Trưa đầu tháng 4, hành lang khu tập thể A9 Thái Phiên gần như không có gió, ánh nắng không lọt vào. Những mảng tường loang lổ, bốc lên mùi ẩm mốc. Bà Đặng Thị Hoài, 51 tuổi, bước chậm qua từng bậc cầu thang, tay vịn vào lan can đã mục nát, áo dính mồ hôi. Những bước chân nặng nề như kéo theo cả nỗi mệt mỏi của nhiều năm sống trong căn hộ xuống cấp.
Lên đến tầng 4, bà dừng lại vài giây lấy hơi rồi mở cánh cửa gỗ cũ kỹ. Bên trong chừng 5 m2 là bếp và chỗ tắm gội. Nhà vệ sinh nằm phía sau phải dùng chung với một hộ khác, lối vào chỉ hơn một mét. Tận dụng khoảng không gian nhỏ hẹp ấy, bà đóng thêm cái chuồng nhỏ nhô ra ngoài để nuôi vài con gà đẻ trứng.
Đối diện bếp là căn hộ chỉ hơn 15 m2 được vợ chồng bà mua của một công nhân tàu biển từ năm 1986. Giống như hầu hết gia đình ở chung cư cũ, vợ chồng bà phải đóng thêm “chồng cọp” ngoài ban công để có thêm chỗ cho hai con ngủ.
“Ngày trước mua được căn này là mừng lắm. Bây giờ nhà cửa thế này, chẳng dám mời ai đến chơi”, bà Hoài nói.
Những khu tập thể như ở A9 từng là niềm tự hào của nhiều gia đình cán bộ, công nhân đất cảng Hải Phòng. Nhưng sau gần nửa thế kỷ, những biểu tượng an cư ấy giờ chỉ còn lại sự xuống cấp, mục ruỗng.
Hải Phòng hiện có 66 chung cư với khoảng 2.200 căn hộ được xếp hạng cấp độ D, mức độ nguy hiểm cao nhất, được chính quyền đẩy nhanh kế hoạch di dân, phá bỏ. Biết tin ấy, nhiều cư dân như bà Hoài không giấu được niềm vui. Họ sẽ thoát khỏi cảnh nhà dột, tường nứt, điện nước chắp vá, có nhà vệ sinh riêng, không còn nơm nớp lo sập trần mỗi mùa mưa bão.
“Đó không chỉ là sự thay đổi về chỗ ở mà còn là cơ hội cải thiện chất lượng cuộc sống, là sự an tâm cho tuổi già, là tương lai tốt hơn cho con cái”, bà Hoài nói.
Những cuộc trò chuyện ở hành lang, cầu thang tập thể gần đây xoay quanh chuyện đăng ký nguyện vọng mua nhà ở xã hội, hỏi thăm thông tin dự án mới, hoặc bàn bạc xem nên vay bao nhiêu tiền mua nhà mới. “Tổ trưởng dân phố đã gọi lên phổ biến, cho đăng ký nguyện vọng rồi. Cả nhà cùng cố gắng”, bà Hoài phấn khởi nói.
Dẫu vậy đi cùng niềm vui là nỗi lo tiền mua nhà. Gia đình bà Hoài sống dựa vào mức lương 8 triệu đồng/tháng từ công việc vệ sinh môi trường. Chồng bà làm lao động tự do, thu nhập bấp bênh, nhiều tháng chỉ được 2-3 triệu đồng. Tổng thu nhập chỉ đủ trang trải cuộc sống cơ bản. Tiền tiết kiệm gần như không có.
Theo tính toán của cơ quan chức năng, với một căn hộ diện nhà ở xã hội khoảng 50 m2, giá có thể lên tới 861 triệu đồng, thậm chí gần một tỷ đồng. Trong khi đó, mức bồi thường cho các hộ dân dao động 259 đến hơn 542 triệu đồng, tùy loại giấy tờ pháp lý. Phần chênh lệch người dân phải bù thêm có thể từ hơn 300 đến trên 700 triệu đồng.
Bảng so sánh tài chính dự kiến khi người dân mua nhà ở xã hội (căn hộ 50 m2):
“Với số tiền bù thêm lớn như thế thì lấy đâu ra. Phần lớn cư dân sống trong các khu tập thể cũ là người có thu nhập thấp hoặc cán bộ về hưu với đồng lương hưu ít ỏi”, ông Nguyễn Khắc Thắng, 74 tuổi, sống tại tầng 2, lô 1 Thái Phiên nói.
Lấy ví dụ từ những hộ dân khu A7, A8 Vạn Mỹ đã được chuyển đến chung cư Hoàng Huy Lạch Tray, ông cho biết trước năm 2022, giá thuê nhà chỉ khoảng 350.000 đến 400.000 đồng một tháng. Nhưng khi sang nơi ở mới, giá thuê tăng vọt lên 3 đến 4,5 triệu đồng cho một căn hộ 50 m2.
