Theo một thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm có khoảng 300.000 người nước ngoài chọn Việt Nam để điều trị bệnh. Số này bao gồm Việt kiều, người nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam, công dân các quốc gia lân cận, và đáng chú ý đã có những bệnh nhân quốc tế lựa chọn Việt Nam không phải vì khoảng cách địa lý, mà vì chất lượng điều trị.
Hơn 10 năm trước, có thể rất ít người tin sẽ đến lúc có bệnh nhân ở quốc gia phát triển đến chữa bệnh, bởi so với nhu cầu khám chữa bệnh của trên 100 triệu người dân, thì số cơ sở y tế trong nước và tỉ lệ bác sĩ/vạn dân ở Việt Nam vẫn chưa thực sự cao, nhưng đến nay đang có những lĩnh vực Việt Nam thực sự mạnh và đang được lựa chọn vì nhiều tiêu chí.
Tại hội thảo “Phát triển du lịch y tế Hà Nội – từ chính sách đến thực tiễn” vừa diễn ra ở Hà Nội ngày 3-7, Phó cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) Dương Huy Lương cho hay quy mô thị trường du lịch y tế toàn cầu khoảng 100-180 tỉ USD/năm, với 14-16 triệu lượt khách hàng, mức tăng trưởng hằng năm 10-12%.
Việt Nam có thể làm gì ở mảng này? “Ở khu vực châu Á, trước đây người dân các nước phát triển từng đến sử dụng dịch vụ ở Thái Lan, Singapore, Malaysia, giờ đây có thêm Việt Nam, với các chuyên khoa mũi nhọn như nha khoa, hỗ trợ sinh sản, hồi sức tích cực, y học cổ truyền, thẩm mỹ…” – ông Lương nói.
Để nhận định được các chuyên khoa kể trên là mũi nhọn, các chuyên gia y tế đã đánh giá có những điểm “được” có thể hút khách quốc tế như chất lượng chuyên môn, thiết bị, số lượng y bác sĩ…, và đáng chú ý nhất là về giá cả và thời gian từ lúc bệnh nhân đăng ký đến lúc được bác sĩ chẩn đoán, điều trị.
Theo đại diện Sở Y tế Hà Nội, cùng dịch vụ implant nha khoa, chi phí ở Việt Nam chỉ bằng 1/4 so với các nước phát triển nhưng chất lượng tương đương. Nhiều phòng nha trong nước đã đầu tư những ghế răng tiền tỉ, thiết bị chụp chiếu, chẩn đoán không thua kém nước ngoài.
Tuy nhiên đang có những vướng mắc để ngành du lịch thu hút thêm khách đến Việt Nam từ nhóm khách hàng đến chữa bệnh, đó là sự kết hợp với các hãng bảo hiểm quốc tế, là sự có mặt, quảng bá và đa dạng của các gói du lịch kết hợp chữa bệnh…
Bên cạnh đó với các cơ sở y tế trong nước, hiện đã có 10 cơ sở y tế ở Việt Nam (bao gồm cả bệnh viện công) đạt tiêu chuẩn JCI, đây là bộ tiêu chuẩn với 1.200 tiêu chí về chất lượng và an toàn người bệnh, trong khi tại Thái Lan, con số này là 65 cơ sở.
Có ý kiến cho rằng với quy mô, diện tích cơ sở y tế ở Việt Nam thì theo đuổi để đạt các tiêu chuẩn như JCI là tốn kém, tuy nhiên nếu muốn các hãng bảo hiểm quốc tế nhập cuộc và chi trả cho bệnh nhân ngoại quốc, bệnh viện rất cần phải đạt các chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế.
Trong tình huống nhiều bệnh viện còn lơ là, cho rằng bệnh nhân nội còn đông, còn quá tải, chưa có gì phải vội vàng, thì đã có những nơi tăng tốc. Trong số này, Hà Nội đã chọn cấu hình để đầu tư hệ thống proton trị ung thư, với dự tính sẽ chọn mua loại mới nhất, đồng thời đầu tư cơ sở 2 bệnh viện ung bướu. Nếu hoàn thành dự án sớm, đây sẽ là nơi đầu tiên ở Việt Nam có máy proton.
