Theo lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Duy Tiến đang làm việc tại Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Thời điểm xảy ra sự cố hành khách ngất xỉu cần cấp cứu là trên chuyến bay từ TP.HCM đến Tokyo.
Bác sĩ Tiến cho biết rạng sáng 5-4, ông đang trên đường được bệnh viện cử đi tu nghiệp khóa phẫu thuật cột sống của AO Spine (khóa học 3 tháng tại Bệnh viện Toyama University Hospital, Nhật Bản) trên chuyến bay từ TP.HCM đến Tokyo.
Thời điểm này chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản đã qua hơn nửa hành trình, chuẩn bị hạ độ cao để hạ cánh xuống sân bay Haneda.
“Lúc này tôi vừa ăn xong, đang định chợp mắt thì loa phát thanh vang lên: có hành khách cần cấp cứu, nhờ hành khách là bác sĩ đến hỗ trợ.
Chỉ kịp nghe đến đây tôi bật dậy, lập tức đi về phía trước, lúc này có một nữ hành khách vừa ngất sau khi đi vệ sinh, đang được đặt nằm nghiêng trên sàn máy bay. Tình trạng hành khách lúc này mặt khá nhợt, gọi không đáp ứng rõ”, bác sĩ Tiến nhớ lại.
Tôi hỏi tiếp viên máy đo huyết áp, sau khi đo thể hiện huyết áp nữ hành khách: 70/40 mmHg. Đây là mức huyết áp khiến bác sĩ không thể chần chừ, cần có biện pháp cấp cứu ngay.
Tôi yêu cầu tổ bay cung cấp dịch truyền và các dụng cụ y tế cần thiết cấp cứu. Tiếp viên đem ra thêm cả “doctor kit” và một vali đầy đủ thuốc và dụng cụ.
Lúc này tôi đã thở phào vì có đủ dụng cụ cần thiết trong tay, tuy nhiên lại hơi “giật mình” một chút vì… tôi là bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình.
Bác sĩ Tiến nhớ lại những việc như đặt đường truyền tĩnh mạch là thứ mà thời nội trú làm như cơm bữa, nhưng đã lâu rồi không đụng đến, huống hồ lại trong hoàn cảnh “eo hẹp” này: không gian chật hẹp, máy bay đang giảm độ cao, rung lắc nhẹ, xung quanh có nhiều con mắt đổ dồn vào bày tay mình… và trao đổi trên chuyến bay hoàn toàn bằng ngôn ngữ tiếng Anh.
“Tôi có chút lo lắng, nhưng không kịp chần chừ thêm, lập tức lấy kim ra, tìm vein bệnh nhân để truyền dịch. May mắn là kim vào đúng vị trí, máu hồi tốt, dịch truyền chảy thông suốt.
Sau hơn 10 phút, huyết áp nữ hành khách dần dần cải thiện, bắt đầu tỉnh táo hơn, đáp ứng và trò chuyện lại được. Tôi thở phào vì “lần đầu làm bác sĩ thành công ở độ cao 10.000 mét”, bác sĩ Tiến kể.
Theo bác sĩ Tiến, khi máy bay hạ cánh xuống Haneda, đội cấp cứu mặt đất có mặt lập tức lên tiếp nhận nữ hành khách. Ông bàn giao lại tình trạng và những việc mình đã làm trước đó cho họ, và trở lại là “hành khách” bình thường xuống sân bay như những người khác.
Bác sĩ Huỳnh Thống Em – Phó giám đốc Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ – cho biết đã nghe về thông tin bác sĩ Tiến cấp cứu thành công hành khách người Nhật trên đường đi tu nghiệp và đánh giá cao hành động của bác sĩ.
“Tiến là một bác sĩ nội trú trẻ, đã công tác tại đơn vị được 6 năm, năng nổ và ham học hỏi, chuyên môn tốt. Đây là chuyến tu nghiệp chuyên môn 3 tháng, do bệnh viện cử đi trong chương trình hợp tác của Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ và đối tác Nhật Bản”, bác sĩ Thống Em nói.
Dưới đây là 10 thay đổi mạnh mẽ trong suy nghĩ giúp bạn mở cánh cửa thu hút sự thịnh vượng theo nghiên cứu của các chuyên gia tâm lý và tài chính.
