Toàn bộ quá trình diễn ra tự động bao gồm đột nhập, đánh cắp thông tin xác thực, xâm nhập sâu hơn vào hệ thống, mã hóa và xóa cơ sở dữ liệu sản xuất của công ty trước khi đòi tiền chuộc bằng Bitcoin. Sysdig đặt tên “kẻ tấn công” là Jadepuffer và gọi đây là trường hợp đầu tiên tác nhân AI thực hiện tấn công mạng từ đầu đến cuối mà không cần con người hỗ trợ.
“Từ khi trở thành một hình thức đe dọa, mã độc tống tiền luôn có người trực tiếp điều khiển, hoặc ít nhất là lên kịch bản. Tuy nhiên, Nhóm Nghiên cứu Mối đe dọa Sysdig (TRT) đã ghi nhận trường hợp lần đầu tiên xảy ra: chiến dịch tống tiền hoàn chỉnh được mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) điều khiển từ đầu đến cuối”, Michael Clark, Giám đốc nghiên cứu mối đe dọa tại Sysdig, viết trên blog tuần trước.
Theo Hacker News, Jadepuffer khai thác CVE-2025-3248, lỗ hổng thiếu xác thực trong Langflow – công cụ mã nguồn mở giúp xây dựng các ứng dụng AI và quy trình làm việc tác nhân. Lỗ hổng này cho phép bất kỳ ai truy cập được máy chủ đều có thể chạy mã Python của mình mà không cần đăng nhập.
Các máy chủ chạy Langflow là mục tiêu hấp dẫn vì thường công khai trên Internet, lưu trữ nhiều khóa API và thông tin đăng nhập đám mây cho các dịch vụ mà chúng kết nối. CVE-2025-3248 đã được vá và thêm vào danh sách lỗ hổng của Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA) tháng 5/2025, nhưng nhiều máy chủ hiện vẫn chưa cập nhật.
Jadepuffer có khả năng điều chỉnh chiến lược tức thì và hoạt động nhanh hơn những tin tặc giỏi. “Hệ thống tự động điều chỉnh theo thời gian thực, thử lại bước thất bại với tham số được tinh chỉnh. Trong một tình huống, hệ thống đi từ đăng nhập thất bại đến khắc phục sự cố chỉ trong 31 giây”, Clark cho biết.
Nhóm chuyên gia Sysdig lưu ý, ngay cả khi trả tiền chuộc, nạn nhân cũng không thể khôi phục dữ liệu bị xâm nhập vì tác nhân AI đã xóa chúng mà không sao lưu.
Theo Independent, phát hiện của Sysdig chưa được kiểm chứng độc lập nhưng cho thấy nguy cơ lớn từ các hệ thống AI khi chúng ngày càng có khả năng thực hiện cuộc tấn công mạng phức tạp mà không cần con người giám sát.
Tháng trước, tổ chức an ninh Five Eyes cảnh báo chỉ “vài tháng nữa”, AI có thể gây ra tác động nghiêm trọng cho doanh nghiệp và chính phủ. Tổ chức này nêu: “Các mô hình AI tiên tiến nhất được dự đoán vượt xa kỳ vọng hiện nay của ngành, làm thay đổi căn bản cả năng lực tấn công lẫn phòng thủ mạng. Điều này đòi hỏi sự ứng phó ở quy mô toàn tổ chức và toàn xã hội”.
Tin Gốc: Vnexpress
Khoa Học Công Nghệ
Game lậu, phim lậu vẫn tràn lan trên Internet, mạng xã hội thành vỏ bọc mới

Các nền tảng mạng xã hội như Telegram hay Facebook đang dần trở thành “vỏ bọc” để nhiều dịch vụ game lậu, phim lậu tiếp tục hoạt động.
Chiêu trò “bình mới rượu cũ”
Sau khi Công điện số 38 được ban hành, nhiều website phim lậu lớn đã chủ động đóng tên miền hoặc hiển thị thông báo dừng hoạt động theo quy định của Nhà nước.
Tuy nhiên, vấn đề này vẫn diễn biến hết sức phức tạp, đặc biệt trên các hội nhóm mạng xã hội.