Tại khu vực lân cận Hà Nội, cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai vừa mới hoàn thành (trong đó Bạch Mai 2 đã đưa vào sử dụng từ 26-6, còn Việt Đức 2 dự kiến sẽ chạy chính thức từ 9-7 này) cũng được đầu tư mạnh, phòng ốc và thiết bị không thua kém bệnh viện quốc tế.
Tại khu vực TP.HCM, hiện có Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy… hoàn toàn có thể là những “điểm đến” của bệnh nhân quốc tế.
Ở khối bệnh viện tư, Vinmec vừa đầu tư hệ thống Trung tâm phẫu thuật robot với nhiều thiết bị robot ngoại khoa như Da Vinci XI, Rosa, Cori, Hugo RAS…, Bệnh viện Tâm Anh cũng đã công bố đầu tư nhiều thiết bị chẩn đoán và điều trị hiện đại.
Theo ông Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế, riêng tại TP.HCM các phòng nha đã thu cả ngàn tỉ đồng từ bệnh nhân ngoại trong năm qua. Việt Nam vốn được biết đến là nơi có lực lượng y bác sĩ giỏi nghề, cùng với những đầu tư mạnh thời gian qua về thiết bị và cơ sở vật chất, cơ hội thu hút bệnh nhân quốc tế là hiện hữu.
Tuy nhiên có điểm cần lưu ý là dù thu hút nguồn lực ngoại cũng cần chú ý đến bệnh nhân nội, nhất là năm 2026 này bắt đầu thực hiện chính sách khám sàng lọc miễn phí. Riêng tại Hà Nội dự kiến có đến 5 triệu người được khám với nguồn tài chính từ ngân sách thành phố là khoảng 1.800 tỉ đồng, nhu cầu khám chữa bệnh chung vì vậy sẽ tăng, áp lực lên hệ thống cung cấp dịch vụ.
Bên cạnh đó, cần chú ý đến yêu cầu đào tạo liên tục cho thầy thuốc. Y bác sĩ Việt Nam giỏi tay nghề, nhưng làm sao để Việt Nam còn là điểm đến về khoa học trong y khoa, dẫn đầu về xu hướng điều trị chứ không chỉ là “làm nhiều nên quen tay”, trở thành những “thợ phẫu thuật”.
Thời gian qua đã có nhiều bác sĩ ngoại đến Việt Nam học phẫu thuật nội soi tuyến giáp, điều trị tim mạch, IVF, nhưng nếu mở rộng thêm, Việt Nam thực sự sẽ là địa chỉ quan trọng trong bản đồ y khoa quốc tế.
Thạc sĩ - bác sĩ Vũ Thị Thùy Dương, Phó khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho hay, theo chu kỳ trước đây, sốt xuất huyết bùng phát khoảng 5 năm/lần. Tuy nhiên, do biến đổi khí hậu và sự dịch chuyển dân cư tăng mạnh, chu kỳ này đã rút ngắn.
“Đến nay, chúng tôi chưa ghi nhận sự thay đổi bất thường về độc lực của virus sốt xuất huyết; chủng DENV-2 vẫn đang phổ biến hơn. Tình trạng sốc vẫn diễn ra theo quy luật, thường bắt đầu từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh - giai đoạn giảm sốt dễ dẫn đến chủ quan. Các ca biến chứng nghiêm trọng phần lớn rơi vào nhóm trẻ có bệnh nền, hoặc do phụ huynh chủ quan đưa trẻ nhập viện quá trễ”, bác sĩ Thùy Dương nói.
Điểm khác biệt và đáng lo ngại nhất của năm nay là nguy cơ dịch chồng dịch. Trẻ em đang phải đối mặt cùng lúc với 3 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm: Sốt xuất huyết, tay chân miệng và não mô cầu. Điều này không chỉ làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo mà còn có thể gây quá tải hệ thống điều trị nếu số ca bệnh tăng vọt cùng lúc.
