Ăn nhiều vải hại thận?

Mục tiêu này được Bộ Y tế đặt ra tại Kế hoạch thực hiện Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế vừa được ban hành. Đây là chỉ tiêu định lượng then chốt trong bối cảnh mức sinh tại Việt Nam hiện giảm xuống dưới ngưỡng thay thế.

Tổng tỷ suất sinh (TRF) là số con trung bình mà một người phụ nữ sinh ra trong suốt độ tuổi sinh đẻ. Khái niệm này đo lường mức độ sinh đẻ của một quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ trong một năm nhất định.

Với mức sinh ước tính 1,93 con/phụ nữ trong năm 2025, mức tăng 2% đồng nghĩa cứ 100 phụ nữ sẽ sinh thêm khoảng 4 em bé mỗi năm. Mục tiêu của lộ trình này là từng bước đưa tỷ lệ sinh nhích dần lên và chạm lại mốc thay thế lý tưởng 2,1 con/phụ nữ vào năm 2030 nhằm duy trì quy mô dân số ổn định.

Số liệu cho thấy tỷ suất sinh giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và nhích nhẹ lên 1,93 năm 2025, với xu hướng giảm rõ rệt tại đô thị và các khu vực phát triển. Số liệu về mức sinh năm 2025 của Cục Thống kê cũng cho thấy 11/34 tỉnh có mức sinh dưới 2,0 con/phụ nữ.

Mới đây, cơ quan này đề xuất ngân sách chi 1.800 tỷ đồng mỗi năm để hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, người dân tộc thiểu số rất ít người và cư dân tại những khu vực có mức sinh thấp. Thực tế, nhiều địa phương đã chủ động áp dụng chính sách thưởng tiền. Điển hình, TP HCM chi 3-5 triệu đồng thưởng cho gần 9.000 bà mẹ sinh đủ hai con trước tuổi 35 nhằm đối phó tình trạng tỷ lệ sinh thấp kỷ lục tại siêu đô thị 14 triệu dân.

Ngành y tế cũng định hướng rà soát và bãi bỏ các quy định hạn chế sinh con thứ ba trước đây. Thay vào đó, nhà nước khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con, đồng thời yêu cầu cán bộ, đảng viên gương mẫu thực hiện. Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ các tỉnh thành triển khai chính sách hỗ trợ sinh con và 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ nắm rõ thông tin về lợi ích của việc duy trì mức sinh.

Thời gian tới, các địa phương sẽ thí điểm và nhân rộng nhiều biện pháp hỗ trợ kinh tế như san sẻ chi phí nuôi dạy con, phát triển dịch vụ trông giữ trẻ, lập ngân hàng sữa mẹ và mở rộng mô hình bác sĩ gia đình. Bộ Y tế cũng khuyến khích thanh niên kết hôn trước 30 tuổi, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công lập cho trẻ nhỏ nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình.

Bộ Y tế đánh giá Việt Nam cần hành động đồng bộ và kịp thời để tránh rơi vào bẫy mức sinh thấp như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Singapore. Tại những quốc gia này, tỷ lệ sinh không thể phục hồi đáng kể dù chính phủ đổ tiền đầu tư các dịch vụ hỗ trợ tài chính và chăm sóc trẻ em.

Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ Nguyễn Thu Hà - Tổ trưởng tổ Dinh dưỡng tiết chế - Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn, cho biết nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần là dầu thực vật thì đều giúp giảm mỡ máu. Thực tế, mọi loại chất béo (động vật hay thực vật) đều là sự kết hợp của 3 nhóm: Chất béo bão hòa, chất béo chưa bão hòa đơn và chất béo chưa bão hòa đa. Sự khác biệt nằm ở tỷ lệ cấu tạo của chúng.

Dầu ô liu: Có thành phần chủ đạo là axit oleic chiếm khoảng 73%. Đây là thành phần hỗ trợ bảo vệ tim mạch, giảm cholesterol xấu và duy trì cholesterol tốt. Ngoài ra, dầu ô liu còn chứa oleocanthal giúp chống viêm, các polyphenol hỗ trợ chức năng não bộ và vitamin E, K giúp ngăn ngừa lão hóa.

