Trong bữa cơm gia đình Việt, rau đay là cái tên quen thuộc, thường xuất hiện trong bát canh cua dân dã hay những món ăn mùa hè giản dị. Dù không phải lúc nào cũng được ưa chuộng-thậm chí có người còn “ngại” vì độ nhớt đặc trưng khi nấu nhưng loại rau này lại đang được nhiều quốc gia đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng.
Theo các chuyên gia, chính đặc tính khiến rau đay bị e dè ấy lại là dấu hiệu của những hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe.
Rau đay (tên khoa học Corchorus olitorius, còn gọi là “jute leaves”) là loài cây dễ trồng, sinh trưởng mạnh trong mùa nóng và phổ biến ở nhiều vùng tại Việt Nam.
Không chỉ quen thuộc trong bữa ăn Việt, rau đay còn xuất hiện phổ biến ở nhiều quốc gia châu Á và châu Phi, nơi nó được sử dụng không chỉ như thực phẩm mà còn trong các bài thuốc dân gian.
Tại Nhật Bản, loại rau này được đánh giá cao nhờ khả năng hỗ trợ tiêu hóa và chăm sóc làn da. Người Nhật tin rằng lớp chất nhầy tự nhiên trong rau giúp giữ ẩm, cải thiện độ đàn hồi da, đồng thời hỗ trợ tăng cường miễn dịch và sức khỏe xương.
Ở Ấn Độ và Malaysia, rau đay cũng được sử dụng trong nhiều bài thuốc truyền thống nhằm cải thiện thể trạng và phòng ngừa một số bệnh lý thông thường.
Theo các chuyên gia, rau đay chứa nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu như vitamin A, C, E, B6 và folate. Bên cạnh đó là các khoáng chất quan trọng như canxi, sắt và magie.
Đây cũng là nguồn chất xơ dồi dào, giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Đặc biệt, rau đay còn chứa omega-3 nguồn gốc thực vật (ALA), một hợp chất có khả năng chống viêm và bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.
Nhờ đó, việc bổ sung rau đay vào chế độ ăn có thể góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
Những lợi ích nổi bật của rau đay đối với sức khỏe:
Hỗ trợ cải thiện táo bón: Rau đay chứa nhiều nước, chất nhầy và polysaccharid giúp làm mềm phân, tăng nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giảm tình trạng táo bón hiệu quả.
Tăng cường lợi sữa cho phụ nữ sau sinh: Nhờ hàm lượng nước và chất nhầy tự nhiên, rau đay được ghi nhận có khả năng kích thích tiết sữa, giúp tăng cả lượng và chất lượng sữa mẹ khi sử dụng đều đặn.
Thanh nhiệt, giải độc cơ thể: Với đặc tính giàu nước và tính mát, rau đay giúp làm dịu cơ thể, hỗ trợ giải nhiệt, giảm cảm giác nóng trong, đặc biệt phù hợp trong thời tiết nắng nóng.
Hỗ trợ hệ tiết niệu, lợi tiểu: Rau đay có tác dụng thúc đẩy bài tiết nước tiểu, hỗ trợ giảm tình trạng tiểu buốt, tiểu rắt, đồng thời góp phần làm dịu viêm nhiễm đường tiết niệu nhẹ.
Đoạn video cho thấy những người xung quanh nhìn chằm chằm trong sự kinh ngạc trong khi anh ta bình tĩnh sử dụng điện thoại với con dao lớn vẫn cắm bên thái dương.
Giới chức Mumbai, Ấn Độ, cho biết người đàn ông này đã được đưa đến khoa cấp cứu của Bệnh viện Đa khoa Thành phố Lokmanya Tilak vào sáng sớm thứ Bảy (ngày 2/5).
Anh ta được cho là đã bị tấn công bằng một loại dao rựa có lưỡi cong, gọi là "koita" ở địa phương, thường được sử dụng cho các công việc như bổ dừa, phát quang bụi rậm hoặc chặt củi.
Theo thông tin từ Tổng công ty thành phố Brihanmumbai (BMC), khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo, minh mẫn và không có dấu hiệu rối loạn thần kinh.
Người đàn ông, chỉ được nêu tên là Isma trong các báo cáo, sau đó đã được chuyển đến phòng chăm sóc đặc biệt dành cho bệnh nhân chấn thương để được đánh giá thêm.
Kết quả chụp chiếu cho thấy lưỡi dao đã xuyên qua phía bên trái hộp sọ của bệnh nhân và đi sâu gần 2,4 cm vào não.
Một nhóm phẫu thuật thần kinh do bác sĩ Batuk Diora dẫn đầu đã tiến hành ca phẫu thuật khẩn cấp và lấy thành công lưỡi dao ra.
Trong một tuyên bố hôm thứ Hai (4/5), BMC cho biết: "Ca phẫu thuật đã thành công. Bệnh nhân hiện đang tỉnh táo và được điều trị tại phòng chăm sóc đặc biệt. Tình trạng sức khỏe của anh ấy ổn định và đang có dấu hiệu cải thiện dần."