Ngoài ra, theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), trước đây 60 - 70% ca sốt xuất huyết là trẻ em, nhưng hiện tỷ lệ mắc ở trẻ em và người lớn gần như ngang nhau. Dù vậy, trẻ em, đặc biệt là nhũ nhi và trẻ dưới 5 tuổi, vẫn có nguy cơ sốc và suy đa tạng cao hơn nhiều. Bước vào mùa mưa - thời điểm muỗi phát triển mạnh - số ca nặng ở trẻ có thể tăng nhanh, diễn biến khó lường và dễ sốc muộn nếu không được theo dõi sát.
Dược sĩ chuyên môn Dương Thị Ngọc Huyền, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, cảnh báo người nghi mắc sốt xuất huyết không nên tự ý dùng Ibuprofen (thuốc giảm đau, hạ sốt nhóm NSAID). Khi bệnh bước vào giai đoạn nguy hiểm với tình trạng giảm tiểu cầu, thuốc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu cam, xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết nội tạng, ảnh hưởng chức năng gan, làm nặng tình trạng sốc và gây khó khăn cho điều trị.
Thay vào đó, dược sĩ Huyền khuyến cáo người dân cần chuẩn bị tại nhà:
Paracetamol đơn chất: Liều dùng 10 - 15 mg/kg/lần, mỗi lần cách nhau từ 4 - 6 tiếng nếu có sốt lại.
Dung dịch bù nước và điện giải (Oresol): Pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn sử dụng; uống từng ngụm nhỏ, rải rác trong ngày để duy trì khối lượng tuần hoàn.
Dùng nhiệt kế theo dõi nhiệt độ thường xuyên.
Bên cạnh đó, việc chủ động tiêm vắc xin sốt xuất huyết ngay trong nửa đầu năm có ý nghĩa rất lớn trong việc tạo miễn dịch bảo vệ trước giai đoạn dịch đạt đỉnh.
Ngoài tiêm vắc xin, người dân cần thực hiện các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết khác. Bác sĩ Hoàng Thạch đưa ra một số lời khuyên và lưu ý sau:
Hết sốt không đồng nghĩa hết bệnh, thậm chí có thể là giai đoạn nguy hiểm nhất. Nếu sau khi hạ sốt mà người bệnh mệt hơn, lừ đừ, đau bụng, nôn ói... cần đến bệnh viện ngay, không chủ quan nghĩ bệnh đã thuyên giảm.
Người lớn cũng có thể diễn tiến nặng. Không nên chủ quan tự điều trị hoặc cố đi làm. Người có bệnh nền (béo phì, tăng huyết áp, tiểu đường) và phụ nữ mang thai có nguy cơ cao. Nếu sốt cao liên tục từ 2 ngày trở lên, cần khám và xét nghiệm máu; không tự ý truyền dịch tại các cơ sở không đủ điều kiện hồi sức.
Muỗi truyền sốt xuất huyết thích đẻ trứng ở nơi nước trong, sạch, tĩnh. Cần kiểm tra và loại bỏ nước đọng trong nhà vì chỉ một lượng nước nhỏ tồn đọng khoảng 1 tuần cũng đủ để muỗi sinh sản.
Chiều 29/5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) thông tin, Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca bệnh Ebola và nguy cơ bệnh xâm nhập vào nước ta ở mức thấp. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng ghi nhận ca bệnh xâm nhập, nhất là trong bối cảnh giao lưu đi lại quốc tế tiếp tục gia tăng.
Tuy nhiên, hiện dịch đang diễn biến phức tạp tại Congo và Uganda. Vì thế, để chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh Ebola, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đề nghị người dân:
- Không hoang mang, chủ động cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống. Khi có biểu hiện nghi ngờ sau khi đi về từ khu vực đang có dịch hoặc có tiếp xúc với trường hợp nghi ngờ, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám và xử trí kịp thời.
- Hạn chế các chuyến đi không cần thiết đến những khu vực bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
- Đối với những công dân buộc phải đến các khu vực này, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như tránh tiếp xúc với người bị bệnh hoặc có triệu chứng như sốt, nôn ói hoặc tiêu chảy.
