Thị trường toàn cầu khép lại tuần giao dịch đáng chú ý khi yếu tố chi phối dòng tiền đã thay đổi. Từ kỳ vọng lạm phát hạ nhiệt, nhà đầu tư nhanh chóng chuyển sang theo dõi giá dầu, triển vọng lãi suất và mùa báo cáo lợi nhuận, khiến diễn biến của vàng, bitcoin và chứng khoán liên tục đổi chiều.
Vàng và tiền số biến động theo bóng ma lạm phát
Trong các kênh đầu tư truyền thống, vàng luôn là thước đo nhạy cảm nhất với các biến động vĩ mô. Kim loại quý này vừa trải qua một tuần giao dịch đầy sóng gió khi ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong vòng 6 tuần qua.
Ngay trong ngày đầu tuần, giá vàng đã lao dốc xuống dưới ngưỡng tâm lý quan trọng 4.000 USD/ounce. Mặc dù có phiên phục hồi mạnh mẽ nhờ số liệu lạm phát (CPI) Mỹ hạ nhiệt xuống 3,5% vào giữa tuần, đà tăng này đã nhanh chóng bốc hơi.
Nguyên nhân chính áp đặt lên giá vàng là sự leo thang căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran khiến giá dầu thô Brent tăng vọt hơn 14% trong tuần. Giá dầu thô WTI kỳ hạn cũng tiến sát mốc 81 USD một thùng. Việc giá năng lượng tăng cao đã làm dấy lên nỗi lo sợ lạm phát sẽ quay trở lại. Điều này củng cố khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục nâng lãi suất hoặc duy trì mức lãi suất cao trong thời gian dài hơn.
Nhiều chuyên gia nhận định rằng lợi suất trái phiếu tăng và đồng USD mạnh lên đã làm giảm đáng kể sức hấp dẫn của vàng. Ông Chris Gaffney, Chủ tịch bộ phận Thị trường Toàn cầu của EverBank, chỉ ra rằng 2 yếu tố chính khiến giá vàng bị bán mạnh là đồng USD tăng giá và lo ngại lạm phát toàn cầu gia tăng.
Cùng chung số phận với vàng, thị trường tiền số cũng trải qua những phiên giao dịch nghẹt thở. Bitcoin từng có thời điểm vượt mốc 65.000 USD nhờ lực đẩy từ dòng vốn chảy vào các quỹ ETF. Tuy nhiên, trước áp lực từ giá dầu tăng và rủi ro địa chính trị, đồng tiền này đã nhanh chóng hạ nhiệt và dao động quanh vùng 63.200 USD đến 64.687 USD vào cuối tuần.
Cổ phiếu công nghệ hạ nhiệt, áp lực thực tế đè nặng
Tại phố Wall, nhóm cổ phiếu công nghệ từng là động lực tăng trưởng chính của thị trường nay lại trở thành tâm điểm của làn sóng rút vốn. Các chỉ số lớn như Nasdaq Composite mất 1,5% trong tuần, trong khi S&P 500 và Dow Jones cũng lần lượt giảm điểm. Giới đầu tư bắt đầu đặt dấu hỏi lớn về tính bền vững của làn sóng chi tiêu khổng lồ cho trí tuệ nhân tạo (AI).
Sự nghi ngờ này càng được củng cố khi Alphabet, công ty mẹ của Google, phải lùi thời điểm ra mắt mô hình AI thế hệ mới Gemini 3.5 Pro thêm vài tháng để cải thiện khả năng lập trình. Thông tin này ngay lập tức khiến cổ phiếu Alphabet sụt giảm hơn 1% trước giờ mở cửa phiên cuối tuần, sau khi đã mất tới 4,4% trong phiên trước đó.
Bên cạnh câu chuyện của AI, các doanh nghiệp công nghệ lớn khác cũng đang đối mặt với những thách thức kinh doanh thực tế. Cổ phiếu của gã khổng lồ phát trực tuyến Netflix đã bốc hơi 11% sau khi công ty đưa ra dự báo lợi nhuận quý III thấp hơn kỳ vọng của giới phân tích. Tương tự, cổ phiếu SpaceX tiếp tục chuỗi ngày ảm đạm khi rơi xuống dưới mức giá IPO là 135 USD một cổ phiếu, giảm mạnh so với mức đỉnh 225 USD thiết lập hồi tháng 6.
