Mục tiêu này được Bộ Y tế đặt ra tại Kế hoạch thực hiện Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế vừa được ban hành. Đây là chỉ tiêu định lượng then chốt trong bối cảnh mức sinh tại Việt Nam hiện giảm xuống dưới ngưỡng thay thế.
Tổng tỷ suất sinh (TRF) là số con trung bình mà một người phụ nữ sinh ra trong suốt độ tuổi sinh đẻ. Khái niệm này đo lường mức độ sinh đẻ của một quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ trong một năm nhất định.
Với mức sinh ước tính 1,93 con/phụ nữ trong năm 2025, mức tăng 2% đồng nghĩa cứ 100 phụ nữ sẽ sinh thêm khoảng 4 em bé mỗi năm. Mục tiêu của lộ trình này là từng bước đưa tỷ lệ sinh nhích dần lên và chạm lại mốc thay thế lý tưởng 2,1 con/phụ nữ vào năm 2030 nhằm duy trì quy mô dân số ổn định.
Số liệu cho thấy tỷ suất sinh giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và nhích nhẹ lên 1,93 năm 2025, với xu hướng giảm rõ rệt tại đô thị và các khu vực phát triển. Số liệu về mức sinh năm 2025 của Cục Thống kê cũng cho thấy 11/34 tỉnh có mức sinh dưới 2,0 con/phụ nữ.
Mới đây, cơ quan này đề xuất ngân sách chi 1.800 tỷ đồng mỗi năm để hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, người dân tộc thiểu số rất ít người và cư dân tại những khu vực có mức sinh thấp. Thực tế, nhiều địa phương đã chủ động áp dụng chính sách thưởng tiền. Điển hình, TP HCM chi 3-5 triệu đồng thưởng cho gần 9.000 bà mẹ sinh đủ hai con trước tuổi 35 nhằm đối phó tình trạng tỷ lệ sinh thấp kỷ lục tại siêu đô thị 14 triệu dân.
Ngành y tế cũng định hướng rà soát và bãi bỏ các quy định hạn chế sinh con thứ ba trước đây. Thay vào đó, nhà nước khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con, đồng thời yêu cầu cán bộ, đảng viên gương mẫu thực hiện. Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ các tỉnh thành triển khai chính sách hỗ trợ sinh con và 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ nắm rõ thông tin về lợi ích của việc duy trì mức sinh.
Thời gian tới, các địa phương sẽ thí điểm và nhân rộng nhiều biện pháp hỗ trợ kinh tế như san sẻ chi phí nuôi dạy con, phát triển dịch vụ trông giữ trẻ, lập ngân hàng sữa mẹ và mở rộng mô hình bác sĩ gia đình. Bộ Y tế cũng khuyến khích thanh niên kết hôn trước 30 tuổi, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công lập cho trẻ nhỏ nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình.
Bộ Y tế đánh giá Việt Nam cần hành động đồng bộ và kịp thời để tránh rơi vào bẫy mức sinh thấp như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Singapore. Tại những quốc gia này, tỷ lệ sinh không thể phục hồi đáng kể dù chính phủ đổ tiền đầu tư các dịch vụ hỗ trợ tài chính và chăm sóc trẻ em.
Trước đó, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) thông báo Công ty Sữa A2 (A2 Milk Company) đã tự nguyện thu hồi 3 lô sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh nhãn hiệu a2 Platinum Premium USA, dạng bột có bổ sung sắt.
Nguyên nhân thu hồi là phát hiện sản phẩm có chứa cereulide, loại độc tố bền nhiệt do một số chủng vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra, có thể gây hại đối với trẻ nhỏ.
Ngày 4-5, Cục An toàn thực phẩm đã gửi văn bản tới sở y tế, sở an toàn thực phẩm và chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm các tỉnh, thành đề nghị rà soát việc tự công bố sản phẩm và tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường đối với sản phẩm này.
Đồng thời, cục cũng đề nghị Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) rà soát việc kinh doanh sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử.
Theo báo cáo của Chi cục An toàn thực phẩm tỉnh Ninh Bình, đơn vị này không tiếp nhận hồ sơ tự công bố hoặc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố đối với sản phẩm sữa công thức a2 Platinum Premium USA dành cho trẻ 0-12 tháng tuổi thuộc diện cảnh báo.
