“Thay vì tìm cách đánh bại Nga bằng chiến thuật phi đối xứng, vốn là nhiệm vụ của một tổng tư lệnh, ông ấy lại tìm cách chia rẽ đất nước mà chúng ta đang sinh sống”, cựu bộ trưởng quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov phát biểu trong cuộc họp báo tại Kiev hôm nay, đề cập Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrsky.
Đây là lần đầu tiên cựu bộ trưởng Fedorov lên tiếng kể từ khi bị Tổng thống Volodymyr Zelensky miễn nhiệm hôm 15/7. Ông đã hé lộ nhiều chi tiết về mâu thuẫn với tướng Syrsky kể từ khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine đầu năm nay.
Ông Fedorov cho biết từng đề xuất thay thế cả Tổng tư lệnh Syrsky và Tổng tham mưu trưởng Andrii Hnatov, cho rằng đây là biện pháp để “Ukraine đánh bại Nga với tổn thất thấp nhất”. Sau khi Tổng thống Zelensky khẳng định sẽ không miễn nhiệm tướng Syrsky, ông Fedorov đã chấp nhận quyết định và không đưa ra tối hậu thư nào theo hướng “chỉ chọn ông ấy hoặc tôi”.
Dù vậy, mọi sáng kiến cải cách quân đội được đề xuất sau đó đều bị ngăn chặn, theo ông Fedorov. “Syrsky không sẵn sàng trao đổi thẳng thắn mà chỉ tổ chức những cuộc gặp riêng, tạo ra các thuyết âm mưu và cho rằng có thế lực đứng sau những chiến dịch truyền thông”, cựu bộ trưởng Ukraine cho hay.
Fedorov cáo buộc tướng Syrsky là người “đưa ra tối hậu thư” với Tổng thống Zelensky và cô lập những tướng lĩnh thúc đẩy đổi mới quân đội, trong đó có chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Mykhailo Drapatyi và Phó tư lệnh Không quân Pavlo Yelizarov, người đã nộp đơn từ chức hôm nay.
Cựu bộ trưởng quốc phòng Ukraine thêm rằng Tổng thống Zelensky từng đề nghị ông đảm nhiệm vị trí cố vấn hoặc tiếp tục tham gia chính quyền theo hình thức khác, song khẳng định bản thân đã từ chối.
Fedorov công nhận tướng Syrsky có vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu xung đột, gọi Tổng tư lệnh quân đội Ukraine là người “đã cứu đất nước” với chiến dịch phòng thủ Kiev, phản công Kharkov và giành lại thành phố Kherson năm 2022. Tuy nhiên, ông cho rằng chiến sự đã thay đổi hoàn toàn, trong đó thiết bị không người lái (drone) đã trở thành yếu tố quyết định trên chiến trường.
Tổng thống Zelensky và tướng Syrsky chưa bình luận về thông tin.
Mykhailo Fedorov được Tổng thống Zelensky bổ nhiệm hồi tháng 1, trở thành Bộ trưởng Quốc phòng trẻ nhất trong lịch sử Ukraine, với nhiệm vụ mang lại động lực mới cho nỗ lực quân sự của nước này. Ông cũng là một trong những người đầu tiên thúc đẩy sử dụng rộng rãi drone.
Trong 6 tháng ông giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng, quân đội Ukraine đã đạt được những thành tựu đáng kể, đặc biệt là trong lĩnh vực drone, cũng như khởi động chương trình cải tổ sâu rộng lực lượng vũ trang. Điều này khiến Fedorov còn được gọi là “ông trùm drone” của Ukraine.
Quốc hội Ukraine hôm 14/7 thông qua đơn từ chức của Thủ tướng Yulia Svyrydenko, dẫn đến toàn bộ nội các phải từ nhiệm theo quy định pháp luật. Tổng thống Zelensky khi đó cho biết chưa quyết định liệu Fedorov có tiếp tục giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine trong chính phủ mới hay không.