Nhà đầu tư sẽ theo dõi điều gì trong tuần mới?
Trước những diễn biến phức tạp của thị trường, dòng tiền toàn cầu đang có xu hướng phòng thủ và chờ đợi các chỉ báo rõ ràng hơn.
Theo dữ liệu từ CME FedWatch, hiện có khoảng 58% khả năng Fed sẽ nâng lãi suất trong cuộc họp tháng 9 tới. Lập trường cứng rắn từ các quan điểm của quan chức Fed, điển hình như Phó Chủ tịch Philip Jefferson khi ông sẵn sàng ủng hộ nâng lãi suất nếu lạm phát không sớm cải thiện, đang khiến thị trường thận trọng.
Tuy nhiên, ở góc nhìn dài hạn, một số định chế tài chính lớn vẫn nhìn thấy cơ hội trong sự điều chỉnh này. Các chuyên gia của Goldman Sachs nhận định rằng tỷ trọng vàng trong danh mục đầu tư của khu vực tư nhân hiện vẫn ở mức thấp. Những căng thẳng địa chính trị và biến động vĩ mô gần đây có thể thúc đẩy xu hướng đa dạng hóa tài sản, hỗ trợ cho giá vàng trong tương lai.
Trong tuần tới, sự chú ý của thị trường sẽ đổ dồn vào mùa báo cáo tài chính của các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Tesla hay Intel. Kết quả kinh doanh thực tế từ những doanh nghiệp lớn này sẽ là thước đo chuẩn xác nhất để dòng tiền quyết định có quay trở lại thị trường chứng khoán hay tiếp tục tìm kiếm các hầm trú ẩn an toàn khác.
Lệnh áp thuế miễn trừ một số mặt hàng Mỹ không sản xuất hoặc có nguy cơ làm gián đoạn chuỗi cung ứng như cà phê, thịt bò, cam và nước cam, một số sản phẩm năng lượng dầu khí, linh kiện và bộ phận hàng không vũ trụ.
Quyết định áp thuế được đưa ra sau cuộc điều tra kéo dài một năm theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. USTR kết luận các chính sách của Brazil về thương mại số, thuế quan, sở hữu trí tuệ, tiếp cận thị trường ethanol và phá rừng gây ảnh hưởng đến thương mại Mỹ.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết động thái là cần thiết để bảo đảm người lao động và doanh nghiệp cạnh tranh trên sân chơi bình đẳng. "Các cuộc đàm phán với Brazil suốt năm qua chưa giải quyết được những vấn đề này, nhưng chúng tôi vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán", ông nói chiều 15/7.
Nền kinh tế lớn thứ 10 thế giới là quốc gia đầu tiên bị nhắm mục tiêu theo chiến lược thuế quan mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump, dựa trên Điều 301. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng chính phủ Brazil "đã không đàm phán với Mỹ một cách thiện chí".
Năm ngoái, ông Trump áp mức thuế 50% đối với hàng hóa Brazil để phản đối việc nước này truy tố cựu Tổng thống Jair Bolsonaro. Sau đó, ông rút lại phần lớn các mức thuế, trong đó có thuế với thịt bò và cà phê.
Đến tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết các mức thuế đối ứng do chính quyền Tổng thống Trump áp đặt dựa trên Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) là bất hợp pháp.
Hiện hàng hóa Brazil vẫn phải chịu thêm mức thuế bổ sung 10%, dự kiến hết hiệu lực tháng này. Brazil là đối tác thương mại lớn thứ 15 của Mỹ và chịu thâm hụt thương mại nhiều năm qua. Vào 2025, xuất khẩu từ nước này sang Mỹ giảm 6,6%, còn 37,72 tỷ USD. Trong khi, nhập khẩu từ Mỹ tăng 11,3%, đạt 45,25 tỷ USD.
Giá vàng thế giới bất ngờ đảo chiều tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 20/5 sau khi thị trường đón loạt tín hiệu mới từ Trung Đông. Giá dầu lao dốc gần 6%, lợi suất trái phiếu Mỹ hạ nhiệt và đồng USD suy yếu đã giúp dòng tiền quay lại với kim loại quý chỉ một ngày sau cú bán tháo mạnh.
