Tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ đã trở lại khu vực Trung Đông, theo hai quan chức quốc phòng Mỹ nói với AP ngày 17.4.
Tàu Ford trở lại biển Đỏ sau hơn một tháng bảo trì ở Địa Trung Hải do vụ cháy trên tàu. Hộ tống tàu Ford là hai tàu khu trục USS Mahan và USS Winston S. Churchill.
Hiện tại, tàu sân bay USS Abraham Lincoln cũng đang hoạt động tại Trung Đông, cụ thể là biển Ả Rập. Trong khi đó, tàu sân bay USS George H.W. Bush đang tiến đến khu vực và đang di chuyển ngoài khơi Nam Phi.
Hiện tại, quân đội mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa Iran bất chấp quốc gia vùng Vịnh tuyên bố đã mở lại eo biển Hormuz. Mới đây, lãnh đạo quân đội Mỹ tuyên bố sẽ truy bắt tàu liên quan Iran ở ngoài Trung Đông, đặc biệt nhắm đến khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
“Chúng tôi cũng đang thực hiện những hành động ngăn chặn trên biển tượng tự tại khu vực phụ trách Thái Bình Dương đối với những tàu đã rời khỏi đó (Iran) trước khi chúng tôi bắt đầu phong tỏa”, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine nói vào hôm 16.4.
Khu vực Thái Bình Dương, đặc biệt là các điểm neo đậu trong và quanh eo biển Malacca, là nơi tập trung số lượng lớn nhất các tàu chở dầu thuộc đội tàu bóng đêm chở dầu lậu hoặc bị cấm vận từ các nước như Iran, theo trang tin tức hàng hải Lloyd’slist.com.
Ông Charlie Brown, cố vấn cấp cao theo dõi đội tàu bóng đêm tại tổ chức Liên hiệp chống hạt nhân Iran và là cựu sĩ quan Hải quân Mỹ, nói rằng ngôn ngữ của ông Caine và chuyển động của một số tàu chiến Mỹ cho thấy Washington có thể cân nhắc các hoạt động tương tự đã làm với với các tàu dầu liên quan Venezuela trong thời gian nước này bị phong tỏa vào đầu năm, theo CNN.
“Mỹ từng ngăn chặn tàu dầu bị cấm vận ở khu vực rất xa Venezuela, gồm tại Ấn Độ Dương. Đó là nơi tôi dự đoán sẽ có hoạt động tương tự: trong những vùng biển quốc tế nơi mà Mỹ có sự tự do hoạt động và ít bị giới hạn hơn”, ông Brown phân tích.
Tàu USS Miguel Keith, tàu có kích thước lớn như tàu sân bay và được gọi là căn cứ di động viễn chinh, đã rời khỏi cảng Sasebo tại Nhật Bản vào hôm 8.4 và được nhìn thấy tiến về eo biển Malacca tính đến ngày 16.4. Theo CNN, tàu này đã tạm nghỉ trong vùng biển Singapore vào ngày 17.4 trước khi tiếp tục hành trình qua eo Malacca vào buổi tối. Nhiệm vụ của tàu gồm thực hiện các hoạt động rà phá thủy lôi từ bằng máy bay và các chiến dịch đặc biệt.
Video đăng trên mạng xã hội ngày 31/3 cho thấy ít nhất hai quả đạn đánh chặn của Israel lao tới mục tiêu được cho là tên lửa đạn đạo Iran. Tuy nhiên, vật thể này liên tục thay đổi đường bay, khiến hai tên lửa đều không thể đánh trúng mục tiêu.
Chưa rõ thời điểm và vị trí ghi hình, cũng như liệu phòng không Israel có chặn được tên lửa nói trên hay không.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chưa bình luận về thông tin.
