Tối 19-5, ông Nguyễn Thái Thịnh – Phó chủ tịch UBND phường Phú Yên, Đắk Lắk – cho hay trên địa bàn có liên tiếp 2 trường hợp chó dại và chó nghi dại tấn công nhiều người.
Cụ thể ngày 18-5, UBND phường Phú Yên phát thông báo khẩn về việc tìm người từng tiếp xúc với một con chó dương tính với vi rút dại, nhằm kịp thời triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Theo kết quả xét nghiệm của cơ quan chuyên môn, mẫu bệnh phẩm từ một con chó không rõ nguồn gốc bị tiêu hủy tại khu phố Lộc Đông, phường Phú Yên ngày 14-5 được xác định dương tính với vi rút dại.
Con chó mắc vi rút là chó đực, có lông ngắn màu nâu đỏ, vùng ngực, bụng và bàn chân có màu trắng nhạt, nặng khoảng 8-10kg, có đặc điểm tai dựng, mõm dài, thân gầy và đuôi dài.
Khi được phát hiện, con vật đi lang thang trong khu phố Lộc Đông với biểu hiện mệt mỏi, bỏ ăn, di chuyển chậm và phản ứng chậm.
UBND phường đề nghị những người từng bị con chó trên cắn, cào hoặc liếm lên vùng da bị tổn thương, niêm mạc; những người trực tiếp tiếp xúc, bắt giữ, vận chuyển, xử lý hoặc chôn lấp xác chó; cũng như các chủ vật nuôi có chó, mèo từng bị con chó này cắn hoặc tiếp xúc trực tiếp cần nhanh chóng liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn xử lý.
Vụ thứ hai, từ báo cáo ngày 15-5, Trạm y tế phường Phú Yên tiếp nhận thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk về trường hợp chó nghi dại đã cắn 4 người dân trên địa bàn.
Theo báo cáo, con chó này đã cắn 4 người dân trong khu vực (từ ngày 12 đến 14-5). Đến khoảng 22h ngày 14-5, con chó bị người dân đánh chết và chôn lấp tại một gò đất thuộc khu phố Phước Bình Bắc.
Các nạn nhân đều bị tổn thương mức độ III ở tay hoặc chân và đã được vận động đưa đến cơ sở y tế để tiêm huyết thanh kháng dại và vắc xin phòng dại.
Qua xác minh, con chó thuộc hộ bà T.T.C. (90 tuổi), trú tại khu phố Phước Bình Bắc. Con chó có lông màu vàng, nặng khoảng 7kg và chưa được tiêm vắc xin phòng dại. Khi xảy ra vụ việc, con vật có biểu hiện hung dữ, mắt đỏ.
Theo ông Thịnh, con chó nghi dại này đã bị người dân địa phương vây chặn, đập chết và chôn lấp trong đêm 14-5, nên không thể lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm vi rút dại.
Trước đó vào sáng 6-5, cũng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, một con chó tấn công 5 người dân xã Tuy An Nam. Sau khi bị vây chặn, đập chết, mẫu bệnh phẩm con chó này đã được Trạm chẩn đoán và xét nghiệm II thuộc Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm thú y trung ương II kết luận dương tính với vi rút dại. 5 nạn nhân bị chó dại tấn công đều được hướng dẫn đến cơ sở y tế tiêm huyết thanh kháng dại và vắc xin phòng dại.
Theo thông tin từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ngày 17-5, WHO công bố đợt bùng phát vi rút Ebola do chủng Bundibugyo tại hai quốc gia này là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Tại Congo, ngày 5-5, WHO ghi nhận 4 nhân viên y tế ở tỉnh Ituri tử vong, đến ngày 15-5 xác định nguyên nhân do nhiễm bệnh do vi rút Ebola chủng Bundibugyo. Tính đến ngày 18-5, nước này ghi nhận 516 ca nghi nhiễm, trong đó có 131 ca tử vong. Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo kể từ năm 1976.
Tại Uganda, Bộ Y tế nước này ngày 15-5 xác nhận một ca nhập cảnh từ Congo tử vong sau khi nhập viện với triệu chứng nặng. Ngày 16-5, Uganda tiếp tục ghi nhận thêm một ca khác tại thủ đô Kampala ở người trở về từ Congo.
WHO đánh giá nguy cơ lây lan ở mức cao tại một số nước khu vực châu Phi, nhưng ở mức thấp trên phạm vi toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên vẫn cần cẩn trọng, chủ động phòng chống bệnh.
Ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, cho biết Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh với tỉ lệ tử vong có thể lên tới 90%.
Vi rút Ebola lây từ động vật hoang dã sang người như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng, sau đó lây giữa người với người qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, dịch cơ thể hoặc các vật dụng nhiễm mầm bệnh.
Hiện Ebola có 6 chủng thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó 3 chủng thường gây dịch là Ebola, Sudan và Bundibugyo. Đợt dịch hiện nay tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra.
"Trong khi đó hiện nay mới chỉ có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu đối với chủng Ebola, chưa có vắc xin hay thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Sudan và Bundibugyo", ông Đức cho hay.
Theo Cục Phòng bệnh, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Ebola. Nguy cơ dịch xâm nhập vào nước ta hiện được đánh giá chưa ở mức cao, tuy nhiên không loại trừ khả năng bệnh xâm nhập thông qua hành khách nhập cảnh từ vùng có dịch.
Ngay sau khi WHO phát cảnh báo về nguy cơ lây lan bệnh do vi rút Ebola, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt với người đến từ khu vực có dịch; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các đội phản ứng nhanh và kịch bản ứng phó khi xuất hiện ca bệnh.
Các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP.HCM hiện đã có đủ năng lực xét nghiệm vi rút Ebola bằng Realtime PCR và giải trình tự gene trong điều kiện an toàn sinh học cấp III.
Sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu cũng đang được đặt mua theo hướng dẫn của WHO và dự kiến sẽ về Việt Nam trong 7-10 ngày tới.
Bộ Y tế cũng tiếp tục phối hợp với WHO và các tổ chức quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh, đồng thời tăng cường tập huấn cho các địa phương về giám sát, lấy mẫu, xét nghiệm và phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện.
Cục Phòng bệnh cũng khuyến cáo các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm vi rút gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 21 ngày.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết từ đầu năm 2026, Sở đưa vào vận hành Hệ thống tiếp nhận và xử lý phản ánh trong lĩnh vực y tế theo hướng số hóa và quản trị dữ liệu. Người dân gửi ý kiến, kiến nghị qua nhiều kênh như đường dây nóng, thư góp ý, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo...
Sau 6 tháng, hệ thống tiếp nhận 1.035 phản ánh, kiến nghị và đã xử lý 1.029 trường hợp.
Theo thống kê, nhóm phản ánh nhiều nhất là các vi phạm pháp luật trong lĩnh vực y tế như khám chữa bệnh không phép ở các phòng khám, quảng cáo trái phép..., với 285 trường hợp. Tiếp theo là các phản ánh về dịch vụ công trực tuyến và thủ tục hành chính với 145 trường hợp. Các vấn đề về thái độ phục vụ của nhân viên y tế, chất lượng khám chữa bệnh, quy trình khám chữa bệnh và chi phí, thanh toán bảo hiểm y tế cũng nằm trong nhóm được người dân góp ý nhiều.
"Những phản ánh này là 'tín hiệu cảnh báo sớm' giúp ngành y tế phát hiện những bất cập trong hoạt động của các bệnh viện, phòng khám để kịp thời chấn chỉnh", ông Thượng nói vào giữa tháng 7.
Thời gian qua, TP HCM đẩy mạnh chuyển đổi số trong y tế với bệnh án điện tử, đăng ký khám trực tuyến, thanh toán không tiền mặt và liên thông dữ liệu bảo hiểm y tế nhằm giảm thời gian làm thủ tục cho người bệnh. Tuy nhiên, tại nhiều bệnh viện tuyến cuối thường xuyên quá tải, người bệnh vẫn phải chờ ở các khâu đăng ký khám, đóng viện phí, làm xét nghiệm hoặc nhận thuốc. Vì vậy, các phản ánh liên quan đến thủ tục và quy trình khám chữa bệnh vẫn chiếm tỷ lệ cao.
Theo Sở Y tế, khác với trước đây khi phản ánh chủ yếu được xử lý theo từng vụ việc, năm nay toàn bộ ý kiến của người dân hiện được số hóa và lưu trên một hệ thống chung. Dữ liệu được phân loại theo cơ sở y tế, lĩnh vực, mức độ nghiêm trọng và thời gian xử lý, giúp cơ quan quản lý theo dõi xu hướng phát sinh phản ánh, nhận diện những đơn vị có nhiều kiến nghị hoặc những vấn đề lặp lại để yêu cầu khắc phục.
