Tổng thống Donald Trump và các quan chức ở Iran đã hoan nghênh việc lập tức chấm dứt cuộc chiến ở Iran. Tuy nhiên, sau những thông báo chớp nhoáng, công chúng vẫn chưa rõ chính xác những gì sẽ được ký kết do văn bản cuối cùng của bản ghi nhớ (MOU) chưa được công bố. Các chi tiết xung quanh những vấn đề cốt lõi như quyền tiếp cận eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân của Iran và điểm nóng Lebanon, vẫn còn rất mơ hồ.
Một trong những vấn đề quan trọng nhất của đàm phán Mỹ – Iran là việc khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Trong vấn đề này, mỗi bên lại đưa ra các thông điệp không đồng nhất, theo The Guardian.
Sáng sớm nay, Tổng thống Trump tuyên bố về việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ với Iran và cho phép mở cửa eo biển Hormuz “không thu phí”. Tuy nhiên, chỉ một giờ sau, ông lại nói việc mở cửa tuyến đường thủy này phải phụ thuộc vào việc ký kết thỏa thuận ngày 19.6.
“Với việc eo biển được mở cửa sau khi thỏa thuận được ký kết vào ngày 19.6, nhằm mục đích rà phá thủy lôi, dầu sẽ lại được vận chuyển qua cả hai phía cho khu vực Trung Đông và toàn thế giới”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif (bên trung gian hòa giải) hoàn toàn không nhắc đến eo biển này trong tuyên bố về việc Mỹ – Iran đạt thỏa thuận. Trong khi đó, Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin bản ghi nhớ yêu cầu mở cửa lại eo biển trong vòng 30 ngày theo “sự sắp xếp của Iran”.
Mỹ và nhóm E4 (Anh, Pháp, Đức, Ý) kiên quyết phản đối việc thu phí thông hành và yêu cầu eo biển phải được mở cửa vô điều kiện, đảm bảo tự do hàng hải tuyệt đối.
Việc Lebanon có được gộp chung vào thỏa thuận ngừng bắn này hay không từng là rào cản lớn nhất trong các cuộc đàm phán trước giữa Washington và Tehran. Thủ tướng Pakistan khẳng định chiến sự đã chấm dứt vĩnh viễn và ngay lập tức “trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon”.
Ông Trump hoàn toàn không nhắc đến Lebanon trong các bài đăng trên mạng xã hội. Còn với Israel, nước không tham gia đàm phán, Lebanon là vấn đề nhạy cảm khi quân đội Israel đang giao tranh trực tiếp với lực lượng Hezbollah ở Lebanon.
Đài Al Jazeera ngày 15.6 dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, khẳng định lực lượng Israel sẽ không rút khỏi vùng lãnh thổ đã kiểm soát ở miền nam Lebanon. Lãnh đạo quân đội Israel cảnh báo sẽ đáp trả nếu Iran lấy lý do tình hình ở Lebanon để tấn công Israel.
Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir nhấn mạnh: “Chúng tôi là quốc gia độc lập và có chủ quyền. Chúng tôi không phải thành phần tham gia thỏa thuận này, một thỏa thuận không đảm bảo an ninh cho chúng tôi và không ràng buộc chúng tôi theo bất kỳ cách nào. Chúng tôi không thỏa hiệp bất kỳ điều gì ngoài việc tiêu diệt Hezbollah”.
Kế hoạch công bố thỏa thuận Mỹ – Iran vào ngày 14.6 đã bị trì hoãn ít giờ sau khi Israel bất ngờ tấn công ngoại ô Beirut (Lebanon) làm 3 người chết và 6 người bị thương. Vụ việc này khoét sâu thêm mâu thuẫn giữa ông Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Theo Axios, ông Trump đã dùng những từ ngữ gay gắt để chỉ trích lãnh đạo Israel khi Israel liên tục tiến hành các cuộc không kích bất chấp nỗ lực hòa bình.
Chương trình hạt nhân Iran được xem là vấn đề phức tạp và nhiều khả năng chưa thể giải quyết dứt điểm khi bắt đầu đàm phán, dù đây là nguyên nhân cốt lõi mà ông Trump đưa ra khi phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Ông Trump đã tái khẳng định “Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”. Ông còn trả lời tờ The New York Times rằng Mỹ sẽ nối lại các cuộc tấn công quân sự nếu Tehran không đạt được thỏa thuận hạt nhân trong các vòng đàm phán mở rộng từ ngày 19.6.
Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình vì mục đích hòa bình nhưng chưa từng công khai cam kết từ bỏ lượng uranium làm giàu. Theo The Guardian, Tehran đang sở hữu hơn 400 kg uranium được làm giàu ở cấp độ gần mức chế tạo vũ khí. Số vật liệu này được cho là đang chôn vùi dưới 3 cơ sở hạt nhân từng bị Mỹ không kích nghiêm trọng vào năm ngoái.
