Nhiệt độ trên cả nước đang có xu hướng tăng mạnh khi mùa hè bước vào giai đoạn cao điểm. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ nay đến ngày 10/6, nền nhiệt trung bình tại nhiều khu vực sẽ cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C, thậm chí có nơi vượt ngưỡng cao hơn nữa.
Trong bối cảnh đó, nắng nóng được nhận định sẽ xuất hiện với tần suất dày hơn, gay gắt hơn, tập trung chủ yếu tại Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế. Duyên hải Nam Trung Bộ cũng được cảnh báo bước vào đợt nắng nóng kéo dài trong thời gian tới.
Theo ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Thời tiết, số ngày nắng nóng trong giai đoạn này có khả năng cao hơn mức trung bình nhiều năm. Đây được xem là tín hiệu cho thấy mùa hè 2026 có thể khắc nghiệt hơn so với năm trước.
Trong khi miền Bắc và miền Trung tiếp tục chịu tác động mạnh của nắng nóng, khu vực Nam Bộ được dự báo sẽ dịu dần từ cuối tháng 5 nhờ mưa xuất hiện nhiều hơn. Tuy nhiên, sự thay đổi này không đồng nghĩa nguy cơ thời tiết cực đoan giảm bớt.
Cơ quan khí tượng cho biết, từ giữa tháng 5 đến đầu tháng 6, cả nước có khả năng xuất hiện nhiều đợt mưa rào và dông diện rộng. Đáng chú ý, khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ có thể xảy ra mưa lớn từ cuối tháng 5, còn Bắc Bộ bước vào cao điểm mưa lớn từ khoảng tháng 6.
Đi kèm với mưa lớn là hàng loạt hiện tượng thời tiết nguy hiểm như lốc xoáy, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Những hình thái thời tiết cực đoan này được dự báo xuất hiện nhiều tại Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, tiềm ẩn nguy cơ cao gây thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh.
Không chỉ đối mặt nắng nóng gay gắt, nhiều khu vực còn đứng trước nguy cơ thiếu hụt lượng mưa. Theo dự báo, từ Hà Tĩnh đến Huế và khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, tổng lượng mưa trong thời gian tới có thể thấp hơn trung bình nhiều năm từ 15-30%.
Tình trạng ít mưa kéo dài làm gia tăng nguy cơ hạn hán cục bộ, đặc biệt tại những nơi có nhu cầu sử dụng nước lớn cho sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp. Đây cũng là một trong những dấu hiệu điển hình khi hiện tượng El Nino xuất hiện.
Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cho biết, ENSO hiện duy trì trạng thái trung tính nhưng nhiều khả năng sẽ chuyển sang El Nino từ khoảng tháng 6 đến tháng 8/2026 với xác suất lên tới 80-90%.
Đáng chú ý, khả năng xuất hiện "siêu El Nino" vào cuối năm 2026 được dự báo ở mức 20-25% và hiện tượng này có thể kéo dài sang năm 2027. Nếu kịch bản này xảy ra, Việt Nam có thể phải đối mặt với nhiều đợt nắng nóng kỷ lục, khô hạn nghiêm trọng và thiếu nước diện rộng.
Theo giới chuyên gia, dưới tác động của El Nino, nhiệt độ tại hầu hết các khu vực trên cả nước đều có xu hướng tăng cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C. Nắng nóng không chỉ xuất hiện sớm mà còn kéo dài hơn, gay gắt hơn, đặc biệt ở Bắc Bộ và Trung Bộ trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8.
Cơ quan khí tượng nhận định năm 2026 có thể ghi nhận nhiều mức nhiệt cao kỷ lục mới. Trong khi đó, lượng mưa tại nhiều nơi có khả năng thiếu hụt từ 25-50%, làm gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn và thiếu nước sinh hoạt trong mùa khô.
Bài học từ các đợt El Nino trước đây vẫn còn nguyên tính cảnh báo. Giai đoạn 2015-2016 và 2019-2020, khu vực Nam Bộ từng trải qua những đợt hạn mặn lịch sử khiến hàng trăm nghìn hộ dân thiếu nước ngọt, sản xuất nông nghiệp thiệt hại nặng nề.
Ngoài đất liền, trên Biển Đông cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố thời tiết bất thường. Dự báo từ nay đến giữa năm, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo các cơn bão có thể mang tính dị thường hơn cả về cường độ lẫn quỹ đạo.
Gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh cũng có thể gây ra gió lớn và biển động tại nhiều khu vực trên Biển Đông, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đánh bắt và di chuyển của tàu thuyền.
Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan do biến đổi khí hậu, cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân và chính quyền địa phương cần thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo ngắn hạn để chủ động phương án ứng phó. Các địa phương cũng cần sớm xây dựng kế hoạch tiết kiệm nguồn nước, phòng chống hạn hán và chuẩn bị các kịch bản ứng phó với nắng nóng kéo dài trong thời gian tới.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
