UBND thành phố Hà Nội vừa có tờ trình kèm dự thảo nghị quyết gửi HĐND thành phố về việc ban hành quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch, khuyến khích sử dụng giao thông công cộng và một số biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện giao thông đường bộ phát thải gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố.
Trong dự thảo nghị quyết, Hà Nội đề xuất hỗ trợ trực tiếp bằng tiền cho người dân sinh sống trong khu vực Vành đai 1 và hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn toàn thành phố khi chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe sử dụng năng lượng sạch (chuyển đổi xe máy xăng sang xe máy điện – PV).
Mỗi cá nhân là chủ sở hữu xe máy xăng trước thời điểm nghị quyết này có hiệu lực chỉ được hỗ trợ chuyển đổi 1 lần tương ứng với 1 xe máy.
Về mức hỗ trợ bằng tiền, Hà Nội đề xuất 20% giá trị xe mua mới nhưng tối đa không quá 5 triệu đồng đối với hộ thông thường; 100% đối với hộ nghèo nhưng không quá 20 triệu đồng; 80% nhưng không quá 15 triệu đồng đối với hộ cận nghèo.
Thời gian thực hiện chính sách hỗ trợ dự kiến là 12 tháng. Tuy nhiên, thời điểm áp dụng cụ thể sẽ do UBND thành phố quyết định, đảm bảo phù hợp tiến độ công bố vùng phát thải thấp, khả năng cân đối ngân sách và điều kiện tổ chức thực hiện.
Đáng chú ý, trong dự thảo tờ trình, Hà Nội còn đưa ra chính sách miễn vé xe buýt trong khu vực Vành đai 1 trong vòng 1 năm kể từ khi triển khai vùng phát thải thấp. Song song đó, thành phố cũng hướng tới việc miễn hoàn toàn vé xe buýt và đường sắt đô thị (metro) cho toàn bộ người dân vào các ngày lễ, tết và các sự kiện chính trị – xã hội đặc biệt của thủ đô và đất nước.
Bên cạnh biện pháp đối với phương tiện cá nhân, thành phố Hà Nội cũng đề xuất lộ trình chuyển đổi một số phương tiện giao thông sử dụng động cơ sử dụng nhiên liệu hóa thạch (sử dụng xăng, dầu) hoạt động kinh doanh vận tải trên địa bàn thành phố.
Cụ thể, đối với xe máy hoạt động kinh doanh vận tải trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải (xe xăng công nghệ – PV) thì đơn vị cung cấp phần mềm ứng dụng thực hiện “chuyển đổi xanh”, đảm bảo tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng điện, năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường theo lộ trình đạt 20% trước ngày 1.1.2027, 50% trước ngày 1.1. 2028 và 100% trước ngày 1.1.2030.
Đối với xe taxi, xe ô tô chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe) hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải (ô tô sử dụng xăng, dầu công nghệ) thì đơn vị kinh doanh vận tải thực hiện “chuyển đổi xanh” đảm bảo tỷ lệ phương tiện sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường theo lộ trình đạt 50% trước ngày 1.1. 2028; 100% trước ngày 1.1.2030.
Đồng thời, từ ngày 1.7.2026, tất cả phương tiện thay thế, đầu tư mới đối với các loại xe ô tô này phải sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường.
Trong dự thảo, Hà Nội cũng đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ giảm 50% lệ phí cấp đăng ký, biển số đối với cá nhân, doanh nghiệp kinh doanh vận tải, cung cấp dịch vụ công ích khi chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh (riêng đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo; doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi, xe buýt tiếp tục sử dụng biển số định danh cũ được hỗ trợ 100%.
Đồng thời, đề xuất hỗ trợ 30% lãi suất vay vốn ngân hàng thương mại và vay vốn ưu đãi từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố, Quỹ Bảo vệ môi trường cho các doanh nghiệp, đơn vị vận tải, công ích khi đầu tư phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
Để hiện thực những đề xuất trong dự thảo nghị quyết, Hà Nội dự kiến tổng kinh phí triển khai là hơn 6.423 tỉ đồng.