"Đây không phải lần đầu có bằng chứng Iran sử dụng các tên lửa tiên tiến, với khả năng né đạn phòng không của đối phương, để tập kích Israel. Iran từng nhiều lần dùng tên lửa lắp đầu đạn hồi quyển có khả năng cơ động (MaRV) để xuyên thủng lưới phòng không đối phương", biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
MaRV có tính năng tương tự phương tiện lướt siêu vượt âm, nhưng khả năng cơ động kém hơn và chủ yếu vẫn bay theo quỹ đạo cố định trong giai đoạn giữa hành trình. Chúng có thể đột ngột tăng độ cao khi lao tới mục tiêu và tạo ra đường bay trồi sụt, giúp tăng tầm bắn, điều chỉnh hướng bay và gây khó khăn cho lá chắn tên lửa đối phương.
Iran trong nhiều năm phát triển MaRV đối phó lưới phòng không đa tầng được Israel triển khai.
Bên cạnh đó, giới chuyên gia chỉ ra rằng những hệ thống phòng thủ tên lửa tinh vi nhất không phải lúc nào cũng đạt hiệu quả.
"Một số tên lửa của Iran có khả năng cơ động, làm phức tạp thêm hoạt động đánh chặn. Nỗ lực tính toán quỹ đạo mục tiêu đôi khi sẽ không chính xác. Một chút nhiễu loạn khí quyển cũng đủ để cản trở nỗ lực đánh chặn", Yehoshua Kalisky, chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, cho hay.
Giới chuyên gia từng cảnh báo các đợt tấn công trả đũa ban đầu của Iran có thể chỉ sử dụng tên lửa đạn đạo đời cũ, nhằm kéo giãn lưới phòng không đối phương, buộc Mỹ - Israel và đồng minh tiêu hao lượng lớn tên lửa đắt tiền để đối phó. Những vũ khí hiện đại hơn có thể được triển khai ngay khi lưới phòng thủ Mỹ và đồng minh xuất hiện lỗ hổng.
"Dù rất muốn ở bên con trai Don Jr. và vợ sắp cưới Bettina, thành viên mới nhất của gia đình Trump, những vấn đề của chính phủ và tình yêu dành cho nước Mỹ không cho phép tôi làm điều đó", Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social ngày 22/5.
Ông gửi lời chúc mừng hai con, nhấn mạnh rằng "điều quan trọng là phải ở lại thủ đô Washington, ở lại Nhà Trắng vào giai đoạn quan trọng này".
Ông Trump không nói rõ tại sao đây lại là "giai đoạn quan trọng", dù động thái diễn ra giữa lúc các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Iran dường như đang đi đến bước ngoặt. Iran đang xem xét đề xuất mới của Mỹ và đại diện Pakistan, nước trung gian hòa giải, đã có mặt tại Tehran.
Tổng thống Trump hôm 22/5 nói rằng xung đột với Iran khiến tham dự đám cưới của Trump Jr. với Bettina Anderson ở Bahamas là "không đúng thời điểm". Nhà Trắng sau đó cũng thông báo thay đổi trong kế hoạch đi lại của ông Trump, nói rằng Tổng thống Mỹ sẽ không đến khu nghỉ dưỡng chơi golf ở New Jersey vào cuối tuần như dự kiến mà ở lại thủ đô Washington.
Phát biểu bên lề cuộc họp của NATO tại Thụy Điển, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết đã có "một số tiến triển" trong các cuộc đàm phán, nhưng cảnh báo rằng Washington chưa đạt được thỏa thuận. "Chúng tôi đang đối phó với nhóm người rất khó tính. Nếu điều đó không thay đổi, Tổng thống đã nói rõ rằng ông ấy có những lựa chọn khác", Ngoại trưởng Rubio cho hay.
Ngoại trưởng Mỹ thêm rằng ông Trump "thích phương án đàm phán hơn" nhưng đã bày tỏ lo ngại rằng một thỏa thuận "có thể là không khả thi".
