Theo phản ánh của người nhà bệnh nhân mắc đa u tủy xương (mã bệnh C90.0), người bệnh được chỉ định sử dụng hai loại thuốc là Lenalidomide 25mg và Ixazomib 4mg.
Trong đó do có thuốc chưa thuộc danh mục được bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán nên gia đình phải tự chi trả toàn bộ chi phí, với số tiền gần 50 triệu đồng cho mỗi đợt điều trị.
Gia đình cho biết khoản chi phí kéo dài vượt quá khả năng tài chính, gây áp lực lớn trong quá trình điều trị bệnh.
Vì vậy người nhà bệnh nhân đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét đưa các thuốc nêu trên vào danh mục được BHYT chi trả toàn bộ hoặc một phần, đồng thời có chính sách hỗ trợ đối với người mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh khó khăn.
Trả lời kiến nghị này, Bộ Y tế cho biết đối với thuốc Lenalidomide 25mg, hiện hoạt chất Lenalidomide dạng uống đã nằm trong danh mục thuốc thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT.
Thuốc đã được quy định tại Thông tư số 20/2022 của Bộ Y tế về danh mục, tỉ lệ và điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT, với số thứ tự 421 trong danh mục.
Theo Bộ Y tế, danh mục thuốc được quỹ BHYT chi trả hiện chỉ quy định theo tên hoạt chất, không quy định cụ thể về nồng độ hoặc hàm lượng thuốc. Do đó thuốc Lenalidomide hàm lượng 25mg đường uống hiện thuộc phạm vi thanh toán của quỹ.
Tuy nhiên việc người bệnh có được sử dụng thuốc cụ thể nào còn phụ thuộc vào kế hoạch mua sắm, đấu thầu của từng cơ sở khám chữa bệnh. Các bệnh viện có trách nhiệm xây dựng nhu cầu, tổ chức đấu thầu và cung ứng thuốc theo quy định nhằm đáp ứng yêu cầu điều trị cho người bệnh.
Đối với thuốc Ixazomib 4mg, Bộ Y tế cho biết cơ quan này đang tiến hành rà soát, sửa đổi và bổ sung danh mục thuốc hóa dược được BHYT thanh toán nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị và bảo đảm quyền lợi cho người tham gia BHYT.
Theo dự kiến trong đợt cập nhật danh mục sắp tới sẽ có thêm nhiều loại thuốc thế hệ mới, hiệu quả điều trị cao được xem xét đưa vào phạm vi chi trả của quỹ. Trong số đó có thuốc Ixazomib.
Hiện Bộ Y tế đang lấy ý kiến rộng rãi từ các cơ quan, đơn vị và người dân để hoàn thiện dự thảo thông tư cùng danh mục thuốc đi kèm trước khi ban hành.
Bộ Y tế cũng nhấn mạnh việc bổ sung thuốc mới vào danh mục BHYT phải được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm bảo đảm khả năng cân đối của quỹ BHYT.
Với những thuốc có chi phí điều trị cao, cơ quan quản lý sẽ tiến hành đánh giá toàn diện trước khi quyết định phạm vi thanh toán.
Trong một số trường hợp, thuốc có thể chỉ được thanh toán khi đáp ứng các điều kiện nhất định hoặc được quỹ BHYT chi trả theo một tỉ lệ cụ thể thay vì thanh toán toàn bộ.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, tại dự thảo danh mục thuốc hóa dược và sinh phẩm chi trả BHYT, dự kiến bổ sung 84 thuốc. Trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm 35,7% số lượng thuốc bổ sung mới.
Đây là nhóm có số lượng đề xuất bổ sung nhiều nhất, chủ yếu là thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng, thuốc miễn dịch…
Trong đó dự thảo trong danh mục lần này có nhiều loại thuốc miễn dịch và thuốc nhắm trúng đích thế hệ mới như hoạt chất Pembrolizumab, Osimertinib, Olaparib, Palbociclib, Atezolizumab hay Durvalumab…
Đây đều là những thuốc có hiệu quả điều trị cao đối với nhiều loại ung thư phổ biến như ung thư phổi, ung thư vú, ung thư gan, ung thư buồng trứng,… nhưng chi phí điều trị rất lớn, khiến nhiều bệnh nhân trước đây gặp khó khăn trong tiếp cận.