Theo Need To Know , "koita" thường có chiều dài từ 3 đến 6 feet (khoảng 0,9 đến 1,8 mét). Chúng thường được thấy trong các bộ phim Nam Ấn Độ, nơi các nhân vật giấu chúng và chỉ để lộ ra một cách kịch tính trong các cảnh chiến đấu.
Theo thông tin mới nhất, truyền thông địa phương không đề cập đến bất kỳ vụ bắt giữ nào liên quan đến vụ tấn công được cho là đã xảy ra.
Cô gái 9X ấy đã khai trương Limart Zero Waste đầu tiên tại TP.HCM năm 2019 với hai mục tiêu rõ ràng: giảm rác thải nhựa, và tạo việc làm cho người khuyết tật, trả lương hằng tháng từ 7-12 triệu đồng/người/tháng tùy kỹ năng và vị trí.
Trò chuyện cùng Tuổi Trẻ, chị Hằng chia sẻ: "Chọn tuyển dụng người khuyết tật, tôi muốn tái định nghĩa năng lực của họ. Tôi nhìn thấy ở họ nguồn lực bị lãng quên".
* Hành trình chị đang đi đã bắt đầu thế nào?
- Khó khăn nhất không phải ở kỹ thuật mà là niềm tin. Ngay gia đình có khi cũng không tin con em mình có thể làm ra sản phẩm thời trang cao cấp. Chúng tôi bắt đầu trong một căn xưởng nhỏ, ngôn ngữ là ánh mắt và ký hiệu vụng về.
Có ngày chúng tôi hỏng hàng chục mét vải tái chế, thùng hàng lỗi ngổn ngang. Nhưng hành trình đó không phải tôi giúp họ, mà là chúng tôi cùng nhau tìm hướng đi.
* Câu chuyện nào khiến chị nhớ mãi khi làm việc với các nhân viên đặc biệt ấy?
- Thực lòng tôi từng nghĩ mình phải vất vả hơn nhiều, rằng mình sẽ bảo bọc, che chở họ. Tôi có lo lắng về hiệu suất và khả năng giao tiếp, một kiểu định kiến mang tên "sự thương hại kín đáo" song tôi đã bất ngờ bởi chính sự nỗ lực của các bạn.
Họ không cần sự thương hại, chỉ cần công bằng. Các bạn khiếm thính tại dự án Limloop của công ty có khả năng tập trung cao độ mà ngay cả người nghe bình thường khó lòng đạt được.
Tôi nhớ mãi bạn nhân viên khiếm thính ngày đầu đến xưởng luôn cúi gằm mặt không dám nhìn thẳng vào ai. Sau sáu tháng, thấy khách hàng tỏ ra thích thú khi cầm trên tay chiếc túi do bạn ấy tạo ra, bạn đã dùng ngôn ngữ ký hiệu nói với tôi bạn rất vui và tự tin để sáng tạo nhiều hơn nữa. Câu nói đó tiếp thêm động lực để tôi biết mình đang đi đúng hướng.
* Liệu xã hội đang hiểu chưa đúng về năng lực của người khuyết tật?
- Xã hội thường nhìn vào cái họ thiếu thay vì cái họ có. Chúng ta gọi là người khuyết tật và đóng khung họ với những công việc đơn giản nhưng thực tế họ có thể là nghệ nhân, nhà thiết kế, chuyên viên kinh doanh xuất sắc nếu được cung cấp một hệ sinh thái hỗ trợ phù hợp.
Chúng ta cần văn hóa thấu cảm. Khi tạo ra một môi trường xóa bỏ rào cản, bạn sẽ nhận lại một đội ngũ tận hiến.
Tại Limloop và Limart, nhờ họ mà chúng tôi tối ưu hóa quy trình trực quan hóa, giúp mọi thứ trở nên đơn giản và hiệu quả hơn. Họ trân trọng công việc hơn bất cứ ai. Mỗi giờ ở xưởng là một giờ họ được sống rực rỡ nhất. Tinh thần trách nhiệm của họ không đến từ áp lực KPI mà là niềm tự hào về nghề nghiệp.
* Chị cho rằng rào cản của người khuyết tật đến từ đâu?
- Đáng buồn thay rào cản lớn nhất không phải là cơ sở vật chất mà từ các định kiến, có doanh nghiệp sợ rắc rối, sợ chi phí phát sinh. Với lao động khuyết tật, rào cản lớn nhất là sự tự ti tích tụ qua nhiều năm bị xã hội từ chối.
Đó còn là sự lệch pha trong giao tiếp. Người nghe thường mất kiên nhẫn khi phải lặp lại hoặc học cách dùng ký hiệu. Sự cô lập về mặt cảm xúc trong môi trường làm việc chính là rào cản vô hình khiến họ khó phát huy hết năng lực.
* Chị thấy chính sách hiện tại cho người khuyết tật cần thay đổi gì?
- Chúng ta đã có những bước tiến nhưng vẫn mang tính chất hỗ trợ hơn là thúc đẩy. Các chính sách hiện còn nặng thủ tục hành chính khiến doanh nghiệp ngại tiếp cận. Chúng ta cần chính sách ưu tiên cụ thể hơn như ưu đãi thuế hoặc ưu tiên mua sắm công cho các doanh nghiệp có tỉ lệ người khuyết tật cao. Đặc biệt, cần đầu tư mạnh vào giáo dục nghề nghiệp công nghệ cao cho người khuyết tật để họ bắt kịp kỷ nguyên số.
