Đất ‘kim cương’ sân bay Nha Trang cũ giữa lúc xét xử Hậu ‘pháo’

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, tạo cơ sở quan trọng để tập trung nguồn lực phát triển các lĩnh vực công nghệ lõi, công nghệ nền tảng và các sản phẩm có tác động lớn đến tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh quốc gia.

Theo quyết định, danh mục công nghệ chiến lược gồm 10 nhóm công nghệ trọng điểm, bao quát nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế số và công nghiệp tương lai. Trong đó, công nghệ số được xác định là nhóm trung tâm, bao gồm: AI, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, điện toán biên, internet vạn vật và chuỗi khối.

Đây được xem là nền tảng cho quá trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số trong giai đoạn mới.

Bên cạnh đó, quyết định cũng xác định các lĩnh vực công nghệ chiến lược khác như công nghệ mạng di động thế hệ sau; robot và tự động hóa; công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghệ chip bán dẫn; công nghệ an ninh mạng và lượng tử; công nghệ biển, đại dương và lòng đất; công nghệ hàng không và vũ trụ; công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.

Cùng với danh mục công nghệ chiến lược, Chính phủ cũng ban hành Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược với nhiều nhóm sản phẩm cụ thể, được chia thành hai nhóm lớn.

Nhóm thứ nhất là các sản phẩm công nghệ chiến lược đã có thị trường, có khả năng tạo tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế.

Nổi bật trong nhóm này có mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo và AI chuyên ngành; AI camera xử lý tại biên; nền tảng bản sao số; nền tảng điện toán đám mây; thiết bị và hệ thống mạng di động 5G/5G-Advanced; robot công nghiệp; nền tảng sản xuất thông minh; giải pháp an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu và cơ sở dữ liệu quốc gia.

Danh mục cũng đặc biệt nhấn mạnh các sản phẩm công nghệ sinh học và y sinh như vắc xin thế hệ mới dùng cho người; liệu pháp tế bào; hệ thống sản xuất sản phẩm y tế cá thể hóa ứng dụng công nghệ in 3D; hệ thống cảm biến sinh học thông minh; giống cây trồng, vật nuôi và thủy sản thế hệ mới tạo ra từ công nghệ tế bào, chỉnh sửa gen và công nghệ sinh học.

Trong lĩnh vực năng lượng và vật liệu mới, các sản phẩm được đưa vào danh mục gồm pin, ắc quy tiên tiến và hệ thống tích trữ năng lượng tích hợp (BESS); hệ thống sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và phân phối hydrogen xanh; hệ thống thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon; vật liệu tiên tiến và vật liệu chức năng hiệu năng cao phục vụ công nghiệp chế biến, chế tạo.

Nhóm thứ hai là các sản phẩm công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới, công nghệ nền tảng cho tương lai và công nghệ bảo đảm tự chủ trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng.

Nhóm này gồm chip chuyên dụng; truyền thông lượng tử, tính toán lượng tử và cảm biến lượng tử; công nghệ khai thác và chế biến sâu khoáng sản, dầu khí và đất hiếm; công nghệ thăm dò lòng đất, biển sâu và năng lượng ngoài khơi; lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR); vệ tinh và chùm vệ tinh quỹ đạo thấp quan sát trái đất; nền tảng công nghiệp và hệ thống tích hợp cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.

Quyết định có hiệu lực từ 1.7. Bộ KH-CN được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, đánh giá định kỳ để trình Thủ tướng Chính phủ cập nhật danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đầu tháng 5, giữa cái nắng gay gắt miền Trung, anh Cường nhận tin báo từ người làng về ba ngôi mộ vô danh bị mắc kẹt giữa những bức tường rào trong khu nghĩa địa. Phần mộ được phát hiện từ hơn 20 năm trước khi một gia đình đào móng nhà, sau đó chôn cất tạm bợ. Không người thân, không bia, không lối vào, ba ngôi mộ gần như bị quên lãng.

Chọn lúc sáng sớm, anh Hùng mang cuốc xẻng đến cẩn trọng đào bới, cất bốc ba ngôi mộ. Đến trưa, anh dùng xe tang, đưa hài cốt về nghĩa trang do chính mình xây dựng suốt nhiều năm qua.

Anh Cường sinh ra và lớn ở Cảnh Dương - làng biển cổ gần 400 tuổi, rộng chưa đầy 1,5 km2, từng được biết đến là một trong "bát danh hương", tức là tám địa danh văn vật nổi tiếng của Quảng Bình cũ. Trong kháng chiến chống Pháp, nơi đây được phong danh hiệu "Làng chiến đấu kiểu mẫu", với hàng nghìn người dân kiên cường bám trụ, chiến đấu qua hàng trăm trận càn lớn nhỏ.

Qua nhiều thế hệ, chiến tranh sơ tán, bom đạn, bão và những chuyến tha hương khiến không ít ngôi mộ thất lạc chủ nhân. Có người ngã xuống trong chiến tranh, có thi thể trôi dạt từ biển vào, được dân làng chôn cất tạm. Nhiều phần mộ vô chủ nằm rải rác dưới đồi cát, mép biển hay trong khu dân cư.

