“Những gì cần phải được thiết lập không chỉ là một thỏa thuận đơn thuần giữa các quốc gia liên quan, mà nó phải mang tính thực chất và được chuyển hóa vào các tình huống thực tế tại eo biển Hormuz, để các hãng tàu có thể cảm thấy thoải mái khi đi qua”, ông Jotaro Tamura, giám đốc điều hành của hãng tàu Mitsui O.S.K. Lines của Nhật Bản, phát biểu với truyền thông ngày 15/6.
“Nhìn vào những trải nghiệm trong vài tháng qua, tôi nghĩ hợp lý khi giả định rằng việc này có thể mất ít nhất vài tuần hoặc nếu không muốn nói là một tháng”, ông Tamura nói.
Cuộc chiến Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 với các cuộc không kích của Mỹ – Israel đã phần nào làm đình trệ hoạt động vận tải qua tuyến đường quá cảnh vốn chiếm khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới, cùng với các sản phẩm như nhôm và urê.
Mitsui O.S.K, 1 trong 3 công ty vận tải biển lớn nhất Nhật Bản, sở hữu một đội tàu gồm hơn 900 chiếc, bao gồm tàu chở hàng rời, tàu chở dầu và tàu phà.
Báo cáo của Financial Times cho biết thỏa thuận đang trong quá trình hoàn tất giữa Mỹ và Iran không làm thay đổi quan điểm của ông Tamura.
Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã hoàn tất thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt xung đột. Biên bản ghi nhớ hiểu biết đã được ký kết trực tuyến hôm 15/6, trong khi hai bên dự kiến ký trực tiếp vào ngày 19/6 tới tại Thụy Sĩ.
Theo nội dung được tiết lộ, thỏa thuận yêu cầu chấm dứt ngay lập tức giao tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng, và Mỹ cũng chấm dứt ngay lập tức phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Iran.
Ông Trump cho biết, eo biển Hormuz sẽ mở trở lại và hoàn toàn miễn phí sau khi thỏa thuận được ký kết vào ngày 19/6.
Mặc dù vậy, trong một bài đăng trên Truth Social, ông nói rằng các tàu chở đầy dầu đang bắt đầu rời khỏi eo biển, “đi dọc theo đường cao tốc phía Nam, nơi hoàn toàn an toàn, bảo đảm và nguyên vẹn”.
“Các tàu thuyền đang bắt đầu di chuyển, nhiều tàu chở đầy dầu rời khỏi eo biển Hormuz. Chúng đang đi dọc theo phía Nam, hoàn toàn an toàn, bảo mật và nguyên vẹn. Còn có những tuyến đường đi khác nữa”, ông Trump viết.
Mặc dù vậy, các hãng tàu và chuyên gia an ninh hàng hải cảnh báo rủi ro từ thủy lôi ở eo biển vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.
Giám đốc an toàn và an ninh của Hiệp hội Chủ tàu BIMCO Jakob Larsen cho rằng, việc phát hiện và vô hiệu hóa thủy lôi rất phức tạp, đòi hỏi các năng lực quân sự chuyên biệt như tàu rà phá thủy lôi, trực thăng và các phương tiện điều khiển từ xa.
Thậm chí, ngay khi tuyến đường thủy đã được dọn sạch, nó vẫn có thể bị rải thủy lôi trở lại trong thời gian ngắn.
BIMCO cho rằng, các tuyên bố hiện nay của cả Mỹ và Iran chưa làm rõ những vấn đề quan trọng như tuyến hàng hải an toàn, lịch trình di chuyển của tàu thuyền, cơ chế phối hợp với lực lượng hải quân cũng như các phương án ứng phó khẩn cấp.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, Nga đã phóng hơn 1.560 UAV kể từ sáng13/5. Trong đêm 13/5, rạng sáng 14/5, Moscow bắn hơn 670 UAV và 56 tên lửa vào Ukraine.
Đây là cuộc tập kích bằng UAV lớn nhất của Nga kể từ khi xung đột nổ ra cách đây hơn 4 năm.
Cuộc tập kích nhắm vào thủ đô Kiev và hàng loạt khu vực khắp Ukraine. Bộ Năng lượng Ukraine cho biết nguồn cung cấp điện tại 11 khu vực trên khắp đất nước đã bị gián đoạn do các cuộc tấn công của Nga. Cuộc tấn công cũng làm gián đoạn nguồn cung cấp nước ở Kiev.
Lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ 41 tên lửa và 652 máy bay không người lái trong đêm.
Ông Zelensky cũng nhấn mạnh: "Điều quan trọng là các đối tác không giữ im lặng trước cuộc tấn công này và việc tiếp tục hỗ trợ bảo vệ bầu trời của chúng ta cũng quan trọng không kém”.
Phía Moscow chưa có bình luận ngay lập tức về làn sóng tấn công mới nhất này.
Đợt tập kích diễn ra không lâu sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết ông nghĩ cuộc chiến Ukraine sắp kết thúc.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng tuyên bố: "Những nền tảng tích lũy được trong tiến trình hòa bình cho phép chúng tôi nói rằng hồi kết thực sự đang đến gần".
Ông cho biết một khối lượng nhất định công việc 3 bên với Ukraine và Mỹ đã được thực hiện nhằm tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình.
Ông Peskov nhấn mạnh, Nga sẽ hoan nghênh các nỗ lực hòa giải tiếp theo của Mỹ và Tổng thống Putin sẵn sàng gặp trực tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky một khi tiến trình hòa bình được hoàn tất.
Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu hôm nay nêu rõ, Moscow sẵn sàng giải quyết xung đột Ukraine thông qua đàm phán.