Các phản ánh sau khi tiếp nhận được chuyển đến cơ sở y tế liên quan để xác minh, trả lời. Trường hợp có dấu hiệu vi phạm sẽ được kiểm tra, xử lý. Những vụ việc phức tạp hoặc có dấu hiệu hình sự được phối hợp với cơ quan công an xác minh.
Mỗi sáng, Tổ công tác đặc biệt của Sở Y tế rà soát các phản ánh mới, đánh giá kết quả xử lý của từng cơ sở và phân tích nguyên nhân từng vụ việc. Theo ông Thượng, nhiều sai sót trong chuyên môn, quy trình quản lý, giao tiếp ứng xử, thậm chí dấu hiệu vi phạm pháp luật đã được phát hiện từ những phản ánh ban đầu của người dân.
"Một hệ thống y tế hiện đại không phải là hệ thống không có phản ánh, mà là hệ thống biết lắng nghe, biết phân tích và thay đổi để phục vụ người dân ngày càng tốt hơn", ông nói.
Tuy nhiên, việc chăm sóc vết thương không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc hình thành sẹo lồi, theo tờ Hindustan Times.
Bà Nishita Ranka, bác sĩ da liễu tại Ấn Độ, cho biết việc theo dõi quá trình hồi phục trong những ngày đầu rất quan trọng.
Theo bà Ranka, không có loại thực phẩm nào trực tiếp gây nhiễm trùng lỗ xỏ khuyên tai. Tuy nhiên, một số đồ ăn và thức uống có thể làm tình trạng viêm kéo dài trong tuần đầu.
Rượu bia có thể làm máu loãng hơn, khiến vùng xỏ sưng lâu giảm. Thức ăn cay và đồ uống chứa caffeine làm cơ thể tiết nhiều mồ hôi.
Mồ hôi đọng quanh khuyên tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Bà cũng khuyên nên tránh ăn thực phẩm sống hoặc thức ăn bán ngoài đường trong giai đoạn đầu sau khi xỏ khuyên.
Theo bà Ranka, ngày thứ 5 là mốc quan trọng để đánh giá quá trình hồi phục. Trước thời điểm này, vùng xỏ khuyên sưng nhẹ, hơi ấm và có ít dịch trong hoặc màu vàng nhạt là dấu hiệu bình thường.
Nếu đến ngày thứ 5, vùng sưng lớn hơn so với ngày thứ 3 hoặc da chuyển sang đỏ đậm thay vì hồng nhẹ, đó có thể là dấu hiệu nhiễm trùng sớm và cần được kiểm tra.
Cục sưng sau xỏ khuyên và sẹo lồi rất dễ bị nhầm lẫn. Cục sưng thường mềm, nằm ngay lỗ xỏ và có thể di chuyển nhẹ khi ấn. Tình trạng này xuất hiện trong vài tuần đầu sau khi xỏ.
Trong khi đó, sẹo lồi cứng, không di chuyển và phát triển lan ra ngoài vùng vết thương. Sẹo lồi thường xuất hiện sau vài tháng.
Bà cũng lưu ý xỏ khuyên ở vùng sụn có nguy cơ hình thành sẹo lồi cao hơn. Người có người thân từng bị sẹo lồi nên trao đổi với bác sĩ trước khi xỏ khuyên.
Theo bà Ranka, sai lầm phổ biến nhất là xoay hoặc thay khuyên quá sớm. Bà khuyên nên sử dụng khuyên bằng titan đạt chuẩn y tế vì niken trong các loại khuyên giá rẻ dễ gây kích ứng da.
Lỗ xỏ cần được vệ sinh bằng nước muối sinh lý 2 lần mỗi ngày. Không nên bôi tinh dầu tràm trà hoặc kem đánh răng lên vùng xỏ.
Nếu cục sưng kéo dài hơn 4 tuần, người xỏ khuyên nên đến cơ sở y tế để được điều trị thay vì tiếp tục tự xử lý tại nhà.
Người xỏ khuyên tai cũng cần đi khám ngay khi vùng đỏ lan rộng, có mủ màu vàng hoặc xanh kèm mùi hôi, sốt, ớn lạnh, đau tăng sau ngày thứ 3 hoặc khuyên bị lún vào vùng da sưng. Những dấu hiệu này có thể cho thấy vết xỏ đã bị nhiễm trùng và cần được xử trí kịp thời.