Đến ngày 15/7, Mykhailo Fedorov tuyên bố sẽ không tiếp tục giữ vị trí này.
Truyền thông Ukraine cho biết Tổng thống Zelensky dự kiến đề cử Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko làm tân Bộ trưởng Quốc phòng. Lãnh đạo Ukraine từng xác nhận với các nghị sĩ rằng Fedorov tồn tại mâu thuẫn “mang tính hệ thống và không thể giải quyết” với tướng Syrsky và quân đội, theo Ukrainska Pravda.
Quyết định miễn nhiệm ông Fedorov đã gây chấn động chính trường Ukraine và dẫn đến nhiều cuộc biểu tình. Tại Kiev, khoảng 1.000-2.000 người, trong đó có nhiều binh sĩ và cựu quân nhân, đã tập hợp để phản đối quyết định này.
Viện Khí tượng Thủy văn Slovakia (SHMU) cho biết nhiệt độ ghi nhận từ ba trạm quan trắc gần biên giới với Hungary đều vượt mức kỷ lục 40,3 độ C năm 2007.
Cụ thể, nhiệt độ tại Turna nad Bodvou ở vùng Kosice, phía đông nam Slovakia, lên tới 41 độ C. Trong khi đó, nhiệt độ cũng đạt 40,5 độ C ở Muzla và 40,6 độ C ở Strkovec.
SHMU lưu ý rằng các số liệu này chỉ là sơ bộ và sẽ được xác minh trong những ngày tới. Theo nhà khí hậu học Pavol Fasko, các đợt nắng nóng như hiện tại có khả năng sẽ xảy ra thường xuyên hơn.
Lực lượng cứu hộ đã ghi nhận 308 trường hợp ngất xỉu liên quan đến nắng nóng ở Slovakia trong ba ngày cuối tuần qua, trong đó 171 người được đưa đến bệnh viện.
Slovakia và nước láng giềng Hungary nằm trong số các quốc gia ở châu Âu đang trải qua đợt nắng nóng nghiêm trọng. Nhiệt độ tại Aszod ở miền trung Hungary đã đạt 41,8 độ C, chỉ thấp hơn một chút so với kỷ lục nhiệt độ 41,9 độ C năm 2007.
Thủ tướng Hungary Peter Magyar cho biết chính phủ khuyến khích công chức làm việc từ xa nếu có thể. Ông cũng yêu cầu các đơn vị cung cấp dịch vụ công điều chỉnh lịch làm việc ngoài trời, kêu gọi các nhà hàng cung cấp nước uống miễn phí và đề nghị duy trì mở cửa những địa điểm công cộng có điều hòa.
Trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia Ukraine cho biết nước này cũng sẽ phải đối mặt với "nắng nóng dữ dội". Nhiệt độ dự báo đạt 35-38 độ C, mặc dù con số này vẫn còn cách xa mức kỷ lục 42 độ C được ghi nhận vào tháng 8/2010.
Nhóm các nhà khoa học thuộc Tổ chức Dự báo Thời tiết Thế giới cho biết đây là đợt nắng nóng khắc nghiệt nhất từng được ghi nhận ở châu Âu và sẽ "gần như không thể xảy ra" vào đầu mùa hè như vậy nếu không có biến đổi khí hậu.
"Chúng tôi sẽ đánh rất mạnh vào tối nay, tối mai và cả tối hôm sau. Sang tuần thì mọi chuyện sẽ còn tồi tệ hơn với họ, vì khi đó sẽ đến các nhà máy điện, rồi các cây cầu. Chúng ta sẽ đánh sập tất cả nhà máy điện của họ, mọi cây cầu của họ nếu họ không bước vào bàn đàm phán", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/7 nói trong cuộc phỏng vấn cùng đài truyền hình Fox.
Tổng thống Mỹ cảnh báo Iran "không còn lựa chọn nào khác" ngoài việc đạt được một thỏa thuận với Washington. Ông Trump cho biết Mỹ đang "rất cẩn trọng với dân thường", song nhấn mạnh Iran sẽ "không còn gì" nếu tiếp tục từ chối đàm phán.
