TS điều dưỡng Nguyễn Thị Thu Hiền, khoa da liễu và bỏng – Bệnh viện Bạch Mai, cho biết theo khuyến cáo, việc nhận biết sớm và chăm sóc đúng ngay từ những ngày đầu có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả điều trị.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như nóng rát, đau trên da, kèm theo mảng đỏ, mụn nước hoặc bọng nước thành chùm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị, đặc biệt trong 72 giờ đầu.
Người bệnh không tự ý dùng thuốc, nhất là corticoid, kháng sinh, thuốc nam hoặc các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc, cũng như không đắp lá lên vùng tổn thương. Những biện pháp này có thể khiến bệnh nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng và để lại sẹo.
TS Hiền khuyến cáo tổn thương da do zona cần được giữ sạch – khô – thoáng, tắm rửa nhẹ nhàng, tránh nước quá nóng hoặc xà phòng gây kích ứng. Có thể che phủ bằng gạc sạch, mềm, không dính khi cần.
Không gãi, chà xát, chích vỡ mụn nước hoặc cạy vảy. Mặc quần áo rộng, thấm hút mồ hôi. Sử dụng riêng khăn tắm, quần áo, chăn ga trong thời gian còn mụn nước.
Những nguyên tắc đơn giản này giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và hạn chế sẹo.
Theo TS Hiền, zona không lây trực tiếp giữa người với người, nhưng dịch từ mụn nước có thể chứa vi rút Varicella-Zoster – vi rút gây bệnh thủy đậu – ở người chưa có miễn dịch.
Để phòng lây nhiễm, người bệnh cần che phủ vùng tổn thương; rửa tay thường xuyên; không dùng chung đồ cá nhân.
Đồng thời tránh tiếp xúc gần với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người suy giảm miễn dịch. Các biện pháp này cần duy trì đến khi tổn thương khô và đóng vảy hoàn toàn.
Người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm nếu có các dấu hiệu zona xuất hiện ở vùng mắt, mặt; đau nhiều, sốt, tổn thương lan rộng; có dấu hiệu nhiễm trùng: sưng, nóng, đỏ, chảy dịch.
Việc thăm khám kịp thời giúp phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là ảnh hưởng đến thị lực.
Bên cạnh đó, đau do zona liên quan đến tổn thương thần kinh, thường có cảm giác bỏng rát, nhói từng cơn và có thể kéo dài.
“Người bệnh cần tuân thủ đơn thuốc của bác sĩ, không tự ý tăng/giảm liều. Đồng thời, nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống cân đối, uống đủ nước. Có thể chườm mát bằng khăn sạch trong thời gian ngắn (không chườm đá trực tiếp)”, TS Hiền khuyến cáo.
Ngày 18/4, trên địa bàn xã Diễn Châu (tỉnh Nghệ An) ghi nhận hơn 20 trường hợp phải nhập viện cấp cứu, nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi sử dụng bánh mì. Các bệnh nhân xuất hiện triệu chứng điển hình như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao và đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu.
Trước diễn biến vụ việc, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An, yêu cầu khẩn trương triển khai các biện pháp xử lý, tập trung điều trị cho bệnh nhân và điều tra nguyên nhân vụ việc.
Theo yêu cầu của Cục An toàn thực phẩm, ngành y tế địa phương phải chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung nguồn lực cấp cứu, điều trị và theo dõi chặt chẽ tình trạng người bệnh, nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Cùng với công tác điều trị, cơ quan chức năng được giao khẩn trương điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm nghi gây ngộ độc, xác minh cơ sở cung cấp nguyên liệu, lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân.
Nếu phát hiện vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, các đơn vị liên quan phải xử lý nghiêm theo quy định và công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cộng đồng.
Cục An toàn thực phẩm cũng yêu cầu Nghệ An tăng cường các biện pháp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nhất là trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố, nhóm tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Nội dung này nằm trong kế hoạch triển khai Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026, với trọng tâm kiểm soát nguy cơ ngộ độc trong hoạt động kinh doanh thực phẩm đường phố.
Bên cạnh đó, địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức về an toàn thực phẩm đối với người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng, đặc biệt là các cơ sở chế biến, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ.
Đồng thời, địa phương được yêu cầu thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Y tế về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, theo dõi sát diễn biến vụ việc, kịp thời cập nhật, báo cáo và công khai thông tin tới cơ quan chức năng cũng như người dân.
Hiện nguyên nhân vụ nghi ngộ độc đang được cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ.
Máu đông là phản ứng tự nhiên giúp cơ thể cầm máu khi bị thương. Thông thường, sau khi vết thương lành, cơ thể sẽ tự phân hủy cục máu đông. Tuy nhiên, trong một số trường hợp như sau phẫu thuật, mang thai hoặc mắc bệnh tim mạch, cục máu đông có thể hình thành bất thường trong lòng mạch hoặc không được hòa tan đúng cách. Khi đó, chúng có thể làm tắc mạch máu, cản trở lưu thông máu và di chuyển đến các cơ quan khác trong cơ thể, gây biến chứng nguy hiểm.
Theo Phòng khám Cleveland, cục máu đông thường hình thành trong tĩnh mạch sâu ở chân, tình trạng gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT). Nếu một phần cục máu đông bong ra và di chuyển lên phổi, nó có thể gây thuyên tắc phổi.
Các bác sĩ chuyên khoa hô hấp cho biết nhiều trường hợp ban đầu chỉ xuất hiện triệu chứng nhẹ nên người bệnh dễ chủ quan.
Dấu hiệu cục máu đông ở chân
Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất là sưng ở một bên chân hoặc tay. Người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ, căng tức hoặc chuột rút ở bắp chân dù không vận động mạnh.
