Thận là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể, đảm nhận nhiệm vụ lọc máu, đào thải chất thải, cân bằng nước và điện giải, đồng thời tham gia điều hòa huyết áp và sản xuất một số hormone thiết yếu.
Theo các chuyên gia, dù không thể đánh giá chính xác chức năng thận chỉ bằng cảm nhận chủ quan, một số dấu hiệu dưới đây có thể phần nào phản ánh thận đang hoạt động tốt.
Hơi thở không có mùi lạ vào buổi sáng
Nhiều người cho rằng hơi thở có mùi chỉ liên quan đến vệ sinh răng miệng hoặc các bệnh lý tiêu hóa. Tuy nhiên, thận cũng đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ các chất thải chứa nitơ như urê ra khỏi máu.
Khi chức năng thận suy giảm, các chất này có thể tích tụ trong cơ thể và chuyển hóa thành amoniac, khiến hơi thở xuất hiện mùi khai hoặc mùi tanh đặc trưng.
Ngược lại, nếu thức dậy vào buổi sáng với hơi thở bình thường, không có vị kim loại trong miệng hay cảm giác khô miệng kéo dài, đây có thể là một tín hiệu tích cực cho thấy quá trình đào thải chất thải của cơ thể vẫn đang diễn ra hiệu quả. Tuy nhiên, nguyên dấu hiệu này là không đủ để đánh giá chức năng thận.
Các chuyên gia lưu ý, hơi thở hôi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau nên không thể dùng dấu hiệu này để chẩn đoán bệnh thận. Tuy nhiên, những thay đổi bất thường kéo dài cũng không nên bị bỏ qua.
Cơ thể ít mệt mỏi, duy trì năng lượng trong ngày
Sau một đêm ngủ đủ giấc, nhiều người thức dậy với cảm giác tỉnh táo, làm việc cả ngày mà không bị kiệt sức. Điều này không chỉ liên quan đến chất lượng giấc ngủ mà còn phản ánh hoạt động của nhiều cơ quan trong cơ thể, trong đó có thận.
Theo WebMD, thận sản xuất hormone erythropoietin (EPO), có nhiệm vụ kích thích tủy xương tạo hồng cầu. Hồng cầu giúp vận chuyển oxy đến các cơ quan và mô.
Khi chức năng thận suy giảm, quá trình sản xuất EPO có thể bị ảnh hưởng, làm giảm số lượng hồng cầu, dẫn tới thiếu máu. Người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt hoặc giảm khả năng tập trung dù không làm việc quá sức.
Vì vậy, việc duy trì được mức năng lượng ổn định trong ngày cũng có thể là một trong những dấu hiệu gián tiếp cho thấy chức năng thận chưa bị ảnh hưởng đáng kể.
Làn da đủ ẩm, ít khô ráp
Sức khỏe làn da cũng có mối liên hệ nhất định với chức năng thận.
Thận khỏe mạnh giúp duy trì cân bằng nước, điện giải và khoáng chất trong cơ thể. Khi cơ chế này vận hành tốt, làn da thường giữ được độ ẩm tự nhiên, ít bong tróc và khô ráp hơn.
Ngược lại, ở những người mắc bệnh thận mạn tính, tình trạng da khô, ngứa kéo dài khá phổ biến. Nguyên nhân là do rối loạn cân bằng khoáng chất, giảm khả năng đào thải độc tố và thay đổi hoạt động của tuyến mồ hôi.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng làn da đẹp không đồng nghĩa chắc chắn với việc thận khỏe mạnh. Nhiều yếu tố khác như tuổi tác, môi trường sống, chế độ ăn uống hay chăm sóc da cũng ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng da.
Sau một đêm ngủ, khuôn mặt thường là nơi dễ phản ánh tình trạng giữ nước của cơ thể.
Nếu buổi sáng thức dậy với khuôn mặt tươi tỉnh, mí mắt không sưng húp và các đường nét trên gương mặt không bị phù nề bất thường, đây có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang điều hòa dịch và đào thải nước hiệu quả.
Trong khi đó, chức năng thận suy giảm có thể khiến cơ thể giữ lại muối và nước, dẫn tới tình trạng phù mặt, phù mí mắt hoặc phù chân tay.
Dù vậy, phù mặt buổi sáng không phải lúc nào cũng liên quan đến bệnh thận. Thiếu ngủ, ăn quá mặn, dị ứng hoặc một số bệnh lý khác cũng có thể gây ra hiện tượng tương tự.
Làm gì để bảo vệ thận?
Các chuyên gia khuyến cáo, dù xuất hiện những dấu hiệu kể trên, mọi người vẫn nên kiểm tra sức khỏe định kỳ bởi nhiều bệnh lý thận diễn tiến âm thầm trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ rệt.