Dự kiến, tại kỳ họp thứ 3 vào ngày 2.6, HĐND thành phố Hà Nội sẽ xem xét dự thảo nghị quyết này, đồng thời cũng sẽ xem xét nghị quyết về “Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1”.
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định xử phạt trật tự an toàn giao thông đường bộ, nhằm sửa đổi, bổ sung Nghị định 168 năm 2024. Dự thảo này do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất bổ sung thẩm quyền cho trưởng công an cấp xã xử phạt đối với một số hành vi vi phạm quy định về đăng ký xe. Điều này nhằm phù hợp với việc hiện nay công an xã được giao thực hiện công tác đăng ký xe.
Các vi phạm thuộc diện trên gồm 5 lỗi áp dụng với chủ xe mô tô: không làm thủ tục cấp chứng nhận đăng ký xe, biển số xe trong trường hợp thay đổi chủ xe theo quy định; không làm thủ tục đổi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe theo quy định (mức phạt 800.000 đồng - 1 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức).
Cùng đó là tẩy xóa, sửa chữa hoặc giả mạo hồ sơ đăng ký xe nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; khai báo không đúng sự thật hoặc sử dụng các giấy tờ, tài liệu giả để được cấp lại biển số xe, chứng nhận đăng ký xe nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự; không làm thủ tục thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe theo quy định (mức phạt 4 - 6 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức).
3 lỗi còn lại áp dụng với chủ xe ô tô: không làm thủ tục thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định; không làm thủ tục đổi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe theo quy định; khai báo không đúng sự thật hoặc sử dụng các giấy tờ, tài liệu giả để được cấp lại biển số xe, chứng nhận đăng ký xe, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự (mức phạt 4 - 6 triệu đồng với cá nhân, gấp đôi với tổ chức).
Với sự bổ sung nêu trên, trưởng công an xã là chủ thể tiếp theo được quyền xử phạt các vi phạm về đăng ký xe, bên cạnh CSGT và chủ tịch UBND các cấp như hiện hành.
Một nội dung quan trọng khác tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất bổ sung thẩm quyền cho CSGT được xử phạt các hành vi vi phạm về sát hạch giấy phép lái xe.
Điển hình như: tự ý thay đổi hoặc sử dụng phần mềm sát hạch, thiết bị chấm điểm, xe sát hạch; sử dụng máy tính trong phòng sát hạch lý thuyết kết nối với đường truyền ra ngoài phòng thi trái quy định; cố tình để phương tiện, trang thiết bị chấm điểm hoạt động không chính xác trong kỳ sát hạch; để các dấu hiệu, ký hiệu trái quy định trên sân sát hạch, xe sát hạch trong kỳ sát hạch…
Góp ý về nội dung này, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho rằng các vi phạm về sát hạch mang tính kỹ thuật chuyên môn sâu, trong khi Nghị định 168 hiện hành thì lực lượng CSGT chủ yếu xử phạt các vi phạm khi lưu thông trên đường, dễ nhận diện bằng quan sát hoặc phương tiện kỹ thuật.
Do đó, cần rà soát, phân định rõ phạm vi, đối tượng, cơ sở đảm bảo thực thi và cơ chế phối hợp để bảo đảm thống nhất khi áp dụng. Đồng thời tăng cường tính công khai, minh bạch nhằm bảo đảm kiểm soát quyền lực.
Bộ Công an phản hồi rằng, việc bổ sung thẩm quyền cho CSGT như đã nêu là phù hợp, bởi hiện nay Bộ Công an đã tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về quản lý, sát hạch và cấp giấy phép lái xe từ Bộ GTVT cũ.
"Công tác xử lý vi phạm được thực hiện theo đúng nguyên tắc, quy định của luật Xử lý vi phạm hành chính, nếu để xảy ra sai phạm, sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật", cơ quan soạn thảo nêu.
Chiều 21/5, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học "Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới - Những vấn đề lý luận và thực tiễn".
PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, khẳng định kết quả hội thảo bước đầu hình thành những nền tảng nhận thức quan trọng, góp phần luận giải những khía cạnh lý luận cũng như thực tiễn.