Dù thành phố đã có những điều chỉnh, đưa ra mức giá thuê mới cho năm 2025 dao động từ 16.204 đồng đến 31.635 đồng mỗi m2, đồng thời hỗ trợ từ 65 đến 100% cho hộ nghèo, cận nghèo, nhưng với những người chỉ kiếm được vài chục nghìn mỗi ngày từ nghề xe ôm như ông Thắng, số tiền đó vượt quá khả năng.
Không chỉ đau đáu gánh nặng tiền bạc, việc di dời còn kéo theo hàng loạt nỗi lo về tính pháp lý. Qua hàng chục năm, nhiều căn hộ đã được mua bán bằng giấy viết tay, chia tách cho con cái, hoặc chuyển nhượng không chính thức. Khi áp dụng chính sách bồi thường, tái định cư, những người này lo không được công nhận đầy đủ quyền lợi, mất đi tài sản tích lũy cả đời.
Bà Trần Thị Lành, 60 tuổi, sống ở khu Lam Sơn, băn khoăn căn hộ bà cùng các con đang ở được chia đôi từ căn hộ cũ của bố, đã ở mấy chục năm, không tranh chấp gì. Khi xét tái định cư, liệu có được tính là hộ riêng không?
Nhiều người dân đề nghị với những trường hợp sử dụng ổn định, lâu dài, không tranh chấp, cần có cơ chế xem xét hợp lý để đảm bảo quyền lợi, tránh gây thiệt thòi.
Theo thống kê, hiện có khoảng 7.000 hộ dân sinh sống trong các chung cư cấp độ D ở Hải Phòng. Những người được hỏi đều khẳng định kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ là cần thiết và cấp bách. Không chỉ để chỉnh trang đô thị mà quan trọng hơn là đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân. Tuy nhiên, nếu không có cơ chế hỗ trợ phù hợp, nhiều hộ dân sẽ rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan ở lại thì không được, mà đi thì không đủ khả năng.
Tựa lưng vào cánh cửa bếp ọp ép, bà Hoài hướng mắt về đại công trường dự án nhà ở xã hội Kho 3 Lạc Viên với hy vọng cơ quan chức năng sẽ xem xét kỹ, ban hành chính sách sát với thực tế thu nhập, hoàn cảnh yếu thế của người dân sống trong những chung cư cũ. Có như vậy, trong một tương lai không xa, gia đình bà và những người cùng cảnh ngộ mới an yên trong ngôi nhà đúng nghĩa.
Ngày 13-5, ông Nguyễn Công Hoàng - Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi - ký văn bản phê bình Chủ tịch, Phó chủ tịch UBND của 16 xã, phường có tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 0% và yêu cầu kiểm điểm rút kinh nghiệm.
Theo thống kê đến ngày 8-5, có 3 phường gồm: Cẩm Thành, Trương Quang Trọng, Sa Huỳnh và 13 xã: Vệ Giang, Trà Giang, Đình Cương, Sơn Mai, Mỏ Cày, Ba Vì, Ba Tô, Ba Động, Đặng Thùy Trâm, Sơn Hạ, Sơn Thủy, Sơn Tây Thượng, Sơn Tây Hạ vẫn chưa giải ngân đồng nào, đạt tỉ lệ 0%.
Tổng số vốn "nằm im" tại các địa phương này lên đến hơn 184 tỉ đồng.
Dù đã đi qua gần nửa năm, nhiều địa phương vẫn chưa rời khỏi "vạch xuất phát" giải ngân vốn đầu tư công, một trong những nhiệm vụ trọng tâm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
UBND tỉnh yêu cầu lãnh đạo các địa phương liên quan nghiêm túc kiểm điểm, rút kinh nghiệm, đồng thời khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, tăng tốc giải ngân. Mốc thời gian được đặt ra khá gấp: đến ngày 30-5 phải đạt kế hoạch bình quân chung cả nước.
Không chỉ có nhóm "0%", cùng thời gian trên, một số địa phương khác cũng giải ngân ở mức rất thấp như: Sơn Linh, Sơn Hà, Tư Nghĩa, Nghĩa Lộ… Số vốn đã giải ngân chỉ từ 0,2% - 1,9%, cho thấy mức ì ạch còn tồn tại nhiều.
Trước tình hình này, UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu tất cả các chủ đầu tư phải tăng tốc giải ngân. Trường hợp không hoàn thành kế hoạch trong tháng 5 và cả năm 2026, người đứng đầu địa phương, đơn vị sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh.
Sở Nội vụ được giao kiểm tra công vụ đối với các đơn vị có tỉ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung cả nước sau ngày 30-5. Trên cơ sở đó, phối hợp Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh xử lý trách nhiệm các tập thể, cá nhân liên quan.
Năm 2026, Quảng Ngãi được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn đầu tư công hơn 7.316 tỉ đồng. Tuy nhiên, đến ngày 8-5, toàn tỉnh mới giải ngân khoảng 851 tỉ đồng, đạt 11,6% kế hoạch, một con số cho thấy áp lực giải ngân rất lớn trong những tháng còn lại của năm.