Theo Kitco, vàng giao ngay có lúc lên quanh 4.542 USD/ounce, tăng hơn 1,3%, trong khi bạc bật gần 3%, lên khoảng 75,8 USD/ounce. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh giới đầu tư liên tục điều chỉnh kỳ vọng khi căng thẳng địa chính trị giảm nhiệt nhưng áp lực lãi suất từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn chưa biến mất.
Giá dầu giảm mạnh, vàng lập tức hồi phục
Thị trường kim loại quý bật tăng trở lại sau khi căng thẳng quanh eo biển Hormuz có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo Kitco, hai siêu tàu chở dầu Iraq hướng sang Trung Quốc đã đi qua khu vực này an toàn, trong khi một tàu chở dầu Kuwait cũng được ghi nhận đang di chuyển qua tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới.
Ba tàu dầu vận chuyển khoảng 6 triệu thùng dầu, đánh dấu lượng dầu rời vùng Vịnh trong một ngày lớn nhất kể từ khi xung đột Mỹ - Israel với Iran leo thang hồi tháng 2. Thông tin này khiến giá dầu Brent giảm gần 6%, kéo theo áp lực lạm phát dịu xuống.
Trên thị trường tài chính, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm cũng lùi về dưới 4,6%, trong khi đồng USD suy yếu. Đây là yếu tố hỗ trợ trực tiếp cho vàng và bạc. Khi lợi suất trái phiếu giảm, chi phí cơ hội nắm giữ vàng thấp hơn, giúp kim loại quý hấp dẫn trở lại.
Tuy nhiên, biên bản cuộc họp Fed cuối tháng 4 cho thấy cơ quan này vẫn lo ngại rủi ro lạm phát liên quan tới giá năng lượng và Trung Đông. Thị trường quyền chọn hiện phản ánh khoảng 30% khả năng Fed còn tăng lãi suất trước quý I/2027.
Điều đó khiến vàng rơi vào trạng thái khá đặc biệt. Mỗi khi lợi suất tăng mạnh, giá vàng chịu áp lực điều chỉnh. Nhưng ngay khi lợi suất dịu xuống, lực mua lại xuất hiện rất nhanh.
Trong khi vàng hồi phục, chứng khoán Mỹ cũng bật tăng mạnh sau 3 phiên giảm liên tiếp. Chỉ số S&P 500 tăng 1,1%, Nasdaq tăng 1,5%, còn nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ Russell 2000 bật tới 2,6%. Diễn biến này cho thấy khẩu vị rủi ro trên thị trường đang cải thiện, nhưng giới đầu tư vẫn chưa rời bỏ hoàn toàn tài sản trú ẩn như vàng.
Vàng giảm về 4.500 USD nhưng phố Wall chưa bi quan
Một trong những điểm gây chú ý nhất trên thị trường hiện nay là việc nhiều tổ chức tài chính lớn vẫn giữ quan điểm tích cực với vàng dù kim loại quý vừa điều chỉnh khá mạnh. Theo GoldSilver, Bank of America tiếp tục dự báo vàng có thể lên 6.000 USD/ounce. Với mặt bằng hiện tại quanh 4.500 USD, mức dự báo này tương đương dư địa tăng khoảng 33%.
Luận điểm của ngân hàng này tập trung vào 3 yếu tố chính gồm thâm hụt tài khóa kéo dài của Mỹ, nhu cầu mua vàng từ các ngân hàng trung ương và sự suy giảm niềm tin đối với trái phiếu kho bạc Mỹ như tài sản trú ẩn truyền thống.
Đáng chú ý, Goldman Sachs cũng không xem nhịp giảm hiện tại là tín hiệu tiêu cực. Ngân hàng này gọi vùng giá quanh 4.500 USD là “vùng tích lũy”, nơi các tổ chức lớn đang mua vào thay vì bán tháo. Theo Goldman Sachs, nhu cầu mua vàng từ ngân hàng trung ương toàn cầu hiện vẫn ở mức cao nhất nhiều thập kỷ. Đây được xem là lớp hỗ trợ quan trọng mỗi khi thị trường xuất hiện nhịp điều chỉnh ngắn hạn.
Diễn biến của bạc cũng đang phản ánh phần nào tâm lý này. Trong phiên 20/5, bạc tăng gần 3%, nhanh hơn vàng. Theo Kitco, phe mua bạc đang hướng tới vùng 76,7-77 USD/ounce, trước khi nhắm tới mốc 78 USD.
