Chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua phía sau Mặt Trăng, tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Trong ảnh, phía trước bên trái là tàu Orion được Mặt Trời chiếu sáng, phía sau là Mặt Trăng đang khuyết dần. Bồn trũng Orientale – hố va chạm khổng lồ với đường kính khoảng 960 km, có niên đại 3,8 tỷ năm – xuất hiện ở trung tâm phần dưới của Mặt Trăng. Bồn trũng với những gờ núi bao quanh này đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng, nhưng lại nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo. Vì vậy, đây là một trong những mục tiêu quan sát hấp dẫn nhất của nhiệm vụ Artemis II.
Bên trái Orientale là mặt xa – bán cầu mà con người không thể nhìn thấy từ Trái Đất. Bên phải là mặt gần – bán cầu có thể nhìn thấy hàng ngày, nổi bật với những mảng dung nham cổ đại khổng lồ, tối màu bao phủ bề mặt.
Chiều 6/4 (sáng 7/4 giờ Hà Nội), tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II bay vòng qua phía sau Mặt Trăng, tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km.
Trong ảnh, phía trước bên trái là tàu Orion được Mặt Trời chiếu sáng, phía sau là Mặt Trăng đang khuyết dần. Bồn trũng Orientale – hố va chạm khổng lồ với đường kính khoảng 960 km, có niên đại 3,8 tỷ năm – xuất hiện ở trung tâm phần dưới của Mặt Trăng. Bồn trũng với những gờ núi bao quanh này đánh dấu ranh giới giữa phía gần và phía xa Mặt Trăng, nhưng lại nằm ngoài tầm quan sát trong thời Apollo. Vì vậy, đây là một trong những mục tiêu quan sát hấp dẫn nhất của nhiệm vụ Artemis II.
Bên trái Orientale là mặt xa – bán cầu mà con người không thể nhìn thấy từ Trái Đất. Bên phải là mặt gần – bán cầu có thể nhìn thấy hàng ngày, nổi bật với những mảng dung nham cổ đại khổng lồ, tối màu bao phủ bề mặt.
Phi hành đoàn Artemis II chụp hình ảnh trên lúc 15h41 ngày 6/4 (2h41 ngày 7/4 giờ Hà Nội), cho thấy các vòng đồng tâm của bồn trũng Orientale. Chúng mang đến cho giới khoa học cái nhìn hiếm hoi về cách các vụ va chạm dữ dội định hình bề mặt thiên thể, giúp tinh chỉnh những mô hình về sự hình thành hố trũng và lịch sử địa chất của Mặt Trăng.
Hướng 10h của Orientale là hai hố trũng nhỏ hơn mà phi hành đoàn Artemis II phát hiện bằng mắt thường và đề xuất đặt tên. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến gọi là Integrity – vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion. Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II.
Phi hành đoàn Artemis II chụp hình ảnh trên lúc 15h41 ngày 6/4 (2h41 ngày 7/4 giờ Hà Nội), cho thấy các vòng đồng tâm của bồn trũng Orientale. Chúng mang đến cho giới khoa học cái nhìn hiếm hoi về cách các vụ va chạm dữ dội định hình bề mặt thiên thể, giúp tinh chỉnh những mô hình về sự hình thành hố trũng và lịch sử địa chất của Mặt Trăng.
Hướng 10h của Orientale là hai hố trũng nhỏ hơn mà phi hành đoàn Artemis II phát hiện bằng mắt thường và đề xuất đặt tên. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến gọi là Integrity – vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion. Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II.
Trong ảnh, bồn trũng Orientale nằm ở trung tâm bề mặt Mặt Trăng với mảng dung nham cổ đại tối màu ở giữa, hình thành do một vụ phun trào cách đây hàng tỷ năm. Orientale nằm dọc theo ranh giới giữa phía gần và phía xa nên đôi khi có thể nhìn thấy một phần từ Trái Đất. Bên trái Orientale là Byrgius – hố trũng nhỏ, sáng màu với những vệt dài 400 km tỏa ra xa.
Trong ảnh, bồn trũng Orientale nằm ở trung tâm bề mặt Mặt Trăng với mảng dung nham cổ đại tối màu ở giữa, hình thành do một vụ phun trào cách đây hàng tỷ năm. Orientale nằm dọc theo ranh giới giữa phía gần và phía xa nên đôi khi có thể nhìn thấy một phần từ Trái Đất. Bên trái Orientale là Byrgius – hố trũng nhỏ, sáng màu với những vệt dài 400 km tỏa ra xa.