Để duy trì chức năng thận khỏe mạnh, mỗi người nên:
– Uống đủ khoảng 1,5-2 lít nước mỗi ngày, tùy thể trạng và mức độ vận động.
– Hạn chế ăn quá mặn, giảm thực phẩm chế biến sẵn.
– Kiểm soát tốt huyết áp và đường huyết.
– Duy trì cân nặng hợp lý.
– Tập thể dục thường xuyên.
– Không tự ý lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Theo các chuyên gia y tế, việc phát hiện sớm các bất thường ở thận thông qua xét nghiệm máu, nước tiểu và khám sức khỏe định kỳ vẫn là cách hiệu quả nhất để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm liên quan đến cơ quan này.
Sau hai tuần y bác sĩ tiến hành cấy ghép, các bệnh nhân nhận tạng đều cho thấy dấu hiệu hồi phục tích cực. Nam bệnh nhân 41 tuổi nhận tim hiện đã tỉnh táo, ăn uống bình thường.
Người bệnh 64 tuổi nhận gan phục hồi chức năng gan tốt, chỉ số Billirubin máu trở về mức chuẩn. Hai nam bệnh nhân 34 và 30 tuổi nhận thận đang bài tiết 2,5-3,5 lít nước tiểu mỗi ngày, chỉ số creatinin cải thiện rõ rệt.
Các bác sĩ cũng phẫu thuật ghép giác mạc thành công cho hai người bệnh từng mất thị lực hoàn toàn do loét giác mạc nặng.
Để có được kết quả này, gần 200 cán bộ y tế thuộc nhiều chuyên khoa đã đồng loạt thực hiện chiến dịch phẫu thuật tại 5 phòng mổ. Lúc 20h45 ngày 16/4, ngay trước ca mổ lấy tạng, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế Phạm Như Hiệp cùng êkíp phẫu thuật dành một phút mặc niệm tri ân người hiến.
Ngay khi Hội đồng đánh giá xác nhận người đàn ông chết não, bệnh viện lập tức báo cáo Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia nhằm chọn người nhận phù hợp nhất từ danh sách chờ.
Trước đó hai tuần, người hiến tạng nhập viện trong tình trạng chấn thương sọ não nặng do tai nạn, hôn mê sâu. Dù y bác sĩ nỗ lực điều trị tích cực, diễn tiến lâm sàng của anh vẫn không cải thiện. Nhằm trao cơ hội sống cho những người mắc bệnh hiểm nghèo, gia đình anh đã quyết định hiến tạng.
Tính từ năm 2010 đến nay, Việt Nam ghi nhận gần 270 trường hợp chết não hiến tạng. Riêng giai đoạn 2024-2025, nhờ nỗ lực của các đội vận động tại bệnh viện và tư duy cởi mở hơn từ phía gia đình, số ca hiến từ người cho chết não tăng gần gấp đôi so với các năm trước cộng lại.
Việt Nam hiện dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về số lượng ca ghép tạng và là quốc gia duy nhất duy trì hơn 1.000 ca ghép mỗi năm kể từ 2022. Tuy nhiên, nguồn tạng từ người cho chết não vẫn rất hạn chế so với nhu cầu thực tế. Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo sửa đổi Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người nhằm hoàn thiện khung pháp lý, mở rộng nguồn hiến để tăng cơ hội sống cho hàng nghìn bệnh nhân trong danh sách chờ.
Theo báo South China Morning Post ngày 14-4, một người đàn ông 32 tuổi tại Trung Quốc đi khám vì đau bụng và bàng hoàng phát hiện chiếc nhiệt kế thủy ngân ông đã vô tình nuốt phải từ 20 năm trước vẫn còn trong cơ thể.
Bệnh nhân họ Wang, sống tại thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang (miền đông nam Trung Quốc), đến điều trị tại cơ sở Long Cương thuộc Bệnh viện trực thuộc số 1 của Đại học Y Ôn Châu.
Kết quả chụp X-quang phát hiện một dị vật trong tá tràng, được các bác sĩ xác định là chiếc nhiệt kế thủy ngân. Do đầu nhọn của nhiệt kế cắm trực tiếp vào thành ruột, bệnh nhân đối mặt nguy cơ cao bị thủng ruột và xuất huyết nội nghiêm trọng.
Ông Wang cho biết đã vô tình nuốt chiếc nhiệt kế từ năm 12 tuổi, nhưng vì quá sợ hãi nên không dám nói với cha mẹ.
Thời điểm đó cha mẹ ông bận rộn công việc, bản thân ông lại không có triệu chứng bất thường nên sự việc dần bị lãng quên.
