Trịnh Hữu Chín, 28 tuổi, hiện làm việc ở khoa Gây mê, Hồi sức tính cực ngoại khoa và Quản lý đau, Bệnh viện Đại học Y Dược cơ sở Linh Đàm. Tấm thẻ tên “ThS. BSNT Trịnh Hữu Chín” cài trên áo blouse gần đây đánh dấu chặng đường mới, sau 9 năm học để lấy cùng lúc ba tấm bằng Thạc sĩ, Bác sĩ nội trú và Bác sĩ chuyên khoa I, của trường Đại học Y Dược.
Trên hành trình ấy, Chín đã ba lần đứng ở vị trí cao nhất. Anh vào trường năm 2016 với vị trí thủ khoa đầu vào ở phương thức xét điểm thi đánh giá năng lực HSA. Sáu năm sau, anh tốt nghiệp thủ khoa ngành Y khoa với số điểm 3.59/4. Và tháng 5 này, Chín một lần nữa được vinh danh khi dẫn đầu danh sách bác sĩ nội trú tốt nghiệp.
“Mình chưa bao giờ cố gắng để trở thành thủ khoa”, chàng trai Hà Nội nói. “Mình chỉ cố gắng để thu lượm được nhiều kiến thức, kỹ năng nhất có thể”.
Là cựu học sinh chuyên Tin, trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, Chín rẽ hướng sang ngành Y từ năm lớp 11 vì say mê môn Sinh học, dù gia đình không có ai theo nghề này.
Ngày vào đại học, Chín xác định tranh thủ tối đa thời gian để tự học. Ngoài kiến thức trên lớp, anh tìm đọc sách y khoa và các tài liệu chính thống trên Internet, chú ý quan sát, hỏi thăm bệnh nhân khi học lâm sàng tại bệnh viện. Với cách học đó, Chín vẫn có mặt trong các hoạt động của trường, tham gia chống dịch Covid-19 mà không ảnh hưởng nhiều đến tiến độ học tập.
Sáu năm đại học vất vả, nhưng với Chín, quãng thời gian đó “không thể so sánh” với ba năm học bác sĩ nội trú. Để vượt qua kỳ thi đầu vào khốc liệt, bất cứ sinh viên nào cũng phải “cày ngày, cày đêm”, ôn luyện đủ mảng, từ các môn cơ sở như Giải phẫu, Sinh lý, đến các môn chuyên ngành Nội, Ngoại, Sản, Nhi.
Khác với một số trường Y, Đại học Y Dược yêu cầu thí sinh chọn chuyên ngành nội trú trước khi thi. Chỉ được tiếp xúc với Gây mê hồi sức qua các bài học Ngoại khoa, nhưng Chín đã bị cuốn hút bởi vai trò thầm lặng của lĩnh vực này.
“Về mặt gây mê, mình giúp bệnh nhân đỡ đau, trải qua ca mổ an toàn. Về hồi sức, mình có thể xử trí giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn nhất, bước đầu cứu sống bệnh nhân”, Chín nói.
Học tại nhiều bệnh viện tuyến trung ương, Chín tham gia điều trị cho bệnh nhân như một bác sĩ chính thức, được thầy hướng dẫn và giải đáp thắc mắc trực tiếp, định hướng, gợi ý giải pháp để ứng dụng ngay.
Thời gian này, Chín ở phòng mổ nhiều hơn bất cứ đâu. Có những ngày 8-9h tối, anh mới về. Cũng có ngày gặp ca nặng, nửa đêm mới rời phòng mổ, Chín ngủ tại viện để chuẩn bị cho cuộc họp giao ban vào 7h30 hôm sau.
“Mình thường ăn trưa vào lúc hai giờ chiều. Có khi ăn được một miếng thì có thông báo từ phòng mổ, đành bỏ đũa chạy vào ngay”, Chín kể.
