Cách đây hơn hai mươi năm, một lần má tôi ru con út của tôi ngủ bằng câu ca dao quen thuộc:
“Ầu ơ…râu tôm nấu với ruột bầu
Chồng chan, vợ húp… ờ…
Chồng chan, vợ húp gật đầu khen ngon…”.
Thằng con lớn của tôi buột miệng nói: “Rau tôm nấu với ruột bầu mà ngon cái gì?”. Má tôi và tôi cùng cười bởi biết nó còn quá nhỏ làm sao hiểu được ý nghĩa thâm sâu của câu ca dao xưa ấy.
Bữa cơm với đủ món “cao lương mỹ vị” nhưng chỉ ăn một mình hay đông người ăn nhưng mạnh ai nấy ăn cho xong bữa thì không thể nào ngon được. Yêu thương, gắn bó, quan tâm… tất cả nhưng điều ấy mới làm nên bữa cơm ngon, bữa cơm ấm áp, hạnh phúc của gia đình.
Tôi may mắn được sinh ra trong một gia đình đông anh em nhưng yêu thương, gắn bó. Má tôi lại nấu ăn rất ngon nên ngày ba bữa sáng, trưa, chiều, cả nhà đều ăn đồ ăn má nấu.
Bữa cơm ngày nào ở nhà tôi thuở ấy luôn đông đủ mọi người. Vậy là giờ cơm là thời gian cả mà gia đình tụ tập chuyện trò, kể cho nhau nghe đủ chuyện.
Bữa cơm cũng là lúc ba má tôi dạy bảo, khuyên nhủ anh em tôi từ chuyện nhỏ đến chuyện lớn. Bữa cơm gia đình thuở thiếu thời của tôi là những kỷ niệm thật đẹp trong ký ức tôi.
Thời gian trôi nhanh, tôi cũng có gia đình riêng. Gia đình nhỏ của tôi cũng duy trì việc ăn ba bữa ở nhà. Khi các con còn nhỏ, bữa ăn nào cũng là dịp vợ chồng tôi dạy bảo con ý tứ, lịch sự, biết “ăn trông nồi, ngồi trông hướng”, chỉ cho con “học ăn, học nói, học gói, học mở”…
Con lớn lên một chút thì trong bữa cơm lại nói chuyện học hành, việc làm, đối nhân xử thế… Nói là ăn cơm nhưng thực sự đó là thời gian cả gia đình có dịp ngồi lâu với nhau trong ngày để chuyện trò, quan tâm nhau vì suốt cả ngày người đi làm, người đi học, có thời gian nào mà ngồi lâu bên nhau để chuyện trò ngoài giờ ăn.
Bệnh hoạn, lo lắng, gặp chuyện không vui, mệt mỏi… đều được biểu hiện khi ngồi ăn bên nhau để rồi được mọi người quan tâm, chia sẻ, khuyên bảo, động viên… Những vấn đề của mỗi thành viên gặp phải dường như được tháo gỡ nhẹ nhàng hơn, dễ dàng hơn. Gia đình ngày càng yêu thương, gắn kết hơn từ những bữa ăn gia đình.
Thế rồi, mấy đứa con đều đi làm, giờ giấc làm việc của các con khác giờ làm việc hành chánh như vợ chồng tôi. Thời đại công nghệ 4.0 mà! Bữa cơm gia đình cũng phải linh hoạt, uyển chuyển theo.
Buổi sáng, vợ chồng tôi ăn sớm rồi đi làm. Hai đứa nhỏ dậy trễ hơn thì ăn sáng cùng nhau. Buổi trưa, hai con tôi đem cơm mẹ nấu theo ăn ở công ty. Buổi trưa và chiều chỉ vợ chồng tôi ăn với nhau. Tối đến, mấy đứa nhỏ đi làm về sẽ ăn cùng nhau.
Các con tôi cũng quen với việc vợ tôi đi chợ mua thực phẩm tươi ngon, sạch sẽ, nêm nếm hợp khẩu vị từ mấy chục năm qua.
Dù đa số người làm chung công ty của các con tôi đều mua cơm hộp ăn nhưng các con tôi vẫn đem cơm mẹ nấu từ nhà chứ không chịu mua cơm trưa như đồng nghiệp.
Các cháu nói: “Má nấu vừa miệng hơn và đảm bảo vệ sinh hơn”.
Mặc dù, cả gia đình không ăn cơm cùng nhau như trước đây nhưng vì hai đứa con đem cơm mẹ nấu theo nên cả nhà vẫn nhắn tin hay gọi điện thoại có “camera” để cùng nhau trò chuyện: “Vịt nướng chao má làm ngon quá! Con đưa bạn ăn thử, ai cũng khen”, “Sao hôm nay ba nấu canh mặn quá vậy?”, “Mai, má kho đồ chay nghen!”…
Group gia đình cứ ồn ào suốt giờ cơm trưa “online” không khác gì mấy khi ăn cơm chung ở nhà. Có lần con tôi kể, bạn cùng công ty nói sao nhà tôi hay vậy, chứ gia đình của bạn con tôi cũng đi làm cả ngày như nhà tôi nên mạnh ai nấy ăn, muốn ăn gì tự mua, tự ăn vì giờ giấc khác.