Bề mặt Mặt Trăng hiện lên rõ nét trong khi Trái Đất khuất dần phía sau. Phần tối của Trái Đất đang trải qua ban đêm, trong khi ở phía ban ngày, những đám mây xoáy xuất hiện phía trên khu vực châu Đại Dương.
Bồn trũng Orientale nằm ở rìa phần bề mặt Mặt Trăng khả kiến. Trong khi đó, bồn trũng Hertzsprung trông giống hai vòng tròn đồng tâm mờ nhạt, bị gián đoạn bởi Vavilov – hố trũng trẻ hơn nằm chồng lên cấu trúc cũ. Những đường lõm kéo dài là chuỗi hố thứ cấp hình thành bởi vật chất bắn ra từ vụ va chạm dữ dội tạo nên Orientale.
Bề mặt Mặt Trăng hiện lên rõ nét trong khi Trái Đất khuất dần phía sau. Phần tối của Trái Đất đang trải qua ban đêm, trong khi ở phía ban ngày, những đám mây xoáy xuất hiện phía trên khu vực châu Đại Dương.
Bồn trũng Orientale nằm ở rìa phần bề mặt Mặt Trăng khả kiến. Trong khi đó, bồn trũng Hertzsprung trông giống hai vòng tròn đồng tâm mờ nhạt, bị gián đoạn bởi Vavilov – hố trũng trẻ hơn nằm chồng lên cấu trúc cũ. Những đường lõm kéo dài là chuỗi hố thứ cấp hình thành bởi vật chất bắn ra từ vụ va chạm dữ dội tạo nên Orientale.
Khi bay ra phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia Artemis II chứng kiến “Trái Đất lặn” (Earthset) – hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion – lúc 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser, vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất, cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút.
Khi bay ra phía sau Mặt Trăng, các phi hành gia Artemis II chứng kiến “Trái Đất lặn” (Earthset) – hành tinh xanh khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion – lúc 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser, vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất, cũng bị Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút.
Phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch thu thập hình ảnh bề mặt Mặt Trăng để chia sẻ với thế giới khi bay vòng qua thiên thể này vào ngày thứ 6 của nhiệm vụ Artemis II. Trong chuyến bay, phi hành đoàn đã dành vài giờ thay phiên nhau quan sát qua cửa sổ tàu.
Phi công Victor Glover và chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch thu thập hình ảnh bề mặt Mặt Trăng để chia sẻ với thế giới khi bay vòng qua thiên thể này vào ngày thứ 6 của nhiệm vụ Artemis II. Trong chuyến bay, phi hành đoàn đã dành vài giờ thay phiên nhau quan sát qua cửa sổ tàu.
Phi hành đoàn Artemis II dùng camera cầm tay với tiêu cự 400 mm để chụp cận cảnh hố Vavilov trên rìa bồn trũng Hertzsprung lớn và lâu đời hơn. Phần bên phải ảnh cho thấy sự chuyển đổi từ vật chất nhẵn mịn bên trong sang địa hình gồ ghề hơn gần rìa. Vavilov, các hố trũng khác cùng vật chất văng ra trở nên nổi bật nhờ phần bóng đổ kéo dài tại đường chạng vạng (terminator) – ranh giới giữa ngày và đêm trên Mặt Trăng.
Phi hành đoàn Artemis II dùng camera cầm tay với tiêu cự 400 mm để chụp cận cảnh hố Vavilov trên rìa bồn trũng Hertzsprung lớn và lâu đời hơn. Phần bên phải ảnh cho thấy sự chuyển đổi từ vật chất nhẵn mịn bên trong sang địa hình gồ ghề hơn gần rìa. Vavilov, các hố trũng khác cùng vật chất văng ra trở nên nổi bật nhờ phần bóng đổ kéo dài tại đường chạng vạng (terminator) – ranh giới giữa ngày và đêm trên Mặt Trăng.
Một phần Mặt Trăng nằm dọc theo đường chạng vạng, nơi ánh sáng Mặt Trời góc thấp tạo ra những bóng dài trên bề mặt. Ánh sáng này làm nổi bật địa hình gồ ghề của Mặt Trăng, hé lộ các hố trũng, gờ núi và cấu trúc lòng chảo với độ chi tiết đáng kinh ngạc. Những cấu trúc dọc theo đường chạng vạng như hố trũng Jule, Birkhoff, Stebbins và vùng cao nguyên xung quanh trở nên rõ nét. Tương tác giữa ánh sáng và bóng tối làm nổi bật sự phức tạp của bề mặt Mặt Trăng theo cách không thể nhìn thấy dưới ánh sáng đầy đủ.