Ngoài thời gian, công việc của một bác sĩ gây mê đòi hỏi sự tỉ mỉ và độ chính xác cao. Chín mô tả nó pha trộn giữa Ngoại khoa và Nội khoa khi vừa phải tư duy tính toán liều thuốc cẩn thận, vừa phải cẩn trọng trong thao tác, thủ thuật, đảm bảo bệnh nhân an toàn.
Thông thường, Chín khám và đánh giá bệnh nhân từ hôm trước để lên kế hoạch, đưa ra phương án điều trị. Trong quá trình gây mê, anh tiếp tục tính toán, dò liều, làm sao giúp bệnh nhân không chịu đau đớn nhưng vẫn giữ được huyết áp và hô hấp. Với những ca cấp cứu, bác sĩ buộc phải có phản xạ, tính toán nhanh bởi không có nhiều thời gian để tìm hiểu trước về bệnh nhân.
“Hồi còn học đại học, mình chỉ được quan sát các thầy cô, anh chị làm. Khi học bác sĩ nội trú, mình mới trực tiếp trải qua”, Chín nói. “Tất cả trải nghiệm khiến mình thêm trân trọng và muốn gắn bó với nghề”.
Dù công việc tại viện rất căng thẳng, Chín tự thấy ba năm diễn ra suôn sẻ cho đến khi chuẩn bị bảo vệ khóa luận và thi tốt nghiệp. Giai đoạn đó, ngoài duy trì phần lớn thời gian trong ngày tại viện, Chín phải ôn thêm lý thuyết, thu thập và xử lý số liệu, viết bài, sinh hoạt khoa học và hỗ trợ các thầy hướng dẫn bác sĩ nội trú khóa dưới.
Chín còn tham gia hội nghị khoa học gây mê hồi sức toàn quốc, giành giải ba báo cáo viên trẻ xuất sắc năm 2025.
Nhận xét về học trò, BS. Trịnh Kế Điệp, Trưởng khoa Gây mê, Hồi sức tích cực ngoại khoa và Quản lý đau của bệnh viện, cho biết Chín có năng lực vượt trội hơn nhiều bạn bè đồng trang lứa và đã có thể độc lập xử lý các ca mổ thông thường.
Điều khiến thầy Điệp ấn tượng nhất là sự nhất quán, “trước sau như một” của Chín. Thầy nhớ có lần Chín nói “Em xác định theo thầy thì thầy đi đâu em sẽ đi đấy, kể cả thầy về bệnh viện tuyến huyện”.
“Đến khi tôi rời bệnh viện Hữu nghị Việt Đức về trường Đại học Y Dược, Chín cũng quyết tâm được ở lại trường công tác, dù một số bệnh viện trung ương mời ở lại làm”, thầy Điệp nói.
Song song nâng cao tay nghề tại viện, Chín học chứng chỉ sư phạm để chuẩn bị cho vị trí giảng viên. Anh mong được đứng trên bục giảng để truyền đạt lại những kiến thức cho sinh viên khóa dưới.
Quan niệm “học Y là học cả đời”, bác sĩ trẻ cũng đang tham gia khóa đào tạo nâng cao tay nghề tại các bệnh viện khác và lên kế hoạch làm tiến sĩ khi đủ điều kiện.
Thông tin được ông Hồ Tấn Minh, Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT TPHCM, chia sẻ tại họp báo kinh tế - xã hội trên địa bàn TPHCM chiều 14/5.
Theo ông Minh, thành phố hiện triển khai kế hoạch xây dựng khoảng 1.000 phòng học mới trong vòng 150 ngày để kịp đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027.
Bên cạnh đó, ngành giáo dục cũng đang rà soát hơn 100 dự án khác nhằm bổ sung cơ sở vật chất, tăng thêm chỗ học cho học sinh trên địa bàn.
TPHCM đặt mục tiêu đạt tỷ lệ 300 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi đến trường.
