Khoảng 8h ngày 17/7, khu dân cư sầm uất với hơn 20 hộ dân sống bám theo 800 m quốc lộ 32 ở Đội 11, xã Mường Than, bất ngờ bị đánh động bởi tiếng động lớn. Từ những khe núi trên dãy Hoàng Liên Sơn, cách khu dân cư gần 3 km, khối đất đá khổng lồ cùng nước và cây rừng đổ xuống cánh đồng Mường Than. Dòng lũ không đi theo lòng suối mà lao qua ruộng lúa rồi ập thẳng vào nhà dân.
Lò Thị Hiểu Kỳ, 16 tuổi, đang ngủ cùng em trai trên tầng hai thì được mẹ gọi điện nhờ tìm giấy tờ. Vừa bước xuống cầu thang, cô gái thấy dòng nước đỏ quạch đã chạm bậc thềm đầu tiên ngoài sân. Vài phút sau, nước tràn kín tầng một. Ban đầu, dòng lũ chỉ mang theo bùn đất và đá. Nhưng rất nhanh sau đó, những thân cây lớn từ thượng nguồn xuất hiện, xô mạnh vào tường nhà.
Gia đình Kỳ chỉ kịp mặc áo phao, đưa em trai lên tầng 2 rồi đứng nhìn dòng nước tiếp tục dâng. Khi thấy những ngôi nhà bên cạnh bắt đầu bị vỡ toác, ba mẹ con hiểu rằng không thể tiếp tục ở lại. Từ ban công tầng 2, họ trèo xuống mái chuồng gà phía sau. Những thân gỗ bị nước cuốn đến vô tình mắc lại thành lối đi tạm để cả ba men theo, chạy lên trường mầm non trên đồi.
Khi nước rút bớt, ba mẹ con mới tiếp tục tìm đường ra nơi an toàn. “Lúc ấy chẳng mang theo được gì, chỉ chạy người thôi”, Kỳ kể.
Ở đầu kia khu dân cư, anh Vàng Văn Đăm, 45 tuổi, vừa ra ao cá cách nhà chừng 30 m thì con gái chạy đến báo nước lũ đã tràn qua quốc lộ 32. Chạy về, cửa trước ngôi nhà đã bị đất đá chặn kín, anh phải vòng phía sau mới vào được. Trong nhà, vợ anh chỉ kịp nói một câu: “Lên nóc nhà thôi”.
Chiếc thang được dựng vội lên mái bếp. Anh Đăm trèo lên trước rồi kéo lần lượt bốn con và vợ lên phía trên. Chưa đầy một phút sau, dòng lũ lao tới. Đất đá, cây rừng và nước dồn thành một khối khổng lồ đập thẳng vào ngôi nhà một tầng mái Thái. Sáu người co cụm trên mái bếp rộng chưa đầy 5 m2, phía dưới nước chảy cuồn cuộn, những thân cây lớn liên tục va vào tường.
Từ nơi trú tạm, anh Đăm nhìn sang ngôi nhà hàng xóm. Nó đã biến mất. “Tôi đã nghĩ chắc không còn nhìn thấy mặt trời ngày mai nữa”, anh kể. Nhưng anh không dám nói với vợ con. Cô con gái út mới học lớp 2 bật khóc.
Người cha liên tục trấn an các con rằng ngôi nhà đủ kiên cố để chống chịu, dù chính anh cũng không biết nó có thể trụ vững thêm bao lâu. Khi nước lên sát mái bằng nhà bếp thì cả nhà lại leo tiếp lên mái Thái nhà chính, cao hơn gần một mét. May mắn, những khối đá lớn cùng thân cây mắc phía sau nhà đã khiến dòng nước đổi hướng, giúp ngôi nhà không hứng trọn cú va đập như nhiều nhà khác.