Một phần Mặt Trăng nằm dọc theo đường chạng vạng, nơi ánh sáng Mặt Trời góc thấp tạo ra những bóng dài trên bề mặt. Ánh sáng này làm nổi bật địa hình gồ ghề của Mặt Trăng, hé lộ các hố trũng, gờ núi và cấu trúc lòng chảo với độ chi tiết đáng kinh ngạc. Những cấu trúc dọc theo đường chạng vạng như hố trũng Jule, Birkhoff, Stebbins và vùng cao nguyên xung quanh trở nên rõ nét. Tương tác giữa ánh sáng và bóng tối làm nổi bật sự phức tạp của bề mặt Mặt Trăng theo cách không thể nhìn thấy dưới ánh sáng đầy đủ.
19h22 ngày 6/4 (6h22 ngày 7/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng “Trái Đất mọc” (Earthrise) từ cửa sổ tàu Orion. Đây là khi hành tinh xanh xuất hiện lại từ rìa Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion cũng ra khỏi phía sau Mặt Trăng, khôi phục liên lạc với Trái Đất sau khoảng 40 phút gián đoạn.
Trong ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen.
19h22 ngày 6/4 (6h22 ngày 7/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng “Trái Đất mọc” (Earthrise) từ cửa sổ tàu Orion. Đây là khi hành tinh xanh xuất hiện lại từ rìa Mặt Trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion cũng ra khỏi phía sau Mặt Trăng, khôi phục liên lạc với Trái Đất sau khoảng 40 phút gián đoạn.
Trong ảnh chụp bằng ống kính 400 mm, Trái Đất có hình lưỡi liềm mỏng, chỉ phần rìa trên được chiếu sáng, màu xanh lam nhạt và những đám mây trắng rải rác nổi bật trên nền vũ trụ tối đen.
Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của Artemis II. Khác với nhật thực kéo dài vài phút mà con người thấy từ mặt đất, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Nguyên nhân là khi tàu tiến sát Mặt Trăng, kích thước biểu kiến của thiên thể này sẽ chiếm một phần rất lớn trong trường nhìn của phi hành gia, khiến nó lớn hơn nhiều và che khuất Mặt Trời lâu hơn.
Trong ảnh, vành nhật hoa (lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời) tạo thành quầng sáng bao quanh đĩa Mặt Trăng tối đen, để lộ những chi tiết thường bị che mờ do Mặt Trời quá sáng.
Ánh sáng nhẹ từ nửa gần của Mặt Trăng có thể nhìn thấy, được soi rọi bởi ánh sáng phản xạ từ Trái Đất. Các ngôi sao, thường quá mờ để quan sát khi chụp Mặt Trăng, cũng xuất hiện. Lý do là khi Mặt Trăng chìm trong bóng tối, việc chụp ảnh sao trở nên dễ dàng hơn.
Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Mặt Trời đi qua phía sau Mặt Trăng theo góc nhìn của Artemis II. Khác với nhật thực kéo dài vài phút mà con người thấy từ mặt đất, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Nguyên nhân là khi tàu tiến sát Mặt Trăng, kích thước biểu kiến của thiên thể này sẽ chiếm một phần rất lớn trong trường nhìn của phi hành gia, khiến nó lớn hơn nhiều và che khuất Mặt Trời lâu hơn.
Trong ảnh, vành nhật hoa (lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời) tạo thành quầng sáng bao quanh đĩa Mặt Trăng tối đen, để lộ những chi tiết thường bị che mờ do Mặt Trời quá sáng.
Ánh sáng nhẹ từ nửa gần của Mặt Trăng có thể nhìn thấy, được soi rọi bởi ánh sáng phản xạ từ Trái Đất. Các ngôi sao, thường quá mờ để quan sát khi chụp Mặt Trăng, cũng xuất hiện. Lý do là khi Mặt Trăng chìm trong bóng tối, việc chụp ảnh sao trở nên dễ dàng hơn.
Ảnh Mặt Trăng ngược sáng trong nhật thực do camera trên pin năng lượng Mặt Trời của tàu Orion chụp lại. Một phần con tàu hiện diện ở phía trước bên trái. Trong khi đó, Trái Đất phản xạ ánh sáng Mặt Trời đến rìa trái Mặt Trăng, khiến khu vực này sáng hơn một chút so với phần còn lại. Đốm sáng ngay dưới rìa phải Mặt Trăng là Sao Thổ, đốm sáng nằm xa hơn ở rìa phải bức ảnh là Sao Hỏa.