Chi cục cho biết Công ty TNHH Giải pháp kinh doanh và thương mại dịch vụ Sống Lành (phường Phù Vân, tỉnh Ninh Bình) hiện được cấp 6 giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và tự công bố đối với 8 sản phẩm sữa, thực phẩm bổ sung mang nhãn hiệu "a2".
Do sản phẩm bị cảnh báo có cùng nhãn hiệu "a2", ngày 15-5, chi cục đã làm việc với doanh nghiệp để rà soát hoạt động nhập khẩu, kinh doanh các sản phẩm liên quan.
Kết quả kiểm tra hồ sơ, tài liệu do doanh nghiệp cung cấp cho thấy chưa phát hiện công ty nhập khẩu hoặc kinh doanh sản phẩm sữa công thức a2 Platinum Premium USA dành cho trẻ 0-12 tháng tuổi thuộc diện bị cảnh báo tại Mỹ.
Công ty tiếp tục có báo cáo gửi cơ quan chức năng, cho biết đã rà soát toàn bộ hồ sơ nhập khẩu, dữ liệu kho hàng và hệ thống phân phối.
Theo doanh nghiệp, công ty không nhập khẩu, không kinh doanh và không lưu thông tại Việt Nam 3 lô sản phẩm thuộc diện thu hồi tự nguyện tại Mỹ.
Doanh nghiệp cũng khẳng định các sản phẩm sữa a2 đang kinh doanh tại Việt Nam là dòng sản phẩm khác, được sản xuất cho thị trường Úc và New Zealand, không thuộc các lô bị cảnh báo tại Mỹ.
Công ty cho biết các sản phẩm đang phân phối tại Việt Nam được nhập khẩu chính ngạch, có đầy đủ hồ sơ pháp lý, hồ sơ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát mã lô và hệ thống phân phối rõ ràng.
Sau khi tiếp nhận thông tin cảnh báo, doanh nghiệp đã gửi 8 mẫu sản phẩm sữa công thức đang lưu hành tại Việt Nam tới Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia để kiểm nghiệm. Kết quả cho thấy không phát hiện vi khuẩn Bacillus cereus và độc tố Cereulide trong các mẫu được kiểm nghiệm.
Nhiều người e ngại "quan hệ nhiều sẽ hao sinh lực". Thực tế, cơ thể nam giới không có một "giới hạn chuẩn" áp cho tất cả. Có người hồi phục nhanh, có người cần lâu hơn. Điều quan trọng không nằm ở số lần mà ở cảm giác sau đó. Nếu vẫn khỏe, thoải mái, không đau, không kiệt sức thì thường không đáng lo. Ngược lại, nếu mệt rã rời, đau, khó cương ở lần sau hoặc hôm sau vẫn hụt sức rõ rệt thì nên chú ý.
Quan hệ nhiều lần trong một đêm không hẳn là bất thường. Sau xuất tinh có "thời kỳ trơ", là lúc cơ thể cần hồi phục trước khi cương và đạt cực khoái lại. Thời gian này khác nhau ở mỗi người và thường dài hơn theo tuổi. Nghiên cứu trên The Journal of Sexual Medicine cho thấy đây là hiện tượng bình thường, dao động lớn giữa các cá nhân, từ vài chục phút đến 3-4 giờ. Vì vậy, có người quan hệ nhiều lần trong một đêm, có người chỉ một lần.
Đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy việc này, nếu trong khả năng chịu đựng, gây "yếu sinh lý" lâu dài. Điều dễ xảy ra là mệt tạm thời, giảm hưng phấn ở lần sau do cơ thể chưa hồi phục. Lần thứ hai hay ba khó hơn lần đầu là bình thường, không đồng nghĩa sinh lý suy giảm.
Vấn đề đáng lo không phải "nhiều lần" mà là "quá sức". Nếu có đau, rát, sưng, đau tinh hoàn, tiểu buốt, mất cương kéo dài hoặc mệt lả, nên khám nam khoa vì có thể liên quan chấn thương, viêm hoặc rối loạn cương. Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp chưa kiểm soát cũng cần thận trọng khi quan hệ lặp lại nhiều lần trong thời gian ngắn.
Xuất tinh nhiều lần không làm "hết tinh" hoặc giảm khả năng có con. Nghiên cứu trên Basic and Clinical Andrology, xuất tinh thường xuyên có thể làm một số chỉ số tinh dịch như tổng số tinh trùng giảm tạm thời trong ngắn hạn, nhưng không có nghĩa là làm mất khả năng sinh sản.