Khoảng 20 phút sau, nước bắt đầu rút, cả gia đình trèo xuống, bàng hoàng chứng kiến Đội 11 tan hoang. Những ngôi nhà xây kiên cố 1-2 tầng san sát nhau, bám theo quốc lộ 32 bị xé toạc, khuyết mất rất nhiều nhà. Phía sau thung lũng Mường Than rộng khoảng 300 ha, vốn là những thửa ruộng lúa kéo dài đến tận chân dãy núi Hoàng Liên Sơn cách khu dân cư gần 3 km, giờ nhuốm màu bùn đất.
“Tôi sống ở đây hơn 40 năm chưa bao giờ thấy trận lũ nào lớn như thế. Những năm trước nếu có mưa lớn thì nước cũng chỉ ngập đồng ruộng phía sau nhà chứ chưa bao giờ tràn ra đường”, anh Đăm nói.
Hơn 8h sáng cùng ngày, Công an tỉnh Lai Châu nhận tin báo lũ quét tràn qua Mường Than. 65 cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát Cơ động cùng hơn 150 chiến sĩ từ các lực lượng khác lập tức lên đường. Gần 10h, khi tới hiện trường, trước mắt họ là khu dân cư bị chia cắt bởi bùn đất, nước vẫn chảy xiết qua nhiều đoạn quốc lộ 32.
Người dân mắc kẹt trên mái nhà, trên tầng hai liên tục gọi cứu. “Tiếng kêu cứu vang lên ở nhiều nơi”, một cán bộ tham gia cứu hộ nhớ lại.
Các tổ công tác nhanh chóng chia thành nhiều mũi, phối hợp với cảnh sát phòng cháy chữa cháy, quân đội và chính quyền địa phương tiếp cận từng khu vực bị cô lập. Có những đoạn chỉ cách vài chục mét nhưng phải mất hàng chục phút mới vượt qua được vì nước chảy quá mạnh, đất đá vẫn tiếp tục từ trên núi đổ xuống.
Đến đầu giờ chiều, 11 người mắc kẹt được đưa ra khỏi vùng nguy hiểm. Đêm 17/7, mưa tiếp diễn. Nguy cơ sạt lở trên các sườn núi bao quanh Mường Than chưa chấm dứt. Hàng trăm cán bộ, chiến sĩ tiếp tục chia thành nhiều tổ, đi từng nhà vận động người dân rời khỏi khu vực nguy hiểm.
Không ít người tiếc tài sản nên nhất quyết ở lại.Có trường hợp lực lượng chức năng phải kiên trì thuyết phục, thậm chí cưỡng chế đưa ra ngoài vì lo ngại đất đá tiếp tục sạt xuống trong đêm. Đến sáng hôm sau, hơn 200 hộ với khoảng 700 người đã được sơ tán.
Ba ngày sau trận lũ, Đội 11 vẫn phủ một màu nâu xám. Dọc 800 m quốc lộ 32 là hàng nghìn khối đất đá đủ kích cỡ nằm ngổn ngang. Những tảng đá nặng hàng chục, thậm chí hàng trăm tấn chắn giữa mặt đường. Có đoạn quốc lộ bị xé toạc hoàn toàn, dòng lũ khoét sâu tạo thành con suối mới rộng hàng chục mét, sâu gần 2 m chạy song song với tuyến đường.
Nhiều ngôi nhà bêtông hai tầng bị những thân cây lớn đâm xuyên, phá tung bức tường tầng 1. Bùn đất phủ kín nền nhà, cao quá đầu gối. Bàn ghế, tủ lạnh, xe máy nằm lẫn trong đá hộc và gỗ rừng. Phía sau khu dân cư, những cánh đồng lúa đang vào vụ bị vùi lấp dưới lớp đất đá dày.
Thống kê đến trưa 19/7, lũ quét đã cướp đi 4 sinh mạng, 4 người khác mất tích.