Chuyển từ tư duy "thiếu thốn" sang "đủ đầy"
Thay vì tập trung vào những hóa đơn, bạn nên hình dung về mục tiêu an toàn tài chính. Nghiên cứu năm 2016 trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (NLM) chỉ ra những người sử dụng liệu pháp hình dung về sự thành công có động lực hành động cao hơn.
Tiến sĩ hành vi người Mỹ Sheila Ohlsson Walker khuyên trong ba ngày tới, hãy dành 15 phút mỗi ngày để hình dung về "phiên bản tốt nhất của chính mình".
Hãy chọn một mục tiêu cụ thể và vạch ra ba bước hành động để hiện thực hóa ước mơ đó. Khi bạn sống và hành động với tâm thế của người đã thành công, bạn đang tạo ra nguồn năng lượng mạnh mẽ để biến mong muốn thành hiện thực.
Tự khẳng định khả năng quản lý tài chính
Các chuyên gia tâm lý cho biết việc tự nhủ "tôi có khả năng quản lý tài chính và tạo ra thu nhập" giúp củng cố niềm tin nội tại. Tiến sĩ Tchiki Davis, chuyên gia sức khỏe tinh thần (Mỹ) cho biết khi đối mặt với rào cản chi tiêu quá đà, bạn có thể tự nhắc nhở bản thân đang học cách tiết kiệm. Việc này giúp hạn chế lãng phí và duy trì mục tiêu tài chính.
Đổi cách nói về tiền bạc
Nghiên cứu năm 2020 trên NLM về vai trò của độc thoại nội tâm cho biết người có thói quen tự thoại định hướng mục tiêu ít gặp triệu chứng lo âu. Thay vì nói "tôi không đủ tiền", bạn nên chuyển sang "tôi đang học cách tối ưu hóa thu nhập". Tiến sĩ Dan Bates cho biết việc bao dung và trò chuyện với chính mình như một người bạn giúp giảm bớt căng thẳng trước các biến cố tài chính.
Ngừng so sánh
Sự giàu có được đo lường bằng việc đạt được các mục tiêu do chính bạn đặt ra. Khi tập trung vào lộ trình cá nhân thay vì so sánh tài sản với người khác, bạn tránh được những khoản chi tiêu lãng phí.
Nuôi dưỡng lòng biết ơn
Nghiên cứu năm 2023 tại Mỹ cho biết những người thực hành thói quen viết nhật ký biết ơn có sức khỏe tinh thần tốt, ít lo âu và trầm cảm hơn. Trạng thái tâm lý ổn định giúp bạn duy trì kỷ luật trên con đường làm giàu.
Coi thất bại là bài học
Thay vì bỏ cuộc trước một khoản đầu tư lỗ, bạn có thể coi đó là bài học để không lặp lại sai lầm. Việc thay đổi góc nhìn về thất bại giúp bạn duy trì ý chí dài hạn.
Kiên nhẫn với quy luật tích lũy
Sự giàu có là kết quả của lãi kép về cả tiền bạc và thói quen. Bạn cần duy trì tư duy tài chính mới trong thời gian dài để tạo thành bản năng. Sự bền bỉ là yếu tố tiên quyết để thu về lợi nhuận.
Thiết kế môi trường sống kỷ luật
Nghiên cứu năm 2022 trên NLM chỉ ra không gian nhiều ánh sáng tự nhiên và yên tĩnh có tác động trực tiếp đến tâm lý. Một không gian sống ngăn nắp, kỷ luật giúp hình thành tư duy quản lý tài chính chặt chẽ.
Tập trung vào số dư tiết kiệm
Thay vì tiếc nuối khi từ bỏ một món đồ xa xỉ, bạn hãy nhìn vào con số tiết kiệm đang tăng lên. Nguồn dự phòng tài chính là nền tảng để bạn đón nhận các cơ hội đầu tư sinh lời.
Sự chia sẻ không chỉ nằm ở tiền bạc mà còn là thời gian và kiến thức. Khi giúp đỡ người khác, bạn xây dựng được uy tín cá nhân và mở rộng mạng lưới quan hệ, tạo nền tảng cho sự nghiệp.