Ở chiều ngược lại, vàng hiện đang đối mặt vùng cản quan trọng quanh 4.552-4.572 USD/ounce. Nếu vượt được khu vực này, thị trường có thể hướng lên vùng 4.600 USD.
Ngoài câu chuyện lãi suất hay Trung Đông, giới phân tích cho rằng thị trường vàng hiện còn chịu tác động từ một thay đổi lớn hơn liên quan tới hệ thống giao dịch kim loại quý toàn cầu.
Theo GoldSilver, Hong Kong (Trung Quốc) dự kiến ra mắt nền tảng thanh toán bù trừ vàng mới vào tháng 7 với sự hợp tác từ Sàn giao dịch vàng Thượng Hải. Hệ thống này hỗ trợ thanh toán bằng nhân dân tệ song song với USD và hoạt động ngoài mạng lưới định giá truyền thống như LBMA hay COMEX.
Động thái này diễn ra cùng lúc với xu hướng gia tăng giao dịch hàng hóa bằng các đồng tiền ngoài USD giữa nhiều nền kinh tế lớn. Giới quan sát cho rằng những thay đổi đó chưa tác động ngay tới giá vàng trong ngắn hạn, nhưng đang tạo nền tảng nhu cầu vật chất lớn hơn cho thị trường kim loại quý trong nhiều năm tới.
Đó cũng là lý do nhiều tổ chức tài chính vẫn duy trì quan điểm lạc quan với vàng ngay cả khi giá liên tục biến động mạnh theo lợi suất và chính sách lãi suất của Fed.
Thông tin được ông Đoàn Văn Hiểu Em - Tổng giám đốc Điện Máy Xanh - chia sẻ tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư ở TP HCM chiều 28/5. Theo ông, việc lãnh đạo MWG tham gia IPO nhằm thể hiện niềm tin vào triển vọng tăng trưởng của Điện Máy Xanh sau niêm yết.
Tuy nhiên, động thái này cũng khiến nhiều cổ đông đặt câu hỏi liệu việc một số lãnh đạo cơ cấu cổ phiếu MWG để mua DMX có phản ánh sự ưu tiên cho Điện Máy Xanh hơn công ty mẹ hay không.
Trả lời vấn đề này, ông Hiểu Em cho biết, nguồn tiền tham gia IPO sẽ phụ thuộc vào điều kiện tài chính của từng lãnh đạo. Riêng ông dự kiến bán một phần cổ phiếu MWG đang nắm giữ để bổ sung nguồn vốn mua DMX, song vẫn giữ phần lớn tỷ lệ sở hữu tại công ty mẹ. Trong khi đó, Chủ tịch Nguyễn Đức Tài sẽ sử dụng hoàn toàn tiền cá nhân để tham gia đợt chào bán. Một số lãnh đạo khác có thể tham gia bằng nguồn tài chính riêng hoặc cơ cấu lại danh mục đầu tư hiện hữu.
Những băn khoăn của cổ đông xuất hiện trong bối cảnh Điện Máy Xanh chuẩn bị bước vào một trong những thương vụ IPO lớn nhất thị trường.
Theo kế hoạch, doanh nghiệp sẽ chào bán gần 180 triệu cổ phiếu với giá 80.000 đồng một cổ phiếu, tương ứng khoảng 15% vốn điều lệ sau phát hành. Trong đó, 1% dành cho chương trình ESOP cho nhân viên và 14% phân phối cho nhà đầu tư bên ngoài. Doanh nghiệp đã mở sổ đăng ký mua cổ phiếu từ ngày 27/5 và dự kiến niêm yết vào đầu tháng 8 năm nay.
Với quy mô huy động khoảng 14.360 tỷ đồng, đây được xem là một trong những thương vụ IPO lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong 5 năm gần đây. Sau chào bán, vốn điều lệ của Điện Máy Xanh dự kiến tăng từ 11.013 tỷ đồng lên 12.808 tỷ đồng, tương ứng mức vốn hóa hơn 102.460 tỷ đồng.
Theo ông Hiểu Em, sau tái cấu trúc, MWG sẽ vận hành theo mô hình holding, tập trung vào định hướng chiến lược và đầu tư, trong khi Điện Máy Xanh trở thành pháp nhân độc lập sở hữu các chuỗi Thế Giới Di Động, Điện Máy Xanh, TopZone cùng Công ty Thợ Điện Máy Xanh. Các mảng khác như Bách hóa Xanh, EraBlue tại Indonesia và nhóm ngành hàng mới sẽ hoạt động theo cấu trúc riêng.