Việc được quỹ BHYT chi trả từ 30 – 70%, thậm chí cao hơn trong một số trường hợp, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh và gia đình.
Ăn thuần thực vật ngày càng phổ biến trong giới trẻ, dân văn phòng và người theo đuổi lối sống lành mạnh. Các nghiên cứu gần đây cho thấy ăn chay giúp cải thiện chỉ số tim mạch, chuyển hóa, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giảm cholesterol xấu.
Testosterone liên quan đến ham muốn tình dục, khối cơ, sức mạnh và năng lượng. Tuy nhiên, hormone này không phụ thuộc riêng vào việc ăn thịt hay không, mà còn bị chi phối bởi tuổi tác, giấc ngủ, stress, béo phì, vận động và tình trạng dinh dưỡng.
Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy ăn chay hay ăn thuần thực vật làm giảm testosterone. Nghiên cứu trên nam giới trưởng thành không ghi nhận mối liên quan đáng kể giữa chế độ ăn thực vật và nồng độ hormone này. Tương tự, đậu nành cũng không làm giảm testosterone như nhiều người lo ngại.
Nguy cơ nằm ở chế độ ăn thiếu cân đối. Người ăn chay nếu không bổ sung hợp lý có thể thiếu vitamin B12, sắt, kẽm, i-ốt, vitamin D... dẫn đến mệt mỏi, giảm sức bền và ham muốn - dễ bị hiểu nhầm là do testosterone thấp. Trong đó, thiếu kẽm có liên quan đến giảm hormone này.
Nếu muốn theo chế độ ăn thuần thực vật mà vẫn duy trì sức khỏe, nên chú ý đảm bảo đủ đạm (đậu, đậu nành, hạt), đủ năng lượng và đủ vi chất. Đồng thời duy trì ngủ đủ, tập luyện, kiểm soát cân nặng và stress - những yếu tố ảnh hưởng lớn đến nội tiết. Nhiều khi một người không ăn chay nhưng thức khuya, bụng mỡ nhiều, áp lực kéo dài lại có nguy cơ rối loạn nội tiết lớn hơn người ăn thuần thực vật nhưng sống điều độ.
Tóm lại, chưa có bằng chứng đủ mạnh cho thấy ăn chay hay ăn thuần thực vật làm giảm testosterone ở nam giới. Điều quan trọng hơn là chất lượng khẩu phần, năng lượng, vi chất và lối sống đi kèm. Vì vậy, vấn đề không phải "ăn chay có làm đàn ông yếu đi không", mà là "ăn chay có được xây dựng đúng cách hay không".
Bệnh nhân vào Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo trong tình trạng vết thương ở cổ tay phải chảy máu thành tia. Kíp cấp cứu không còn bắt được mạch quay tay phải bệnh nhân, các ngón tay hạn chế vận động nguy cơ hoại tử hoặc tàn phế vĩnh viễn.
ThS.BS.CK1 Phan Xuân Khải - đang luân phiên công tác đợt 9 tại Côn Đảo - hội chẩn trực tuyến với lãnh đạo Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP HCM ở đất liền, quyết định phẫu thuật nối mạch máu và thần kinh ngay tại đảo. Mổ thám sát cho thấy tổn thương nghiêm trọng, bệnh nhân đứt hoàn toàn động mạch quay, thần kinh giữa, gân gấp cổ tay quay và gân gấp nông các ngón.
Êkíp khâu gân, sau đó vi phẫu nối động mạch quay bằng chỉ siêu nhỏ, kết hợp bơm rửa dung dịch chống đông để tránh tắc mạch, rồi khâu nối thần kinh giữa theo kỹ thuật bao bó sợi. Khi tháo dây garo, động mạch quay đập trở lại, máu lưu thông tốt, bàn tay nhanh chóng hồng và ấm. Bệnh nhân được cố định bằng nẹp mặt lưng với cổ tay gấp 45 độ.