Dầu dừa: Chứa hơn 80% chất béo bão hòa - cao hơn cả mỡ lợn (40%). Tuy nhiên, điểm khác biệt so với mỡ động vật là dầu dừa chứa triglyceride chuỗi trung bình (MCTs). Thay vì tích tụ, MCTs thường được gan chuyển hóa nhanh thành năng lượng, hỗ trợ quá trình kháng khuẩn và là nguồn năng lượng tức thì cho cơ thể.

Bác sĩ Hà cho biết, chính vì sự khác nhau về cấu trúc hóa học và sự chuyển hóa trong cơ thể mà dầu ô liu và dầu dừa có tính ứng dụng riêng trong chế độ dinh dưỡng và ứng dụng trong đời sống.

Dùng dầu ăn phù hợp nhu cầu chế biến: Dầu ô liu có điểm bốc khói thấp nên chỉ phù hợp cho các món trộn salad, xào nhanh ở nhiệt độ thấp hoặc thêm trực tiếp vào món ăn ngay sau khi chế biến. Dầu dừa có điểm bốc khói cao, phù hợp hơn với các món chiên xào nhiệt độ cao. Ngoài ra, nhờ cấu trúc phân tử nhỏ, dầu dừa còn có khả năng kháng khuẩn, dưỡng ẩm cho tóc và da rất tốt.

Đa dạng hóa loại dầu: Luân phiên các loại dầu thực vật, dầu động vật như mỡ cá trong thực đơn để tận dụng ưu điểm của từng loại.

Giới hạn sử dụng dầu cho người có mỡ máu cao: Với nhu cầu một người trưởng thành là 1.800 kcal/ngày, chất béo bão hòa nên chiếm dưới 10% năng lượng, tương đương khoảng 20 g/ngày (vì 1 g chất béo cung cấp 9 kcal). Riêng người mỡ máu cao cần kiểm soát chặt hơn, chỉ nên dùng dưới 14 g/ngày (7% tổng năng lượng).

Ngoài ra, cần tăng cường chất xơ bằng cách ăn nhiều rau xanh để giúp cơ thể hấp phụ và đào thải cholesterol dư thừa. Vận động tối thiểu 30 phút/ngày giúp tăng cường hiệu quả chuyển hóa chất béo gấp nhiều lần so với việc chỉ ăn kiêng.

Tin Gốc: Thanh Niên

Mang đến thêm nhiều lựa chọn điều trị hiệu quả cho người bệnh tim mạch, đặc biệt là người cao tuổi, có nhiều bệnh lý nền, không phù hợp với phẫu thuật mở truyền thống.

Mới đây, bệnh viện đã điều trị thành công cho người bệnh H., 73 tuổi, mắc chứng hẹp van động mạch chủ nặng kèm nhiều bệnh nền phức tạp như phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường. Với tình trạng này, các phương pháp phẫu thuật mở lồng ngực như trước đây sẽ không đảm bảo hiệu quả điều trị, đồng thời còn gây khó khăn cho việc chăm sóc người bệnh.

Qua thực hiện các phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng như chụp cắt lớp vi tính mạch máu, chụp mạch số hóa xóa nền (DSA 2 bình diện) và siêu âm tim chuyên sâu và hội chẩn đa chuyên khoa gồm Tim mạch can thiệp, Phẫu thuật tim, Gây mê hồi sức và Chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ Khoa Tim mạch, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, chỉ định thực hiện thay van động mạch chủ qua da cho người bệnh H..

Người bệnh được gây tê tại chỗ và các bác sĩ tiến hành đưa van tim sinh học vào cơ thể thông qua ống thông từ động mạch đùi, dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch và siêu âm tim. Chỉ sau khoảng 3 giờ, thủ thuật được thực hiện hoàn tất. Van tim hoạt động tốt ngay sau đó. Các triệu chứng của người bệnh được cải thiện. Sau một thời gian ngắn lưu lại bệnh viện để theo dõi, người bệnh đã được xuất viện.