Theo Verywell Health, vùng da quanh vị trí có cục máu đông cũng có thể đỏ, tím hoặc ấm nóng hơn bình thường do lưu thông máu bị cản trở. Một số người còn cảm thấy chân nặng, dễ mỏi hoặc đau tăng khi đi lại. Tuy nhiên, các triệu chứng này thường bị nhầm với đau cơ, giãn tĩnh mạch hoặc mệt mỏi thông thường.
Dấu hiệu cục máu đông di chuyển lên phổi
Nếu cục máu đông di chuyển đến phổi, người bệnh có thể xuất hiện khó thở đột ngột dù đang nghỉ ngơi hoặc chỉ vận động nhẹ như leo cầu thang.
Các chuyên gia cảnh báo tình trạng này có thể đi kèm đau ngực, tim đập nhanh, chóng mặt, vã mồ hôi hoặc giảm oxy máu. Một số trường hợp ho kéo dài hoặc ho ra máu.
Bác sĩ Sourabh Pahuja, chuyên gia hô hấp tại Bệnh viện Amrita (Ấn Độ), cho biết khi động mạch phổi bị tắc nghẽn, lượng oxy trong máu có thể giảm rất nhanh. Trong trường hợp nặng, bệnh nhân có thể suy hô hấp chỉ trong vài phút. Thuyên tắc phổi là tình trạng cần cấp cứu ngay vì có thể gây tổn thương phổi, suy tim hoặc tử vong nếu không điều trị kịp thời.
Những người có nguy cơ cao
Nguy cơ hình thành cục máu đông tăng cao ở người ngồi lâu, ít vận động, béo phì hoặc hút thuốc lá. Những người vừa phẫu thuật, đi máy bay đường dài, mang thai, sử dụng thuốc nội tiết hoặc có tiền sử rối loạn đông máu cũng thuộc nhóm nguy cơ cao hơn.
Ngoài ra, người mắc ung thư, bệnh tim mạch hoặc từng bị huyết khối trước đó cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu bất thường của cơ thể.
Người bệnh nên đi cấp cứu ngay nếu xuất hiện khó thở đột ngột, đau ngực, ho ra máu, ngất hoặc sưng đau một bên chân không rõ nguyên nhân. Bác sĩ Pahuja khuyến cáo, điều nguy hiểm là nhiều người chỉ nhận ra mức độ nghiêm trọng khi phổi đã bắt đầu suy giảm chức năng. Trong một số trường hợp nếu không phát hiện sớm, tình trạng này có thể dẫn đến đột quỵ.
Theo Times of India, phát hiện sớm bằng xét nghiệm máu, siêu âm Doppler hoặc chụp CT có thể giúp tăng đáng kể cơ hội điều trị thành công.
Theo bản tin lúc 14h ngày 5-5 của Đài khí tượng thủy văn tỉnh Khánh Hòa, tình hình nắng nóng tiếp tục diễn ra trong ngày và dự báo kéo dài trong các ngày tới, trong đó nhiều nơi có nhiệt độ lên đến 37°C. Thời tiết nắng nóng cực đoan có thể gây ra nhiều bất thường cho sức khỏe con người, đặc biệt là đột quỵ.
Không chỉ riêng Khánh Hòa mà nhiều nơi trên cả nước đang bước vào đợt nắng nóng cực đoan, vì vậy việc bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng để phòng chống đột quỵ là việc làm cần thiết.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, BSCKII Ngô Khắc Kiên - Trưởng khoa khám bệnh, Bệnh viện 22-12 tại Nha Trang - cho biết đột quỵ thường xảy ra ở nhóm người có nguy cơ tim mạch cao như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, thừa cân - béo phì, hút thuốc lá...
Theo bác sĩ Kiên, những năm gần đây đột quỵ có xu hướng trẻ hóa dần. Nguyên nhân vì lối sống lười vận động, lạm dụng rượu bia, thuốc lá hoặc căng thẳng quá mức... Cùng với đó, nhiều người trẻ tuổi còn chủ quan, không nghĩ mình có bệnh nên không đi kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc có bệnh hoặc biết mà không điều trị.
Cũng theo bác sĩ, trong mùa nắng nóng kéo dài như hiện nay, người già, những người có bệnh nền, trẻ em, người làm việc ngoài trời... là những trường hợp có nguy cơ sốc nhiệt, mất nước dẫn đến trụy mạch, rất dễ gây ra đột quỵ.
Vì vậy các trường hợp này nên hạn chế ra ngoài vào các khung giờ nắng nóng cao điểm, đồng thời phải bù đủ nước (đặc biệt là các loại nước chứa điện giải).
Bác sĩ Kiên lấy dẫn chứng một số bạn trẻ có yếu tố nguy cơ tim mạch, sau khi đi làm về và đã sử dụng rượu, bia sau đó tắm và nằm ngủ bật điều hòa với nhiệt độ rất thấp sẽ cực kỳ nguy hiểm, có thể dẫn tới đột quỵ trong lúc ngủ.
"Lời khuyên tốt nhất là nên đi khám tầm soát và nên điều trị, nếu để các yếu tố nguy cơ tim mạch tích lũy dần dần sẽ rất nguy hiểm" - bác sĩ Kiên khuyến cáo.
Đối với những người lao động ngoài trời, phải trang bị quần áo che chắn bớt ánh nắng chiếu trực tiếp vào người, uống đủ nước, khi cảm thấy mệt phải nghỉ ngơi kịp thời.
"Đột quỵ mùa nắng nóng hoàn toàn có thể phòng ngừa và sơ cứu kịp thời nếu được phát hiện sớm", bác sĩ Kiên cho hay.
