Mùa tuyển sinh nào cũng vậy, bên cạnh niềm vui của những gia đình có con đỗ vào các trường đại học danh tiếng là những nỗi buồn âm thầm của những phụ huynh có con không đạt được kết quả như mong đợi. Gia đình anh trai tôi cũng từng trải qua cảm giác đó.
Con trai anh sinh năm 2007, đáng lẽ ở thời điểm này đã là sinh viên năm hai đại học nếu thi đỗ ngay từ đầu. Thế nhưng vì không đủ điểm vào đại học, gia đình đã quyết định cho cháu theo học một trường cao đẳng. Đó là lựa chọn không hề dễ dàng, bởi phía sau quyết định ấy là rất nhiều băn khoăn, áp lực, tốn kém và cả những nỗi lo về tương lai.
Trong xã hội hiện nay, đại học vẫn được xem là con đường lý tưởng nhất đối với nhiều học sinh sau khi tốt nghiệp THPT. Tấm bằng đại học không chỉ mang ý nghĩa học vấn mà còn là niềm tự hào của gia đình.
Chính vì vậy, khi một học sinh không thể bước chân vào giảng đường đại học, cảm giác hụt hẫng là điều khó tránh khỏi. Con trai anh trai tôi cũng từng trải qua khoảng thời gian như thế.
Trong khi bạn bè hào hứng chia sẻ về cuộc sống đại học, về những hoạt động ngoại khóa, những cơ hội học tập và nghiên cứu mới, cháu lại phải đối diện với cảm giác mình đã thất bại trong một kỳ thi quan trọng.
Khó khăn đầu tiên mà những học sinh học cao đẳng thường gặp phải chính là rào cản tâm lý. Không ít em cho rằng mình kém cỏi hơn bạn bè. Sự mặc cảm ấy nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến động lực học tập và quá trình phát triển bản thân. Nhiều em thậm chí còn mất phương hướng, không biết mình cần cố gắng như thế nào trong tương lai.
Khó khăn thứ hai là cơ hội nghề nghiệp trong một số lĩnh vực vẫn còn tồn tại sự khác biệt giữa bằng đại học và bằng cao đẳng. Mặc dù xã hội hiện đại ngày càng coi trọng năng lực thực tế, nhưng không thể phủ nhận rằng nhiều vị trí tuyển dụng vẫn ưu tiên ứng viên có trình độ đại học. Khi tham gia tuyển dụng hoặc xét thăng tiến, người học cao đẳng đôi khi phải nỗ lực nhiều hơn để chứng minh năng lực của mình.
Khó khăn thứ ba là cơ hội tiếp cận môi trường học thuật và nghiên cứu chuyên sâu có phần hạn chế hơn. Đại học thường có hệ thống giảng viên, cơ sở vật chất và các chương trình nghiên cứu bài bản hơn.
Điều đó tạo điều kiện cho sinh viên phát triển tư duy học thuật, kỹ năng nghiên cứu và khả năng sáng tạo. Trong khi đó, chương trình cao đẳng thường thiên về thực hành nghề nghiệp, giúp người học nhanh chóng tiếp cận công việc thực tế nhưng có thể thiếu chiều sâu lý luận trong một số ngành nghề.
Ngoài ra, nhiều gia đình cho rằng học cao đẳng sẽ tiết kiệm hơn đại học. Điều này không hoàn toàn đúng. Thực tế, con trai anh trai tôi vẫn phải đóng học phí, chi phí sinh hoạt, đi lại, mua sắm tài liệu học tập và các khoản phát sinh khác. Sau khi tốt nghiệp cao đẳng, nếu muốn liên thông lên đại học để nâng cao trình độ thì gia đình lại tiếp tục phải đầu tư thêm thời gian và tiền bạc. Tổng chi phí có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí không hề thấp hơn so với việc học đại học ngay từ đầu.
Tuy nhiên, nhìn nhận một cách công bằng, học cao đẳng không phải là con đường bế tắc. Điều quan trọng là người học biết định hướng tương lai cho bản thân. Trong bối cảnh thị trường lao động đang thiếu hụt nguồn nhân lực có tay nghề, nhiều ngành nghề kỹ thuật, công nghệ, cơ khí, điện tử, tự động hóa, logistics hay dịch vụ chất lượng cao đang rất cần những lao động được đào tạo thực hành bài bản. Nếu học tập nghiêm túc, tích lũy kỹ năng nghề nghiệp và không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, sinh viên cao đẳng hoàn toàn có thể tìm được việc làm ổn định với mức thu nhập tốt.
Tôi cho rằng điều quan trọng nhất đối với con trai anh trai tôi lúc này không phải là tiếc nuối vì không vào được đại học mà là xác định rõ mục tiêu phát triển lâu dài. Cháu cần tập trung học tốt chuyên ngành đã lựa chọn, rèn luyện kỹ năng ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ thông tin và các kỹ năng mềm cần thiết cho công việc. Sau khi tốt nghiệp, cháu có thể đi làm để tích lũy kinh nghiệm thực tế. Nếu cảm thấy cần thiết, cháu hoàn toàn có thể học liên thông lên đại học. Con đường học tập ngày nay rất mở. Một người có thể học tập suốt đời và không bị giới hạn bởi một kỳ thi hay một tấm bằng duy nhất.
