Chính phủ tuần trước ban hành nghị định 176 về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Theo đó, sinh viên 15 ngành có thể nhận hỗ trợ 37-55 triệu đồng một năm. Thạc sĩ, nghiên cứu sinh nhận 55-84 triệu đồng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ quan tham mưu chính sách, cho biết đây là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ trọng điểm.
Đại diện nhiều trường đại học nhìn nhậnchính sách học bổng mới là “lực hút” lớn với người học.
Theo PGS. TS Trần Đình Phong, Phó hiệu trưởng trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, ảnh hưởng tới sức hấp dẫn của đất nước với các tập đoàn công nghệ lớn của thế giới. Nó cũng tác động tới khả năng làm chủ công nghệ, xây dựng sức cạnh tranh và phát triển đất nước bền vững trong tương lai xa hơn.
Tuy nhiên, thời gian qua nhóm ngành này chưa thật sự hấp dẫn người học. Nhiều học sinh có năng lực, gồm cả những em học chuyên tự nhiên ở phổ thông, vẫn rẽ hướng sang lĩnh vực khác khi lên đại học.
“Tôi kỳ vọng chính sách học bổng này giúp thay đổi xu hướng đó, khuyến khích học sinh có năng lực, giàu tiềm năng phát triển lựa chọn theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược của quốc gia”, ông Phong nói.
TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, trường Đại học Công nghiệp TP HCM, đồng tình.
Hai chuyên gia cho rằng có ba điểm nổi trội từ chính sách mới. Một là mức học bổng tương đối hấp dẫn trong điều kiện kinh tế Việt Nam hiện nay.
Ông Nhân cho rằng với 37-55 triệu đồng/năm, sinh viên đẫ đủ để trang trải toàn bộ học phí tại đa số trường công lập. Nếu giành thêm học bổng khuyến khích của trường hoặc doanh nghiệp, họ hoàn toàn không phải lo về chi phí sinh hoạt suốt khóa học.
Ở bậc sau đại học, nghiên cứu sinh có thể nhận tối đa 8,4 triệu đồng/tháng -tương đương thu nhập bình quân đầu người hàng tháng của Việt Nam năm 2025.
Để so sánh, ông Phong cho biết tại Pháp, mức hỗ trợ nghiên cứu sinh khoảng 1.200 – 2.000 Euro, trong khi thu nhập bình quân đạt gần 4.000 Euro.
“Mức học bổng thể hiện quyết tâm đầu tư cho đào tạo nhân lực rất lớn của Chính phủ”, ông Phong nói. “Nếu được các nhóm nghiên cứu hỗ trợ thêm, nghiên cứu sinh có thể yên tâm tập trung nghiên cứu để đạt kết quả tốt nhất”.
Điểm đáng chú ý thứ hai là học bổng cấp xuyên suốt từ bậc cử nhân, thạc sĩ đến tiến sĩ.
PGS Phong đánh giá việc tiếp sức cho bậc sau đại học là bước đi kịp thời, cần thiết để thu hút cử nhân có năng lực tiếp tục theo học lên cao, được đào tạo chuyên sâu hơn để có thể tham gia trực tiếp vào R&D (nghiên cứu và phát triển) hoặc quản trị sản xuất.
Đồng thời, đây cũng là nguồn đầu tư gián tiếp cho các trường đại học, bởi học viên cao học và nghiên cứu sinh tham gia trực tiếp vào hoạt động nghiên cứu.
Cuối cùng, chính sách mới cho thấy tư duy mở và cơ chế tạo động lực.
Việc đưa ra điều kiện duy trì học bổng được TS Nguyễn Quang Khởi, khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM, đánh giá là cần thiết để tạo động lực học tập cho sinh viên.
Ông Nhân cũng thấy đây là khác biệt so với chính sách hỗ trợ dành cho sinh viên sư phạm, rất cần thiết để tuyển những em giỏi và quyết tâm. Như với hệ cử nhân, yêu cầu sinh viên đạt loại khá trở lên mỗi năm – gần với điều kiện xét học bổng khuyến khích của trường có thể thúc đẩy các em hơn.