Ông Hồ Tấn Minh cho biết ngành giáo dục thành phố đang xây dựng chiến lược tuyển sinh mới. Theo đó, từ năm sau, một số khu vực có thể áp dụng hình thức xét tuyển học bạ vào lớp 10 thay cho thi tuyển. Khi điều kiện cơ sở vật chất đáp ứng đủ nhu cầu học tập, thành phố sẽ hướng tới mục tiêu phổ cập bậc THPT.
Hiện nay, phần lớn trường THPT công lập tại TPHCM tuyển sinh lớp 10 bằng hình thức thi tuyển. Phương thức xét tuyển hiện chỉ áp dụng tại một số trường đặc thù như Trường THCS - THPT Thạnh An tuyển học sinh đã hoàn thành chương trình THCS tại trường; Trường THPT Võ Thị Sáu xét tuyển học sinh tốt nghiệp từ Trường THCS Lê Hồng Phong trên địa bàn.
Theo thống kê của Sở GD&ĐT TPHCM, năm học 2026-2027, toàn thành phố có hơn 151.000 học sinh đăng ký dự thi lớp 10 công lập, trong khi tổng chỉ tiêu tuyển sinh là hơn 118.000 học sinh. Dự kiến khoảng 78% thí sinh dự thi sẽ trúng tuyển.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 tại TPHCM sẽ diễn ra trong hai ngày 1/6 và 2/6.
Thí sinh dự thi 3 môn bắt buộc gồm toán, ngữ văn và ngoại ngữ. Trong đó, toán và ngữ văn thi theo hình thức tự luận với thời gian làm bài 120 phút; ngoại ngữ thi trong 90 phút. Những học sinh đăng ký vào lớp chuyên hoặc lớp tích hợp sẽ thi thêm môn tương ứng.
Hiện nay, trên cả nước mới chỉ có một số địa phương áp dụng hình thức xét tuyển vào lớp 10 thay cho thi tuyển.
Theo thống kê, năm 2026, các tỉnh Vĩnh Long, Cà Mau và Lâm Đồng chỉ tổ chức thi tuyển đối với trường chuyên, còn các trường THPT đại trà áp dụng xét tuyển học bạ.
Tại Gia Lai, trong tổng số 126 trường THPT tuyển sinh lớp 10, có 78 trường thực hiện xét tuyển dựa trên kết quả học tập và rèn luyện của học sinh THCS, trong khi 48 trường tổ chức thi tuyển.
Năm 2026 cũng là lần đầu Cần Thơ áp dụng song song hai hình thức thi tuyển và xét tuyển trong tuyển sinh lớp 10. Theo đó, 59 trường THPT tổ chức thi tuyển, còn 32 trường thực hiện xét tuyển.
Ngay từ buổi đầu của loài người, khảo cổ học đã cho thấy dấu vết của lòng biết ơn. Những ngôi mộ cổ xưa với đồ tùy táng cho thấy con người đã tưởng nhớ và tri ân người đã khuất.
Những đền thờ cổ đại của các nền văn minh Ai Cập, Hy Lạp và Maya đều được dựng lên để tỏ lòng biết ơn thần linh và tổ tiên.
Ở nhiều quốc gia, tượng đài và lễ tưởng niệm được dựng lên để tri ân những người đã hy sinh vì cộng đồng.
Có thể nói, văn minh nhân loại là một hình thức lớn của lòng biết ơn đối với quá khứ. Trong truyền thống Việt Nam, lòng biết ơn được coi là nền tảng của đạo làm người.
Từ thuở nhỏ, trẻ em đã được dạy “uống nước nhớ nguồn”. Một câu ngắn gọn nhưng chứa đựng cả một triết lý đạo đức. Hay “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Những câu tục ngữ ấy không chỉ là lời khuyên đạo đức mà là một hệ giá trị văn hóa.
