Ngày 15/5, tại Bệnh viện đa khoa Vinmec Đà Nẵng, Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 – 2030.
Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chia sẻ, cấp cứu ngoại viện không đơn thuần là đưa xe cứu thương đến hiện trường, mà là “cánh tay nối dài của bệnh viện”. Đây là nơi ngành y tế tiếp cận người bệnh trong những phút đầu tiên, có thể quyết định cơ hội sống còn khi xảy ra tai nạn, đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay ngừng tuần hoàn.
Tuy nhiên, hệ thống hiện còn nhiều bất cập: phân tán, thiếu liên thông; nhân lực chưa chuẩn hóa; trang thiết bị thiếu; cơ chế tài chính chưa bền vững. Sự phối hợp giữa y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, quân đội và chính quyền địa phương trong nhiều tình huống khẩn cấp chưa thực sự nhịp nhàng. Dữ liệu, tổng đài, phương tiện và bệnh viện tiếp nhận chưa nằm trên cùng một mặt phẳng vận hành.
Đề án giai đoạn 2026–2030 hướng tới xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện hiện đại, trong đó trung tâm điều phối đóng vai trò “bộ não”, tiếp nhận cuộc gọi, phân loại tình huống, xác định xe cứu thương hoặc cơ sở y tế gần nhất, đồng thời theo dõi toàn bộ quá trình di chuyển và tiếp nhận người bệnh.
Trong khi đó, Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho hay, mỗi địa phương sẽ có trung tâm tiếp nhận và điều phối, được trang bị điện thoại, máy tính, bản đồ số và phần mềm quản lý phương tiện.
Tổng đài viên không chỉ nghe điện thoại mà phải phân loại tình huống, điều phối xe, nắm vị trí phương tiện theo thời gian thực và theo dõi khả năng tiếp nhận của từng bệnh viện.
Mạng lưới cũng mở rộng ra ngoài hệ thống 115, các bệnh viện có xe cứu thương và đủ điều kiện chuyên môn sẽ tham gia. Khi có tình huống khẩn cấp, trung tâm điều phối chỉ định đơn vị gần nhất, tránh tình trạng “nơi có xe thì xa hiện trường, nơi gần lại chưa được huy động”.
Về nhân lực, lái xe, tổng đài viên, nhân viên y tế và lực lượng sơ cấp cứu sẽ được đào tạo theo chương trình riêng. Bộ Y tế dự kiến thành lập trung tâm đào tạo tổng đài viên tại Hà Nội và Tp.HCM, đồng thời tập huấn cho cảnh sát giao thông, lực lượng phòng cháy chữa cháy và tiếp viên hàng không.
Về công nghệ, hệ thống sẽ vận hành trên nền tảng thống nhất toàn quốc với GPS thời gian thực, hồ sơ bệnh nhân số hóa và kết nối bệnh án điện tử. Mục tiêu đặt ra là giảm thời gian điều phối xuống dưới 3 phút và số hóa toàn bộ hồ sơ cấp cứu.
Bộ Y tế đề nghị sẽ chọn Đà Nẵng làm thí điểm. Bác sĩ Trương Văn Trình, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, cho biết sau sáp nhập với Quảng Nam, thành phố đứng trước những thay đổi lớn về quy mô dân số, địa bàn và đặc điểm địa hình.
Hệ thống y tế hiện có 21 bệnh viện công, 4 bệnh viện thuộc bộ, ngành, 15 bệnh viện tư nhân, 25 trung tâm y tế khu vực và 93 trạm y tế phường, xã. Mạng lưới y tế tư nhân phát triển nhanh, nhưng việc tham gia cấp cứu ngoại viện còn hạn chế.
Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng hiện có 9 điểm trực cấp cứu, 108 nhân viên, trong đó số bác sĩ và y sĩ còn mỏng. Toàn thành phố có 33 xe cứu thương, gồm 13 xe tiêu chuẩn và 2 xe cấp cứu chuyên sâu.
Trong những tháng đầu năm 2026, hệ thống đã thực hiện hơn 10.000 lượt vận chuyển, phục vụ hơn 5.000 ca phục vụ sự kiện, với tỷ lệ đáp ứng yêu cầu cấp cứu hơn 98%.
Dù vậy, thách thức mới nằm ở địa bàn sau sáp nhập. Nếu Đà Nẵng cũ chủ yếu là đô thị ven biển, phạm vi tiếp cận thuận lợi hơn, thì địa bàn mới có đủ vùng núi, đồng bằng, sông, biển, sân bay, khu du lịch và những khu vực dễ bị chia cắt trong mùa mưa lũ. Với khoảng 3 triệu dân, số nhân lực và phương tiện cấp cứu hiện nay được đánh giá là chưa tương xứng.