Câu chuyện của gia đình anh trai tôi cũng là lời nhắc nhở đối với nhiều bậc phụ huynh. Không phải đứa trẻ nào cũng có khả năng đỗ vào những trường đại học danh tiếng ở Hà Nội. Mỗi học sinh có năng lực, sở trường và điều kiện khác nhau. Việc quá đặt nặng áp lực thành tích có thể khiến con cái rơi vào trạng thái căng thẳng, mất tự tin và thậm chí đánh mất động lực sống. Khi con không đạt được kết quả như mong muốn, điều các em cần nhất không phải là những lời trách móc mà là sự đồng hành, chia sẻ và định hướng từ gia đình.
Nhiều phụ huynh thường xem việc không đỗ đại học là một thất bại lớn. Nhưng thực tế, thất bại trong một kỳ thi không quyết định cả cuộc đời. Lịch sử đã chứng minh có rất nhiều người thành công dù không học đại học hoặc không học tại những ngôi trường nổi tiếng. Điều làm nên thành công không chỉ là nơi một người học mà còn là thái độ học tập, tinh thần cầu tiến và khả năng thích nghi với sự thay đổi của xã hội.
Vậy học đại học hay cao đẳng, cái nào tốt hơn? Theo tôi, không có câu trả lời tuyệt đối. Đại học có ưu thế về kiến thức chuyên sâu, cơ hội nghiên cứu, môi trường học thuật và khả năng thăng tiến trong một số lĩnh vực chuyên môn cao.
Trong khi đó, cao đẳng có ưu điểm về thời gian đào tạo ngắn hơn, chú trọng thực hành nghề nghiệp và giúp người học sớm tham gia thị trường lao động. Nếu một học sinh có năng lực học tập tốt, có điều kiện theo đuổi con đường học thuật dài hạn thì đại học là lựa chọn phù hợp. Ngược lại, nếu học sinh thiên về thực hành, muốn nhanh chóng có nghề nghiệp ổn định thì cao đẳng cũng là một hướng đi đáng cân nhắc.
"Chung cư vùng ven, diện tích 58 m2, đang đóng tiền theo tiến độ (chưa nhận nhà) mà giá bán tới 6,6 tỷ (tức gần 114 triệu một m2) là quá đắt. Cho dù có 'lướt sóng' hay làm gì đi nữa thì liệu có ai đủ can đảm xuống tiền không? Mức giá đó đắt một cách vô lý.
Hiện nay, cho thuê nhà có tỷ suất lợi nhuận đã thấp rồi (bằng 1/3 gửi ngân hàng), đã thế lại còn phải bỏ chi phí môi giới mỗi lần cho thuê khách mới (mà thời điểm này khách đổi nhà liên tục), thêm vào chi phí sửa nhà, bảo trì, chưa kể thuế níu đầu, níu đuôi. Thế nên, bỏ ra một đống tiền mà lợi nhuận bị bào mòn gần hết.
Ai có ý định mua chung cư rồi cho thuê, chờ giá lên bán chênh lệch kiếm lời thì nên cân nhắc kỹ. Bản thân tôi đang có hai căn nhà mặt phố cho thuê làm shop. Hiện tôi cũng đang muốn bán quách đi cho rảnh nợ để tập trung đầu tư chứng khoán cho rồi".
Đó là quan điểm của độc giả Vinaguy xung quanh thực trạng "Chật vật cắt lỗ chung cư vùng ven". Từ đầu năm đến nay, thị trường chung cư có dấu hiệu đảo chiều khi lãi suất vay mua nhà có xu hướng tăng. Lo ngại thị trường mất thanh khoản, nhiều nhà đầu tư từng mạo hiểm chi vài trăm triệu đến hơn tỷ đồng xuống tiền mua chung cư vùng ven với kỳ vọng "lướt sóng", giờ phải tìm cách cắt lỗ để sang tay. Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng ghi nhận số lượng sản phẩm cần thoát hàng trên thị trường gia tăng, nhất là nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính.
>> 'Ở thuê 9 triệu một tháng nên tôi cần gì mua nhà'
Cùng chung suy nghĩ về giá trị thực của chung cư hiện nay, bạn đọc Huythaopht cho rằng: "Với nguồn cung nhà ở rất lớn trong thời gian ba năm tới, cộng với giá chung cư vẫn ở mức quá cao như hiện nay, thì tôi tin chắc giá bán sẽ phải giảm dần. Lúc đó, mới chạm tới khả năng mua của những người có nhu cầu ở thực".