Ảnh Mặt Trăng ngược sáng trong nhật thực do camera trên pin năng lượng Mặt Trời của tàu Orion chụp lại. Một phần con tàu hiện diện ở phía trước bên trái. Trong khi đó, Trái Đất phản xạ ánh sáng Mặt Trời đến rìa trái Mặt Trăng, khiến khu vực này sáng hơn một chút so với phần còn lại. Đốm sáng ngay dưới rìa phải Mặt Trăng là Sao Thổ, đốm sáng nằm xa hơn ở rìa phải bức ảnh là Sao Hỏa.
Trong ảnh, (theo chiều kim đồng hồ) phi công Victor Glover, chỉ huy Reid Wiseman, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch đeo kính quan sát nhật thực, giống loại mà NASA đã sản xuất cho nhật thực hình khuyên năm 2023 và nhật thực toàn phần năm 2024 để bảo vệ mắt khi quan sát. Đây là lần đầu tiên kính được sử dụng trong phạm vi không gian Mặt Trăng nhằm theo dõi hiện tượng một cách an toàn.
Sau khi quan sát nhật thực, phi hành đoàn Artemis II kết thúc chuyến bay lịch sử vòng qua Mặt Trăng, thu được nhiều quan sát giá trị, đồng thời xác lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất – cách 406.771 km.
Đến 13h23 ngày 7/4 (0h23 ngày 8/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn rời khỏi vùng không gian Mặt Trăng, lên đường trở về Trái Đất.
Trong ảnh, (theo chiều kim đồng hồ) phi công Victor Glover, chỉ huy Reid Wiseman, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch đeo kính quan sát nhật thực, giống loại mà NASA đã sản xuất cho nhật thực hình khuyên năm 2023 và nhật thực toàn phần năm 2024 để bảo vệ mắt khi quan sát. Đây là lần đầu tiên kính được sử dụng trong phạm vi không gian Mặt Trăng nhằm theo dõi hiện tượng một cách an toàn.
Sau khi quan sát nhật thực, phi hành đoàn Artemis II kết thúc chuyến bay lịch sử vòng qua Mặt Trăng, thu được nhiều quan sát giá trị, đồng thời xác lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất – cách 406.771 km.
Đến 13h23 ngày 7/4 (0h23 ngày 8/4 giờ Hà Nội), phi hành đoàn rời khỏi vùng không gian Mặt Trăng, lên đường trở về Trái Đất.
Sự phổ biến của laptop 2-in-1 được thúc đẩy sau khi hệ điều hành Windows 8 ra mắt, vốn khuyến khích việc sử dụng kiểu máy này. Mặc dù ý tưởng laptop 2-in-1 mang lại sự tiện lợi, nhưng hiện nay, ngành công nghiệp đã dần chuyển hướng khỏi định dạng 2-in-1. Nguyên nhân chính là do máy tính bảng ngày càng trở nên rẻ hơn, trong khi các ứng dụng PC vẫn chưa được tối ưu hóa cho màn hình cảm ứng.
Mặc dù màn hình cảm ứng trên laptop có một số ưu điểm, như khả năng duyệt tài liệu nhanh chóng, nhưng chi phí cao của những chiếc laptop 2-in-1 khiến chúng trở nên kém hấp dẫn hơn so với việc mua riêng một laptop và một tablet thông thường.
Ngay cả khi một chiếc laptop có màn hình cảm ứng, tính năng này thường chỉ được coi là một điểm cộng chứ không phải là yếu tố quyết định khi mua sắm. Do đó, nếu đang tìm kiếm một chiếc laptop mới, có thể người dùng nên xem xét việc loại bỏ các mẫu laptop 2-in-1 vì họ có thể phải trả tiền cho những tính năng mà bản thân không bao giờ sử dụng.
Kể từ khi chiếc iPad đầu tiên ra mắt vào năm 2010, tablet đã thay đổi cách chúng ta tiếp cận điện toán di động. Màn hình cảm ứng giúp việc điều hướng ứng dụng và tài liệu trở nên dễ dàng hơn so với bàn di chuột không ổn định trên laptop thời đó. Tuy nhiên, trong thập kỷ qua, sự hấp dẫn của iPad đã giảm đi đáng kể do thị trường có nhiều thương hiệu và mức giá đa dạng hơn. Ví dụ, trong khi iPad 16 GB bản Wi-Fi + 3G có giá 629 USD, người dùng có thể mua một chiếc tablet Samsung Galaxy với cấu hình tốt hơn với giá chưa bằng một nửa.