Ghi nhận của phóng viên Dân trí cho thấy, hệ sinh thái phim lậu từng gắn với thương hiệu “Phimmoi” vẫn tồn tại dưới nhiều hình thức. Truy cập vào các địa chỉ như Phimmoi.**** hay Aphim2.****, người dùng vẫn có thể dễ dàng xem hàng nghìn bộ phim, từ bom tấn chiếu rạp đến các series vừa phát sóng trên nền tảng trả phí.
Việc thay đổi đuôi tên miền (từ .net, .com sang .cab, .z, .tv...) là thủ đoạn không mới nhưng vẫn rất hiệu quả của các đối tượng vận hành website lậu. Khi một tên miền bị nhà mạng chặn truy cập tại Việt Nam, hàng loạt tên miền dự phòng khác lập tức được kích hoạt, đồng bộ dữ liệu chỉ trong vài phút.
Điều này khiến việc ngăn chặn theo hình thức thủ công kiểu “chặn đuôi” trở nên khó khăn và tốn kém nguồn lực.
Ma trận game lậu, phim lậu trên mạng xã hội
Đáng báo động hơn là xu hướng dịch chuyển mạnh từ website truyền thống sang các hội nhóm kín trên mạng xã hội. Nếu trước đây người dùng phải tìm kiếm trên Google để truy cập web lậu, thì nay, các nền tảng như Facebook và đặc biệt là Telegram đang trở thành “thiên đường” mới cho game lậu, phim lậu.
Trên Facebook, chỉ cần gõ từ khóa “game lậu”, hàng loạt fanpage và hội nhóm với quy mô lên tới hàng chục nghìn thành viên sẽ xuất hiện.
Tại đây, nhiều trò chơi di động nổi tiếng thường xuyên bị “mod” (chỉnh sửa) để cung cấp miễn phí lượng lớn tiền ảo, vật phẩm VIP mà người chơi thông thường phải bỏ ra số tiền lớn mới có được.
Đáng chú ý, quản trị các hội nhóm thường sử dụng những lời quảng cáo hấp dẫn, đánh trúng tâm lý ham rẻ và mong muốn sở hữu sức mạnh ảo của game thủ.
Hình thức tương tác cũng được tự động hóa. Người dùng chỉ cần bình luận dưới bài viết, hệ thống chatbot sẽ tự động gửi tin nhắn chứa đường link tải file cài đặt (thường là file .apk cho Android hoặc các cấu hình không xác định trên iOS). Đây cũng chính là một trong những kẽ hở lớn để phát tán mã độc.
Trong khi đó, trên Telegram, tình hình còn phức tạp hơn do nền tảng này có tính bảo mật cao và khó kiểm soát hơn đối với cơ quan quản lý. Các kênh cung cấp phim lậu, game lậu thu hút hàng chục nghìn thành viên tham gia.
Tại đây, phim lậu không chỉ được xem trực tuyến mà còn được chia sẻ dưới dạng file tải trực tiếp. Nhiều bộ phim có nội dung nhạy cảm, chưa qua kiểm duyệt hoặc vẫn đang chiếu rạp được cập nhật liên tục.
“Cánh tay nối dài” của tội phạm lừa đảo
Sự tồn tại của web lậu, game lậu không đơn thuần là câu chuyện vi phạm bản quyền sở hữu trí tuệ. Theo các chuyên gia an ninh mạng, đây còn là “cánh tay nối dài” của các đường dây lừa đảo trực tuyến và tội phạm công nghệ cao.
Chuyên gia an ninh mạng Trương Đức Lượng cho biết: “Các đối tác quảng cáo thường xuyên lợi dụng kẽ hở để đăng tải nội dung giả mạo, đính kèm mã độc nhằm khai thác lỗ hổng trên thiết bị của người truy cập. Rủi ro lớn nhất mà người dùng phải đối mặt là việc bị lây nhiễm mã độc hoặc bị dẫn dụ tới các website giả mạo ngân hàng sau khi "click" vào các quảng cáo hấp dẫn.