Đặc biệt, học bổng không ràng buộc người học phải làm việc trong nước sau tốt nghiệp. TS Nguyễn Trung Nhân đánh giá đây là một “tư duy mở” rất đáng ghi nhận.
Vì thế, PGS Trần Đình Phong cho rằng chính sách học bổng sẽ tác động tích cực tới công tác tuyển sinh ở các trường đào tạo khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ.
Như với nhóm ngành về vi mạch bán dẫn, TS Khởi thấy đang có độ hút nhất định với thí sinh. Nhiều học sinh trường chuyên, đạt giải thưởng cấp tỉnh, quốc gia đăng ký khiến điểm chuẩn ngành Công nghệ bán dẫn và các ngành gần cũng tăng rõ rệt. Ông cho rằng thêm chính sách học bổng Chính phủ, các ngành này sẽ ngày càng “hot”.
Lấy ví dụ chính sách học bổng giúp ngành Sư phạm khởi sắc rõ rệt, TS Nguyễn Trung Nhân cũng nhận định các trường khối công nghệ, kỹ thuật sẽ thu hút được nhiều thí sinh hơn, từ đó chọn lọc được nhiều bạn giỏi.
“5-10 năm sau Việt Nam sẽ có nguồn nhân lực mạnh trong các ngành này”, TS Nhân nói.
Tuy nhiên, ông Nhân lưu ý học sinh xác định rõ năng lực và đam mê, tránh chạy theo trào lưu hay lợi ích tài chính từ học bổng. Bởi chương trình đào tạo các ngành công nghệ, kỹ thuật tương đối khó, nặng hơn những ngành khác.
Song song học bổng, để thu hút người giỏi, PGS Phong cho rằng các trường đại học cần liên tục nâng cao chất lượng đào tạo, cơ sở vật chất, thúc đẩy hội nhập quốc tế để mang lại cơ hội tốt nhất cho người học.
Ông cũng mong các doanh nghiệp công nghệ nhanh chóng phát triển; hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng hoàn thiện để đủ sức hấp thu nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao sau đào tạo, tránh những “khoảng hẫng” giữa cung và cầu.
Từ số thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 vào lớp 10 năm học 2026-2027, học sinh lớp 9 sẽ cân nhắc để đổi nguyện vọng, nếu muốn.
Thời gian thay đổi nguyện vọng từ ngày 4 đến 8-5-2026 (thực hiện trực tuyến trên cổng tuyển sinh lớp 10 https://ts10.hcm.edu.vn).
Đặc biệt, trong khoảng thời gian này, hệ thống tuyển sinh lớp 10 sẽ có thêm 5 trường THPT mới thành lập, học sinh có thể đăng ký nguyện vọng vào những trường này, cụ thể:
Trường THPT phường Đông Hưng Thuận tại phường Đông Hưng Thuận (quận 12, TP.HCM cũ) tuyển 810 học sinh. Đây là dự án trường THPT mới hoàn toàn, đang đẩy nhanh tiến độ để kịp đưa vào sử dụng trước khi khai giảng năm học mới.
Trường THPT phường Tân Phú tại phường Tân Phú (chuyển đổi từ trụ sở UBND quận Tân Phú, TP.HCM cũ) tuyển 675 học sinh.
Trường TH, THCS và THPT phường Thới An tại phường Thới An (chuyển đổi từ trụ sở UBND quận 12, TP.HCM cũ) tuyển 450 học sinh.
Trường THPT phường Dĩ An tại phường Dĩ An (cải tạo, nâng cấp Trường trung cấp nghề khu công nghiệp ở Bình Dương cũ) tuyển 720 học sinh.
Trường THPT phường Phú Mỹ tại phường Phú Mỹ (thuộc Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) tuyển 675 học sinh lớp 10. Đây là trường mới hoàn toàn, đã hoàn thành, hiện đang chờ bàn giao để đưa vào sử dụng.
Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết: số học sinh tốt nghiệp lớp 9 năm học 2025 - 2026 dự kiến là 169.079 em, tăng 42.734 học sinh so với năm học trước. Trong đó, khu vực 1 tăng 29.848 học sinh; Khu vực 2 tăng 8.419 học sinh; Khu vực 3 tăng 4.467 học sinh.
Năm học 2026-2027, các trường THPT trên địa bàn TP sẽ tuyển 118.955 chỉ tiêu (đạt 70,35%);
Các Trung tâm giáo dục Thường xuyên - Giáo dục Nghề nghiệp sẽ tuyển 16.226 (đạt 9,60%); Như vậy, tổng tỷ lệ chỉ tiêu đạt được của khối trường - trung tâm công lập là 135.181/169.079 học sinh (đạt 79,95%).
Trường ĐH Y dược TP.HCM có thông báo chính thức thông tin tuyển sinh năm 2026, bao gồm học phí áp dụng cho sinh viên trúng tuyển khóa 2026.
Theo đó, học phí ngành cao nhất là răng-hàm-mặt với mức thu 90 triệu đồng/năm. Kế đến, ngành y khoa thu 88 triệu đồng/năm.
Tiếp theo đó, ngành dược học thu 63,5 triệu đồng/năm; y học dự phòng và y học cổ truyền cùng mức thu 55 triệu đồng/năm; công nghệ dược phẩm 53,5 triệu đồng/năm; hóa dược 52,5 triệu đồng/năm. Nhiều ngành khác học phí đồng loạt ở mức 48 triệu đồng/năm.
Đáng chú ý, 2 ngành tâm lý học và công tác xã hội học phí chỉ ở mức 30 triệu đồng/năm. Đây cũng là 2 ngành có sử dụng tổ hợp môn D01 (toán-văn-tiếng Anh) để xét tuyển trong năm nay.
Học phí từng ngành cụ thể như bảng sau:
Trước đó, học phí thí sinh trúng tuyển năm 2025 vào Trường ĐH Y dược TP.HCM dao động trong khoảng 30-84,7 triệu đồng/năm tùy ngành. Trong đó, ngành răng-hàm-mặt có mức học phí cao nhất là 84,7 triệu đồng. Tiếp đến, ngành y khoa học phí 82,2 triệu đồng/năm. Ngành dược học dự kiến thu 60,5 triệu đồng/năm.
Các ngành y học cổ truyền, y học dự phòng, hóa dược năm ngoái thu cùng mức 50 triệu đồng/năm. Các ngành có cùng mức thu 46 triệu đồng/năm gồm: Điều dưỡng, điều dưỡng chuyên ngành gây mê hồi sức, hộ sinh, dinh dưỡng, kỹ thuật phục hình răng, kỹ thuật xét nghiệm y học, kỹ thuật hình ảnh y học, kỹ thuật phục hồi chức năng, y tế công cộng.
Như vậy, học phí hầu hết các ngành của trường đều tăng so với năm ngoái. Riêng ngành công tác xã hội, cùng với ngành mới tâm lý học lần đầu được tuyển sinh trong năm nay, có học phí thấp nhất và không điều chỉnh so với năm ngoái ở mức 30 triệu đồng/năm.
Ngày 9.5, Sở GD-ĐT thành phố Huế đã tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong quản lý nhà nước về giáo dục và triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình hành động số 14-CTr/TU của Thành ủy Huế về đột phá phát triển GD-ĐT.
Theo báo cáo tại hội nghị, sau 1 năm vận hành theo mô hình mới, công tác quản lý nhà nước về giáo dục trên địa bàn bước đầu đạt được các kết quả tích cực. Cơ chế phân cấp, phân quyền giữa Sở GD-ĐT và UBND các xã, phường đã trở nên rõ ràng và phù hợp với quy định hiện hành.