"Chúng tôi sẵn sàng cho một giải pháp trên lộ trình đàm phán, chính trị và ngoại giao, với sự tham gia và góp mặt của các quốc gia thứ ba, như từng thực hiện trước đây" ông nói với hãng tin TASS.
"Chúng tôi muốn Ukraine trở lại thành một quốc gia hoàn toàn không có hạt nhân và không liên minh quân sự", ông Shoigu cho biết.
Giám đốc Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) Sergey Naryshkin cho hay, Nga tiếp tục đưa ra các đề xuất về việc giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine một cách hòa bình.
Cụ thể, đề xuất mới nhất mà Moscow đã đưa ra cho Kiev là Ukraine rút hết quân và công nhận chủ quyền của Nga đối với vùng Donbass ở miền Đông.
"Nếu điều này không thể đạt được bằng các phương pháp ngoại giao, Nga có tất cả các cơ sở và tiềm lực để thực hiện điều này bằng các phương tiện kỹ thuật quân sự", ông nhấn mạnh.
Số máy bay A-10 của Mỹ đang được điều động thêm đã hạ cánh tại căn cứ Không quân Hoàng gia Lakenheath ở Anh trên đường đến Trung Đông, theo The New York Times dẫn dữ liệu theo dõi chuyến bay và các quan chức Lầu Năm Góc.
Trước đó, tạp chí Air & Space Forces đã đưa tin về việc triển khai thêm máy bay A-10 đến Trung Đông.
Các chỉ huy Mỹ đã sử dụng A-10 để tấn công các tàu của Iran và các lực lượng dân quân được Tehran Iran hậu thuẫn ở Iraq.
A-10 "Warthog" (Lợn lòi) di chuyển chậm là loại máy bay hỗ trợ không kích tầm gần với một khẩu pháo đáng sợ ở đầu mũi có thể bắn 70 quả đạn 30 mm/giây.
A-10 bay ở độ cao thấp và tốc độ chậm, cho phép nó lượn lờ trên các mục tiêu trên đất liền và trên biển. Máy bay này có thể được sử dụng để hỗ trợ lực lượng mặt đất của Mỹ kiểm soát lãnh thổ gần eo biển Hormuz.
Sự hiện diện của A-10 cho thấy hệ thống phòng không chiến lược của Iran đã bị phá hủy hoặc bị vô hiệu hóa đáng kể. A-10 dễ bị tổn thương trước hệ thống phòng không hơn so với máy bay chiến đấu, theo The New York Times.
Hôm 31.3, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Mỹ đã kiểm soát được bầu trời Iran đến mức máy bay ném bom B-52 bay thẳng qua lãnh thổ Iran lần đầu tiên kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28.2.
Hình ảnh máy bay A-10 thực hiện các cuộc tấn công ở Iraq đã lan truyền trên mạng xã hội, và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine đã xác nhận việc sử dụng máy bay này để tuần tra eo biển Hormuz.
"Máy bay A-10 Warthog đang tham gia chiến đấu dọc theo sườn phía nam, và đang săn lùng và tiêu diệt các tàu chiến tấn công nhanh ở eo biển Hormuz", tướng Caine nói với các phóng viên hôm 19.3.
Theo Đài NBC News, 2 phán quyết được đưa ra cùng lúc, cho thấy Tòa Tối cao Mỹ (với thẩm phán bảo thủ chiếm đa số) một mặt kiềm chế, mặt khác lại bật đèn xanh cho việc mở rộng quyền lực hành pháp của ông Trump.
Trong vụ việc đầu tiên, với tỷ lệ bỏ phiếu 5-4 của các thẩm phán, tòa đã bác bỏ nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm sa thải bà Lisa Cook - thành viên Hội đồng Thống đốc Fed - vì các cáo buộc gian lận thế chấp mà bà luôn phủ nhận.
Chánh án John Roberts lập luận rằng việc cho phép tổng thống tùy ý sa thải nhân sự Fed sẽ đi ngược lại quy định của quốc hội và truyền thống bảo vệ ngân hàng trung ương khỏi sự can thiệp chính trị.
Bà Cook hoan nghênh quyết định trên, cho rằng ông Trump đã “tạo cớ” để sa thải do bà từ chối nhượng bộ trong việc ấn định lãi suất. Trong khi đó, Tổng thống Trump viết lên mạng xã hội Truth Social rằng “sẽ tiếp tục có hành động phù hợp đối với bà Cook”.
Ở vụ việc thứ 2, với tỷ lệ bỏ phiếu 6-3, tòa lại cho phép ông Trump bãi nhiệm Ủy viên Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) Rebecca Slaughter. Đáng chú ý, phán quyết này lật lại một án lệ quan trọng từ năm 1935, vốn hạn chế quyền bãi nhiệm của tổng thống đối với các cơ quan liên bang độc lập.
Tòa kết luận rằng Fed là một ngoại lệ do có cấu trúc và lịch sử đặc thù, còn nhân sự tại các cơ quan khác vẫn phải chịu sự kiểm soát của tổng thống để đảm bảo trách nhiệm giải trình.
Ông Trump ca ngợi đây là một phán quyết "lịch sử và chưa từng có", trong khi bà Slaughter cảnh báo điều này sẽ khiến các cơ quan giám sát độc lập dễ bị chi phối bởi các yếu tố chính trị. Truyền thông Mỹ cho hay kể từ khi nhậm chức vào tháng 1.2025, ông Trump đã nhiều lần tìm cách loại bỏ nhân sự tại các cơ quan độc lập và phần lớn đều được Tòa án Tối cao chấp thuận.
