Trong đợt nắng nóng kéo dài vừa qua tại Mỹ, khi nhu cầu sử dụng điều hòa tăng vọt khiến lưới điện đứng trước nguy cơ quá tải, nhiều ý kiến từng lo ngại số lượng xe điện ngày càng lớn sẽ càng làm tình hình thêm nghiêm trọng.
Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra theo hướng ngược lại. Thay vì chỉ tiêu thụ điện, nhiều xe điện đã trở thành những “cục pin di động”, cung cấp điện ngược trở lại lưới thông qua công nghệ Vehicle-to-Grid (V2G), giúp các công ty điện lực duy trì nguồn cung trong những thời điểm nhu cầu đạt đỉnh.
Theo Sáng kiến Xe buýt điện học đường (Electric School Bus Initiative) của Viện Tài nguyên Thế giới (WRI), khoảng 230 xe buýt điện đang tham gia các dự án V2G đã có thể đồng thời cung cấp khoảng MWh điện trở lại lưới điện.
Lượng điện này đủ đáp ứng nhu cầu của khoảng 1.600 hộ gia đình Mỹ trong khoảng 4 giờ, đồng thời góp phần giảm đáng kể áp lực lên hệ thống điện vào giờ cao điểm.
Đáng chú ý, dù học sinh đã nghỉ hè, các xe buýt điện vẫn tiếp tục phát huy giá trị khi không phải đưa đón học sinh mà được sử dụng như những hệ thống lưu trữ năng lượng phục vụ lưới điện.
Ông Steve Letendre, cố vấn cấp cao của Hiệp hội Hội đồng Tích hợp Xe – Lưới điện (Vehicle Grid Integration Council), nhận định công nghệ này mới chỉ ở giai đoạn đầu phát triển, nhưng xe buýt học đường sẽ trở thành một trong những trụ cột quan trọng nhất của hệ thống V2G trong tương lai.
Bang California hiện là địa phương dẫn đầu Mỹ trong triển khai mô hình này. Dự án lớn nhất thuộc Học khu Oakland đang vận hành 74 xe buýt điện, mỗi năm bổ sung khoảng 2,1 GWh điện sạch trở lại lưới điện của bang.
Theo WRI, những con số hiện nay mới chỉ phản ánh một phần nhỏ tiềm năng của V2G.
Nếu 230 xe buýt điện có thể cung cấp khoảng 8 MWh điện, thì chỉ cần mở rộng mô hình này đến một nửa trong số khoảng 6.700 xe buýt điện đang hoạt động tại Mỹ cũng sẽ tạo ra hơn 100 MWh nguồn điện linh hoạt để hỗ trợ lưới điện vào những thời điểm nhu cầu tiêu thụ tăng cao.
Không chỉ giúp ổn định hệ thống điện, nguồn điện từ xe điện còn có thể giúp giảm chi phí cho người tiêu dùng. Khi có thêm nguồn cung từ pin xe điện, các công ty điện lực sẽ giảm nhu cầu mua điện giá cao trên thị trường trong giờ cao điểm, qua đó tiết kiệm chi phí truyền tải và phân phối, tạo điều kiện để giảm giá điện trong dài hạn.
Ngoài lợi ích kinh tế, công nghệ V2G còn phát huy hiệu quả trong các tình huống khẩn cấp.
Bà Angie White-Banda, giám sát vận tải của Học khu Glades County (bang Florida), cho biết nếu xảy ra bão hoặc mất điện diện rộng, các xe buýt điện có thể được điều động đến các điểm tập trung để người dân sạc điện thoại, các thiết bị thiết yếu hoặc vào xe nghỉ ngơi trong môi trường có điều hòa.
Quy mô các dự án cũng đang tiếp tục mở rộng. Học khu San Francisco dự kiến đưa vào hoạt động dự án V2G mới ngay trong tháng tới với 104 xe buýt điện, có khả năng cung cấp khoảng 3 GWh điện mỗi năm trong các khung giờ cao điểm.
Theo kế hoạch, đến năm 2028, đội xe sẽ được mở rộng lên hơn 238 chiếc.