Theo Business Insider, Raymond Zeng chuyển từ Dallas đến Vùng Vịnh San Francisco, bang California 8 tháng trước. Dù bị nhận xét có cuộc sống khắc khổ, nam kỹ sư cho biết đây là quyết định được tính toán kỹ.
"Lối sống của tôi có chủ đích. Tôi đủ khả năng mua đồ nội thất hoặc chi tiêu nhiều hơn, nhưng ưu tiên cho đầu tư, du lịch và sở thích cá nhân", Zeng nói.
Cắt bỏ tối đa vật chất
Thu nhập hàng năm của Zeng ở Meta (Facebook) bao gồm lương cơ bản 185.000 USD, 93.000 USD cổ phiếu và tiền thưởng. Tùy thời điểm nhận thưởng và cổ phiếu, anh tiết kiệm từ 5.000 đến 20.000 USD mỗi tháng.
Để thực hiện mục tiêu, Zeng cắt giảm các chi phí không mang lại giá trị. Anh thuê căn hộ một phòng ngủ giá 2.600 USD mỗi tháng. Phòng khách không tivi hay sofa, chỉ trang bị máy tính làm việc. Phòng ngủ chỉ có giường, chăn, gối và một tủ hồ sơ làm bàn.
Zeng không có ôtô, ưu tiên đi bộ, dùng xe buýt công ty hoặc tàu điện với chi phí chưa đến 30 USD mỗi tháng. Tiền ăn uống được khống chế ở mức 300 USD cho thực phẩm tự nấu và 75 USD để ăn ngoài. Nhờ công ty hỗ trợ bữa sáng và trưa, chi phí thực tế thường thấp hơn ngân sách. Thời gian rảnh, thay vì đến nhà hàng hay quán bar, anh thường giao lưu với bạn bè qua không gian thực tế ảo (VR) tại nhà.
Dù tiết kiệm tiền đồ đạc và đi lại, Zeng lại thoải mái chi tiền cho trải nghiệm cá nhân. Anh dành 400-500 USD mỗi tháng cho du lịch và trả 1.000 USD phí thường niên cho thẻ tín dụng để đổi vé máy bay hạng thương gia. "Tôi chỉ chi tiền cho những vật dụng thực sự nâng cao chất lượng sống", Zeng cho biết.
Chiến lược đầu tư
Để khối tài sản sinh lời, Zeng tận dụng các công cụ ưu đãi thuế của Mỹ. Hàng năm, anh đóng mức tối đa vào quỹ hưu trí doanh nghiệp 401(k). Kế tiếp, anh chuyển tiền vào tài khoản hưu trí cá nhân (Roth IRA - nơi tiền đóng góp là tiền sau thuế nên toàn bộ vốn và lãi sẽ không bị tính thuế khi rút ra) và tài khoản tiết kiệm y tế (HSA). Khoản dôi dư được đưa vào chứng khoán.
Zeng tự thiết kế bảng tính để theo dõi dòng tiền và danh mục đầu tư. Theo lộ trình, anh cần đạt mốc 1,6 triệu USD để nghỉ hưu ở tuổi 30.
Nam kỹ sư cho biết không ép bản thân tằn tiện mù quáng. "Bài học lớn nhất tôi rút ra từ cộng đồng độc lập tài chính là thiết kế cuộc sống mong muốn, sau đó lên kế hoạch tiết kiệm", anh nói.
Ngày 10/4, Helen, 37 tuổi, hoàn tất thủ tục nghỉ việc tại một tập đoàn đa quốc gia ở Khu phần mềm Tây An, tỉnh Thiểm Tây. Cô gia nhập công ty 8 năm trước với vị trí lập trình viên. Khi đó, "tập đoàn quốc tế" và "lập trình viên" là những cụm từ chỉ một công việc mơ ước.
Từ năm ngoái, khi công ty đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào các dự án, đội ngũ nhân sự bị thu hẹp. "Hiệu suất viết code (mã) của AI tăng vọt, các kịch bản kiểm thử cũng toàn diện hơn con người. Sự tồn tại của lập trình viên ngày càng thấp", cô nói.