Ngoài ra, ngay cả khi giá không phải là yếu tố quyết định, các ứng dụng PC hiện nay cũng không còn được thiết kế tối ưu cho màn hình cảm ứng. Trái ngược với sự ưu ái dành cho màn hình cảm ứng của Windows 8, Windows 11 đã biến tính năng này thành một yếu tố phụ. Hầu hết các ứng dụng Windows hiện nay không được tối ưu hóa cho màn hình cảm ứng, trong khi bàn di chuột hoặc chuột USB vẫn là lựa chọn thoải mái hơn.
Mặc dù các thiết bị của Apple hỗ trợ giao diện lai tốt hơn so với Windows, nếu người dùng muốn sự linh hoạt tối ưu, việc mua riêng một chiếc MacBook và một chiếc iPad Mini có thể trở thành lựa chọn hợp lý hơn so với việc đầu tư vào một thiết bị 2-in-1 không đáp ứng được cả hai chức năng.
Trong bức tranh năng lượng tái tạo, điện mặt trời, điện gió và thủy điện đang có những ưu nhược riêng. Điện mặt trời và điện gió có chi phí sản xuất ngày càng rẻ nhưng mang tính gián đoạn, đòi hỏi hệ thống lưu trữ như pin để cân bằng phụ tải, còn thủy điện phụ thuộc địa hình và nguồn nước. Hydrogen được xem là lựa chọn tiềm năng cho lưu trữ dài hạn giúp giải bài toán lưu trữ cho các siêu dự án điện gió, điện mặt trời, biến nguồn năng lượng thiên nhiên thành nguồn lực ổn định.
Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp bắt đầu đẩy mạnh giải pháp riêng với mục tiêu đáp ứng nhu cầu hydrogen xanh trong nước cũng như xuất khẩu ra thị trường thế giới, trong đó có Indefol có trụ sở tại TP HCM, hiện tập hợp 100 kỹ sư người Việt chuyên về năng lượng tái tạo, còn lại đến từ Pháp (20) và Đức (10).
"Việc 'đi sớm' trong lĩnh vực hydrogen xanh không đơn thuần đón đầu xu hướng, mà để chủ động xây dựng nền tảng cho cả thị trường, từ cung, cầu đến chuỗi cung ứng nội địa", ông Trần Quốc Hiệu, CEO Indefol, nói. "Nếu chờ thị trường rõ ràng mới tham gia, chúng ta sẽ bị phụ thuộc toàn bộ công nghệ lõi vào chuỗi cung ứng nước ngoài, mất lợi thế cạnh tranh dài hạn".
Từ dự án hợp tác Đức - Pháp - Việt
Theo TS Phạm Minh Vương, nhà đồng sáng lập Indefol, hành trình bắt nguồn từ một chương trình nghiên cứu năng lượng tái tạo của Đại học Bách khoa TP HCM cách đây gần 20 năm. Đến 2008, Indefol thành lập với tầm nhìn tạo ra những tấm pin mặt trời giúp doanh nghiệp giảm chi phí.
Trong giai đoạn 2008-2018, công ty tập trung vào lĩnh vực điện mặt trời áp mái, hoàn thành hàng chục dự án với tổng công suất khoảng 100 MWp. Đến 2018-2022, công ty mở rộng triển khai tới đối tác lớn nước ngoài, gồm 33 nhà máy cho doanh nghiệp FDI, đồng thời tích hợp hệ thống quản lý năng lượng thông minh để tối ưu hóa hóa đơn điện.
"Nhưng càng làm, chúng tôi càng nhận thấy lĩnh vực điện mặt trời dần chạm đến giới hạn", ông Vương cho biết.
Ông Vương đánh giá, điện mặt trời giúp giảm kWh điện từ lưới điện quốc gia nhưng các nhà máy gặp hai vấn đề lớn, đầu tiên liên quan đến nhiệt công nghiệp, khi điện mặt trời không thể thay thế lò hơi đốt than/gas; và tính ổn định, khi không thể sản xuất điện vào ban đêm, khiến nhà máy vẫn lệ thuộc vào lưới điện và chịu phí công suất cao.