"Giá chung cư đang bị đẩy lên quá cao so với chất lượng và dịch vụ đi kèm. Dự án nào cũng tự quảng cáo là cao cấp, nhưng tiện ích không tương xứng. Theo tôi, tùy vào chất lượng và tiện ích nhưng giá chung cư được cho là hợp lý chỉ khoảng 30-40 triệu một m2 ở khu vực ngoại thành và 50-60 triệu một m2 ở khu vực nội thành. Còn khu vực trung tâm lõi (Hoàn Kiếm, Ba Đình...) thì có thể cao hơn một, nhưng cũng không thể đến 100 triệu một m2 được", độc giả Vũ Vim kết lại.
Tổ chức Công đoàn đề nghị Quốc hội sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động năm 2019 cho phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay. Một trong những nội dung đề xuất là bổ sung 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh, cho phép người lao động nghỉ từ ngày 2 đến 5/9 để có điều kiện đưa con đến trường trong ngày khai giảng.
Đề xuất này đã nhiều lần được công đoàn đưa ra. Tại Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ 13 năm 2023, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng từng kiến nghị tăng thêm 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh nhằm tạo thêm thời gian nghỉ ngơi cho người lao động và hỗ trợ các gia đình có con bước vào năm học mới.
*Quan điểm của bạn về đề xuất này?
Theo Bộ luật Lao động, người lao động được nghỉ lễ Quốc khánh 2 ngày, gồm ngày 2/9 và một ngày liền trước hoặc sau do Thủ tướng quyết định hằng năm. Nếu ngày nghỉ lễ trùng với ngày nghỉ hàng tuần, người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Riêng năm 2026, do thực hiện hoán đổi ngày làm việc từ thứ Hai 31/8 sang thứ Bảy 22/8, người lao động được nghỉ liên tục 5 ngày, từ 29/8 đến hết 2/9.
"Có phải ai cũng đủ điều kiện, thời gian để đến viện khám và chờ được bác sĩ kê đơn đâu? Đi khám sức khỏe thường xuyên là tốt, nhưng ở những khu vực nông thôn như nơi tôi sống, có nhiều người hoàn cảnh khó khăn phải ra hiệu thuốc mua chịu vài tháng đến cả năm mới trả được hết tiền. Như vậy thử hỏi sao họ có khả năng đi khám liên tục để lấy đơn thuốc của bác sĩ?".
Đó là thắc mắc của độc giả Dshoanghungbg xung quanh quy định bán thuốc kê đơn thiếu chỉ định bác sĩ bị phạt 20 triệu đồng. Đây là điểm mới trong Nghị định 90/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế vừa được Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ 15/5. Cụ thể, mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng được áp dụng đối với hàng loạt vi phạm trong hoạt động kinh doanh thuốc, như bán thuốc kê đơn khi không có chỉ định của bác sĩ. Mức phạt hiện nay là 5-10 triệu đồng. Thực tế nhiều năm qua, người dân dễ dàng mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc đặc trị mà không cần đi khám bệnh. Tình trạng này làm vi khuẩn kháng thuốc ngày càng nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng.
Ủng hộ quy định mới, nhưng bạn đọc Cau Có Không Quạu cũng trăn trở: "Tôi đồng tình với quy định bán thuốc kê đơn phải có chỉ định của bác sĩ. Nhưng Bộ cũng nên đưa ra các khung kê thuốc tiêu chuẩn để bác sĩ phải nương theo, chứ tôi thấy tình hình kháng thuốc kháng sinh hiện nay cũng có nguyên nhân do bác sĩ lạm dụng kê kháng sinh mạnh, không hoàn toàn do người dân tự ra hiệu thuốc mua. Không nhiều bác sĩ chủ động 'né' kháng sinh cho người bệnh đi khám, có thể do áp lực thời gian, do thói quen, do kỹ năng chuyên môn. Vấn đề này cần nghiên cứu thật thấu đáo".
>> Chỉ mua thuốc cảm nhưng được kê 4 thực phẩm chức năng
Trong khi đó, lo ngại đến khả năng chi trả của người bệnh, độc giả Bocol8te đặt vấn đề: "Hiện nay, có nhiều bác sĩ kê đơn thuốc rất đắt tiền, thậm chí toàn thuốc ngoại. Tôi đi khám chỉ là cái bệnh đơn giản nhưng bác sĩ kê đơn thuốc có giá cả triệu cho 7-10 ngày. Trong khi đó, có nhiều thuốc nội giá mềm hơn gấp đôi, gấp ba lần mà thành phần chính và liều lượng tương đương.
Với người có tiền hoặc thích thuốc ngoại thì không sao, nhưng những người kinh tế không dư dả như rất nhiều bạn bè, đồng nghiệp của tôi thì sẽ rất sợ đi khám bệnh cũng là vì thuốc đắt. Bản thân tôi mỗi khi mua thuốc đều hỏi người bán xem có loại thuốc nội nào tương tự không để mua thay thế, giảm được cả đống tiền chứ chẳng ít".
"Chủ trương là đúng, nhưng vấn đề là làm sao để cho người bệnh được hưởng lợi từ đó, chứ không là tiền lại chảy vào bác sĩ khi được quyền kê đơn và liên kết với nhà thuốc để chia phần trăm hoa hồng, làm giá thuốc bị đẩy lên", bạn đọcNguyenphixua nói thêm.