Qua thảo luận tại hội thảo, ông Huấn khái quát "xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cần được nhận thức như một đột phá chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu xã hội chủ nghĩa" và đưa chủ nghĩa xã hội từ lý tưởng trở thành mô hình hiện thực tại địa bàn cấp xã - nơi người dân có thể được chứng thực, đo lường, cảm nhận trong cuộc sống hàng ngày.
“Thí điểm quy mô xã, phường xã hội chủ nghĩa là cách làm phù hợp thực tiễn”, ông Huấn nói và cho rằng điều này xuất phát từ vai trò của cơ sở, nơi kiểm chứng mọi chủ trương, chính sách gần dân nhất.
Vì xuất phát từ quy luật phát triển không đều nên không thể tiến hành đồng loạt trên phạm vi của một tỉnh hay toàn quốc.
Góp ý tại hội thảo, nhiều đại biểu đề xuất bộ khung tiêu chí chung và cách triển khai cho các tỉnh nhằm tránh “mỗi tỉnh làm một kiểu”, nhưng vẫn phải có dư địa cho sự sáng tạo, yêu cầu phong phú, đa dạng của từng địa phương.
Tại hội thảo, TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, giơ điện thoại của mình lên, ví von: “Chiếc điện thoại này tồn tại được vì nó hoàn thiện, nâng cấp từng năm một. Chúng ta đang chọn ra một mô hình và áp cho đất nước này hàng chục năm. Vì vậy cách làm lần này tôi thấy rất phấn khởi”.
Theo vị chuyên gia, thí điểm xã, phường xã hội chủ nghĩa là một cuộc thực nghiệm xã hội hết sức to lớn, khó khăn. Vì vậy từ nay đến năm 2030 trở thành bước thí điểm rất quan trọng.
“Tôi nghĩ cần thiết có một nghị quyết của Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong đó tạo điều kiện về cơ chế để thí điểm. Ở Hà Nội, HĐND thành phố có thẩm quyền như một cơ quan lập pháp ở địa phương, có thể ban hành nghị quyết thí điểm mô hình này. Tôi đọc Luật Thủ đô mới đây thấy Hà Nội có thể làm được”, ông Dũng nêu quan điểm.
Vị chuyên gia cũng nhìn nhận phải có kinh nghiệm, bài học để nhân rộng. "Sau khi đã tổng kết, khẳng định được mô hình thì lúc ấy mới ban hành văn bản pháp luật. Không nên áp đặt gì ngay từ bây giờ", theo lời vị chuyên gia.
Lộ trình thí điểm của Hà Nội
Tiếp xúc cử tri sáng 4/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gợi ý Hà Nội xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa, có thể chọn điểm xây một phường mới với quy mô dân số 500.000 - 1 triệu người và ưu tiên những gì tốt nhất cho nơi đây.
Trong những định hướng lớn đặt ra cho chính quyền thành phố, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị, chuyển mạnh sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, gắn với trách nhiệm giải trình rõ ràng.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết chính quyền thủ đô dự kiến lựa chọn hai xã cạnh nhau để triển khai thí điểm, đảm bảo quy mô dân số khoảng 700.000 dân.
Trong năm nay, Hà Nội sẽ hoàn thiện đề án, các dự án thành phần, ban hành chủ trương, thành lập ban chỉ đạo, lựa chọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực và triển khai thực hiện.
Giai đoạn 2027-2030 sẽ triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm, kiểm tra, giám sát; năm 2030 sơ kết và hoàn thiện tiêu chí. Đến giai đoạn 2031-2035, Hà Nội tiếp tục thực hiện và tổng kết đề án.
Ngày 20.4, UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết địa phương đã báo cáo tiến độ, nêu rõ những khó khăn, vướng mắc của dự án nhiệt điện khí BOT Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 (tại xã Sơn Mỹ, tỉnh Lâm Đồng; giáp TP.HCM), đồng thời kiến nghị cho lùi thời gian thực hiện.
Theo đó, UBND tỉnh Lâm Đồng đã báo cáo Ban Chỉ đạo nhà nước về các công trình, dự án trọng điểm ngành năng lượng và Bộ Công thương, kiến nghị sớm phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi đối với 2 dự án Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 để nhà đầu tư triển khai các bước tiếp theo.