Trên các sườn núi phía xa sau màn sương, những vết sạt mới vẫn hằn màu đất đỏ. Hầu hết người dân đã được đưa đến nơi an toàn, chỉ còn một số quay về căn nhà phủ đầy bùn để tìm lại tài sản. Dọc con suối sau lũ, lực lượng chức năng vẫn tiếp tục tìm kiếm các nạn nhân mất tích, trong khi hàng trăm cán bộ, chiến sĩ cùng máy móc khẩn trương dọn bùn đất, thông tuyến quốc lộ 32.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đã phát tin cảnh báo mưa giông, lốc, sét và mưa đá ở miền Bắc và Thanh Hóa do có một bộ phận không khí lạnh cường độ yếu đang di chuyển xuống phía bắc nước ta.
Không khí lạnh nén rãnh áp thấp có trục ở khoảng 24 - 27 độ vĩ bắc, kết hợp với hội tụ gió trên mực 1.500 m nên từ đêm 16.4 - 17.4, miền Bắc (trừ Lai Châu, Điện Biên) và Thanh Hóa có mưa, mưa vừa với lượng mưa từ 20 - 40 mm, có nơi mưa to trên 100 mm.
Trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Từ ngày 17.4, miền Bắc trời chuyển mát.
Sau đợt mưa này, miền Bắc và khu vực từ Thanh Hóa - Hà Tĩnh tiếp tục đón thêm đợt mưa kéo dài trong 3 ngày từ chiều tối 18 - 20.4.
Trong thời điểm nắng nóng chấm dứt ở miền Bắc do đón không khí lạnh yếu thì ở khu vực từ Nghệ An - Huế tiếp tục xảy ra nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Thời điểm 13 giờ hôm nay, nhiều nơi có nhiệt độ từ 36 - 38 độ C, có nơi trên 39 độ C như Tuyên Hóa (Quảng Trị) 39 độ C, Đông Hà (Quảng Trị) 39,2 độ C, Nam Đông (Huế) 38,9 độ C.
Tương tự, phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi - Đắk Lắk và Đà Nẵng cũng có nắng nóng gay gắt với nhiệt độ lúc 13 giờ phổ biến 35 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C như Trà My (Đà Nẵng) 36,9 độ C, Sơn Hòa (Đắk Lắk) 38,3 độ C...
Dự báo từ ngày 15 - 16.4, khu vực Tây Bắc bộ và phía bắc cao nguyên Trung bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C.
Khu vực từ Nghệ An - Huế có nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 37 - 39 độ C, có nơi trên 39 độ C, độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 40 - 45%.
Khu vực Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi - Đắk Lắk có nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36 - 38 độ C, có nơi trên 38 độ C. Từ ngày 17.4, nắng nóng ở các khu vực trên có khả năng dịu dần.
Bà Tạ Thị Hồng An, Dự báo viên Phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho hay nắng nóng trên cả nước đến sớm hơn mọi năm. Đặc biệt, mức nhiệt cao trên 41 độ C ở Nghệ An, Hà Tĩnh ngay đầu tháng 4 cũng là nhiệt độ ít gặp trong giai đoạn 10 năm trở lại đây.
Cũng theo bà An, cuối tháng 4 và đầu tháng 5, nắng nóng sẽ quay trở lại, số ngày nắng nóng sẽ nhiều và gay gắt hơn mọi năm, tập trung ở Tây Bắc bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa - Huế.
Lúc 18h30, đường Cộng Hòa đoạn từ cầu vượt Hoàng Hoa Thám đến mũi tàu Trường Chinh ken đặc xe, giao thông ùn ứ nghiêm trọng trước thời điểm TP HCM triển khai phân luồng đảo chiều từ ngày 15/5 trên tuyến dài 2,5 km.
Lúc 18h30, đường Cộng Hòa đoạn từ cầu vượt Hoàng Hoa Thám đến mũi tàu Trường Chinh ken đặc xe, giao thông ùn ứ nghiêm trọng trước thời điểm TP HCM triển khai phân luồng đảo chiều từ ngày 15/5 trên tuyến dài 2,5 km.