TS.BS.CK2 Trà Anh DuyTrung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health
Trà gừng có độ ấm nóng, cay nồng với tác dụng chống viêm, làm dịu đường ruột. Theo Healtline, các hợp chất trong gừng có thể làm giảm lượng đường trong máu và chỉ số HbA1c (đường huyết trung bình 2-3 tháng) ở những người mắc bệnh tiểu đường type 2. Người bệnh không nên thêm các chất tạo ngọt vào trà, nên dùng trà nguyên chất để tránh ảnh hưởng đường huyết.
Trà gừng có độ ấm nóng, cay nồng với tác dụng chống viêm, làm dịu đường ruột. Theo Healtline, các hợp chất trong gừng có thể làm giảm lượng đường trong máu và chỉ số HbA1c (đường huyết trung bình 2-3 tháng) ở những người mắc bệnh tiểu đường type 2. Người bệnh không nên thêm các chất tạo ngọt vào trà, nên dùng trà nguyên chất để tránh ảnh hưởng đường huyết.
Trà xanh giàu chất chống oxy hóa như catechin, có thể cải thiện độ nhạy insulin. Một hợp chất khác gọi là epigallocatechin gallate (EGCG) trong trà xanh hỗ trợ vận chuyển glucose từ máu vào tế bào. Quá trình này làm giảm lượng đường trong máu, giúp cơ thể sử dụng insulin hiệu quả hơn. Uống 2-3 cốc trà xanh mỗi ngày góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type, thúc đẩy đốt cháy mỡ.
Trà xanh giàu chất chống oxy hóa như catechin, có thể cải thiện độ nhạy insulin. Một hợp chất khác gọi là epigallocatechin gallate (EGCG) trong trà xanh hỗ trợ vận chuyển glucose từ máu vào tế bào. Quá trình này làm giảm lượng đường trong máu, giúp cơ thể sử dụng insulin hiệu quả hơn. Uống 2-3 cốc trà xanh mỗi ngày góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type, thúc đẩy đốt cháy mỡ.
Trà quế là một loại trà thơm ngon, dễ chịu, có thể giúp hạ đường huyết, theo WebMD. Quế là gia vị giàu chất chống oxy hóa như polyphenols có khả năng chống oxy hóa. Ngoài ra, tinh dầu của quế chứa cinnamaldehyde thúc đẩy độ nhạy insulin, làm chậm quá trình tăng đường huyết.
Trà quế là một loại trà thơm ngon, dễ chịu, có thể giúp hạ đường huyết, theo WebMD. Quế là gia vị giàu chất chống oxy hóa như polyphenols có khả năng chống oxy hóa. Ngoài ra, tinh dầu của quế chứa cinnamaldehyde thúc đẩy độ nhạy insulin, làm chậm quá trình tăng đường huyết.
Trà nghệ chứa curcumin - một hợp chất có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, giúp giảm lượng đường trong máu. Thường xuyên tiêu thụ curcumin hỗ trợ giảm lượng đường trong máu sau ăn, ổn định mức lipid trong máu.
Trà nghệ chứa curcumin - một hợp chất có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, giúp giảm lượng đường trong máu. Thường xuyên tiêu thụ curcumin hỗ trợ giảm lượng đường trong máu sau ăn, ổn định mức lipid trong máu.
Trà dâm bụt có vị chua, được làm từ những cánh hoa dâm bụt khô. Loại trà này không chứa caffeine, mang lại một số lợi ích cho sức khỏe tim mạch. Uống trà dâm bụt hỗ trợ hạ huyết áp, duy trì lượng đường trong máu ở mức cân bằng. Người mắc bệnh tiểu đường uống trà dâm bụt thường xuyên hỗ trợ giảm viêm và cải thiện độ nhạy insulin, theo EveryDay Health.
Trà dâm bụt có vị chua, được làm từ những cánh hoa dâm bụt khô. Loại trà này không chứa caffeine, mang lại một số lợi ích cho sức khỏe tim mạch. Uống trà dâm bụt hỗ trợ hạ huyết áp, duy trì lượng đường trong máu ở mức cân bằng. Người mắc bệnh tiểu đường uống trà dâm bụt thường xuyên hỗ trợ giảm viêm và cải thiện độ nhạy insulin, theo EveryDay Health.