Kịch bản phổ biến hiện nay là các đối tượng treo banner quảng cáo gây tò mò, dẫn dụ người dùng chuyển hướng sang một website khác. Tại đây, nạn nhân có thể bị lừa cài đặt các phần mềm không mong muốn (Unwanted Application)”.
Nguy hiểm hơn, việc người dùng cài đặt các ứng dụng game lậu từ các nguồn không xác định trên Facebook/Telegram chính là hành động tự mở cửa cho mã độc xâm nhập vào thiết bị cá nhân. Các loại mã độc này có khả năng thu thập dữ liệu cá nhân, tạo điều kiện cho tội phạm mạng thực hiện hành vi lừa đảo.
Có thể thấy, tình trạng vi phạm bản quyền trên không gian mạng tại Việt Nam vẫn diễn ra nhức nhối và chưa được xử lý triệt để.
Tuy nhiên, chỉ đạo mới nhất từ người đứng đầu Chính phủ không chỉ dừng lại ở việc chặn truy cập kỹ thuật, chiến dịch lần này nhắm thẳng vào các tổ chức điều hành website vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn, nhất là các website lưu trữ, cung cấp phim, âm nhạc, trò chơi điện tử di động, chương trình truyền hình lậu có dùng tiếng Việt và tiếng nước ngoài.
Sau Công điện từ Thủ tướng, Cục Bản quyền tác giả cũng đã ban hành văn bản đề nghị các đơn vị, doanh nghiệp và cá nhân không sử dụng các chương trình máy tính không có bản quyền, không được khai thác, sử dụng trái phép quyền tác giả và quyền liên quan đối với các loại hình tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình và chương trình phát sóng.
Tin Gốc: Dân Trí
Khoa Học Công Nghệ
Những trường hợp chia sẻ bài báo trên mạng có thể bị phạt đến 30 triệu đồng

Chia sẻ với VnExpress, bên lề Hội nghị sơ kết lĩnh vực thông tin điện tử, chiều 24/6, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho biết, việc xác định "có vi phạm bản quyền hay không" phải tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Theo Nghị định 174/2026 có hiệu lực từ ngày 1/7 quy định, hành vi cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật hoặc xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Luật Báo chí 2025 quy định, tác phẩm báo chí là đơn vị cấu thành nhỏ nhất của sản phẩm báo chí, có nội dung độc lập và cấu tạo hoàn chỉnh, gồm tin, bài được thể hiện bằng chữ viết, âm thanh hoặc hình ảnh.
Ông Do diễn giải, nếu người dùng chỉ chia sẻ lại đường link một bài báo trên mạng xã hội, đó không phải là vi phạm bản quyền. "Đường link hoàn toàn không phải là tác phẩm báo chí, mà chỉ là đường dẫn đến tác phẩm đó", ông nói.
Khi người dùng chia sẻ đường link, người khác bấm vào sẽ được chuyển tới trang của cơ quan báo chí để đọc nội dung. Vì vậy, việc chia sẻ đường link bài báo hoàn toàn không vi phạm.
Tuy nhiên, trường hợp chia sẻ đường link kèm theo một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo lại khác. Theo ông Tự Do, nếu người dùng đăng lại một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo mà chưa được sự đồng ý, hành động này có thể bị xem là vi phạm bản quyền.
Một tình huống khác thường gặp là việc "xào nấu" nội dung báo chí. Người đăng không sao chép nguyên văn, nhưng lại lấy ý chính của bài báo rồi viết lại bằng câu chữ khác. Cục trưởng Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho hay, trường hợp này cần được xem xét cụ thể.
"Nếu đó là thông tin gốc chỉ có một cơ quan báo chí có thì chắc chắn là vi phạm bản quyền", ông nói. Trong khi đó, với những thông tin phổ biến đã xuất hiện rộng rãi trên nhiều cơ quan báo chí hoặc được nhiều người đăng tải, việc sử dụng lại chưa chắc đã vi phạm.