Ngày 21.4, tin từ Công an thành phố Cần Thơ cho biết, Công an xã Nhu Gia đang củng cố hồ sơ để xử lý ông B.U.E (46 tuổi, ở ấp Phú Hòa, xã Nhu Gia) về hành vi vứt mảnh chai thủy tinh, kính vỡ xuống sông.
Thông tin ban đầu, ngày 20.4, từ tin báo của người dân, Công an xã Nhu Gia triển khai lực lượng kiểm tra thì bắt quả tang ông E. chuẩn bị vứt rác thải xuống sông Chàng Ré.
Tại hiện trường, lực lượng công an phát hiện có 4 bao chứa chất thải là những mảnh vỡ chai thủy tinh các loại, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với những hộ dân sinh sống xung quanh và có thể cản trở tàu, thuyền hoặc phương tiện giao thông đường bộ qua lại. Công an đã lập biên bản đối với ông E. và thu giữ số tang vật này.
Bước đầu làm việc, ông E. thừa nhận trước đó đã vứt 11 tấm kính lớn và 1 bao mảnh vỡ chai thủy tinh các loại xuống sông Chàng Ré. Thời điểm tính vứt 4 bao có chứa mảnh vỡ thủy tinh nói trên thì bị lực lượng công an phát hiện.
Theo ông E., số lượng rác thải trên là từ sinh hoạt hằng ngày làm vỡ. Do không thực hiện việc phân loại nên ông đã lấy xe máy chở từ nhà đến cầu Chàng Ré để vứt bỏ xuống sông.
Công an xã Nhu Gia cho biết, thời gian qua, UBND xã cùng lực lượng công an đã nhiều lần tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng đã lắp đặt camera giám sát và đặt biển cảnh báo "cấm đổ rác" xuống sông Chàng Ré. Tuy nhiên, tình trạng xả rác xuống sông vẫn còn xảy ra, gây bức xúc trong dư luận.
Ngày 12.7, ông Hồ Văn Mừng, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, chủ trì tổ chức cuộc họp về công tác khắc phục hậu quả vụ lật ca nô xảy ra tại đặc khu Phú Quốc.
Dự họp trực tuyến tại điểm cầu đặc khu Phú Quốc có Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Xuân Sang cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan, ban ngành đặc khu Phú Quốc.
Tại buổi làm việc, ông Hồ Văn Mừng, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình các nạn dân, đồng thời cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo kịp thời của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ ngành Trung ương và sự nỗ lực của các lực lượng tham gia tìm kiếm cứu nạn.
Chủ tịch UBND tỉnh An Giang yêu cầu các đơn vị tập trung thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm sau vụ việc. Song song với khắc phục hậu quả, Công an tỉnh phối hợp chặt chẽ để triển khai ngay công tác điều tra, xác minh nguyên nhân vụ việc một cách chuẩn xác, dứt khoát và có kết luận rõ ràng.
Do vụ việc có liên quan đến yếu tố nước ngoài, các đơn vị chủ trì phối hợp với Bộ Ngoại giao để thực hiện tốt công tác đối ngoại, đón tiếp thân nhân, hỗ trợ phiên dịch và bố trí nơi ăn ở, đi lại chu đáo. Đối với các nạn nhân qua đời, thi thể đã được di chuyển và tổ chức tiếp đón thân nhân ngay tại TP.HCM với sự tham mưu của Sở Du lịch.
Về mặt kinh phí, UBND tỉnh cùng Sở Tài chính và Sở Du lịch phối hợp đề xuất các nguồn chi ngân sách linh hoạt, hướng tới mục tiêu cao nhất là hỗ trợ tốt nhất về cả vật chất lẫn tinh thần cho các nạn nhân, bảo vệ uy tín hình ảnh du lịch và ngoại giao của địa phương.
Theo thông tin từ địa phương, đến thời điểm này, sức khỏe của các hành khách bị thương đang điều trị tại Phú Quốc cơ bản ổn định. Sáng nay, chính quyền đặc khu Phú Quốc đã hỗ trợ đưa 15 thi thể nạn nhân về đất liền, làm các thủ tục bàn giao theo quy định.
Ngay sau vụ lật ca nô nghiêm trọng tại vùng biển An Thới (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) vào trưa 11.7, công tác huy động lực lượng, chạy đua với thời gian để cấp cứu và chăm sóc sức khỏe cho các nạn nhân là du khách quốc tịch Ấn Độ đã được triển khai ở mức cao nhất.
Bên cạnh công tác điều trị, việc hỗ trợ tài chính và phối hợp ngoại giao quốc tế cũng đang được chính quyền địa phương triển khai quyết liệt, khẩn trương dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch UBND tỉnh An Giang và lãnh đạo đặc khu Phú Quốc.
Ngoài việc khắc phục hậu quả vụ lật ca nô, chính quyền tỉnh An Giang và đặc khu Phú Quốc đang phối hợp Bộ Ngoại giao hỗ trợ cơ quan đại diện ngoại giao thực hiện công tác bảo hộ công dân. Các cơ quan chức năng của Việt Nam sẽ khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc và xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
