Chính phủ tuần trước ban hành nghị định 176 về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Theo đó, sinh viên 15 ngành có thể nhận hỗ trợ 37-55 triệu đồng một năm. Thạc sĩ, nghiên cứu sinh nhận 55-84 triệu đồng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ quan tham mưu chính sách, cho biết đây là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ trọng điểm.
Đại diện nhiều trường đại học nhìn nhậnchính sách học bổng mới là “lực hút” lớn với người học.
Theo PGS. TS Trần Đình Phong, Phó hiệu trưởng trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, ảnh hưởng tới sức hấp dẫn của đất nước với các tập đoàn công nghệ lớn của thế giới. Nó cũng tác động tới khả năng làm chủ công nghệ, xây dựng sức cạnh tranh và phát triển đất nước bền vững trong tương lai xa hơn.
Tuy nhiên, thời gian qua nhóm ngành này chưa thật sự hấp dẫn người học. Nhiều học sinh có năng lực, gồm cả những em học chuyên tự nhiên ở phổ thông, vẫn rẽ hướng sang lĩnh vực khác khi lên đại học.
“Tôi kỳ vọng chính sách học bổng này giúp thay đổi xu hướng đó, khuyến khích học sinh có năng lực, giàu tiềm năng phát triển lựa chọn theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược của quốc gia”, ông Phong nói.
TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, trường Đại học Công nghiệp TP HCM, đồng tình.
Hai chuyên gia cho rằng có ba điểm nổi trội từ chính sách mới. Một là mức học bổng tương đối hấp dẫn trong điều kiện kinh tế Việt Nam hiện nay.
Ông Nhân cho rằng với 37-55 triệu đồng/năm, sinh viên đẫ đủ để trang trải toàn bộ học phí tại đa số trường công lập. Nếu giành thêm học bổng khuyến khích của trường hoặc doanh nghiệp, họ hoàn toàn không phải lo về chi phí sinh hoạt suốt khóa học.
Ở bậc sau đại học, nghiên cứu sinh có thể nhận tối đa 8,4 triệu đồng/tháng -tương đương thu nhập bình quân đầu người hàng tháng của Việt Nam năm 2025.
Để so sánh, ông Phong cho biết tại Pháp, mức hỗ trợ nghiên cứu sinh khoảng 1.200 – 2.000 Euro, trong khi thu nhập bình quân đạt gần 4.000 Euro.
“Mức học bổng thể hiện quyết tâm đầu tư cho đào tạo nhân lực rất lớn của Chính phủ”, ông Phong nói. “Nếu được các nhóm nghiên cứu hỗ trợ thêm, nghiên cứu sinh có thể yên tâm tập trung nghiên cứu để đạt kết quả tốt nhất”.
Điểm đáng chú ý thứ hai là học bổng cấp xuyên suốt từ bậc cử nhân, thạc sĩ đến tiến sĩ.
PGS Phong đánh giá việc tiếp sức cho bậc sau đại học là bước đi kịp thời, cần thiết để thu hút cử nhân có năng lực tiếp tục theo học lên cao, được đào tạo chuyên sâu hơn để có thể tham gia trực tiếp vào R&D (nghiên cứu và phát triển) hoặc quản trị sản xuất.
Đồng thời, đây cũng là nguồn đầu tư gián tiếp cho các trường đại học, bởi học viên cao học và nghiên cứu sinh tham gia trực tiếp vào hoạt động nghiên cứu.
Cuối cùng, chính sách mới cho thấy tư duy mở và cơ chế tạo động lực.
Việc đưa ra điều kiện duy trì học bổng được TS Nguyễn Quang Khởi, khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM, đánh giá là cần thiết để tạo động lực học tập cho sinh viên.
Ông Nhân cũng thấy đây là khác biệt so với chính sách hỗ trợ dành cho sinh viên sư phạm, rất cần thiết để tuyển những em giỏi và quyết tâm. Như với hệ cử nhân, yêu cầu sinh viên đạt loại khá trở lên mỗi năm – gần với điều kiện xét học bổng khuyến khích của trường có thể thúc đẩy các em hơn.
Đặc biệt, học bổng không ràng buộc người học phải làm việc trong nước sau tốt nghiệp. TS Nguyễn Trung Nhân đánh giá đây là một “tư duy mở” rất đáng ghi nhận.
Vì thế, PGS Trần Đình Phong cho rằng chính sách học bổng sẽ tác động tích cực tới công tác tuyển sinh ở các trường đào tạo khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ.