Ví dụ, thông tin "Hà Nội nóng 40 độ" là dữ liệu phổ biến, ai cũng có thể đăng tải. Nhưng nếu có thêm phần nội dung phỏng vấn chuyên gia khí tượng để giải thích nguyên nhân đợt nắng nóng, đây lại là kết quả lao động nghề nghiệp của phóng viên. Trong trường hợp này, "người ta đi làm, đi hỏi để có được thông tin đó". Việc xào nấu lại có thể bị xem là vi phạm bản quyền.
Theo Cục trưởng Lê Quang Tự Do, bản quyền là lĩnh vực khó có thể liệt kê mọi tình huống vi phạm vì thực tế phát sinh muôn hình vạn trạng. Tuy vậy, nguyên tắc đặt ra là người tạo ra sản phẩm có quyền bản quyền và quyền liên quan. "Bất kể chúng ta sử dụng vào mục đích phi thương mại hay thương mại đều cần phải được sự cho phép của người chủ sở hữu quyền đó", ông khẳng định.
Tin Gốc: Vnexpress

Chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua phía sau Mặt Trăng, tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Trong ảnh, phía trước bên trái là tàu Orion được Mặt Trời chiếu sáng, phía sau là Mặt Trăng đang khuyết dần. Bồn trũng Orientale - hố va chạm khổng lồ với đường kính khoảng 960 km, có niên đại 3,8 tỷ năm - xuất hiện ở trung tâm phần dưới của Mặt Trăng. Bồn trũng với những gờ núi bao quanh này đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng, nhưng lại nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo. Vì vậy, đây là một trong những mục tiêu quan sát hấp dẫn nhất của nhiệm vụ Artemis II.
Bên trái Orientale là mặt xa - bán cầu mà con người không thể nhìn thấy từ Trái Đất. Bên phải là mặt gần - bán cầu có thể nhìn thấy hàng ngày, nổi bật với những mảng dung nham cổ đại khổng lồ, tối màu bao phủ bề mặt.
Chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua phía sau Mặt Trăng, tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Trong ảnh, phía trước bên trái là tàu Orion được Mặt Trời chiếu sáng, phía sau là Mặt Trăng đang khuyết dần. Bồn trũng Orientale - hố va chạm khổng lồ với đường kính khoảng 960 km, có niên đại 3,8 tỷ năm - xuất hiện ở trung tâm phần dưới của Mặt Trăng. Bồn trũng với những gờ núi bao quanh này đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng, nhưng lại nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo. Vì vậy, đây là một trong những mục tiêu quan sát hấp dẫn nhất của nhiệm vụ Artemis II.
Bên trái Orientale là mặt xa - bán cầu mà con người không thể nhìn thấy từ Trái Đất. Bên phải là mặt gần - bán cầu có thể nhìn thấy hàng ngày, nổi bật với những mảng dung nham cổ đại khổng lồ, tối màu bao phủ bề mặt.
Phi hành đoàn Artemis II chụp hình ảnh trên lúc 15h41 ngày 6/4 (2h41 ngày 7/4 giờ Hà Nội), cho thấy các vòng đồng tâm của bồn trũng Orientale. Chúng mang đến cho giới khoa học cái nhìn hiếm hoi về cách các vụ va chạm dữ dội định hình bề mặt thiên thể, giúp tinh chỉnh những mô hình về sự hình thành hố trũng và lịch sử địa chất của Mặt Trăng.
Hướng 10h của Orientale là hai hố trũng nhỏ hơn mà phi hành đoàn Artemis II phát hiện bằng mắt thường và đề xuất đặt tên. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến gọi là Integrity - vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion. Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II.
Phi hành đoàn Artemis II chụp hình ảnh trên lúc 15h41 ngày 6/4 (2h41 ngày 7/4 giờ Hà Nội), cho thấy các vòng đồng tâm của bồn trũng Orientale. Chúng mang đến cho giới khoa học cái nhìn hiếm hoi về cách các vụ va chạm dữ dội định hình bề mặt thiên thể, giúp tinh chỉnh những mô hình về sự hình thành hố trũng và lịch sử địa chất của Mặt Trăng.
Hướng 10h của Orientale là hai hố trũng nhỏ hơn mà phi hành đoàn Artemis II phát hiện bằng mắt thường và đề xuất đặt tên. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến gọi là Integrity - vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion. Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II.