Theo thông tin cập nhật của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khu vực châu Phi, bệnh Ebola do chủng Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đang tiếp tục diễn biến phức tạp, số ca mắc gia tăng, có sự mở rộng về địa bàn và ghi nhận nguy cơ lây truyền qua biên giới.
Tính đến ngày 27/5, Congo ghi nhận 1077 ca nghi ngờ, trong đó có 238 ca tử vong nghi ngờ; trong số 121 ca xác định có 17 ca tử vong. Uganda ghi nhận 7 ca xác định, trong đó có 1 trường hợp tử vong.
Như vậy, tổng cộng hai quốc gia ghi nhận 128 ca xác định, trong đó có 18 ca tử vong. Các số liệu về ca mắc và ca tử vong có thể tiếp tục được cập nhật và điều chỉnh do quá trình điều tra dịch tễ và xét nghiệm vẫn đang được triển khai.
Tại Congo, dịch đã ghi nhận tại 14 khu vực y tế thuộc 3 tỉnh, tập trung chủ yếu tại tỉnh Ituri. Một số khu vực có số ca xác định cao gồm Rwampara, Bunia, Mongbwalu và Nyankunde. Công tác truy vết người tiếp xúc còn gặp nhiều khó khăn do tình hình an ninh phức tạp, di biến động dân cư cao, đặc biệt tại các khu vực khai khoáng và khu vực giáp biên.
Tại Uganda, các ca xác định được ghi nhận là ca xâm nhập, di chuyển từ Congo đến Kampala của Uganda. Trong đó có một số trường hợp liên quan đến đi lại, tiếp xúc gần thông qua vận chuyển và chăm sóc y tế.
WHO đánh giá nguy cơ dịch tại Congo ở mức rất cao. Nguy cơ ở cấp khu vực (bao gồm Uganda) ở mức cao do còn có lây truyền trong cộng đồng, nguy cơ tồn tại các chuỗi lây truyền chưa được phát hiện, gia tăng số ca liên quan đến di chuyển qua biên giới và mạng lưới người tiếp xúc mở rộng. Và nguy cơ ở cấp toàn cầu hiện ở mức thấp.
Dự kiến Bệnh viện (BV) Bạch Mai 2 (tại Ninh Bình) chính thức vận hành vào ngày 26.6.2026, lãnh đạo Bộ Y tế yêu cầu BV Bạch Mai chủ động, linh hoạt bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, nhân lực chuyên môn chất lượng cao, chuẩn bị thuốc, vật tư y tế, phương tiện vận chuyển, hệ thống công nghệ thông tin và các điều kiện cần thiết khác để sẵn sàng tiếp nhận người bệnh; Cục Quản lý khám chữa bệnh cùng các đơn vị chuyên môn của Bộ tiếp tục hỗ trợ BV hoàn thiện hồ sơ chuyên môn bảo đảm đủ điều kiện hoạt động khám chữa bệnh và thanh toán BHYT.
BV Bạch Mai cho biết đã điều động 1.288 viên chức, người lao động sẵn sàng vận hành cơ sở 2; hoàn tất các thủ tục cấp phép hoạt động; lên kế hoạch đối với vật tư, hóa chất xét nghiệm, vật tư tiêu hao dùng chung và vật tư, hóa chất kiểm soát nhiễm khuẩn, dịch xử lý chất thải y tế… cho các chuyên khoa và đấu giá các gói cung cấp dịch vụ khác phục vụ cho công tác quản lý, vận hành tổng thể…
Bộ Y tế đang rà soát dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về ban hành cơ chế, chính sách đảm bảo vận hành hiệu quả cơ sở 2 của BV Bạch Mai và BV Hữu nghị Việt Đức. Dự thảo đề xuất 3 nhóm cơ chế chính sách đặc thù về xếp cấp chuyên môn kỹ thuật, triển khai hoạt động chuyên môn và ngân sách nhà nước hỗ trợ một số khoản chi.