Đà Nẵng đang ứng dụng công nghệ định vị để xác định vị trí người gọi, kể cả ở vùng biển, bãi tắm hoặc khu vực không có địa chỉ cụ thể. Xe cấp cứu được theo dõi theo thời gian thực, giúp trung tâm biết phương tiện nào gần nhất và thời gian dự kiến tiếp cận người bệnh. Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng cũng là một trong những đơn vị được ghi nhận về quản lý chất lượng chăm sóc bệnh nhân đột quỵ não.
Giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến nâng cấp Trung tâm cấp cứu 115 thành trung tâm điều hành hiện đại, duy trì và điều chỉnh lại 9 trạm hiện có, mở rộng thêm các trạm vệ tinh tại bệnh viện lớn, khu du lịch, vùng thường bị chia cắt và khu vực miền núi phía nam. Mục tiêu là thời gian tiếp cận dưới 10 phút ở khu vực trung tâm, 15 đến 20 phút ở vùng ven và có phương án phù hợp hơn cho vùng xa, vùng núi.
Từ thực tế Đà Nẵng, bài toán cấp cứu ngoại viện không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế. Một cuộc gọi khẩn cấp có thể cần y tế, công an, cứu hỏa, giao thông, chính quyền địa phương và bệnh viện cùng vào cuộc. Nếu thiếu hành lang pháp lý, cơ chế tài chính và quyền điều phối rõ ràng, trung tâm 115 khó huy động hiệu quả xe cứu thương của bệnh viện hoặc các lực lượng khác.
Vì vậy, đề án cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 được hy vọng tạo khung vận hành mới: một đầu mối tiếp nhận, một nền tảng dữ liệu, nhiều lực lượng cùng tham gia và trách nhiệm được phân định rõ hơn.
Bài viết Mua hàng cho shipper chờ dài cổ: Trễ vài phút thôi hay thiếu tôn trọng? nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.
Bạn đọc Tuấn Anh nói có mặt ngay hay sau từ 1-3 phút khi người giao hàng gọi điện thoại là trách nhiệm, chứ không phải tôn trọng. Chung quan điểm, bạn đọc Akaly cho rằng khách hàng được đánh giá người giao hàng, thì các ứng dụng cũng cần cho họ đánh giá khách hàng. Những khách hàng kỳ cục sẽ bị hạn chế phục vụ.
Còn bạn đọc Thảo Vy nói trả tiền là cho dịch vụ, không phải để mua quyền làm người khác chờ vô thời hạn.
“Bạn trễ 5 phút có thể kéo theo người khác cũng phải chờ. Không ai nói bạn phải đứng chờ từ sớm, nhưng ít nhất nên canh thời gian một chút”, bạn đọc này nói.
Còn bạn đọc Kim Thắm nói nếu đặt mình vào vị trí người giao hàng đứng dưới trời nắng, mưa, hoặc trong áp lực giao hàng khi cuốc nhảy liên tục thì khách hàng sẽ dễ hiểu hơn thời gian quan trọng ra sao.
“Đôi khi đồng cảm không cần những hành động lớn, mà cần ra nhận hàng đúng giờ hoặc báo trước nếu lỡ ra trễ cũng được”, bạn đọc này nói.
Bạn đọc Hoa nói đúng giờ là biểu hiện cao nhất của sự tôn trọng. Trong khi bạn đọc Sang chia sẻ thói quen để điện thoại gần mình khi biết có đơn hàng sắp đến là một cách tôn trọng công sức của shipper.
Bạn đọc Anh nói một vài phút với mình có thể là ít, nhưng với người giao hàng là cả một kế hoạch giao hàng phía sau bị ảnh hưởng.
Đồng tình, bạn đọc Giang bày tỏ nhiều khi shipper phải chạy đua với thời gian để kịp app, nếu ai cũng trễ vài phút thì cả ngày các anh chị mất rất nhiều đơn. Một chút chủ động của mình là sự hỗ trợ rất lớn cho họ rồi.
Bạn đọc Long Vũ Phan chia sẻ hiện nay ứng dụng giao hàng nào cũng có thông báo như sắp tới, còn 2 phút tài xế đã đến nơi.
“Nếu vẫn để người giao hàng đứng gọi mấy cuộc không bắt máy hay mấy chục phút mới ra thì nói là quên hay bận, nói thẳng là hơi thiếu tôn trọng. Quan trọng là cách xử lý cho nhẹ lòng đôi bên kiểu như nhắn tin trước, xin lỗi”, Vũ Phan nói.
