Bộ Y tế ghi nhận gần 2.000 trẻ Việt tử vong mỗi năm vì đuối nước – nhóm có tỷ lệ tử vong cao nhất khu vực Tây Thái Bình Dương. Mùa hè là thời điểm mọi người đi nghỉ mát, tắm biển hay chơi ở sông, suối… Nguy cơ bị đuối nước vào mùa hè vì vậy thường tăng so các mùa khác trong năm.
PGS.TS Hoàng Bùi Hải, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu và Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, khuyến cáo người không biết bơi hoặc quá tự tin về khả năng bơi của mình cũng đều có nguy cơ đuối nước. Trẻ em bơi lội không có người lớn giám sát; trẻ em hoặc người lớn bị động kinh hay rối loạn phát triển tâm thần, hành vi; người có rối loạn nhịp tim, bị chấn thương, đột quỵ não, nhồi máu cơ tim… cũng có nguy cơ đuối nước nếu không được giám sát kỹ.
Cách sơ cứu tại chỗ
TS Hải khuyên khi có người đuối nước, điều đầu tiên bạn nên gọi người xung quanh đến hỗ trợ. Ưu tiên xác định tình trạng ngừng tuần hoàn của nạn nhân để tiến hành hồi sinh tim phổi càng sớm càng tốt.
Thổi ngạt bằng cách hít một hơi thật sâu rồi ngậm miệng nạn nhân thổi một hơi thật mạnh, lặp lại lần thứ hai. Kỹ thuật này cần phải tiến hành ngay khi có thể, khi nạn nhân đã được đưa đến chỗ nông hoặc vào bờ.
Nếu nạn nhân không tỉnh trở lại sau hai lần thổi ngạt, cần hồi sinh tim phổi kết hợp ép tim và thổi ngạt. Cách làm là đặt nạn nhân nằm ngửa, đặt cườm tay lên giữa ngực họ rồi ép mạnh xuống, tốc độ nhanh 100-120 lần/phút. Cứ sau 30 lần ép tim ngoài lồng ngực thì thổi ngạt hai lần. Có thể sốc điện nếu có nhịp nhanh thất, rung thất và máy phá rung sẵn có. Kỹ thuật ép tim và thổi ngạt phải thực hiện liên tục cho đến khi có nhân viên y tế đến hỗ trợ, không nên gián đoạn.
Đối với người đuối nước, không thực hiện biện pháp Heimlich (sơ cứu hóc dị vật) và không dốc ngược nạn nhân để nước từ phổi tống ra ngoài.
Lưu ý: Tập trung cấp cứu nạn nhân liên tục, kiên trì. Chỉ chuyển nạn nhân đến bệnh viện khi họ đã thở trở lại, tuần hoàn được tái lập. Vận chuyển nạn nhân bằng xe chuyên dụng, kể cả khi đã tự thở vẫn có nguy cơ suy hô hấp do nước đã vào phổi.
Để phòng ngừa đuối nước, trẻ đi bơi cần có nhân viên cứu hộ hoặc người lớn giám sát. Nên dùng phao cá nhân để đảm bảo an toàn. Dạy trẻ bơi và kỹ năng an toàn dưới nước, càng sớm càng tốt. Tập huấn an toàn cho nhân viên các bể bơi, khu bãi tắm.
Theo bác sĩ Harsha Mandadi Varadaraju, Bệnh viện Amrita, Ấn Độ, thận hoạt động liên tục để lọc chất thải, loại bỏ dịch dư thừa, điều hòa huyết áp và hỗ trợ duy trì sức khỏe xương. Tuy nhiên, một số thói quen ăn uống và sinh hoạt hàng ngày có thể làm tăng áp lực lên cơ quan này theo thời gian.
Ăn quá nhiều muối
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày. Tuy nhiên, lượng natri từ thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn vặt, dưa muối hoặc thói quen nêm nếm đậm vị có thể khiến lượng tiêu thụ vượt xa mức khuyến nghị.
Ăn quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp - một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận. Khi huyết áp tăng kéo dài, các mạch máu nhỏ trong thận phải chịu áp lực lớn hơn, làm suy giảm khả năng lọc của cơ quan này. Bác sĩ Varadaraju khuyến nghị hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn đóng gói, mì ăn liền, snack và không nên cho rằng muối hồng hay muối biển lành mạnh hơn vì về cơ bản chúng vẫn chứa natri.
Không uống đủ nước
Thiếu nước kéo dài có thể khiến nước tiểu cô đặc, tạo điều kiện để khoáng chất kết tinh thành sỏi thận. Theo Mayo Clinic, uống đủ nước là một trong những cách đơn giản nhất giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi thận.
Nước tiểu màu vàng nhạt thường là dấu hiệu cơ thể được cung cấp đủ nước, còn màu vàng đậm có thể cho thấy tình trạng thiếu nước. Người trưởng thành cần khoảng 1,8-2 lít nước mỗi ngày, trong khi người hoạt động ngoài trời hoặc đổ nhiều mồ hôi có thể cần nhiều hơn.
Nạp quá nhiều protein
Nhiều người tăng cường protein (đạm) để giảm cân hoặc tập gym nhưng tiêu thụ quá mức có thể khiến thận phải làm việc nhiều hơn để xử lý các sản phẩm chuyển hóa từ protein.