Trong ảnh, bồn trũng Orientale nằm ở trung tâm bề mặt Mặt Trăng với mảng dung nham cổ đại tối màu ở giữa, hình thành do một vụ phun trào cách đây hàng tỷ năm. Orientale nằm dọc theo ranh giới giữa phía gần và phía xa nên đôi khi có thể nhìn thấy một phần từ Trái Đất. Bên trái Orientale là Byrgius - hố trũng nhỏ, sáng màu với những vệt dài 400 km tỏa ra xa.
Trong ảnh, bồn trũng Orientale nằm ở trung tâm bề mặt Mặt Trăng với mảng dung nham cổ đại tối màu ở giữa, hình thành do một vụ phun trào cách đây hàng tỷ năm. Orientale nằm dọc theo ranh giới giữa phía gần và phía xa nên đôi khi có thể nhìn thấy một phần từ Trái Đất. Bên trái Orientale là Byrgius - hố trũng nhỏ, sáng màu với những vệt dài 400 km tỏa ra xa.
Bề mặt Mặt Trăng hiện lên rõ nét trong khi Trái Đất khuất dần phía sau. Phần tối của Trái Đất đang trải qua ban đêm, trong khi ở phía ban ngày, những đám mây xoáy xuất hiện phía trên khu vực châu Đại Dương.
Bồn trũng Orientale nằm ở rìa phần bề mặt Mặt Trăng khả kiến. Trong khi đó, bồn trũng Hertzsprung trông giống hai vòng tròn đồng tâm mờ nhạt, bị gián đoạn bởi Vavilov - hố trũng trẻ hơn nằm chồng lên cấu trúc cũ. Những đường lõm kéo dài là chuỗi hố thứ cấp hình thành bởi vật chất bắn ra từ vụ va chạm dữ dội tạo nên Orientale.
Bề mặt Mặt Trăng hiện lên rõ nét trong khi Trái Đất khuất dần phía sau. Phần tối của Trái Đất đang trải qua ban đêm, trong khi ở phía ban ngày, những đám mây xoáy xuất hiện phía trên khu vực châu Đại Dương.
Bồn trũng Orientale nằm ở rìa phần bề mặt Mặt Trăng khả kiến. Trong khi đó, bồn trũng Hertzsprung trông giống hai vòng tròn đồng tâm mờ nhạt, bị gián đoạn bởi Vavilov - hố trũng trẻ hơn nằm chồng lên cấu trúc cũ. Những đường lõm kéo dài là chuỗi hố thứ cấp hình thành bởi vật chất bắn ra từ vụ va chạm dữ dội tạo nên Orientale.
Khi bay ra phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia Artemis II chứng kiến "Trái Đất lặn" (Earthset) - hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion - lúc 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser, vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất, cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút.
Khi bay ra phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia Artemis II chứng kiến "Trái Đất lặn" (Earthset) - hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion - lúc 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser, vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất, cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút.
Phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch thu thập hình ảnh bề mặt Mặt Trăng để chia sẻ với thế giới khi bay vòng qua thiên thể này vào ngày thứ 6 của nhiệm vụ Artemis II. Trong chuyến bay, phi hành đoàn đã dành vài giờ thay phiên nhau quan sát qua cửa sổ tàu.
Phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch thu thập hình ảnh bề mặt Mặt Trăng để chia sẻ với thế giới khi bay vòng qua thiên thể này vào ngày thứ 6 của nhiệm vụ Artemis II. Trong chuyến bay, phi hành đoàn đã dành vài giờ thay phiên nhau quan sát qua cửa sổ tàu.
Phi hành đoàn Artemis II dùng camera cầm tay với tiêu cự 400 mm để chụp cận cảnh hố Vavilov trên rìa bồn trũng Hertzsprung lớn và lâu đời hơn. Phần bên phải ảnh cho thấy sự chuyển đổi từ vật chất nhẵn mịn bên trong sang địa hình gồ ghề hơn gần rìa. Vavilov, các hố trũng khác cùng vật chất văng ra trở nên nổi bật nhờ phần bóng đổ kéo dài tại đường chạng vạng (terminator) - ranh giới giữa ngày và đêm trên Mặt Trăng.