Hydrogen lúc này như "viên pin bằng khí" giải quyết tận gốc. Nhưng thay vì nhập khẩu, Indefol chọn phát triển từ đầu nhằm giảm phụ thuộc công nghệ và kiểm soát về sau. "Làm chủ công nghệ nằm ở việc nắm giữ bản quyền trí tuệ, khả năng thiết kế tích hợp hệ thống và bộ não điều khiển", theo ông Vương.
Indefol tận dụng nền tảng điện mặt trời sẵn có để bước vào chuỗi giá trị hydrogen xanh, trước hết bắt tay làm chủ công nghệ điện phân (electrolyzer). Công ty phát triển thành công đầu đốt Burner GH2 sử dụng 100% hydrogen để thay thế hoàn toàn gas, khí tự nhiên, từng bước tự chủ nguồn nhiệt công nghiệp.
Với chế tạo thiết bị vật lý, theo ông Hiệu, linh kiện nào Việt Nam làm tốt như gia công cơ khí, sắt thép sẽ hợp tác nội địa, còn những thành phần phức tạp hơn buộc phải nhập khẩu. Chẳng hạn, cảm biến (sensor) có công nghệ lõi là các phản ứng hóa lý sinh ra điện áp đưa về mạch điều khiển nhập từ Đức, hay bảng mạch PCB thiết kế bởi kỹ sư Việt Nam, thuê gia công tại Trung Quốc để tối ưu chi phí, nhưng sắp tới chuyển dần sang lắp ráp tại Việt Nam.
Các hệ thống điện phân sau đó lần lượt ra đời và tinh chỉnh trước khi thương mại hóa. Khác với giải pháp khi đó, máy điện phân của Indefol kết nối trực tiếp với nguồn điện một chiều từ điện mặt trời. Từ khi R&D đến phát triển thành cỗ máy có thể vận hành đầu tiên mất khoảng 2-3 năm.
"Đây là giai đoạn khó khăn nhất vì chúng tôi phải làm việc chặt chẽ với các đối tác Đức nhằm chuyển giao công nghệ lõi và thiết kế tích hợp trực tiếp với điện mặt trời áp mái", ông Sonny Manuel, Giám đốc mảng bán hàng của Indefol, chia sẻ.
Với sự hậu thuẫn của các đối tác châu Âu trong lĩnh vực lưu chuyển chất lỏng và pin nhiên liệu như DFM-Europe, Dekra và Infineon, Indefol rút ngắn thời gian nghiên cứu. Các đối tác cũng mở ra các kênh tài chính và trợ cấp, giúp giảm áp lực vốn đầu tư R&D và tăng tính khả thi cho dự án tại Việt Nam.
Ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc nhà máy sản xuất Indefol tại Long An, cho biết cỗ máy mới nhất, IDF-EX1000X, được xây dựng trên nền tảng công nghệ điện phân kiềm (Alkaline), là hệ thống sản xuất hydrogen công suất 1 MW đầu tiên do Việt Nam sản xuất, làm chủ 50% công nghệ, còn lại 32% từ Đức và 18% từ Pháp. Trong những phiên bản tiếp theo, công ty đặt tham vọng tăng mức độ tự chủ lên 60-70% trước năm 2030.
Dù vậy, việc tìm kiếm nhà cung cấp sắt thép, cơ khí chính xác và thiết bị điện tử trong nước đạt chuẩn để lắp ráp máy điện phân vẫn là thách thức lớn. "Sản xuất hydrogen là cuộc chơi nguy hiểm nếu mất kiểm soát", ông Dũng cho hay. "Đặc thù của hydro dùng trong thiết bị công nghệ cao là yêu cầu độ tinh khiết gần như tuyệt đối, từ 99,997% đến 99,999%. Chỉ cần độ tinh khiết sụt giảm xuống mức 75%, hệ thống lập tức đối mặt với nguy cơ cháy nổ hiện hữu".
Indefol đã khai triển dự án hydrogen xanh đầu tiên tại Nam Định vào tháng 7/2025 với sự hợp tác cùng Siemens và Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ). Công ty cũng trúng thầu dự án hydrogen để chạy trung tâm dữ liệu AI, xe tải hydrogen và máy bay 5 chỗ chạy hydrogen tại Pháp.
"Những người đang tham gia vào nền kinh tế hydrogen xanh có thể xem là những người đi tiên phong nhiều năm so với phần còn lại", TS Thomas Aulig, Phó hiệu trưởng trường Đại học Việt Đức (VGU), nói về nỗ lực làm chủ công nghệ điện phân và hydrogen xanh của Indefol.