Chỉ dịp giỗ hay tết, cả nhà bạn của con tôi mới nấu ăn chung. Bữa cơm gia đình tôi để đủ mặt như ngày xưa là hai ngày cuối tuần. Những bữa ăn cuối tuần ấy thật vui vẻ và ồn ào. Tuần nào cũng chế biến món này món kia, cả nhà cùng nhau làm. Có khi thử làm các món đã xem trên mạng, dù thành công hay thất bại thì cũng đều có đề tài để cả nhà rôm rả.
Với tôi, bữa cơm gia đình thật sự rất quan trọng. Gia đình hạnh phúc hay không thể hiện rất rõ trong từng bữa ăn. Tôi nghĩ gìn giữ truyền thống cơm nhà của gia đình là điều hết sức cần thiết cho mỗi gia đình.
Cho dù cuộc sống có hiện đại thế nào, có đổi mới ra sao thì bữa cơm nhà chính là “cái neo” vững chắc để gìn giữ tổ ấm thật sự của gia đình.
Đừng đổ thừa thời đại công nghệ 4.0, mọi thành viên trong gia đình đều bận rộn, vất vả, không thể nấu và cùng ăn bữa cơm. Thời nào cũng thế, “bếp nhà đỏ lửa thì gia đình ấm áp”, gắn bó với nhau hơn.
Chương trình nghệ thuật cải lương kết hợp âm nhạc hiện đại - Tấu Cung Giao do nhóm sinh viên khoa báo chí và truyền thông, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM, tổ chức tối 28-5 tại hội trường Văn Khoa.
Lấy hình ảnh “Gánh hát Tân Thời” làm chất liệu chủ đạo, Tấu Cung Giao tái hiện sức sống mãnh liệt của cải lương qua cuộc gặp gỡ định mệnh giữa những nghệ sĩ lão thành như NSƯT Trinh Trinh, nghệ sĩ Xuân Trúc… và giới trẻ.
Vở diễn được xây dựng theo cấu trúc ba phần: Vang bóng, Hoài vọng và Khảm khúc phồn hoa, dẫn dắt khán giả đi từ sự trầm mặc của những giá trị dần bị quên lãng đến vẻ rực rỡ, bùng nổ của di sản trong hình hài mới mẻ.
Tại đây, những làn điệu cổ truyền hòa cùng nhịp đập mãnh liệt của âm nhạc đương đại, tạo nên một bản giao hưởng di sản đầy tự sự. Sự giao thoa này không chỉ tái hiện dấu ấn vàng son của dân tộc mà còn khơi gợi niềm tự hào, xóa nhòa khoảng cách giữa giá trị truyền thống với công chúng trẻ hiện đại.
Bạn Phạm Nguyễn Thiệu Vy (trưởng ban tổ chức) chia sẻ rằng việc làm mới một di sản đồ sộ như cải lương là thử thách không nhỏ với những người trẻ. Với sự nhiệt huyết, nhóm mong muốn xóa bỏ khoảng cách giữa người trẻ - nghệ thuật truyền thống, nhen nhóm niềm tự hào về bản sắc dân tộc.
“Lấy những làn điệu cải lương làm cốt lõi và âm nhạc hiện đại làm phương tiện truyền tải, chúng tôi hy vọng đóng góp thêm một góc nhìn mới, để vẻ đẹp cội nguồn truyền thống được giữ gìn và tiếp nối trong dòng chảy văn hóa hiện đại”, Thiệu Vy bày tỏ.
Truyền thống và hiện đại phải song hành
TS Lê Hồng Phước (Trưởng khoa ngôn ngữ và văn hóa châu Âu, Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM) bày tỏ nếu chỉ giữ khư khư truyền thống mà không đổi mới, chúng ta sẽ trở nên lạc hậu. Nhưng nếu chỉ chạy theo hiện đại mà quay lưng với truyền thống, chúng ta sẽ mất gốc. Vì vậy, truyền thống và hiện đại luôn đi cùng nhau thì đất nước mới có thể phát triển bền vững.
“Tư duy của tuổi trẻ ngày nay đang có sự cân bằng rất tốt giữa truyền thống và hiện đại, vừa hội nhập với thế giới, vừa hiểu rõ cội nguồn của mình. Đó là điều hết sức đáng hoan nghênh”, TS Lê Hồng Phước nói.
Mới đây, UBND xã Đak Đoa, Gia Lai xác nhận trên địa bàn vừa ghi nhận thêm một trường hợp tử vong do bệnh dại, tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng chó thả rông và tiêm phòng chưa đầy đủ trong cộng đồng.
Nạn nhân là ông N.V.T (SN 1970), trú thôn 2 Tân Bình, xã Đak Đoa. Theo thông tin ban đầu, vào sáng 27/5, ông T. trong lúc cho gà ăn đã bị một con chó hoang bất ngờ lao tới cắn vào vùng mặt và mu bàn tay phải.
