Ngày 27.3, 7 nhân vật chủ chốt của Riot Games (Singapore) đến Việt Nam, giao lưu với hàng trăm bạn trẻ Việt Nam về chủ đề hậu trường sản xuất game Liên Minh Huyền Thoại (League of Legends). Người Việt duy nhất trong 7 khách mời là Duy Nguyễn – Creative Director (Giám đốc Nghệ thuật) của Riot Games Singapore.
Các diễn giả lần đầu chia sẻ cởi mở về hành trình phát triển skin (diện mạo/trang phục) Aurelion Sol, vị tướng rồng vũ trụ mang tính biểu tượng của League of Legends, phiên bản Rồng châu á mới ra mắt dịp Tết Nguyên đán 2026.
Qua đó, người trẻ được tiếp cận toàn bộ quy trình sản xuất một skin theo chuẩn studio quốc tế: Từ việc tiếp nhận yêu cầu sáng tạo, xây dựng ý tưởng ban đầu, xác định tinh thần nhân vật và định hướng phong cách hình ảnh, cho đến quá trình phát triển mô hình 3D, xử lý vật liệu bề mặt, tạo chuyển động, thiết kế hiệu ứng hình ảnh và tối ưu hóa kỹ thuật để nhân vật vận hành mượt mà trong môi trường gameplay.
Mỗi công đoạn đều cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ phận khác nhau như concept artist, 3D artist, animator, VFX artist đến producer và technical artist, tạo nên một quy trình sản xuất phức tạp và tiêu chuẩn vận hành tương đương các dự án phim hay hoạt hình quy mô lớn.
Theo họa sĩ Duy Nguyễn, thách thức lớn nhất với quá trình phát triển một skin không phải là làm sao để tạo ra hình ảnh đẹp mắt mà là mỗi chi tiết về hình khối, màu sắc hay hiệu ứng đều phải phục vụ gameplay (lối chơi) sẵn có, mà còn đảm bảo trải nghiệm người chơi toàn cầu, đồng thời giữ được “linh hồn” nguyên bản của vị tướng.
Không chỉ dừng ở câu chuyện hậu trường một sản phẩm nổi tiếng, sự kiện còn mở ra góc nhìn rộng hơn về nhu cầu phát triển nguồn nhân lực cho ngành game tại Việt Nam. Theo ông Võ Huy Giáp, Giám đốc Đào tạo Học viện Kỹ xảo Điện ảnh và Hoạt hình MAAC Vietnam, ngành game Việt Nam đang tăng trưởng nhanh nhưng thiếu hụt lực lượng nghệ sĩ được đào tạo bài bản theo chuẩn quốc tế.
“Các studio game không chỉ cần người biết vẽ đẹp hay sử dụng phần mềm, mà cần những nghệ sĩ hiểu quy trình sản xuất, hiểu cách làm việc trong môi trường quốc tế và có tư duy giải quyết vấn đề”, ông Võ Huy Giáp nói.
Trong khi đó, các diễn giả Riot Games cho rằng rào cản lớn nhất của người trẻ không nằm ở khả năng sáng tạo, mà ở việc thiếu hiểu biết về quy trình sản xuất và tiêu chuẩn làm việc toàn cầu. Khi được tiếp cận đúng định hướng ngay từ đầu, nghệ sĩ trẻ có thể rút ngắn đáng kể khoảng cách để tham gia vào các studio quốc tế.
MacBook Neo là lần đầu tiên Apple bước vào phân khúc laptop giá rẻ dưới 700 USSD, phá vỡ suy nghĩ lâu nay rằng Apple sẽ chỉ tập trung vào thị trường cao cấp. Phân khúc laptop giá rẻ, từ 500 USD đến 800 USD, đã là lợi thế cạnh tranh lớn của hệ sinh thái Windows trong suốt hai thập kỷ qua.
Việc sở hữu chip A18 Pro có trên dòng iPhone 16 Pro cho phép Apple tái sử dụng linh kiện cũ để tiết kiệm chi phí sản xuất. Thậm chí, một số nhà phân tích cho biết số chip này có thể được coi là "miễn phí" đối với Apple, cho phép công ty tạo ra lợi nhuận từ những sản phẩm phụ.
Quan trọng hơn, thị trường laptop Windows dưới 700 USD đang gặp khó khăn với nhiều hạn chế và sự không hài lòng từ khách hàng. Mọi thứ càng trở nên khó khăn hơn trong bối cảnh thiếu hụt chip làm ảnh hưởng đến việc định giá các sản phẩm này.
Nhưng đó không phải là tất cả khi thông tin về Mac Neo đã xuất hiện. Mặc dù không có thông tin chính thức về việc Apple sẽ phát hành Mac Neo, nhưng nếu đúng, đây chính là bước chuyển lớn trong chiến lược sản phẩm của hãng.
Theo các tin đồn, Mac Neo có thể sử dụng chip A19 Pro và được bán với giá chỉ khoảng 299 USD. Mặc dù thị trường máy tính để bàn không lớn, nhưng một sản phẩm giá rẻ như vậy có thể thu hút sự quan tâm từ các đối tượng trẻ, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục. Thị trường giáo dục là một mảnh đất màu mỡ cho Apple, khi iPhone đã chiếm hơn 55% thị trường smartphone tại Mỹ. Một chiếc máy tính để bàn giá rẻ sẽ là lựa chọn hấp dẫn cho các trường học đã đầu tư vào hệ sinh thái của Apple.
Việc Apple gia nhập thị trường máy tính để bàn giá rẻ thông qua Mac Neo có thể tạo ra áp lực lớn lên các đối thủ cạnh tranh. Mặc dù hiện tại chưa có thông tin xác thực về việc phát triển sản phẩm này, nhưng MacBook Neo đã cho thấy Apple sẵn sàng tận dụng lợi thế về chip để thâm nhập vào các thị trường mà trước đây họ đã bỏ qua.