Cầu vượt Hoàng Hoa Thám hiện dồn toàn bộ làn cho xe từ trung tâm đi An Sương, nhưng khi xuống chân cầu, dòng phương tiện giao cắt với hướng ngược lại khiến khu vực thường xuyên ùn tắc.
Cầu vượt Hoàng Hoa Thám hiện dồn toàn bộ làn cho xe từ trung tâm đi An Sương, nhưng khi xuống chân cầu, dòng phương tiện giao cắt với hướng ngược lại khiến khu vực thường xuyên ùn tắc.
Cầu vượt Hoàng Hoa Thám hiện dồn toàn bộ làn cho xe từ trung tâm đi An Sương, nhưng khi xuống chân cầu, dòng phương tiện giao cắt với hướng ngược lại khiến khu vực thường xuyên ùn tắc.
Nhiều xe máy sau khi xuống dốc cầu vượt liên tục quay đầu, rẽ vào các tuyến đường lân cận, làm xung đột giao thông gia tăng và tình trạng ùn tắc thêm nghiêm trọng.
Nhiều xe máy sau khi xuống dốc cầu vượt liên tục quay đầu, rẽ vào các tuyến đường lân cận, làm xung đột giao thông gia tăng và tình trạng ùn tắc thêm nghiêm trọng.
Xe máy chạy lên vỉa hè để thoát khỏi ùn tắc.
Theo phương án dự kiến, chiều tối sẽ đảo chiều làn giữa để ưu tiên xe từ trung tâm đi Trường Chinh, ngã tư An Sương; barie phía Út Tịch mở cho xe chạy, trong khi phía Trường Chinh đóng lại nhằm giảm xung đột. Ngoài giờ cao điểm, hai làn giữa hoạt động bình thường theo hai chiều.
Xe máy chạy lên vỉa hè để thoát khỏi ùn tắc.
Theo phương án dự kiến, chiều tối sẽ đảo chiều làn giữa để ưu tiên xe từ trung tâm đi Trường Chinh, ngã tư An Sương; barie phía Út Tịch mở cho xe chạy, trong khi phía Trường Chinh đóng lại nhằm giảm xung đột. Ngoài giờ cao điểm, hai làn giữa hoạt động bình thường theo hai chiều.
Cùng thời điểm, các hạng mục lắp đặt dải phân cách và barie phục vụ tổ chức giao thông đảo chiều trên đường Cộng Hòa vẫn đang được gấp rút thi công.
Theo phương án dự kiến, hai làn giữa được tách riêng bằng dải phân cách thép cố định, kết hợp barie di động ở hai đầu tuyến để linh hoạt điều chỉnh hướng lưu thông theo từng khung giờ.
Cùng thời điểm, các hạng mục lắp đặt dải phân cách và barie phục vụ tổ chức giao thông đảo chiều trên đường Cộng Hòa vẫn đang được gấp rút thi công.
Theo phương án dự kiến, hai làn giữa được tách riêng bằng dải phân cách thép cố định, kết hợp barie di động ở hai đầu tuyến để linh hoạt điều chỉnh hướng lưu thông theo từng khung giờ.
Cùng thời điểm, các hạng mục lắp đặt dải phân cách và barie phục vụ tổ chức giao thông đảo chiều trên đường Cộng Hòa vẫn đang được gấp rút thi công.
Theo phương án dự kiến, hai làn giữa được tách riêng bằng dải phân cách thép cố định, kết hợp barie di động ở hai đầu tuyến để linh hoạt điều chỉnh hướng lưu thông theo từng khung giờ.
Xe nối dài trên đường Cộng Hòa. Đây là trục giao thông huyết mạch kết nối khu tây bắc với trung tâm TP HCM và sân bay Tân Sơn Nhất, nhiều năm qua thường xuyên quá tải, đặc biệt tại khu vực giao lộ Hoàng Hoa Thám.