Giới quan sát nhận định sức ép chính trị dành cho ông Trump trong vấn đề hạt nhân Iran là rất lớn, khi chủ nhân Nhà Trắng buộc phải mang về thỏa thuận tốt hơn thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 (JCPOA) được Tehran ký với nhóm P5+1 (Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức). Đó cũng là thỏa thuận mà ông Trump đơn phương rút Mỹ ra khỏi trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình (2017-2021).
Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) hôm nay đưa tin ít nhất 6 người đã thiệt mạng sau khi một chiếc xe bán tải chở 15 người rơi xuống sông ở tỉnh Quảng Tây của Trung Quốc trong trận mưa lớn, theo Reuters.
Cũng theo CCTV, 3 người đã thiệt mạng do lũ quét ở một ngôi làng vùng trũng thuộc tỉnh Hồ Bắc, và một người tử vong ở tỉnh Hồ Nam.
Nhiều cư dân ở thành phố Kinh Châu thuộc tỉnh Hồ Bắc bị ngập nước đến đầu gối và có thể bắt cá bơi trên đường phố, theo những hình ảnh được đăng tải trên nền tảng video Douyin. Một số ô tô gần như bị ngập hoàn toàn trên những con đường giữa các tòa nhà dân cư và thương mại.
Các trường học, doanh nghiệp và dịch vụ giao thông đã tạm ngừng hoạt động, và giới chức đang di dời người dân ở một số khu vực của Hồ Bắc và Hồ Nam, đồng thời triển khai các biện pháp ứng phó khẩn cấp tại những địa phương bị ảnh hưởng.
Trung tâm Khí tượng quốc gia Trung Quốc (NMC) thông báo các khu vực thuộc Giang Tây, An Huy, Hồ Nam, Hồ Bắc, Quý Châu, Quảng Tây, Quảng Đông và Hải Nam đang đối mặt với nguy cơ cao về những thảm họa liên quan đến mưa, trong đó có sạt lở đất, lũ quét và ngập lụt đô thị nghiêm trọng.
Cũng theo NMC, thời tiết khắc nghiệt sẽ dần di chuyển về phía đông và nam của Trung Quốc trong hai ngày tới. Từ ngày mai 20.5, lượng mưa lớn nhất dự kiến sẽ xảy ra dọc theo vùng trung và hạ lưu sông Dương Tử.
Theo Hãng tin Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19-5 tuyên bố Mỹ có thể sẽ tiếp tục đánh Iran và ông từng đến rất gần quyết định phát động tấn công.
"Tôi chỉ còn cách quyết định tấn công hôm nay đúng một giờ đồng hồ", ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Ông cho rằng giới lãnh đạo Iran đang mong muốn đạt được thỏa thuận, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ tiến hành một cuộc tấn công mới trong vài ngày tới nếu hai bên không đạt đồng thuận.
Một ngày trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố đã tạm dừng kế hoạch nối lại chiến sự với Iran sau khi Tehran đưa ra đề xuất nhằm chấm dứt xung đột.
Ông Trump đã nhiều lần tuyên bố thỏa thuận với Tehran đã ở rất gần, đồng thời đe dọa sẽ tung các đòn tấn công mạnh nếu Iran không đạt thỏa thuận.
Cũng trong ngày 19-5, Phó tổng thống Mỹ JD Vance khẳng định Washington và Tehran đã đạt được nhiều tiến triển trong đàm phán và cả hai bên đều không muốn xung đột tái diễn.
"Chúng tôi cho rằng đã đạt được nhiều tiến triển. Chúng tôi tin phía Iran muốn đạt được thỏa thuận", ông Vance nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Ông cho biết vừa trao đổi với Tổng thống Trump - người nhấn mạnh vấn đề cốt lõi đối với Mỹ là Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân.
Theo ông Vance, nếu Iran có vũ khí hạt nhân, các quốc gia vùng Vịnh và nhiều nước khác trên thế giới cũng sẽ muốn sở hữu loại vũ khí này.
Khi được hỏi liệu Nga có thể tiếp nhận uranium làm giàu của Iran hay không, ông Vance cho biết việc này hiện không phải kế hoạch của Chính phủ Mỹ, phía Iran cũng chưa nêu vấn đề này.
Ông Ebrahim Azizi - Chủ tịch Ủy ban an ninh quốc gia của Quốc hội Iran - viết trên mạng xã hội X rằng việc Mỹ hoãn tấn công là do ông Trump nhận ra bất kỳ hành động nào nhằm vào Iran cũng sẽ phải "đối mặt phản ứng quân sự quyết liệt".
Truyền thông nhà nước Iran cho biết đề xuất hòa bình mới nhất của Tehran bao gồm chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, kể cả tại Lebanon, Mỹ rút lực lượng khỏi các khu vực gần Iran, bồi thường thiệt hại do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel gây ra.