Gia đình làm nghề mai táng, từ năm 17 tuổi, anh Cường đã theo cha cùng người dân di dời 970 ngôi mộ vô chủ để giải phóng mặt bằng xây dựng làng nghề. Sau những cuộc di dời, nhiều ngôi mộ được chôn rải rác trên các đồi cát, ven nghĩa địa, không người chăm sóc. Qua thời gian, cát biển vùi lấp, mưa gió xói mòn, nhiều phần mộ dần biến mất.

"Nếu mình cất bốc, họ sẽ mất dấu", suy nghĩ ấy thôi thúc anh theo đuổi quy tập mộ vô chủ về nghĩa trang.

Sau ba năm lên ý tưởng, cuối năm 2017, anh Cường phát hiện 5 ngôi mộ vô chủ nằm chênh vênh trên triền cát, phía dưới là ruộng lúa, có nguy cơ bị xóa sổ bởi nạn khai thác cát. Anh bắt đầu xây dựng nghĩa trang, quy tập mộ vô chủ để những người đã khuất có nơi an nghỉ.

Được lời ủng hộ của vợ "việc tâm đức chồng cứ làm", anh Cường bỏ ra 30 triệu đồng san gạt khu đất cát rộng hơn 1.500 m2, xây dựng nghĩa trang riêng cho những ngôi mộ không người thờ tự.

Từ 5 ngôi mộ ban đầu, sau gần 9 năm, nơi đây trở thành chốn an nghỉ của 259 ngôi mộ vô danh, được quy hoạch ngay hàng thẳng lối. Trong đó, 61 ngôi mộ được một chủ cơ sở lăng mộ hỗ trợ ốp đá, số còn lại được xây bằng xi măng hoặc xây tường xung quanh đắp cát.

Mỗi khi người dân đào móng nhà, dựng hàng rào hay phát hiện hài cốt vô chủ, họ đều gọi anh Cường. Gia chủ có thể hỗ trợ mua tiểu, còn anh tự nguyện lo toàn bộ công cất bốc, di dời. Tổng chi phí xây dựng nghĩa trang đến nay khoảng 150 triệu đồng. Trong đó người dân trong làng, cả những người con xa quê, chung tay hỗ trợ khoảng 100 triệu đồng.

"Làng Cảnh Dương trải qua chiến tranh, biết bao người mất đi, nhiều mộ thất lạc. Tôi làm được gì cho họ thì cố gắng. Người sống cần có nhà, người đã khuất cần nơi yên nghỉ", anh giải thích.

Có những hôm mưa lớn, nước xói lở làm lộ thiên hài cốt; có những ngôi mộ ven biển bị sóng đánh bật gốc, anh lại tới gom nhặt từng mảnh xương cốt đưa về nghĩa trang. Công việc nặng nhọc, ám mùi tử khí, nhưng anh không e ngại.

Một người dân từng đào móng nhà phát hiện ba ngôi mộ cho biết nếu không có anh Cường, những ngôi mộ ấy có thể tiếp tục bị bỏ quên hoặc chôn cất sơ sài. "Cường làm việc này vì cái tâm, chẳng ai bắt buộc", người này nói.

259 ngôi mộ không còn cô quạnh vì ngày rằm, mùng một được anh Cường hương khói. "Làng vẫn còn nhiều ngôi mộ vô danh, tôi tiếp tục cất bốc, quy tập cho tới già", anh chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó phòng văn hóa xã hội xã Hòa Trạch, cho biết anh Cường là đảng viên, nhiều năm qua đã quy tập mộ vô chủ về thờ cúng tại nghĩa trang. Đây là việc làm nhân văn, quan tâm đến những mộ không có người thân hương khói, đồng thời góp phần chỉnh trang cảnh quan khang trang, sạch đẹp. Phòng tham mưu UBND xã đã hỗ trợ anh Cường một phần kinh phí.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 2-6, ông Hà Thế Phong - quyền Giám đốc Ban Quản lý Khu bảo tồn biển An Giang - xác nhận có một con cá (ước nặng khoảng 30kg) bị sóng đánh trôi dạt mắc kẹt trên Bãi Trường, đặc khu Phú Quốc. Sau đó được xác định là cá Ông Chuông (hay gọi cá heo chuông đại dương).

Thời gian qua cá Ông Chuông này có mặt và sống ở vùng biển Phú Quốc, Nam Du và Hòn Sơn (đặc khu Kiên Hải).

Cá này quý, thông minh và săn mồi theo nhóm. Chúng thường ăn các các loài cá ba thú, cá sòng, cá bạc má... và nhiều loài cá nhỏ khác.

Đồng thời theo tập tính sinh sống, cá Ông Chuông thường nhảy sóng "đùa giỡn" hoặc bơi song song theo các tàu đánh cá của ngư dân trên biển.

"Cá Ông Chuông trên có khả năng bị sóng đánh tách đàn rồi trôi dạt lên Bãi Trường ở Phú Quốc. Du khách và người dân địa phương hiện đã giải cứu và thả cá về lại môi trường biển tự nhiên", ông Phong nói.

Trước đó chị Đỗ Nhung - du khách - phát hiện và gọi điện cho cơ quan chuyên môn Bộ đội biên phòng tỉnh An Giang thông báo về việc có một con cá bị trôi dạt mắc kẹt vào Bãi Trường (đặc khu Phú Quốc).

Mọi người lúc này cố gắng giải cứu và thả cá về biển. Do sóng to gió lớn, cá trên bơi loanh quanh bãi biển khoảng thời gian ngắn rồi ra đại dương.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