Xe nối dài trên đường Cộng Hòa. Đây là trục giao thông huyết mạch kết nối khu tây bắc với trung tâm TP HCM và sân bay Tân Sơn Nhất, nhiều năm qua thường xuyên quá tải, đặc biệt tại khu vực giao lộ Hoàng Hoa Thám.
Phương án tổ chức làn đường đảo chiều trên đường Cộng Hòa. Đồ họa: Khánh Hoàng
Phương án tổ chức làn đường đảo chiều trên đường Cộng Hòa. Đồ họa: Khánh Hoàng
Ùn tắc kéo dài trên đường Cộng Hòa chiều 13/5. Video: Quỳnh Trần
Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai vừa thống nhất chủ trương về định hướng quy hoạch ven sông Đồng Nai từ đô thị Biên Hòa đến khu vực Nhơn Trạch với 4 nội dung chính.
Đó là, phát triển không gian ven sông Đồng Nai theo hướng tái thiết mạnh mẽ, đồng bộ và hiện đại, từng bước hình thành diện mạo đô thị ven sông đặc trưng của thành phố Đồng Nai. Định hướng nghiên cứu hình thành tuyến đường ven sông Đồng Nai, với quy mô 8-10 làn xe, làm trục phát triển không gian chủ đạo ven sông. Một số đoạn trong khu vực trung tâm đô thị Biên Hòa lịch sử có thể được nghiên cứu mặt cắt phù hợp.
Địa phương rà soát, sắp xếp và tái thiết các khu vực sử dụng đất ven sông Đồng Nai, tổ chức lại các khu vực dân cư và công trình hiện hữu không còn phù hợp với định hướng phát triển lâu dài, kết hợp với việc tạo lập quỹ đất phát triển mới; nghiên cứu tổ chức lại hệ thống cảng và bến thủy ven sông Đồng Nai, theo hướng tập trung, hợp lý; đồng thời xem xét chuyển đổi chức năng đối với các khu vực cảng nhỏ lẻ, phân tán hoặc không còn phù hợp với định hướng phát triển đô thị ven sông trong dài hạn.
Căn cứ chủ trương, định hướng của Ban Thường vụ Thành ủy, UBND thành phố đã chỉ đạo các ngành, địa phương triển khai thực hiện.
Sở Xây dựng thành phố Đồng Nai đề nghị các sở, ngành, UBND các xã, phường trong quá trình xem xét, giải quyết các nội dung, thủ tục liên quan đến lĩnh vực tham mưu, quản lý về đầu tư, quy hoạch, đất đai... tại khu vực ven sông Đồng Nai cần lưu ý bảo đảm phù hợp với định hướng nêu trên.
Với vai trò là động lực tăng trưởng chính của thành phố Đồng Nai trong giai đoạn mới, hành lang sông Đồng Nai sẽ trở thành xung lực phát triển mạnh mẽ, nếu địa phương thực thi cụ thể hóa hiệu quả những quan điểm chiến lược đã được Ban Thường vụ Thành ủy quán triệt.
Sông Đồng Nai chảy qua địa phận thành phố Đồng Nai với chiều dài hơn 200km, đóng vai trò cung cấp nước cho nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt, phát triển thủy điện, giao thông đường thủy, du lịch sinh thái, tạo cảnh quan đô thị...
Hành lang sông Đồng Nai có tầm quan trọng bậc nhất của Đồng Nai, vì sông Đồng Nai thuộc trục hàng hải quốc tế (nhóm 5), quy tụ nhiều tuyến đường thủy nội địa, luồng lạch ăn sâu vào đất liền. Đây cũng là trục cảnh quan đô thị, nông thôn, thiên nhiên, là nét chính của bố cục không gian thành phố, đồng thời là trục động lực phát triển đô thị năng động của vùng Đông Nam Bộ.