Theo Hãng thông tấn IRNA dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi, Tehran cũng yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng các khoản tiền bị đóng băng và chấm dứt phong tỏa hàng hải của Mỹ.
Các điều khoản trong đề xuất mới dường như không khác nhiều so với đề xuất trước đó mà ông Trump từng bác bỏ.
Một nguồn tin từ Pakistan - quốc gia trung gian cho Mỹ và Iran - cho biết đề xuất đã được gửi tới Washington và nói rằng hai bên "liên tục thay đổi mục tiêu", "chúng ta không còn nhiều thời gian".
Tính đến nay, thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran về cơ bản được duy trì. Tuy nhiên thời gian qua đã xuất hiện một số thông tin cho biết có máy bay không người lái được phóng từ Iraq về phía một số nước vùng Vịnh, nghi do Iran và các đồng minh thực hiện.
Tướng Alexus Grynkewich, Tư lệnh tối cao của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại châu Âu, cho biết liên minh quân sự này không lập kế hoạch triển khai sứ mệnh ở eo biển Hormuz. Chưa có đề xuất về vấn đề này và một quyết định như vậy cần được cả 32 thành viên NATO đồng ý.
Eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chuyến lược - gần như bị tê liệt trong nhiều tháng qua sau khi Mỹ - Israel phát động tấn công vào Iran hôm 28-2.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích NATO vì không có động thái hỗ trợ mở cửa Hormuz.
Các nước châu Âu không muốn bị lôi kéo vào cuộc chiến nhưng bày tỏ sẵn sàng đảm bảo an ninh ở Hormuz hậu chiến. Cho đến nay, Pháp và Anh đang dẫn đầu việc thành lập liên minh giúp đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz khi tình hình dần ổn định.
Theo các nhà ngoại giao, vai trò của NATO ở eo biển Hormuz đã trở thành chủ đề tranh cãi trong nội bộ liên minh, do việc can thiệp vào khu vực này có thể dẫn đến việc bị coi là một bên tham gia xung đột.
Dự luật The 21st Century Road to Housing (Con đường sở hữu nhà ở thế kỷ 21) được Thượng viện thông qua ngày 22/6 với tỷ lệ áp đảo là 85 phiếu thuận và 5 phiếu chống. Nó sẽ được chuyển sang Hạ viện để xem xét.
Dự luật hạn chế khả năng các nhà đầu tư mua gom nhà, giảm bớt một số quy định cấp phép liên bang để thúc đẩy xây dựng mới, đồng thời cho phép triển khai các chương trình thí điểm nhằm hỗ trợ tài trợ cải tạo nhà và quy hoạch nhà ở giá rẻ.
Trong dự luật có điều khoản cấm các nhà đầu tư mua thêm nhà đơn lẻ nếu họ đã sở hữu từ 350 căn trở lên. Dự luật cũng tạo điều kiện cho người dân dễ dàng mua nhà lắp ghép hơn và tăng khả năng vay thế chấp.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử giữa kỳ giữa tháng 11 và vấn đề khả năng chi trả nhà ở được dự đoán là mối quan tâm lớn của cử tri.
Việc thiếu hụt nguồn cung nhà mới được coi là nguyên nhân chính khiến chi phí nhà ở tăng cao trong những năm gần đây.
Năm ngoái, các nghị sĩ ở cả Hạ viện và Thượng viện đã bắt tay xây dựng dự luật này, được đánh giá là sẽ nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng. Tuy nhiên, dự luật bị đình trệ nhiều tháng tại quốc hội sau khi Thượng viện và Hạ viện có một số bất đồng về nội dung.
Phiên bản cuối cùng của dự luật được hình thành sau khi Thượng viện đồng ý bổ sung một loạt điều khoản do Hạ viện yêu cầu, đồng thời loại bỏ một điều khoản mà Hạ viện phản đối. Đó là yêu cầu các nhà đầu tư lớn xây dựng hoặc sở hữu ít nhất 350 ngôi nhà đơn lẻ phải bán nhà sau 7 năm.
Dự luật The 21st Century Road to Housing sẽ là một chiến thắng cần thiết đối với đảng Cộng hòa trong bối cảnh cử tri cho rằng chính quyền Tổng thống Trump và lưỡng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát đã không làm đủ để giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt.
Một cuộc thăm dò giữa tháng 6 của hãng tin AP cho thấy tỷ lệ ủng hộ tổng thể của ông Trump là 37% và chỉ có 33% cho biết họ tán thành cách ông điều hành nền kinh tế. Các cuộc khảo sát khác cho thấy ông nhận được điểm thấp về việc xử lý chi phí sinh hoạt, vấn đề chính giúp ông giành chiến thắng năm 2024. Một cuộc thăm dò của NBC News hồi tháng 6 cho thấy gần 80% cử tri Mỹ tin rằng "Giấc mơ Mỹ" khó đạt được hơn so với một thế hệ trước.