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chiều 2/5 đề cập đến tương lai của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Nhật Bản, đồng thời công bố những cập nhật quan trọng trong sáng kiến "Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)" của Nhật Bản khi phát biểu tại Đại học Quốc gia Hà Nội, theo TTXVN.
Mở đầu bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nhắc lại kỷ niệm chuyến thăm Việt Nam 6 năm trước và bày tỏ mong muốn được thăm lại Hội An, nơi có di tích Chùa Cầu (Nihonbashi) được hoàn thành trùng tu với sự hợp tác của Nhật Bản cách đây hai năm. Theo Thủ tướng Nhật Bản, đây là minh chứng cho hơn 400 năm lịch sử giao thương năng động giữa hai dân tộc trên những vùng biển tự do.
Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết từ việc chủ yếu sản xuất quần áo, hàng dệt may một thập kỷ trước, Việt Nam nay đã trở thành nơi sản xuất của nhiều công ty toàn cầu, trong đó nhiều thiết bị điện tử tích hợp công nghệ tiên tiến của Nhật Bản trong các thành phần cốt lõi.
Bà nhấn mạnh ngành công nghiệp sản xuất của Việt Nam hiện có mối quan hệ không thể tách rời với kinh tế Nhật Bản. Chỉ tính riêng tại ba Khu Công nghiệp Thăng Long gần Hà Nội đã có 205 công ty Nhật Bản đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 100.000 người. Các doanh nghiệp như Canon đang thu mua linh kiện từ Việt Nam, Nhật Bản và nhiều nơi ở châu Á để sản xuất tới 1/4 lượng máy in toàn cầu ngay tại Việt Nam.
Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết hợp tác Việt - Nhật đã vươn ra không gian vũ trụ. Bà đánh giá cao việc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của chính phủ Nhật Bản, vừa khánh thành hồi tháng 3 tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Nhật Bản cũng đang hỗ trợ Việt Nam chế tạo vệ tinh quan sát Trái Đất, LOTUSat-1, để phục vụ dự báo thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu.
Trong lĩnh vực công nghệ cao, hai nước đang đẩy mạnh hợp tác về chất bán dẫn. Việc mở chương trình kỹ sư công nghệ chip bán dẫn tại Trường Đại học Việt - Nhật năm 2025 được kỳ vọng sẽ củng cố chuỗi cung ứng bán dẫn của Nhật Bản và đóng góp cho sự tiến bộ công nghiệp của Việt Nam.
Theo lãnh đạo Nhật Bản, nước này mong muốn thúc đẩy hợp tác công - tư mạnh mẽ hơn với Việt Nam trong lĩnh vực khai thác và phát triển chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng.
Thủ tướng Takaichi công bố "cập nhật FOIP" tập trung vào ba lĩnh vực ưu tiên: Xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu, tăng cường chuỗi cung ứng năng lượng và vật liệu; cùng kiến tạo cơ hội tăng trưởng kinh tế qua hợp tác công - tư và chia sẻ quy tắc; tăng cường hợp tác an ninh để đảm bảo hòa bình, ổn định khu vực.
Về lĩnh vực an ninh năng lượng, Thủ tướng Takaichi cho biết bà vừa tổ chức một hội nghị trực tuyến khẩn cấp với các lãnh đạo châu Á và công bố Sáng kiến "Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á" (POWERR ASIA), đồng thời cảm ơn sự ủng hộ của Thủ tướng Lê Minh Hưng với sáng kiến này.
Theo đó, Nhật Bản sẽ cung cấp hỗ trợ tài chính, mà dự án đầu tiên là hỗ trợ thu mua dầu thô cho nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn. Về trung và dài hạn, hai bên sẽ xây dựng hệ thống dự trữ dầu khu vực và phát triển các nguồn năng lượng mới như nhiên liệu sinh học, điện Mặt Trời thế hệ mới, điện hạt nhân và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).
Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae mong muốn các quốc gia tự cường hợp tác xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương "tự do và rộng mở" làm nền tảng cho sự hòa bình và thịnh vượng.