Các bác sĩ phẫu thuật lấy dị vật ra ngoài chỉ trong 20 phút. Đây là ca can thiệp đòi hỏi độ chính xác cao do nhiệt kế lưu lại trong cơ thể quá lâu và nằm gần ống mật, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương thành ruột trong quá trình thao tác.
Chiếc nhiệt kế sau khi được lấy ra vẫn còn nguyên vẹn, song các vạch đo nhiệt độ đã phai mờ theo thời gian.
Các chuyên gia từ trung tâm nội soi của bệnh viện khuyến cáo người vô tình nuốt phải dị vật cần lập tức ngừng ăn uống, hạn chế nuốt và nói chuyện, đồng thời nhanh chóng tìm kiếm hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Theo báo Wenzhou Daily, mỗi năm tại Trung Quốc có hơn 1 triệu người nhập viện do nuốt phải dị vật. Trẻ em chiếm hơn 60% số ca, người cao tuổi cũng chiếm tỉ lệ đáng kể. Các dị vật phổ biến gồm xương cá, xương gà, pin, nam châm và răng giả.
Trước đó vào tháng 6 năm ngoái, một trường hợp tương tự được ghi nhận tại tỉnh An Huy. Ông Yang, 64 tuổi, đi khám vì khó chịu ở ngực và phát hiện chiếc bàn chải đánh răng nằm trong cơ thể suốt 52 năm.
Giống như ông Wang, ông Yang nuốt phải vật này từ năm 12 tuổi nhưng giấu kín vì sợ bị cha mẹ mắng, đồng thời lầm tưởng dị vật có thể tự tiêu hủy trong dạ dày. Nhiều năm sau, ông chỉ thỉnh thoảng bị đau bụng nhẹ nên không để ý.
Trường hợp của ông Wang gây xôn xao cộng đồng mạng Trung Quốc. Một người dùng bình luận: "Anh ấy quá may mắn. Thật mừng vì chiếc nhiệt kế không bị vỡ và thủy ngân không rò rỉ".
Ngày 11-5, bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ngãi đang tiếp tục theo dõi tình trạng của cháu bé 5 tuổi bị chó cắn rách da đầu, lộ xương sọ.
Trước đó, chiều 9-5, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Quảng Ngãi tiếp nhận cấp cứu một bé trai 5 tuổi trong tình trạng đa chấn thương vùng đầu do bị chó tấn công, vết thương dài khoảng 25cm, lộ xương sọ, mất nhiều máu.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 16h49 cùng ngày, bệnh nhi được người nhà đưa đến viện trong trạng thái hoảng loạn, da đầu bị chó giống Berger cắn rách sâu.
Qua thăm khám, các bác sĩ xác định đây là vết thương nghiêm trọng, diện rộng, nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng cao.
Ngay sau khi tiếp nhận, ê-kíp trực tại khoa cấp cứu nhanh chóng xử trí ban đầu: băng ép cầm máu, giảm đau, tiêm vắc xin phòng dại, đồng thời chỉ định chụp X-quang để đánh giá mức độ tổn thương.
Bệnh nhi sau đó được chuyển thẳng vào phòng mổ.
Tại đây, các bác sĩ tiến hành gây mê, cầm máu, cắt lọc tổ chức dập nát và khâu tạo hình vùng da đầu. Nhờ được cấp cứu kịp thời, hiện sức khỏe bệnh nhi đã tạm ổn định và đang tiếp tục được theo dõi tại khoa ngoại.
Theo các bác sĩ, những trường hợp bị chó cắn ở vùng đầu, mặt đặc biệt nguy hiểm do khoảng cách gần hệ thần kinh trung ương, làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh dại và các biến chứng nặng. Trẻ nhỏ cũng là nhóm dễ bị tổn thương nghiêm trọng do không có khả năng tự vệ.
Thời điểm nắng nóng hiện nay cũng là lúc nguy cơ bệnh dại gia tăng. Ngành y tế khuyến cáo các gia đình không nên chủ quan với vật nuôi trong nhà. Trẻ nhỏ cần được giám sát khi tiếp xúc với chó, mè. Tuyệt đối không để trẻ chơi đùa một mình với vật nuôi, nhất là những con chó lớn.
Khi không may bị chó hoặc mèo cắn, người dân cần nhanh chóng rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy, sát trùng và đưa đến cơ sở y tế gần nhất để được tiêm phòng kịp thời. Đồng thời, cần theo dõi con vật trong nhiều ngày, không nên đánh chết hoặc thả rông, gây khó khăn cho việc xác định nguy cơ bệnh dại.
Hiện con chó trong vụ việc đang được gia đình theo dõi.