Phi hành đoàn Artemis II dùng camera cầm tay với tiêu cự 400 mm để chụp cận cảnh hố Vavilov trên rìa bồn trũng Hertzsprung lớn và lâu đời hơn. Phần bên phải ảnh cho thấy sự chuyển đổi từ vật chất nhẵn mịn bên trong sang địa hình gồ ghề hơn gần rìa. Vavilov, các hố trũng khác cùng vật chất văng ra trở nên nổi bật nhờ phần bóng đổ kéo dài tại đường chạng vạng (terminator) - ranh giới giữa ngày và đêm trên Mặt Trăng.
Một phần Mặt Trăng nằm dọc theo đường chạng vạng, nơi ánh sáng Mặt Trời góc thấp tạo ra những bóng dài trên bề mặt. Ánh sáng này làm nổi bật địa hình gồ ghề của Mặt Trăng, hé lộ các hố trũng, gờ núi và cấu trúc lòng chảo với độ chi tiết đáng kinh ngạc. Những cấu trúc dọc theo đường chạng vạng như hố trũng Jule, Birkhoff, Stebbins và vùng cao nguyên xung quanh trở nên rõ nét. Tương tác giữa ánh sáng và bóng tối làm nổi bật sự phức tạp của bề mặt Mặt Trăng theo cách không thể nhìn thấy dưới ánh sáng đầy đủ.
Một phần Mặt Trăng nằm dọc theo đường chạng vạng, nơi ánh sáng Mặt Trời góc thấp tạo ra những bóng dài trên bề mặt. Ánh sáng này làm nổi bật địa hình gồ ghề của Mặt Trăng, hé lộ các hố trũng, gờ núi và cấu trúc lòng chảo với độ chi tiết đáng kinh ngạc. Những cấu trúc dọc theo đường chạng vạng như hố trũng Jule, Birkhoff, Stebbins và vùng cao nguyên xung quanh trở nên rõ nét. Tương tác giữa ánh sáng và bóng tối làm nổi bật sự phức tạp của bề mặt Mặt Trăng theo cách không thể nhìn thấy dưới ánh sáng đầy đủ.
19h22 ngày 6/4 (6h22 ngày 7/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng "Trái Đất mọc" (Earthrise) từ cửa sổ tàu Orion. Đây là khi hành tinh xanh xuất hiện lại từ rìa Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion cũng ra khỏi phía sau Mặt Trăng, khôi phục liên lạc với Trái Đất sau khoảng 40 phút gián đoạn.
Trong ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen.
19h22 ngày 6/4 (6h22 ngày 7/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng "Trái Đất mọc" (Earthrise) từ cửa sổ tàu Orion. Đây là khi hành tinh xanh xuất hiện lại từ rìa Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion cũng ra khỏi phía sau Mặt Trăng, khôi phục liên lạc với Trái Đất sau khoảng 40 phút gián đoạn.
Trong ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen.
Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của Artemis II. Khác với nhật thực kéo dài vài phút mà con người thấy từ mặt đất, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Nguyên nhân là khi tàu tiến sát Mặt Trăng, kích thước biểu kiến của thiên thể này sẽ chiếm một phần rất lớn trong trường nhìn của phi hành gia, khiến nó lớn hơn nhiều và che khuất Mặt Trời lâu hơn.
Trong ảnh, vành nhật hoa (lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời) tạo thành quầng sáng bao quanh đĩa Mặt Trăng tối đen, để lộ những chi tiết thường bị che mờ do Mặt Trời quá sáng.
Ánh sáng nhẹ từ nửa gần của Mặt Trăng có thể nhìn thấy, được soi rọi bởi ánh sáng phản xạ từ Trái Đất. Các ngôi sao, thường quá mờ để quan sát khi chụp Mặt Trăng, cũng xuất hiện. Lý do là khi Mặt Trăng chìm trong bóng tối, việc chụp ảnh sao trở nên dễ dàng hơn.
Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của Artemis II. Khác với nhật thực kéo dài vài phút mà con người thấy từ mặt đất, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Nguyên nhân là khi tàu tiến sát Mặt Trăng, kích thước biểu kiến của thiên thể này sẽ chiếm một phần rất lớn trong trường nhìn của phi hành gia, khiến nó lớn hơn nhiều và che khuất Mặt Trời lâu hơn.
Trong ảnh, vành nhật hoa (lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời) tạo thành quầng sáng bao quanh đĩa Mặt Trăng tối đen, để lộ những chi tiết thường bị che mờ do Mặt Trời quá sáng.
Ánh sáng nhẹ từ nửa gần của Mặt Trăng có thể nhìn thấy, được soi rọi bởi ánh sáng phản xạ từ Trái Đất. Các ngôi sao, thường quá mờ để quan sát khi chụp Mặt Trăng, cũng xuất hiện. Lý do là khi Mặt Trăng chìm trong bóng tối, việc chụp ảnh sao trở nên dễ dàng hơn.
Ảnh Mặt Trăng ngược sáng trong nhật thực do camera trên pin năng lượng Mặt Trời của tàu Orion chụp lại. Một phần con tàu hiện diện ở phía trước bên trái. Trong khi đó, Trái Đất phản xạ ánh sáng Mặt Trời đến rìa trái Mặt Trăng, khiến khu vực này sáng hơn một chút so với phần còn lại. Đốm sáng ngay dưới rìa phải Mặt Trăng là Sao Thổ, đốm sáng nằm xa hơn ở rìa phải bức ảnh là Sao Hỏa.
Ảnh Mặt Trăng ngược sáng trong nhật thực do camera trên pin năng lượng Mặt Trời của tàu Orion chụp lại. Một phần con tàu hiện diện ở phía trước bên trái. Trong khi đó, Trái Đất phản xạ ánh sáng Mặt Trời đến rìa trái Mặt Trăng, khiến khu vực này sáng hơn một chút so với phần còn lại. Đốm sáng ngay dưới rìa phải Mặt Trăng là Sao Thổ, đốm sáng nằm xa hơn ở rìa phải bức ảnh là Sao Hỏa.
Trong ảnh, (theo chiều kim đồng hồ) phi công Victor Glover, chỉ huy Reid Wiseman, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch đeo kính quan sát nhật thực, giống loại mà NASA đã sản xuất cho nhật thực hình khuyên năm 2023 và nhật thực toàn phần năm 2024 để bảo vệ mắt khi quan sát. Đây là lần đầu tiên kính được sử dụng trong phạm vi không gian Mặt Trăng nhằm theo dõi hiện tượng một cách an toàn.
Sau khi quan sát nhật thực, phi hành đoàn Artemis II kết thúc chuyến bay lịch sử vòng qua Mặt Trăng, thu được nhiều quan sát giá trị, đồng thời xác lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất - cách 406.771 km.
Đến 13h23 ngày 7/4 (0h23 ngày 8/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn rời khỏi vùng không gian Mặt Trăng, lên đường trở về Trái Đất.
Trong ảnh, (theo chiều kim đồng hồ) phi công Victor Glover, chỉ huy Reid Wiseman, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch đeo kính quan sát nhật thực, giống loại mà NASA đã sản xuất cho nhật thực hình khuyên năm 2023 và nhật thực toàn phần năm 2024 để bảo vệ mắt khi quan sát. Đây là lần đầu tiên kính được sử dụng trong phạm vi không gian Mặt Trăng nhằm theo dõi hiện tượng một cách an toàn.
Sau khi quan sát nhật thực, phi hành đoàn Artemis II kết thúc chuyến bay lịch sử vòng qua Mặt Trăng, thu được nhiều quan sát giá trị, đồng thời xác lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất - cách 406.771 km.
Đến 13h23 ngày 7/4 (0h23 ngày 8/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn rời khỏi vùng không gian Mặt Trăng, lên đường trở về Trái Đất.
Thu Thảo
Ảnh: NASA
Nguồn: https://vnexpress.net/toan-canh-chuyen-bay-qua-phia-sau-mat-trang-cua-artemis-ii-5059894.html