Như với nhóm ngành về vi mạch bán dẫn, TS Khởi thấy đang có độ hút nhất định với thí sinh. Nhiều học sinh trường chuyên, đạt giải thưởng cấp tỉnh, quốc gia đăng ký khiến điểm chuẩn ngành Công nghệ bán dẫn và các ngành gần cũng tăng rõ rệt. Ông cho rằng thêm chính sách học bổng Chính phủ, các ngành này sẽ ngày càng “hot”.
Lấy ví dụ chính sách học bổng giúp ngành Sư phạm khởi sắc rõ rệt, TS Nguyễn Trung Nhân cũng nhận định các trường khối công nghệ, kỹ thuật sẽ thu hút được nhiều thí sinh hơn, từ đó chọn lọc được nhiều bạn giỏi.
“5-10 năm sau Việt Nam sẽ có nguồn nhân lực mạnh trong các ngành này”, TS Nhân nói.
Tuy nhiên, ông Nhân lưu ý học sinh xác định rõ năng lực và đam mê, tránh chạy theo trào lưu hay lợi ích tài chính từ học bổng. Bởi chương trình đào tạo các ngành công nghệ, kỹ thuật tương đối khó, nặng hơn những ngành khác.
Song song học bổng, để thu hút người giỏi, PGS Phong cho rằng các trường đại học cần liên tục nâng cao chất lượng đào tạo, cơ sở vật chất, thúc đẩy hội nhập quốc tế để mang lại cơ hội tốt nhất cho người học.
Ông cũng mong các doanh nghiệp công nghệ nhanh chóng phát triển; hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng hoàn thiện để đủ sức hấp thu nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao sau đào tạo, tránh những “khoảng hẫng” giữa cung và cầu.
Ban Tuyển sinh quân sự, Bộ Quốc phòng ngày 7/7 công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) năm 2026 của tất cả trường khối quân đội.
Học viện Khoa học quân sự yêu cầu thí sinh nam đạt tối thiểu 18 để được xét tuyển, trong khi thí sinh nữ phải đạt 25 - mức cao nhất toàn khối. Kế đến là Học viện Kỹ thuật quân sự khi điểm sàn áp dụng với thí sinh nam là 19 và nữ là 21.
Trong khối trường sĩ quan, trường Sĩ quan Tăng thiết giáp có điểm sàn thấp nhất - 17, áp dụng với thí sinh miền Nam, bằng với mức sàn ở các trường cao đẳng.
Điểm sàn khối trường quân đội năm 2026 như sau:
Năm nay, 23 trường quân đội tuyển 5.420 học viên đại học, tăng hơn 1.000 so với năm ngoái và là mức cao nhất trong 5 năm qua. 72 thí sinh đã trúng tuyển thẳng vào khối trường này.
Ngoài xét tuyển thẳng, thí sinh có thể xét tuyển bằng ba phương thức khác gồm: xét điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội và TP HCM, dựa vào điểm thi đánh giá năng lực QDA của Bộ Quốc phòng, xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
Năm ngoái, điểm chuẩn nhóm quân đội cao nhất 30, áp dụng với thí sinh nữ xét tuyển vào ngành Quan hệ quốc tế của Học viện Khoa học quân sự và ngành Y khoa của Học viện Quân y.
Ngoài ra, 15 trường thuộc Bộ Quốc phòng tuyển hơn 3.880 sinh viên, học viên hệ dân sự từ bậc cử nhân đến tiến sĩ.
Chiều 4-5, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM công bố số thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027.
Nếu so sánh số liệu này với chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 thường mà sở công bố trước đó, khá nhiều trường có tỉ lệ chọi cao như Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Phú Nhuận...
Trong đó Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành) có tỉ lệ chọi lớp 10 thường cao nhất, với 1.787 thí sinh đăng ký NV1 cho 630 chỉ tiêu, tức tỉ lệ chọi 2,84.
Xếp sau là Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa (phường Sài Gòn) với 1.004 thí sinh đăng ký cho 360 chỉ tiêu thường, tỉ lệ khoảng 2,79.
Nhóm tiếp theo ghi nhận nhiều trường có tỉ lệ chọi lớp 10 thường trên 2,3, gồm Trường THPT Thủ Đức (phường Thủ Đức), Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (phường Tân Sơn Nhất), Trường THPT Lê Trọng Tấn (phường Tân Sơn Nhì), Trường THPT Nguyễn Hữu Huân (phường Thủ Đức), Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (phường Phú Lâm), Trường THPT Dĩ An (phường Dĩ An), Trường THPT Trịnh Hoài Đức (phường Thuận An) và Trường THPT Lê Quý Đôn (phường Xuân Hòa).