Cách đây vài ngày, Helen nhận được tin nhắn từ bộ phận nhân sự và linh cảm "ngày này rồi cũng đến". "Mất việc không phải tận thế nhưng cuộc sống đột ngột bị đình trệ, như thể mọi thứ xung quanh đã bị tạm dừng", cô nói.
Helen kể đêm đầu tiên sau khi nghỉ việc cô trằn trọc không ngủ được. Cô bắt đầu lo lắng về khoản vay mua nhà, cách giải thích với gia đình và định hướng công việc tiếp theo.
Tại Thượng Hải, Lu Na, một biên dịch viên tiếng Anh có hơn 10 năm kinh nghiệm, cũng không được công ty gia hạn hợp đồng.
Sự dịch chuyển này phần lớn xuất phát từ bài toán chi phí. Dữ liệu từ Microsoft chỉ ra AI hiện có thể đảm nhận 98% nhiệm vụ cốt lõi của nghề dịch thuật. Chi phí sử dụng AI tốn khoảng 0,01 USD cho mỗi 1.000 chữ, trong khi thuê nhân công tốn 21 USD. Mức chênh lệch hơn 2.000 lần khiến nhiều doanh nghiệp chuyển sang dùng máy.
Những lao động như Helen, Luna đang chịu áp lực kép. Thị trường việc làm vốn đã cạnh tranh, nay càng trầm trọng hơn bởi "bị AI cướp việc". Theo số liệu từ Cục Thống kê nước này, tỷ lệ thất nghiệp của nhóm thanh niên 16-24 tuổi (không tính sinh viên) có lúc chạm mốc kỷ lục 18,9% vào tháng 8/2025 và duy trì quanh mức 17% trong những tháng cuối năm. Áp lực này sẽ tiếp tục gia tăng khi dự kiến có khoảng 12,7 triệu sinh viên tốt nghiệp bước vào thị trường tìm việc trong mùa hè năm 2026.
Làn sóng thay thế nhân sự đang lan rộng đến các cơ sở giáo dục. Đại học Truyền thông Trung Quốc thông báo sẽ đóng cửa 16 chuyên ngành như Dịch thuật, Nhiếp ảnh và Truyện tranh vào năm 2025. Các trường như Đại học Sư phạm Hoa Đông hay Đại học Nam Xương cũng dừng đào tạo hàng chục ngành học thuộc lĩnh vực nghệ thuật, đồ họa và thiết kế.
Theo Bộ Giáo dục Trung Quốc, năm 2024 có đợt điều chỉnh ngành học lớn với hơn 1.400 điểm đào tạo bị hủy bỏ, chủ yếu là các ngành AI có thể đảm nhận. Đồng thời, hơn 400 điểm đào tạo mới về AI được mở ra trong giai đoạn 2020-2024.
Thị trường tuyển dụng cũng thay đổi tiêu chí. Xiao Luo, sinh viên năm cuối ngành Thiết kế hoạt hình tại Thẩm Dương, cho biết các công ty hiện không còn ưu tiên kỹ năng vẽ tay, thay vào đó yêu cầu ứng viên sử dụng thành thạo công cụ AI như Midjourney hay Stable Diffusion. "Nhiều năm luyện vẽ tay không bằng một người biết viết câu lệnh tốt", Luo nói.
Theo Viện nghiên cứu MyCOS, khoảng 18% sinh viên tốt nghiệp ngành đồ họa năm 2023 phải làm trái chuyên môn do không đáp ứng được yêu cầu công nghệ của doanh nghiệp.
Tình trạng tương tự diễn ra với các du học sinh nghệ thuật tại châu Âu khi thị trường vẽ minh họa và thiết kế thương mại thu hẹp, Judy, nghiên cứu sinh tại Học viện Mỹ thuật Florence (Italy), cho biết.
Để thích nghi, nhiều lao động đang tự cập nhật kiến thức. Helen hiện học cách sử dụng các công cụ AI hỗ trợ lập trình để tìm cơ hội mới. "Cách tốt nhất không phải là coi AI như kẻ thù, mà là tập trung vào những việc nó không thể làm", cô nói.