Đồng thời, địa phương đề xuất Bộ Công thương báo cáo Thủ tướng xem xét các kiến nghị của nhà đầu tư liên quan đến các dự án Nhiệt điện BOT Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2.
UBND tỉnh Lâm Đồng cho rằng dù dự án Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 thuộc danh mục công trình quan trọng quốc gia theo quyết định của Thủ tướng, nhưng lại không nằm trong nhóm dự án đảm bảo cấp điện đến năm 2030 theo chỉ thị mới. Điều này khiến việc triển khai các dự án theo Quy hoạch điện 8 và Quy hoạch điện 8 điều chỉnh trở nên thiếu khả thi.
Trên cơ sở đó, địa phương kiến nghị nếu không thể đưa dự án Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 vào vận hành trước năm 2030, cần xem xét điều chỉnh tiến độ sang giai đoạn sau năm 2030. Việc này sẽ giúp tỉnh chủ động xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời mở ra cơ hội bổ sung các dự án năng lượng có lợi thế hơn trong giai đoạn 2026 - 2030.
Hai dự án nhiệt điện khí BOT Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 có tổng vốn khoảng 4,3 tỉ USD, tổng công suất 4.500 MW. Đây là các dự án trọng điểm, từng nằm trong Quy hoạch điện 7 và tiếp tục được đưa vào Quy hoạch điện 8 điều chỉnh.
Tuy nhiên, quá trình triển khai đang gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, đối với dự án Sơn Mỹ 1, liên danh nhà đầu tư phản ánh thiếu cơ chế bảo lãnh vốn vay và khung pháp lý đảm bảo tài chính, đặc biệt liên quan đến cam kết của Chính phủ, Bộ Công thương và hợp đồng mua bán điện.
UBND tỉnh Lâm Đồng nhận định quy định hiện hành về dự án BOT chưa đủ cơ sở để đánh giá tính khả thi tài chính, gây khó khăn trong việc thẩm định và đàm phán các thỏa thuận.
Trong khi đó, dự án Sơn Mỹ 2 cũng vướng nhiều vấn đề về cơ chế chính sách. Hiện chưa có quy định rõ ràng về bảo lãnh của Chính phủ đối với các nghĩa vụ trong hợp đồng BOT, cũng như trách nhiệm của các doanh nghiệp nhà nước tham gia dự án.
Ngoài ra, cơ chế giá điện và phân bổ rủi ro trong hợp đồng mua bán điện (PPA) chưa đủ hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư và huy động vốn quốc tế.
Liên quan chuỗi dự án tại Sơn Mỹ, UBND tỉnh Lâm Đồng cũng kiến nghị điều chỉnh tiến độ dự án kho cảng LNG Sơn Mỹ (tổng vốn đầu tư khoảng 1,34 tỉ USD). Dự án này đã được UBND tỉnh Bình Thuận (trước khi sáp nhập) chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2023.
Theo quy hoạch, dự án sử dụng khoảng 50 ha đất để xây dựng kho chứa LNG, cùng khu cảng nhập LNG. Ngoài ra, diện tích mặt nước phục vụ cảng biển, luồng tàu, khu đón trả, hoa tiêu và kiểm dịch dự kiến khoảng 3.455 ha. Dự án được đặt mục tiêu hoàn thành và đưa vào vận hành trong quý 1/2027.
Tuy nhiên, thực tế triển khai đang gặp trở ngại do phần diện tích 50 ha xây dựng kho LNG tại khu công nghiệp Sơn Mỹ 1 chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng, chưa được giao đất và thiếu hạ tầng.
Bên cạnh đó, dù dự án kho cảng đã đủ điều kiện phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, nhưng do dự án Sơn Mỹ 1 và Sơn Mỹ 2 chưa được phê duyệt FS nên toàn bộ chuỗi dự án chưa thể triển khai đồng bộ. Đây là 2 nhà máy tiêu thụ khí LNG duy nhất từ kho cảng LNG Sơn Mỹ.
Từ thực tế này, UBND tỉnh Lâm Đồng cho rằng mục tiêu đưa kho cảng LNG Sơn Mỹ vào vận hành năm 2027 là khó khả thi, đồng thời đề nghị Bộ Công thương xem xét điều chỉnh tiến độ phù hợp.