Chia sẻ về kỹ thuật này, BS.CKII Trần Nguyễn An Huy, Trưởng khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, cho biết: "TAVI có rất nhiều ưu điểm so với phương pháp truyền thống. Trước tiên, kỹ thuật này được thực hiện theo phương pháp xâm lấn tối thiểu, giúp người bệnh tránh được đường mổ lớn, tránh phải dùng thuốc gây mê toàn thân, giảm mất máu, giảm đau đớn và hạn chế được nhiều biến chứng. Nhờ đó, thời gian phục hồi được rút ngắn. Trung bình sau 3–5 ngày, người bệnh đã có thể trở lại với nhịp sống bình thường. Đặc biệt, TAVI mang lại cơ hội điều trị an toàn và hiệu quả cho nhiều người bệnh, đặc biệt là nhóm người cao tuổi, người có bệnh mạn tính".

Hiện nay bệnh viện đang sử dụng một trong những loại van sinh học thế hệ mới nhất, song hành với xu hướng điều trị của các trung tâm tim mạch lớn trên thế giới, mang đến những ưu điểm vượt trội như giảm rò cạnh van và tăng độ bền. Với sự phối chặt chẽ đa chuyên khoa cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, chỉ trong một ngày, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn đã có thể liên tiếp thực hiện thành công 3 ca TAVI.

ThS-BS.CKII Nguyễn Ngọc Thao - Giám đốc chuyên môn - chia sẻ rằng việc triển khai TAVI thể hiện định hướng phát triển chuyên sâu trong lĩnh vực tim mạch can thiệp của Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn.

"Chúng tôi tập trung xây dựng mô hình điều trị đa chuyên khoa, đầu tư đồng bộ về nhân lực và trang thiết bị hiện đại, nhằm mang đến giải pháp điều trị ít xâm lấn, có độ an toàn cao, không chỉ mang đến nhiều lựa chọn điều trị hơn mà còn giúp nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh", bác sĩ Ngọc Thao nhấn mạnh.

Hẹp van động mạch chủ là một trong những bệnh lý tim mạch nguy hiểm, có thể dẫn đến suy tim và tăng nguy cơ tử vong nếu không được điều trị kịp thời, đúng cách. Trước đây, phẫu thuật mở lồng ngực cho người có bệnh tim mạch gần như là lựa chọn duy nhất. Tuy nhiên, phương pháp này tiềm ẩn nhiều rủi ro và thời gian hồi phục kéo dài nên khó thực hiện với các người bệnh lớn tuổi hoặc có nhiều bệnh nền.

Cùng với sự phát triển của y học hiện đại, nhiều kỹ thuật tim mạch tiên tiến đã mở ra cơ hội điều trị hiệu quả và an toàn hơn cho người bệnh, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân lớn tuổi hoặc có bệnh lý nền phức tạp. Trong đó, kỹ thuật TAVI được xem là bước tiến nổi bật nhờ khả năng xâm lấn tối thiểu, giảm nguy cơ biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục.

TAVI là phương pháp đưa van tim sinh học vào cơ thể thông qua ống thông từ động mạch đùi dưới sự hỗ trợ của hệ thống chụp mạch và siêu âm tim hiện đại, giúp người bệnh không cần trải qua phẫu thuật mở lồng ngực như trước đây.

Với định hướng liên tục cập nhật và ứng dụng các kỹ thuật điều trị tiên tiến, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn đã triển khai kỹ thuật TAVI nhằm mang đến thêm nhiều lựa chọn điều trị chất lượng cao cho người bệnh tim mạch, giúp tối ưu hiệu quả điều trị, nâng cao độ an toàn và cá thể hóa phác đồ cho từng người bệnh.

Tin Gốc: Thanh Niên