* Câu chuyện mà doanh nghiệp của chị đang áp dụng là gì?
- Chúng tôi xây dựng hệ sinh thái không rào cản. Không chỉ là lối đi cho người dùng xe lăn hay đèn tín hiệu cho người khiếm thính, chính sách linh hoạt cho người khiếm thị mà là xây dựng văn hóa tôn trọng sự khác biệt. Chúng tôi học ngôn ngữ của nhau, cùng nhau xây dựng một thế giới chung chứ không yêu cầu họ hòa nhập vào thế giới của người bình thường.
Tôi cho rằng với doanh nghiệp xin đừng bắt đầu vì trách nhiệm xã hội mà hãy bắt đầu vì bạn nhận thấy giá trị thực sự của người khuyết tật. Chỉ cần kiên nhẫn trong ba tháng đầu đào tạo, sau đó bạn sẽ có những nhân viên xuất sắc nhất mà bạn từng sở hữu. Đừng cho họ cá, hãy cho họ cần câu và một hồ nước công bằng để câu cá.
Ông Quang (53 tuổi) đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Tp.HCM vì những cơn đau ngực âm ỉ kéo dài tưởng chừng đơn giản. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra đã hé lộ một "khối bất thường" khổng lồ nằm sâu trong trung thất trước, có kích thước tương đương một quả bưởi.
Hình ảnh chụp CT gây bất ngờ khi ghi nhận khối u khoảng 10,5 x 10 x 8,5cm, nằm ngay sau xương ức, phát triển phức tạp với xu hướng xâm lấn ngược lên trên, bám chặt vào thành ngực, tĩnh mạch chủ trên cùng nhiều mạch máu trọng yếu trong lồng ngực.
PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Tp.HCM cho biết, các khối u trung thất dù lành tính nhưng khi có kích thước lớn và vị trí nguy hiểm như trường hợp này đều tiềm ẩn rủi ro cao, cần được phẫu thuật sớm để tránh chèn ép tim, phổi và các mạch máu lớn.
"Nếu không can thiệp kịp thời, khối u có thể gây suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh," bác sĩ Vĩnh cảnh báo., khối u có thể gây suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn, thậm chí đe dọa tính mạng", bác sĩ Vĩnh nói.
Điều đáng chú ý sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định thực hiện phẫu thuật mở qua đường xương ức nhằm loại bỏ hoàn toàn khối u ra khỏi lồng ngực một cách an toàn.
Ca mổ kéo dài hơn 3 giờ. Sau khi chẻ dọc xương ức, ê-kíp tiến hành bóc tách khối u khỏi màng phổi, đồng thời gỡ dính khỏi các cấu trúc giải phẫu quan trọng để tránh tổn thương mạch máu và dây thần kinh lân cận.
Các bác sĩ sau đó kiểm soát toàn bộ điểm chảy máu và làm sạch khoang lồng ngực. Khối u được loại bỏ hoàn toàn, giúp giải phóng áp lực chèn ép lên tim và phổi.
Sau phẫu thuật, ông Quang hết đau ngực, không gặp biến chứng, vết mổ khô sau một tuần và được xuất viện.
Kết quả giải phẫu bệnh xác định đây là mô tuyến giáp lành tính nằm ở vị trí bất thường trong trung thất trước, còn gọi là tuyến giáp lạc chỗ.
Phó giáo sư Vĩnh giải thích, mô tuyến giáp hình thành từ sự giãn rộng của các nang giáp chứa đầy chất keo, thường gặp ở dạng bướu giáp thòng trung thất (tuyến giáp từ cổ phát triển đi xuống lồng ngực) hoặc mô tuyến giáp lạc chỗ (mô giáp hình thành ngay trong trung thất từ thời kỳ bào thai). Tùy vào đặc điểm giải phẫu, khối u có thể tồn tại độc lập trong khoang ngực hoặc có cuống liên kết trực tiếp với thùy tuyến giáp ở vùng cổ.
Đa số các loại u trung thất thường phát triển âm thầm trong lồng ngực, dễ bị bỏ qua ở giai đoạn sớm. Khi có triệu chứng rõ ràng là lúc khối u phát triển lớn, bắt đầu chèn ép và xâm lấn các cơ quan xung quanh, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Do đó, phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo người dân nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ tại bệnh viện để sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường, kịp thời can thiệp bằng các phương pháp ít xâm lấn và đạt hiệu quả điều trị cao nhất.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên đi khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như:
- Đau tức ngực kéo dài.
- Khó thở.
- Ho dai dẳng.
- Cảm giác nặng ngực.
- Nuốt nghẹn.
- Mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
Ngoài ra, việc khám sức khỏe định kỳ có vai trò quan trọng giúp phát hiện sớm các bất thường trong lồng ngực, từ đó tăng cơ hội điều trị hiệu quả bằng các phương pháp ít xâm lấn.