Còn theo ông Wolfgang Backer, Giám đốc quản lý phát triển kinh doanh Dekra - tổ chức chuyên gia độc lập lớn nhất thế giới trong lĩnh vực kiểm định, thử nghiệm và chứng nhận an toàn có trụ sở tại Đức, hệ thống của Indefol có thể đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe cấp toàn cầu ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, ông cho rằng đây là "lời đánh giá khó", bởi tổ chức của ông chưa cấp chứng nhận hoàn thiện cho giải pháp tương tự ở các nước khác.
"Trong ngành năng lượng tái tạo, đặc biệt với hydrogen, mọi quy chuẩn đều vô cùng ngặt nghèo. Trọng tâm của chúng tôi là yếu tố an toàn và bảo mật, và Indefol đang đáp ứng được nhiều yêu cầu trong số đó", ông cho hay.
Dù vậy, theo ông, bất kỳ hệ thống nào muốn ra thị trường đều phải chứng minh sự an toàn tuyệt đối, xuyên suốt vòng đời từ khâu lên bản vẽ thiết kế, chọn vật liệu, quy trình lắp ráp đến khi vận hành thực tế. Việc một doanh nghiệp như Indefol tự chủ giải pháp riêng để tự động giám sát an toàn cho các hệ thống liên quan đến năng lượng như hydrogen là hướng đi hiện đại và cần thiết. Nhưng để có cái gật đầu của các thị trường khó tính nhất, hệ thống đó sẽ còn phải trải qua những vòng kiểm tra thực tế trong thời gian tới.
Bài toán 1.500 nhân sự
Đội ngũ Indefol cũng thừa nhận để đạt tham vọng, họ "còn rất nhiều bài toán" cần giải. Trong đó, nhân lực được xem là yếu tố cốt lõi.
Bà Bùi Thanh Thảo, đại diện tuyển dụng của Indefol, cho biết điểm yếu "cốt tử" của doanh nghiệp là nhân tài. Nguồn nhân lực hiện có của công ty hội tụ đủ tiêu chí trẻ, nhiệt huyết và khả năng tiếp thu nhanh. Nhưng để mở rộng quy mô lên hàng nghìn MW, công ty cần nhiều kỹ sư hơn, cũng như chuyên gia hệ thống có kinh nghiệm thực chiến trong vận hành thiết bị áp suất cao, điện tử công suất, hóa học, cơ khí, vật liệu và điều phối lưới điện thông minh.
Indefol đặt ra mục tiêu tuyển dụng 1.500 người từ năm ngoái, đồng thời hợp tác với các trường đại học hàng đầu trong nước như Đại học Bách khoa TP HCM, Đại học Việt Đức (VGU) để đưa sinh viên trực tiếp tham gia các phòng thí nghiệm, để họ tự tay thiết kế, chế tạo, lắp ráp và kiểm định.
Các kỹ sư tại Indefol cũng trực tiếp tham gia vào dự án cùng chuyên gia châu Âu, làm việc theo mô hình liên phòng ban, phối hợp giữa R&D, vận hành và đối tác quốc tế để giải quyết bài toán thực tế.
"Không chỉ tuyển mới, đây là quá trình 'nhúng' các kỹ sư trẻ vào môi trường làm việc với chuyên gia Đức, Pháp", bà Thảo nói. "Chúng tôi dùng 50% nội lực Việt Nam để họ trực tiếp thiết kế, lắp ráp và xử lý lỗi tại hiện trường, từ đó biến những cá nhân 'tiềm năng' thành 'chuyên môn cao' thông qua thực địa".
Dù tự chủ được năng lượng, chi phí điện năng - vốn chiếm 60-80% giá hydrogen xanh - vẫn là yếu tố gây khó. Để cạnh tranh với hydrogen xám (sản xuất bằng điện thông thường), Indefol tập trung mục tiêu giá dưới 2 cent/kWh.
Với bài toán đầu ra, ông Nguyễn Đoàn Tứ Lập, phụ trách tài chính của Indefol, cho biết năng lực của công ty đã được định hình và củng cố khi đã triển khai nhiều dự án năng lượng tái tạo với đối tác lớn. Tuy nhiên, đặc trưng ngành năng lượng tái tạo cần dòng vốn cực kỳ dài hạn. "Không giống điện mặt trời áp mái, lắp đặt trong vòng 3-6 tháng là hoàn thành và phát sinh doanh thu, dự án hydrogen xanh cần thời gian phát triển và xây dựng lâu hơn. Do đó, kỳ hạn tài trợ phải linh hoạt 15-20 năm", ông Lập nói.