Trong đời sống, lòng biết ơn được thể hiện qua nhiều phong tục như thờ cúng tổ tiên, giỗ chạp, lễ tết, tưởng niệm anh hùng dân tộc. Từ những ngôi đình làng đến các đền thờ như Đền Hùng, truyền thống ấy nhắc nhở rằng mỗi người đều là kết quả của một dòng chảy lịch sử.
Trong gia đình, cha mẹ dạy con cái phải kính trên nhường dưới nhớ, công sinh thành, biết ơn thầy cô. Đó là những bài học đầu tiên của đạo làm người.
Có thể nhìn lòng biết ơn theo 3 tầng – từ gần với bản năng đến chiều sâu tinh thần với độ “sâu nặng ” tăng dần. Biết ơn sinh học – nền tảng của sự sống. Đó là sự gắn bó tự nhiên với người nuôi dưỡng: cha mẹ, người chăm sóc, môi trường nuôi sống (đất, nước, thiên nhiên). Ở tầng này, biết ơn gần với bản năng đáp lại, tạo ra tình thân, sự trung thành, cảm giác an toàn.
Biết ơn vật chất – tầng của trao nhận hữu hình. Đó là biết ơn những gì ta được cho, được giúp như tiền bạc, cơ hội, điều kiện sống, sự hỗ trợ cụ thể trong lúc khó khăn. Tầng này dễ nhận thấy, nhưng cũng dễ phai nhạt nếu chỉ dừng ở “trả ơn – đền ơn”.
Tâng sâu nhất chính là biết ơn tinh thần. Đây là biết ơn những gì định hình con người mình: sự giáo dục, khai mở trí tuệ; sự dẫn dắt, truyền cảm hứng; truyền thống, giá trị văn hóa.
Trong văn hóa Á Đông, điều này kết tinh trong đạo “Quân – Sư – Phụ”: ơn sinh thành (Phụ), ơn dẫn dắt trí tuệ (Sư), ơn định hướng lý tưởng (Quân). Tầng này sâu nhất vì không chỉ nuôi ta sống, mà giúp ta “trở thành”, không chỉ cho ta cái có mà cho ta cách để tạo ra giá trị. Nó có sự ảnh hưởng lâu dài, xuyên suốt cả cuộc đời và thế hệ sau.
Một người có thể quên một món quà, nhưng khó quên một người đã thay đổi cách mình nhìn thế giới. Đôi khi, một lời dạy, một sự khai sáng, một niềm tin được trao còn lớn hơn mọi hỗ trợ vật chất.
Biết ơn tạo ra khiêm nhường mở cửa cho mọi đức tính. Từ biết ơn dẫn đến nhân ái, bao dung, dũng cảm và sự hy sinh.
Tuy nhiên, khi xã hội phát triển nhanh, biết ơn sinh học dễ bị lãng quên (xa gia đình, thiên nhiên). Biết ơn vật chất dễ bị “bình thường hóa” (mọi thứ sẵn có). Tinh thần tri ân đôi khi bị thay thế bằng tâm lý đòi hỏi. Nhiều người quen với việc nhận mà ít khi nghĩ đến việc cảm ơn.
Có nhiều nguyên nhân sâu xa. Ngày nay, con người được khuyến khích khẳng định cái tôi. Điều đó có mặt tích cực, nhưng nếu đi quá xa sẽ khiến người ta quên rằng mình trưởng thành nhờ người khác.
Nhịp sống nhanh cũng khiến con người ít có thời gian suy ngẫm. Khi mọi thứ trôi qua quá nhanh, người ta dễ quên những ân nghĩa.
Chúng ta đang sống trong một xã hội tiêu dùng, nhiều giá trị được đo bằng lợi ích và vật chất. Khi mọi thứ đều có thể mua bán, lòng biết ơn dễ bị xem nhẹ.