Bạn đọc Hoa Hồng cho rằng với người giao hàng, 5 phút lặp lại 10-15 lần/ngày là thành cả tiếng đồng hồ. Họ chạy từng đơn, khách lại vô tình trở thành áp lực.
“Nhiều người vẫn có suy nghĩ kiểu: “Shipper mà, đợi tí có sao đâu", nhưng thật ra đó cũng là người đi làm, có KPI, có áp lực, có ngày mệt như bất kỳ ai. Không ai thích bị chờ lâu cả, đừng làm khó nhau”, bạn đọc này thẳng thắn.
Tương tự bạn đọc Bình bày tỏ nghề shipper dầm mưa dãi nắng, thu nhập tính trên từng đơn hàng nên thời gian với các anh là vàng bạc. Bạn đọc này cũng cố gắng chuẩn bị sẵn sàng để các anh không phải chờ đợi quá lâu.
Tương tự, bạn đọc Vy nói mỗi nghề nghiệp đều xứng đáng được trân trọng. “Nếu biết mình bận không xuống ngay được, mình thường nhắn tin nhờ shipper gửi bảo vệ hoặc để ở vị trí an toàn rồi chuyển khoản. Như vậy cả hai bên đều thoải mái và tiết kiệm thời gian”, Vy nói.
Bề mặt giấy dán tường thường có vân, dễ bám bụi bẩn, vây tay, thức ăn cho đến các vết bút bi. Bà Mary Marlowe Leverette, chuyên gia 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chăm sóc nhà cửa tại Mỹ, gợi ý nhiều phương pháp làm sạch bề mặt hiệu quả bằng những nguyên liệu sẵn có trong bếp.
Tuy nhiên mỗi loại giấy dán tường cần có phương pháp vệ sinh riêng biệt, tránh để nước thừa làm lỏng keo hoặc rách giấy.
Vệ sinh giấy dán tường chịu nước
Giấy dán tường chịu nước có màng vinyl chống thấm. Nhiều gia đình dán loại giấy này trong bếp, phòng tắm và phòng trẻ em. Gia chủ kiểm tra độ chống thấm bằng vài giọt nước. Nước đọng lại trên bề mặt chứng tỏ giấy chịu nước.
Để làm sạch loại này, chủ nhà pha một lít nước ấm và một thìa nước rửa bát không màu. Sau đó dùng khăn sợi nhỏ nhúng vào dung dịch, vắt khô trước khi chà bề mặt.
Trong quá trình vệ sinh nên lau dọc từ trên xuống dưới. Khăn sợi nhỏ khô thấm lại phần vừa lau. Người dùng thay nước giặt khăn liên tục tránh lây lan vết bẩn. Thao tác lau theo chiều dọc bảo vệ mí nối giấy.
Vệ sinh giấy dán tường kỵ nước
Giấy kỵ nước bao gồm giấy không phủ, lụa hoặc sợi tự nhiên. Chủ nhà nên dùng cách phủi bụi thường xuyên. Trường hợp vết chất lỏng vô tình văng lên tường nên dùng khăn trắng thấm ngay.
Riêng các vết bẩn đã khô, tùy từng đặc tính sẽ sử dụng một lát bánh mì trắng thấm hút tốt vết dầu mỡ. Bột ngô, phấn rôm, baking soda cũng hút ẩm hiệu quả hoặc sử dụng cục tẩy chuyên dụng xử lý vết xước và vết bẩn cứng đầu.
Tuy nhiên trước khi áp dụng, chủ nhà nên thử hóa chất trên góc khuất dán giấy như sau sofa, giường, tủ quần áo để thử phản ứng, trước khi áp dụng trên mảng tường lớn.
Cách tẩy từng vết bẩn khác nhau trên giấy dán tường kỵ nước
Vết xước: Sử dụng quả bóng tennis sạch hoặc cục tẩy chà nhẹ lên vết xước. Vết xước sẽ mờ dần sau nhiều lần thao tác.
Vết mực, sáp màu, bút dạ: Gia chủ có thể dùng bọt biển ẩm lau sạch khu vực dính bẩn. Dùng khăn ướt trẻ em tẩy sạch mực bút dạ do hợp chất này tan trong nước. Hoặc dùng hỗn hợp baking soda tẩy mực chống nước.
Đối với vết bẩn từ bút dạ quang, bạn thử dùng cồn, nước rửa tay, keo xịt tóc hoặc nước tẩy sơn móng tay. Hãy thử ở góc khuất trước và đeo găng tay cao su. Nếu không muốn dùng hóa chất, bạn hãy rắc bột baking soda lên khăn ẩm và chà sát thật nhẹ. Việc này có thể làm mờ họa tiết nhưng cần thao tác chậm rãi và cố gắng không làm lem mực.
