về nhu cầu phát triển nguồn nhân lực cho ngành game tại Việt Nam. Theo ông Võ Huy Giáp, Giám đốc Đào tạo Học viện Kỹ xảo Điện ảnh và Hoạt hình MAAC Vietnam, ngành game Việt Nam đang tăng trưởng nhanh nhưng thiếu hụt lực lượng nghệ sĩ được đào tạo bài bản theo chuẩn quốc tế.
"Các studio game không chỉ cần người biết vẽ đẹp hay sử dụng phần mềm, mà cần những nghệ sĩ hiểu quy trình sản xuất, hiểu cách làm việc trong môi trường quốc tế và có tư duy giải quyết vấn đề", ông Võ Huy Giáp nói.
Trong khi đó, các diễn giả Riot Games cho rằng rào cản lớn nhất của người trẻ không nằm ở khả năng sáng tạo, mà ở việc thiếu hiểu biết về quy trình sản xuất và tiêu chuẩn làm việc toàn cầu. Khi được tiếp cận đúng định hướng ngay từ đầu, nghệ sĩ trẻ có thể rút ngắn đáng kể khoảng cách để tham gia vào các studio quốc tế.