"Tốt hơn hết là họ chấp nhận thỏa thuận. Nếu không, đất nước họ sẽ chẳng còn ai", ông nói, đồng thời khẳng định thông điệp này đã được phía Mỹ chuyển tới các quan chức Iran trong cuộc trao đổi diễn ra khoảng một giờ trước cuộc phỏng vấn.
Khi được hỏi các cuộc không kích sẽ kéo dài bao lâu, ông Trump trả lời "Chúng sẽ tiếp tục đến khi tôi cho là đủ". Tổng thống Mỹ cũng không loại trừ khả năng triển khai bộ binh tới Iran, nhưng nhấn mạnh đây không phải kịch bản ông mong muốn xảy ra.
"Đôi khi chúng ta cần mở chiến dịch trên bộ, nhưng có những nước khác sẽ thực hiện chiến dịch trên bộ thay cho Mỹ", ông nói, song không nêu cụ thể quốc gia nào có nguyện vọng tham gia.
Tổng thống đưa ra cảnh báo giữa lúc quân đội Mỹ đã 4 ngày liên tiếp tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, đồng thời tái áp đặt phong tỏa đối với các cảng của nước này. Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa hai bên đạt được hôm 17/6 trên thực tế đã sụp đổ, với căng thẳng chủ yếu tập trung vào quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Washington và Tehran vẫn duy trì liên lạc, nhưng chính quyền Mỹ khẳng định không thể thúc đẩy đàm phán khi Iran vẫn hạn chế hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) cho biết họ sẽ tăng tốc dự án đường ống Tây - Đông, kéo dài từ các mỏ dầu Habshan ở phía tây nam Abu Dhabi tới cảng Fujairah.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh đang tìm cách giảm thiểu gián đoạn do việc đóng cửa kéo dài của eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu.
ADNOC, công ty dầu khí quốc doanh của UAE, cho biết đường ống hiện đã được xây dựng và việc đẩy nhanh tiến độ sẽ giúp dự án đi vào hoạt động trong năm 2027. Công ty không tiết lộ khung thời gian ban đầu của dự án.
Fujairah là cảng lớn nhất và cơ sở lưu trữ dầu lớn nhất của UAE, đồng thời đã trở thành tuyến huyết mạch quan trọng của khu vực kể từ khi hoạt động di chuyển qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Tuyến đường thủy chiến lược này đã bị Iran siết chặt kiểm soát kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2.
Các tàu không cần đi qua eo biển Hormuz để tới Fujairah, nơi nằm bên bờ vịnh Oman. ADNOC hiện đã sử dụng một đường ống dài 378km để vận chuyển dầu và khí đốt từ phía tây nam Abu Dhabi tới cảng này.
Đường ống hiện tại được đưa vào hoạt động lần đầu năm 2012 và vận chuyển khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày. Tuy nhiên, con số này chưa bằng một nửa lượng xuất khẩu thông thường của ADNOC. Công ty quốc doanh cho biết đường ống mới sẽ tăng gấp 2 năng lực xuất khẩu sau khi hoàn thành.
Tầm quan trọng chiến lược của Fujairah kể từ khi xung đột bắt đầu cũng khiến nơi này dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tập kích. Đầu tháng này, một loạt hỏa lực đã bay vào cảng, khiến một nhà máy lọc dầu bốc cháy.
Đường ống của UAE đang trở thành một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng tại Trung Đông. Nhiều khả năng các nhà sản xuất dầu sẽ chuyển sang sử dụng đường ống này khi họ tìm cách giảm thiểu tác động từ việc đóng cửa Hormuz.
Ngoài UAE, Ả rập Xê út hiện cũng có đường ống xuất khẩu dầu thô ra ngoài eo biển Hormuz. Kuwait, Iraq, Qatar và Bahrain gần như phụ thuộc hoàn toàn vào tuyến đường thủy hẹp này để vận chuyển hàng hóa.