Trong đó, Trường THPT Thủ Đức có 2.312 thí sinh đăng ký NV1 thường cho 900 chỉ tiêu, tỉ lệ 2,57. Trường THPT Mạc Đĩnh Chi cũng có lượng đăng ký lớn, với 2.322 thí sinh cho 990 chỉ tiêu thường, tỉ lệ khoảng 2,35.
Nhìn chung, nhóm 15 trường có tỉ lệ chọi lớp 10 thường cao nhất đều đạt từ 2,16 trở lên. Một số trường có số chỉ tiêu thường khá lớn, như Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (phường Phú Lâm), Trường THPT Thủ Đức (phường Thủ Đức), Trường THPT Phú Nhuận (phường Đức Nhuận), vẫn ghi nhận lượng thí sinh đăng ký khá cao.
Dưới đây là tỉ lệ chọi (tạm tính) vào các trường ở TP.HCM tính đến thời điểm này:
Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai tuyển sinh đầu cấp sau sắp xếp địa giới hành chính với chính quyền địa phương hai cấp.
Trong đó, khu vực 1 (TP.HCM trước đây), năm học 2026-2027 là năm thứ tư triển khai bản đồ GIS trong tuyển sinh đầu cấp, giúp phân tuyến dựa trên nơi ở thực tế. Riêng đối với khu vực 2 (tỉnh Bình Dương trước đây) và khu vực 3 (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây) là năm đầu tiên triển khai ứng dụng này.
Vì vậy, ông Phong nhấn mạnh, công tác tập huấn được triển khai kỹ lưỡng, thống nhất cách làm, đảm bảo tuyển sinh "3 đúng" gồm đúng quy chế, đúng quy trình, đúng tiến độ.
Tại buổi tập huấn, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa, Phó phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM, thông tin về các giai đoạn tuyển sinh đầu cấp năm nay.
Đại diện Sở GD-ĐT TP.HCM lưu ý, phụ huynh đăng ký cho học sinh tham gia xét tuyển các chương trình đặc thù (gồm trường tiên tiến, trường triển khai Đề án 5695, Trường TH-THCS-THPT Nam Sài Gòn, Trường THCS-THPT Lương Thế Vinh) song song với đăng ký xét tuyển theo đối tượng và khu vực tuyển sinh (còn gọi là tuyển sinh đại trà).
Nếu không đăng ký tuyển sinh đại trà, hệ thống sẽ tự động phân bổ chỗ học cho học sinh (trong trường hợp không trúng tuyển chương trình đặc thù) theo nhóm đối tượng 1 dựa vào nơi ở hiện tại.
"Một trong những điểm mới của tuyển sinh đầu cấp năm nay là UBND phường, xã công bố cùng lúc kết quả tuyển sinh đối với hai nhóm đối tượng tuyển sinh vào ngày 10.7, không phân biệt đối tượng 1 hay đối tượng 2 như các năm trước nhằm tránh tâm lý lo lắng cho phụ huynh", ông Nguyễn Võ Đăng Khoa cho hay.
Bên cạnh đó, để công tác tuyển sinh đầu cấp được đảm bảo thông suốt, ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, Phó phòng Giáo dục phổ thông, Sở GD-ĐT TP.HCM, lưu ý thêm không phải phụ huynh học sinh nào cũng rành về công nghệ thông tin, do đó cần có hướng dẫn cụ thể theo phương châm "cầm tay chỉ việc", không để phụ huynh tự bơi. Ngoài ra, để tránh tình trạng quá tải trong việc giải đáp thắc mắc của phụ huynh học sinh, các địa phương cần bố trí nhiều điểm hướng dẫn, có thể phân chia theo cấp học để hỗ trợ tốt nhất cho người dân.
Cũng tại hội nghị tập huấn về công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 tại khu vực 1 vào sáng nay, lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM lưu ý đại diện các phường, xã năm học 2026-2027, TP.HCM còn địa phương chưa có trường tiểu học và THCS công lập nên UBND phường, xã, đặc khu cần phối hợp tốt với Sở GD-ĐT TPHCM để kịp thời tháo gỡ khó khăn, đảm bảo không để một học sinh nào không có chỗ học.
Theo kế hoạch, ngày mai 16.4, Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ tổ chức tập huấn về tuyển sinh đầu cấp tại khu vực 2 và ngày 17.4 sẽ tập huấn ở khu vực 3.