Ngày 17/4, gần một tuần sau mổ, sức khỏe bệnh nhân tiến triển tốt. Mạch máu thông suốt, mạch quay rõ, các ngón tay cử động được, SpO2 đầu ngón tay đạt 98-100%.
Đây là ca mổ nối bộ phận cơ thể đứt lìa đầu tiên được thực hiện ngay tại Côn Đảo - nơi cách đất liền khoảng 300 km theo đường hàng không và vốn có điều kiện y tế còn nhiều thiếu thốn.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng đánh giá êkíp đã xử trí thành công ca mổ cấp cứu phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật cao. Những trường hợp này cho thấy hiệu quả của việc cử bác sĩ tuyến cuối ra hỗ trợ y tế tại Côn Đảo, giúp người bệnh được can thiệp kịp thời ngay tại chỗ, không phải chuyển vào đất liền.
Côn Đảo, trước thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nay là đặc khu của TP HCM, được đặc biệt chú trọng đầu tư y tế nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, với mục tiêu "không để ai bị bỏ lại phía sau". Từ đầu tháng 9/2025, Sở Y tế TP HCM luân phiên các bác sĩ giỏi từ các bệnh viện lớn của thành phố ra công tác một tháng tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo.
TS điều dưỡng Nguyễn Thị Thu Hiền, khoa da liễu và bỏng - Bệnh viện Bạch Mai, cho biết theo khuyến cáo, việc nhận biết sớm và chăm sóc đúng ngay từ những ngày đầu có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả điều trị.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như nóng rát, đau trên da, kèm theo mảng đỏ, mụn nước hoặc bọng nước thành chùm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị, đặc biệt trong 72 giờ đầu.
Người bệnh không tự ý dùng thuốc, nhất là corticoid, kháng sinh, thuốc nam hoặc các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc, cũng như không đắp lá lên vùng tổn thương. Những biện pháp này có thể khiến bệnh nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng và để lại sẹo.
TS Hiền khuyến cáo tổn thương da do zona cần được giữ sạch - khô - thoáng, tắm rửa nhẹ nhàng, tránh nước quá nóng hoặc xà phòng gây kích ứng. Có thể che phủ bằng gạc sạch, mềm, không dính khi cần.
Không gãi, chà xát, chích vỡ mụn nước hoặc cạy vảy. Mặc quần áo rộng, thấm hút mồ hôi. Sử dụng riêng khăn tắm, quần áo, chăn ga trong thời gian còn mụn nước.
Những nguyên tắc đơn giản này giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và hạn chế sẹo.
Theo TS Hiền, zona không lây trực tiếp giữa người với người, nhưng dịch từ mụn nước có thể chứa vi rút Varicella-Zoster - vi rút gây bệnh thủy đậu - ở người chưa có miễn dịch.
Để phòng lây nhiễm, người bệnh cần che phủ vùng tổn thương; rửa tay thường xuyên; không dùng chung đồ cá nhân.
Đồng thời tránh tiếp xúc gần với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người suy giảm miễn dịch. Các biện pháp này cần duy trì đến khi tổn thương khô và đóng vảy hoàn toàn.
Người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm nếu có các dấu hiệu zona xuất hiện ở vùng mắt, mặt; đau nhiều, sốt, tổn thương lan rộng; có dấu hiệu nhiễm trùng: sưng, nóng, đỏ, chảy dịch.
Việc thăm khám kịp thời giúp phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là ảnh hưởng đến thị lực.
Bên cạnh đó, đau do zona liên quan đến tổn thương thần kinh, thường có cảm giác bỏng rát, nhói từng cơn và có thể kéo dài.
"Người bệnh cần tuân thủ đơn thuốc của bác sĩ, không tự ý tăng/giảm liều. Đồng thời, nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống cân đối, uống đủ nước. Có thể chườm mát bằng khăn sạch trong thời gian ngắn (không chườm đá trực tiếp)", TS Hiền khuyến cáo.