Với quy mô định giá hiện tại, Điện Máy Xanh có khả năng gia nhập rổ VN30 sau khi đáp ứng các điều kiện niêm yết. Công ty chứng khoán Vietcap là đơn vị tư vấn và đại lý phân phối chính cho thương vụ.
Mức định giá hơn 102.000 tỷ đồng của Điện Máy Xanh cũng làm dấy lên băn khoăn về nguy cơ "nhân đôi" vốn hóa khi niêm yết song song với MWG, vốn có giá trị thị trường khoảng 114.000 tỷ đồng tại thời điểm đó. Một số cổ đông cũng đặt câu hỏi nên ưu tiên nắm giữ MWG, Điện Máy Xanh hay Bách Hóa Xanh khi các doanh nghiệp trong hệ sinh thái lần lượt tách riêng.
Ông Hiểu Em cho rằng, mỗi doanh nghiệp sẽ có vai trò và câu chuyện tăng trưởng khác nhau, do đó lựa chọn đầu tư phụ thuộc khẩu vị và kỳ vọng của từng nhà đầu tư.
Để củng cố câu chuyện tăng trưởng sau IPO, Điện Máy Xanh đặt mục tiêu lợi nhuận năm 2026 đạt 7.350 tỷ đồng, tương ứng mức P/E dự kiến khoảng 12 lần. Quý I năm nay, doanh thu và lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp lần lượt tăng 30% và 49% so với cùng kỳ, đạt 2.219 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế và hoàn thành hơn 30% kế hoạch năm chỉ sau ba tháng.
Theo báo cáo phân tích của Vietcap, lợi nhuận sau thuế năm 2026 của DMX có thể đạt 9.324 tỷ đồng. Theo kịch bản này, P/E của doanh nghiệp có thể giảm còn khoảng 10 lần. Hiện, Điện Máy Xanh đóng góp khoảng 80% lợi nhuận toàn hệ sinh thái MWG.
Tuy nhiên, nhiều cổ đông cũng đặt câu hỏi về dư địa tăng trưởng của Điện Máy Xanh khi thị trường điện máy đang dần bão hòa và cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Trả lời vấn đề này, lãnh đạo doanh nghiệp cho biết Điện Máy Xanh không chọn cuộc đua giảm giá mà theo đuổi chiến lược "tách lớp", chuyển từ bán sản phẩm sang bán giải pháp tài chính như trả chậm, đồng thời mở rộng dịch vụ chăm sóc xuyên suốt vòng đời sản phẩm để tạo khác biệt.
Hiện doanh nghiệp chiếm khoảng 80% thị phần mua trả chậm trong ngành ICT/CE tại Việt Nam và kỳ vọng đây sẽ tiếp tục là lợi thế tăng trưởng. Bên cạnh hoạt động bán lẻ cốt lõi, Điện Máy Xanh đặt kỳ vọng vào mảng Thợ Điện Máy Xanh, dư địa mở rộng thương mại điện tử ngành công nghệ - điện máy và liên doanh EraBlue tại Indonesia, hiện đứng thứ hai thị trường điện máy nước này.
Theo tài liệu giới thiệu với nhà đầu tư, doanh nghiệp đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2030 gấp đôi so với năm 2025 và tăng khoảng 70% doanh thu trong 5 năm tới nhờ mở rộng dịch vụ và nâng hiệu quả trên hệ thống hiện hữu.
Ngoài câu chuyện tăng trưởng, cổ đông cũng đặt vấn đề về mục đích sử dụng vốn khi một phần tiền huy động từ IPO được dùng để trả nợ ngân hàng thay vì mở rộng hoạt động. Đại diện doanh nghiệp cho biết việc cơ cấu lại các khoản vay nhằm củng cố nền tảng tài chính, tạo dư địa cho các kế hoạch phát triển dài hạn.
Dù thị trường điện máy dần bão hòa, tham vọng tăng mạnh doanh thu và gấp đôi lợi nhuận trong vòng 5 năm được xem là phép thử lớn nhất với câu chuyện tăng trưởng mà Điện Máy Xanh đang mang tới nhà đầu tư trước IPO.