Mô hình này giúp phát huy vai trò quản lý thống nhất của ngành giáo dục, đồng thời nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc giám sát, quản lý trường học tại địa phương.
Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Huế, nhấn mạnh rằng việc xác lập rõ ràng chức năng, nhiệm vụ giữa các bên là một trong những kết quả nổi bật nhất.
Theo đó, Sở GD-ĐT sẽ thực hiện quản lý nhà nước thống nhất về chuyên môn, chương trình, chất lượng đào tạo, đội ngũ nhân sự và quy hoạch mạng lưới trường lớp. Trong khi đó, UBND các xã, phường sẽ quản lý trực tiếp các cơ sở giáo dục, đảm bảo điều kiện hoạt động, cơ sở vật chất, an toàn trường học và thực hiện các chính sách giáo dục tại địa bàn. Đồng thời, cấp xã cũng thực hiện luân chuyển giáo viên để phù hợp với tình hình thực tế tại địa bàn.
Trong quá trình triển khai mô hình mới, ngành GD-ĐT thành phố Huế đã tập trung thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo hướng hiệu lực, hiệu quả. Lãnh đạo Sở GD-ĐT khẳng định, việc sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc ổn định hệ thống trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh.
Hiện nay, toàn thành phố Huế có 566 trường mầm non và phổ thông, 1 trung tâm giáo dục thường xuyên, 4 trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt gần 78,5%. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên toàn ngành có hơn 18.500 người.
Cùng với đó, công tác điều tiết, bổ sung đội ngũ giáo viên tiếp tục được quan tâm thực hiện nhằm khắc phục tình trạng thừa thiếu cục bộ, Sở GD – ĐT cũng đã phối hợp với UBND cấp xã, Sở Nội vụ thuyên chuyển từ thừa sang thiếu 56 giáo viên, nhân viên; thuyên chuyển hoán đổi theo nguyện vọng 25 giáo viên, tiếp nhận 13 công chức, viên chức vào công tác tại các đơn vị trường mầm non, phổ thông trên địa bàn thành phố. Đồng thời, phân bổ 507 giáo viên hợp đồng 111 cho các địa phương, góp phần đáp ứng nhu cầu dạy học trong điều kiện thực hiện mô hình quản lý mới.
Bên cạnh những kết quả đạt được, theo ông Tân quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, nhất là việc phân cấp trong lĩnh vực tài chính, biên chế, đầu tư cơ sở vật chất chưa thực sự đồng bộ.
Đáng chú ý, đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã còn thiếu, kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực; tình trạng thiếu giáo viên vẫn chưa được giải quyết bền vững.
Thông tin tại hội nghị, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Huế cho biết toàn ngành hiện vẫn đang thiếu hụt 1.100 giáo viên. Tình trạng thiếu nhân sự diễn ra tại nhiều cơ sở. Điển hình như Trường THCS Chu Văn An đang thiếu 22 giáo viên; 1 trường mầm non tại xã Chân Mây – Lăng Cô cũng ghi nhận tình trạng thiếu 9 giáo viên.
Theo ông Nguyễn Tân, trong giai đoạn tới, ngành giáo dục sẽ tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm, như: hoàn thiện quy hoạch mạng lưới trường lớp; đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính; nâng cao hiệu quả quản trị trường học thông qua việc tăng cường phân cấp. Song song đó, công tác đầu tư cơ sở vật chất theo hướng hiện đại, đồng bộ và phát triển đội ngũ nhà giáo vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Ngành cũng sẽ tổ chức vận hành hệ thống trường học liên cấp nội trú tại các xã biên giới, dự kiến chính thức đi vào hoạt động đầu năm học 2026 - 2027 nhằm đảm bảo quyền tiếp cận giáo dục tốt nhất cho học sinh tại các vùng khó khăn. Việc tinh gọn bộ máy theo hướng hiện đại, đạt chuẩn theo Nghị quyết số 105/NQ-CP của Chính phủ cũng sẽ tiếp tục được triển khai quyết liệt trong thời gian tới.