Ngay sau đó, ông được đưa đến cơ sở y tế để xử lý vết thương, tiêm huyết thanh kháng dại và vắc xin phòng bệnh. Đến ngày 10/6, bệnh nhân đã tiêm được 4 mũi vắc-xin theo phác đồ.
Tuy nhiên, đến ngày 17/6, ông T. bắt đầu xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau đầu, buồn nôn. Một ngày sau, tình trạng chuyển nặng với biểu hiện sợ nước, sợ gió dấu hiệu điển hình của bệnh dại. Bệnh nhân được chuyển lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Tp.Hồ Chí Minh và được chẩn đoán mắc bệnh dại thể hung dữ.
Đến ngày 20/6, ông T. tử vong.
Qua xác minh tại khu vực sinh sống của nạn nhân, lực lượng chức năng ghi nhận khoảng 10 hộ dân nuôi chó thả rông, không rọ mõm và phần lớn chưa tiêm phòng dại đầy đủ. Ngành y tế đánh giá nguy cơ lây lan bệnh dại tại khu vực này vẫn ở mức cao.
Ngay sau khi xảy ra ca tử vong, chính quyền và ngành chức năng đã nhanh chóng triển khai các biện pháp phòng, chống dịch theo quy định; đồng thời tăng cường tuyên truyền người dân tiêm phòng dại cho chó, mèo, thực hiện nuôi nhốt, rọ mõm khi ra nơi công cộng và đến cơ sở y tế ngay khi bị chó, mèo cắn hoặc cào để được xử lý kịp thời.
Từ đầu năm đến nay, tỉnh Gia Lai đã ghi nhận 2 ca tử vong do bệnh dại, giảm 2 ca so với cùng kỳ năm trước, nhưng nguy cơ dịch bệnh vẫn được đánh giá là tiềm ẩn phức tạp.
Trong bữa cơm gia đình Việt, rau đay là cái tên quen thuộc, thường xuất hiện trong bát canh cua dân dã hay những món ăn mùa hè giản dị. Dù không phải lúc nào cũng được ưa chuộng-thậm chí có người còn "ngại" vì độ nhớt đặc trưng khi nấu nhưng loại rau này lại đang được nhiều quốc gia đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng.
Theo các chuyên gia, chính đặc tính khiến rau đay bị e dè ấy lại là dấu hiệu của những hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe.
Rau đay (tên khoa học Corchorus olitorius, còn gọi là "jute leaves") là loài cây dễ trồng, sinh trưởng mạnh trong mùa nóng và phổ biến ở nhiều vùng tại Việt Nam.
Không chỉ quen thuộc trong bữa ăn Việt, rau đay còn xuất hiện phổ biến ở nhiều quốc gia châu Á và châu Phi, nơi nó được sử dụng không chỉ như thực phẩm mà còn trong các bài thuốc dân gian.
Tại Nhật Bản, loại rau này được đánh giá cao nhờ khả năng hỗ trợ tiêu hóa và chăm sóc làn da. Người Nhật tin rằng lớp chất nhầy tự nhiên trong rau giúp giữ ẩm, cải thiện độ đàn hồi da, đồng thời hỗ trợ tăng cường miễn dịch và sức khỏe xương.
Ở Ấn Độ và Malaysia, rau đay cũng được sử dụng trong nhiều bài thuốc truyền thống nhằm cải thiện thể trạng và phòng ngừa một số bệnh lý thông thường.
Theo các chuyên gia, rau đay chứa nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu như vitamin A, C, E, B6 và folate. Bên cạnh đó là các khoáng chất quan trọng như canxi, sắt và magie.
Đây cũng là nguồn chất xơ dồi dào, giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Đặc biệt, rau đay còn chứa omega-3 nguồn gốc thực vật (ALA), một hợp chất có khả năng chống viêm và bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.
Nhờ đó, việc bổ sung rau đay vào chế độ ăn có thể góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
Những lợi ích nổi bật của rau đay đối với sức khỏe:
Hỗ trợ cải thiện táo bón: Rau đay chứa nhiều nước, chất nhầy và polysaccharid giúp làm mềm phân, tăng nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giảm tình trạng táo bón hiệu quả.
Tăng cường lợi sữa cho phụ nữ sau sinh: Nhờ hàm lượng nước và chất nhầy tự nhiên, rau đay được ghi nhận có khả năng kích thích tiết sữa, giúp tăng cả lượng và chất lượng sữa mẹ khi sử dụng đều đặn.
Thanh nhiệt, giải độc cơ thể: Với đặc tính giàu nước và tính mát, rau đay giúp làm dịu cơ thể, hỗ trợ giải nhiệt, giảm cảm giác nóng trong, đặc biệt phù hợp trong thời tiết nắng nóng.
Hỗ trợ hệ tiết niệu, lợi tiểu: Rau đay có tác dụng thúc đẩy bài tiết nước tiểu, hỗ trợ giảm tình trạng tiểu buốt, tiểu rắt, đồng thời góp phần làm dịu viêm nhiễm đường tiết niệu nhẹ.