Riêng sáp màu, bạn cạo bỏ bằng dao cùn, sau đó dùng bàn ủi và khăn giấy để hút các vết bẩn cứng đầu.
Vết dầu mỡ: Dùng bột ngô trộn nước tạo hỗn hợp sệt. Gia chủ thoa lên vết bẩn, chờ khô và chải sạch.
Ngoài ra, phấn rôm thấm hút vết mỡ trên giấy dán tường không phải vinyl. Bạn bôi phấn lên vết bẩn, để 5 phút rồi chải đi.
Tẩy nấm mốc: Bạn hãy bắt đầu với hỗn hợp nước xà phòng. Nếu chưa sạch, hãy pha thêm giấm trắng và thoa lên vết mốc. Thao tác xoay tròn hướng vào trong để nấm mốc không lây lan.
Dấu vân tay: Theo chuyên gia, cục tẩy giúp sạch xóa mờ vết vân tay bằng lực nhẹ. Tuy nhiên để đạt kết quả tốt nhất, bạn có thể dùng bọt biển tẩy rửa chuyên dụng và chà xát nhẹ lên bề mặt.
Vết thức ăn: Đầu tiên bạn hãy nhẹ nhàng cạo lớp thức ăn bám trên tường. Với vết bẩn bám chặt, chà nhẹ bằng bàn chải đánh răng nhúng nước xà phòng. Cuối cùng, bạn lấy khăn ướt lau sạch và thấm khô.
Vết rượu vang: Cách tốt nhất là thấm khô, cẩn thận không làm lan rộng vết bẩn. Sau đó dùng bọt biển tự nhiên thấm nhẹ dung dịch nước ấm và nước rửa bát để lau. Thấm khô và lặp lại.
Nếu cách này không hiệu quả, bạn thêm giấm vào hỗn hợp nước xà phòng để xử lý vết bẩn cứng đầu.
Lưu ý trong quá trình vệ sinh tường
Vệ sinh giấy dán tường thường xuyên kéo dài tuổi thọ bề mặt. Chủ nhà lau tường bằng chổi lông hoặc khăn sợi hai tháng một lần. Hoặc dùng máy hút bụi gắn đầu chổi mềm lấy đi các hạt bụi nhỏ. Có thể dùng cán dài nối bàn chải tiếp cận khu vực cao.
Quá trình hút bụi bắt đầu từ trên xuống dưới. Máy hút bụi làm sạch các mép giấy, góc và phào chỉ chân tường.
Chiều 1/5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa (tỉnh Quảng Trị) xác nhận, đến thời điểm 15h cùng ngày, có thêm 18 bệnh nhân nhập viện điều trị với triệu chứng bị ngộ độc thực phẩm nghi do ăn bánh mì, nâng số bệnh nhân bị ngộ độc thực phẩm lên 64 người.
Theo thông tin ban đầu, bệnh nhân nhỏ tuổi nhất 28 tháng, bệnh nhân lớn tuổi nhất 87 tuổi. Hiện tại, sức khỏe các bệnh nhân tạm ổn định, không có trường hợp nặng chuyển tuyến trên; đa số bệnh nhân còn sốt cao, đau bụng quặn từng cơn, đại tiện phân lỏng nhiều lần, mệt mỏi.
Theo UBND xã Tân Lập, qua khai thác thông tin từ người nhà các bệnh nhân, tất cả các ca bệnh đều ăn bánh mì của một cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh mì ở thôn Tân Sơn, xã Tân Lập trong khoảng thời gian từ ngày 28/4 - 29/4. Các lực lượng chức năng đã làm việc với cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh mì trên. Hiện, UBND xã Tân Lập và các lực lượng chức năng có liên quan đã thu thập các mẫu thực phẩm liên quan; đồng thời đề nghị chủ cơ sở bánh mì tạm ngừng hoạt động từ ngày 30/4 đến khi có thông báo mới.
Trước đó, như đã đưa tin, từ 6h30 ngày 29/4 đến 0h ngày 1/5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa đã tiếp nhận 46 bệnh nhân có các triệu chứng như sốt cao, đại tiện phân lỏng nhiều lần, nôn mửa, đau bụng quặn từng cơn, mệt mỏi, các dấu hiệu mất nước. Đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa đã triển khai công tác cấp cứu…
Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ thức ăn đường phố, đặc biệt là các món ăn phổ biến như bánh mì, đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan chức năng cũng như ý thức đảm bảo vệ sinh của các cơ sở kinh doanh.