Bên cạnh đó, công nghệ và mạng xã hội đôi khi khuyến khích sự phán xét, so sánh và chỉ trích hơn là sự trân trọng.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), câu chuyện về lòng biết ơn càng trở nên quan trọng. AI có thể giúp con người làm việc nhanh hơn, học nhanh hơn, thậm chí sáng tạo nhanh hơn. AI hiện nay không có “cảm nhận được nhận”, không có ký ức sống như con người, không có cảm xúc thật. Nên AI chỉ có thể mô phỏng, chưa thể trải nghiệm.
AI có thể học cách nói lời cảm ơn đúng lúc, ghi nhận công lao người khác, phản hồi một cách trân trọng. Đây là văn hóa giao tiếp số. AI trong tương lai có thể phản hồi tốt hơn với giao tiếp lịch sự. Các mô hình có thể nhận diện giọng điệu, nhận diện ý định giao tiếp. Nếu người dùng lịch sự, hợp tác, tôn trọng AI có thể phản hồi thân thiện hơn, hỗ trợ sâu hơn.
Nếu chúng ta quen ra lệnh cho mọi thứ xung quanh, rất có thể một ngày nào đó ta cũng sẽ nói chuyện với nhau bằng giọng điệu ấy. Nhưng nếu ta vẫn giữ những từ giản dị như "xin giúp", "làm ơn", "cảm ơn", thì dù thế giới có đầy những cỗ máy thông minh, ngôn ngữ của con người vẫn còn hơi ấm của sự tử tế.
Có lẽ trong tương lai, khi người ta nói về văn minh của kỷ nguyên AI, không bắt đầu từ những phòng thí nghiệm lớn mà bắt đầu từ một điều rất nhỏ – một câu hỏi được viết ra với sự tôn trọng và một lời cảm ơn ở cuối câu.
Một xã hội đôi khi không được giữ vững chỉ bằng luật pháp hay sức mạnh. Nó được giữ vững bởi vô số sợi dây vô hình của niềm tin giữa con người. Và mỗi lời cảm ơn chân thành giống như một nút thắt nhỏ buộc những sợi dây ấy lại với nhau.
Có thể chúng ta không thay đổi được cả thế giới trong một ngày, nhưng chúng ta có thể làm cho thế giới quanh mình tốt đẹp hơn một chút, bắt đầu từ những điều giản dị nhất. Một nụ cười, một cái gật đầu và một lời cảm ơn.
Và có lẽ, giữa một thế giới đang thay đổi nhanh chóng bởi công nghệ và AI, điều quan trọng nhất để giữ cho con người vẫn là con người chính bởi điều rất giản dị ấy: biết nói lời cảm ơn đối với cuộc đời.
Trong thông báo của Sở GD-ĐT TP.HCM nêu rõ, theo định hướng phát triển mạng lưới trường lớp trên địa bàn, TP bổ sung 5 trường THPT công lập vào hệ thống tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 – 2027.
Danh sách 5 trường THPT mới trên hệ thống tuyển sinh lớp 10
Danh sách 5 trường THPT công lập bổ sung nêu trên sẽ được cập nhật trên hệ thống tuyển sinh lớp 10 tại địa chỉ ts10.hcm.edu.vn. Phụ huynh và học sinh có thể điều chỉnh, thay đổi nguyện vọng trong thời gian quy định, bắt đầu vào lúc 14 giờ ngày 4.5 và kết thúc vào lúc 17 giờ ngày 8.5.
Sở GD-ĐT lưu ý tên trường trong danh sách nêu trên là tên tạm thời, được sử dụng trên hệ thống tuyển sinh trong thời gian chờ UBND TP ban hành quyết định đặt tên chính thức. Ngay sau khi quyết định được ban hành, tên trường chính thức sẽ được cập nhật trên hệ thống tuyển sinh.
Phụ huynh và học sinh có nguyện vọng đăng ký lớp 10 vào các trường nêu trên truy cập hệ thống tuyển sinh tại địa chỉ ts10.hcm.edu.vn, tra cứu theo tên trường tạm thời tương ứng tại các phường trong danh sách đã công bố để thực hiện đăng ký nguyện vọng.