Giống như mọi bản cập nhật lớn khác, iOS 27 có thể sẽ mang lại hiệu năng tốt hơn, các công cụ mới và cập nhật cho các ứng dụng hiện có. Tuy nhiên, thông tin rò rỉ mới cho thấy không phải tất cả người dùng iPhone chạy iOS 26 đều có thể nhận bản cập nhật sắp tới.
Theo báo cáo từ nguồn rò rỉ nổi tiếng Instant Digital trên Weibo, có tổng cộng bốn mẫu iPhone nhiều khả năng sẽ không còn nhận được iOS 27, bao gồm iPhone 11, iPhone 11 Pro, iPhone 11 Pro Max và iPhone SE thế hệ thứ 2. Trong khi loạt iPhone 11 được ra mắt vào tháng 9.2019, iPhone SE 2 được giới thiệu vào mùa xuân năm 2020.
Nếu thông tin trên chính xác, đây sẽ là năm có số lượng mẫu iPhone bị loại bỏ nhiều nhất khỏi danh sách hỗ trợ cập nhật iOS mới kể từ sau năm 2022, khi iOS 16 ngừng hỗ trợ cho năm mẫu iPhone.
Dù không được cập nhật lên iOS 27, người dùng các mẫu iPhone nói trên nhiều khả năng vẫn nhận được các bản vá bảo mật cho iOS 26 trong một thời gian nhất định. Việc ngừng cập nhật chỉ đơn giản có nghĩa thiết bị sẽ không còn nhận được các bản cập nhật iOS mới nhất nữa.
Người dùng vẫn có thể sử dụng điện thoại, thực hiện cuộc gọi, cài đặt ứng dụng và làm mọi thứ như bình thường. Tuy nhiên, theo thời gian, các ứng dụng có thể bắt đầu yêu cầu phiên bản iOS mới hơn, có nghĩa một số ứng dụng có thể ngừng cập nhật hoặc hoạt động không đúng cách.
Dĩ nhiên, danh sách iPhone ngừng hỗ trợ iOS 27 nói trên vẫn chỉ là dự đoán. Mặc dù nghe có vẻ đáng tin cậy, nhưng Apple từng có nhiều lần giữ nguyên danh sách iPhone hỗ trợ trong hai năm liên tiếp, đặc biệt với các phiên bản iOS tập trung vào tính ổn định hơn là tính năng mới. Ví dụ, vào năm 2024, Apple vẫn giữ nguyên danh sách các mẫu iPhone chạy iOS 17 khi giới thiệu iOS 18.
Đây là yêu cầu được đưa ra với nhà mạng tại điều 8, Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất. Thông tư có hiệu lực từ 15/4, trong đó riêng điều 8 có hiệu lực từ 15/6.
Theo thông tư, trong thời gian tối đa hai giờ khi hệ thống của nhà mạng phát hiện một thuê bao có hoạt động thay đổi thiết bị đầu cuối so với số đăng ký trước đó, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành rà soát, phát hiện và tạm dừng dịch vụ chiều đi của thuê bao, như gọi điện, nhắn tin. Trong thời gian này, nhà mạng đồng thời gửi thông báo yêu cầu chủ thuê bao thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Việc này sẽ được thực hiện qua hai cách, gồm qua dịch vụ xác thực điện tử hoặc đối chiếu trực tiếp. Trong đó, việc xác thực qua dịch vụ điện tử phải bảo đảm trùng khớp với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước, Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh, dữ liệu được lưu tại bộ phận lưu trữ thông tin được mã hóa của thẻ căn cước.
Với các đối chiếu trực tiếp, nhà mạng sẽ so sánh hình ảnh chụp trực tiếp khuôn mặt của thuê bao bảo đảm trùng khớp với thông tin sinh trắc học đã lưu giữ hợp pháp tại cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao của doanh nghiệp.
"Doanh nghiệp viễn thông chịu trách nhiệm về tính chính xác và trùng khớp của thông tin sinh trắc học khuôn mặt", quy định nêu.
Thông tư cũng đặt ra các yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống xác thực khuôn mặt, như công nghệ được sử dụng phải đạt độ chính xác cao, với tỷ lệ từ chối sai dưới 5% và tỷ lệ chấp nhận sai 0,01%, theo tiêu chuẩn quốc tế FIDO. Bên cạnh đó, hệ thống phải có khả năng phát hiện các hình thức giả mạo sinh trắc học như sử dụng ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D để vượt qua bước xác thực. Doanh nghiệp viễn thông cũng phải lưu lại thông tin chứng minh việc xác thực, bao gồm thời gian thực hiện của từng thuê bao.
Trong trường hợp người dùng không xác thực lại trong 30 ngày kể từ khi đổi máy, nhà mạng có thể tiến hành các biện pháp mạnh hơn, như khóa thuê bao hai chiều, chấm dứt hợp đồng.
Xác thực khuôn mặt khi đổi thiết bị là một trong những biện pháp tiếp theo nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng SIM không chính chủ. Theo chuyên gia, việc này nhằm hạn chế tình trạng SIM của người dùng bị người khác lợi dụng, hoặc tình trạng đăng ký SIM rồi bán lại, là một trong những nguyên nhân của cuộc gọi rác, lừa đảo thời gian qua.
Trước đó, Thông tư 08 có hiệu lực từ 15/4 cũng yêu cầu nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Cách làm mới được thực hiện là cho phép người dùng xác nhận SIM qua ứng dụng VNeID, sau đó yêu cầu xác thực lại đối với các thuê bao không chính chủ.