Theo bác sĩ Varadaraju, người khỏe mạnh thường chỉ cần khoảng 0,8-1 g protein/kg cân nặng mỗi ngày. Người tập luyện cường độ cao có thể cần nhiều hơn nhưng người mắc bệnh thận nên cẩn trọng với chế độ ăn giàu đạm. Mayo Clinic cảnh báo ở người đã có tổn thương thận, ăn quá nhiều protein có thể làm chức năng lọc suy giảm nhanh hơn.
Xúc xích, thịt nguội, đồ hộp, nước ngọt và thực phẩm ăn liền thường chứa nhiều natri, đường hoặc chất phụ gia. Tiêu thụ thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp, tiểu đường và béo phì - các yếu tố liên quan chặt chẽ đến bệnh thận mạn tính. Nên ưu tiên thực phẩm tươi, tự nấu tại nhà và hạn chế đồ uống có đường để giảm áp lực cho thận.
Ăn nhiều thực phẩm giàu kali hoặc phốt pho
Một số loại chứa nhiều kali hoặc phốt pho - các khoáng chất mà thận suy yếu khó đào thải hiệu quả. Chế độ ăn cho người có vấn đề về thận cần tham vấn y khoa thay vì áp dụng theo xu hướng trên mạng. Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia và khám sức khỏe định kỳ có thể bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Cơ quan An ninh y tế Anh ngày 8-5 thông báo một người Anh từng là hành khách trên du thuyền MV Hondius đang bị nghi nhiễm vi rút Hanta.
Hiện người đàn ông này đang trên đảo Tristan da Cunha - vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh ở Nam Đại Tây Dương, nơi chỉ có khoảng 200 người sinh sống.
Tàu MV Hondius cập bến Tristan da Cunha vào hôm 15-4. Bộ trưởng phụ trách các vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh Stephen Doughty cho biết một cư dân của đảo này hiện đã nhập viện, trong khi vợ của người này đang tự cách ly.
Ngoài ra, có bốn người dân trên đảo đã đi nhờ tàu MV Hondius để đến hòn đảo láng giềng St Helena cách đó 2.500km. Nhóm người này đã được khuyến cáo tự cách ly tại chỗ.
Ổ dịch vi rút Hanta được phát hiện trên tàu du lịch MV Hondius đã gây chú ý vào đầu tháng 5 khi ghi nhận 3 trường hợp tử vong, bao gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức.
Ngoài ra, 4 người khác đã được xác nhận nhiễm vi rút và đang được điều trị tại các bệnh viện ở Hà Lan, Nam Phi và Thụy Sĩ, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Tính cả trường hợp ở Tristan da Cunha, hiện đang có 2 ca nghi nhiễm.
Theo WHO, Hanta là loại vi rút lây lan qua tiếp xúc với động vật gặm nhấm hoặc nước tiểu, nước bọt, phân của chúng. Một số ít trường hợp có thể bị nhiễm vi rút qua vết cắn của loài gặm nhấm.
Chủng Andes được phát hiện trên tàu Hondius là dạng đặc biệt khi là chủng duy nhất trong số 38 chủng thuộc vi rút Hanta có khả năng lây truyền từ người sang người.
Hôm 7-5, Oceanwide Expeditions - công ty vận hành tàu Hondius - cho biết không còn hành khách có triệu chứng nghi nhiễm ở trên tàu. Tàu dự kiến cập cảng Tenerife ở quần đảo Canary vào sáng 10-5.
WHO đang xây dựng hướng dẫn để các hành khách rời tàu và trở về nhà. Chính phủ Hà Lan cũng cho biết đang lập kế hoạch hồi hương 10 công dân nước này ở trên tàu.
Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) đã xếp loại ổ dịch vi rút Hanta lần này ở mức phản ứng khẩn cấp độ 3 - mức kích hoạt thấp nhất. Giới chuyên gia cũng cho rằng khả năng lây lan trên diện rộng rất thấp.
Dù vậy, ổ dịch đã khiến giới chức nhiều nước cảnh giác cao độ. Những người từng tiếp xúc với các hành khách đã rời tàu Hondius được đề nghị theo dõi các triệu chứng có thể xuất hiện.
Một số bang của Mỹ đang giám sát các cư dân chưa có triệu chứng đã trở về nhà sau khi rời khỏi con tàu. Trong khi Singapore cũng đã cách ly và xét nghiệm hai công dân từng ở trên tàu này.
Ngay 20/16, TS.BS Hà Thị Bích Vân, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, cho biết bệnh nhân chấn thương gan nghiêm trọng, chấn thương ngực phải, tràn dịch màng phổi phải.
Các bác sĩ can thiệp cầm máu mà không cần phẫu thuật mở, giảm nguy cơ mất máu, hạn chế biến chứng.
Sau 10 ngày nhập viện, người bệnh thoát nguy kịch, chuyển về bệnh viện địa phương tiếp tục điều trị.
Theo bác sĩ Vân, chấn thương gan là một trong những tổn thương nguy hiểm, nguy cơ gây mất máu ồ ạt và tử vong nhanh nếu không được xử trí kịp thời.