"Bài toán nhân lực và nguồn tiêu thụ là lớn nhất, nhưng chúng tôi kỳ vọng với sự hợp tác của tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng như các chế tài thúc đẩy năng lượng xanh của chính phủ, Indefol sẽ sớm đạt những kết quả tốt, giúp Việt Nam hiện diện rõ nét trên bản đồ hydrogen và năng lượng tái tạo của thế giới", ông Vương nói thêm.
UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định phê duyệt Chương trình khoa học và công nghệ và nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu phát triển thành phố trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á, có năng lực nghiên cứu, làm chủ và thương mại hóa công nghệ.
Theo chương trình, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.
Chương trình nhấn mạnh định hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo, còn Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt chiến lược, đặt hàng nhiệm vụ trọng điểm và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ.
Đến năm 2030, TP.HCM đặt mục tiêu tổng chi xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt từ 2-3% GRDP, trong đó chi ngoài ngân sách chiếm trên 60%.
Mỗi năm thành phố triển khai ít nhất 50 nhiệm vụ khoa học và công nghệ và có ít nhất 40 nhiệm vụ được đánh giá cuối kỳ hoặc nghiệm thu.
Theo kế hoạch, ít nhất 60% kết quả nhiệm vụ khoa học và công nghệ được ứng dụng thực tiễn sau 12 tháng nghiệm thu.
Thành phố cũng phấn đấu ít nhất 25% doanh nghiệp sử dụng kết quả nghiên cứu từ viện, trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ở lĩnh vực công bố khoa học và sở hữu trí tuệ, TP.HCM đặt mục tiêu có ít nhất 3.500 bài báo khoa học thuộc hệ thống Scopus/ISI, ít nhất 500 đơn đăng ký sở hữu trí tuệ, trong đó có 300 đơn đăng ký sáng chế và giải pháp hữu ích.
Thành phố đồng thời hướng đến hình thành ít nhất 5 trung tâm nghiên cứu tiệm cận trình độ quốc tế (CoE).
Chương trình được triển khai thông qua 6 chương trình khoa học công nghệ trọng điểm cùng chương trình "Vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ".
Trong đó, lĩnh vực chuyển đổi số và đô thị thông minh tập trung vào AI, dữ liệu lớn, Edge AI, blockchain, Internet vạn vật (IoT), trợ lý ảo tiếng Việt chuyên ngành phục vụ quản lý nhà nước và các nền tảng dữ liệu đô thị dùng chung.
Ở lĩnh vực công nghiệp và sản xuất thông minh, TP.HCM ưu tiên nghiên cứu và ứng dụng công nghệ chip bán dẫn, bao gồm thiết kế, đóng gói, kiểm thử vi mạch và hệ thống bán dẫn, tập trung vào chip chuyên dụng, chip AI và chip IoT.
Thành phố cũng định hướng phát triển robot công nghiệp, thiết bị không người lái, logistics thông minh, công nghệ lưu trữ năng lượng và các giải pháp giảm phát thải carbon trong sản xuất công nghiệp.
Một trong những điểm đáng chú ý của chương trình là lấy hiệu quả ứng dụng vào thực tiễn, giá trị gia tăng tạo ra và khả năng thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu làm thước đo chủ yếu trong quản lý, đánh giá nhiệm vụ khoa học công nghệ.
Theo quyết định, TP.HCM sẽ đẩy mạnh cơ chế nghiên cứu và phát triển theo đơn đặt hàng của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội, thúc đẩy hình thành doanh nghiệp khoa học công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp spin-off và doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo.
Thành phố cũng dự kiến triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ như hỗ trợ chuyển giao công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ, định giá và bảo hộ kết quả nghiên cứu, hỗ trợ các dự án sản xuất thử nghiệm và mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ mới.
Các chương trình tăng tốc cho doanh nghiệp công nghệ tập trung vào AI, chip bán dẫn, UAV, robot và công nghệ sinh học cũng được đưa vào kế hoạch triển khai.
Ngoài ra, TP.HCM sẽ triển khai chương trình "Vườn ươm khoa học và công nghệ trẻ" nhằm xây dựng đội ngũ nhà khoa học, công nghệ trẻ có tư duy đổi mới, năng lực nghiên cứu độc lập và kỹ năng hội nhập quốc tế.
Thành phố đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5.000 nhân lực khoa học, công nghệ trẻ, trong đó tăng dần tỉ trọng nhân lực chất lượng cao có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ hoặc làm việc trong các lĩnh vực công nghệ ưu tiên.