Tập đoàn BYD - nhà sản xuất ô tô năng lượng mới của Trung Quốc mới đây đã thu hút sự chú ý đồng thời tạo nên một làn sóng mạnh mẽ trên thị trường xe điện toàn cầu khi trình làng công nghệ sạc siêu nhanh kết hợp cùng pin Blade thế hệ thứ hai. Theo BYD, sự kết hợp của công nghệ pin Blade mới cùng hệ thống sạc nhanh 1.500 kW cho phép các mẫu ô tô của hãng có tốc độ, thời gian sạc ngang ngửa thời gian ô tô động cơ xăng, dầu tiếp thêm nhiên liệu. Tuy nhiên, không phải ai cũng tin vào điều đó, bất chấp những tuyên bố đầy ấn tượng của BYD, các kỹ sư của BMW vẫn chưa thể bị thuyết phục.
Theo BYD, mẫu Denza Z9GT thế hệ mới ứng dụng công nghệ pin Blade mới cùng hệ thống sạc nhanh 1.500 kW có thể chỉ cần 5 phút sạc pin để di chuyển quãng đường 500 km.
Hệ thống này cũng dựa vào phần cứng sạc công suất megawatt và khả năng cung cấp dòng điện cực cao để đạt được tốc độ sạc tối đa. Nghe có vẻ khá ấn tượng, nhưng ông Markus Fallböhmer, Giám đốc phụ trách sản xuất pin của BMW cho rằng, việc theo đuổi tốc độ sạc như vậy sẽ có những sự đánh đổi nhất định.
"Bạn luôn phải cẩn trọng với những thông báo kiểu đó. Có thể tối ưu hóa một chỉ số hiệu suất duy nhất, nhưng bạn phải đánh đổi ở nhiều khía cạnh khác. Chúng tôi cũng có thể tăng tốc độ sạc, nhưng sau đó bạn phải giảm các yếu tố quan trọng khác của pin". Ông Markus Fallböhmer chia sẻ trong cuộc trả lời phỏng vấn mới đây với trang Car Sales.
BMW iX3 thế hệ thứ hai hay i3 mới là những mẫu xe BMW có tốc độ sạc nhanh nhất vừa được BMW trình làng, công nghệ trên bộ đôi xe điện này hỗ trợ tốc độ sạc tối đa 400 kW. Tốc độ này đủ nhanh để sạc đầy pin cho i3 đạt quãng đường 400 km chỉ trong 10 phút. BMW khẳng định có thể đảm bảo "chất lượng và an toàn" ở tốc độ sạc này, và dường như đặt câu hỏi liệu BYD có thể làm được điều tương tự hay không.
Các lãnh đạo của BMW cũng cho biết việc vượt quá tốc độ này sẽ dẫn đến những đánh đổi về độ bền pin, phạm vi hoạt động và giá cả… những điều mà họ cho là không cần thiết đối với hầu hết các trường hợp sử dụng thực tế.
Ông Mike Reichelt, người đứng đầu dự án phát triển, sản xuất dòng xe Neue Klasse của BMW cũng cho biết: "Chúng tôi vẫn đang hướng đến việc giảm thời gian sạc điện hơn nữa, song song đó cũng phải xem xét đến phạm vi hoạt động, độ bền và độ tin cậy. Chúng tôi đảm bảo tất cả những điều này. Chúng tôi xem xét tốc độ phát triển của thị trường Trung Quốc… nhưng mặt khác, chúng tôi đảm bảo chất lượng và an toàn".
Cuộc đua cải thiện thời gian sạc trong thế giới ô tô điện được truyền thông mô tả tương tự như cuộc đua từng diễn ra giữa các nhà sản xuất điện thoại thông minh. Các nhà sản xuất luôn tìm cách nâng cao tốc độ sạc của thiết bị. Tăng tốc độ sạc quá mức có thể khiến pin bị nóng, bao gồm cả nguy cơ gặp các vấn đề về quản lý nhiệt, đây là điều mà BMW rõ ràng muốn tránh.
Sau một năm bị đối thủ Trung Quốc lấn át, Tesla lấy lại vị trí hãng bán xe điện thuần (EV) nhiều nhất thế giới, trong bối cảnh thị trường Trung Quốc chững lại và nhu cầu suy yếu.
Theo số liệu công bố đầu tháng 4, hãng xe Mỹ giao 358.023 xe trong quý I, tăng khoảng 6,5% so với cùng kỳ năm trước. Con số này đủ để Tesla vượt qua BYD, đối thủ từng dẫn đầu toàn cầu, khi hãng Trung Quốc bán được 310.389 xe điện thuần trong cùng giai đoạn.
Diễn biến này đánh dấu lần đầu tiên kể từ cuối năm 2024 Tesla giành lại ngôi vương ở phân khúc xe thuần điện, sau khi từng bị BYD vượt mặt nhờ tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ tại thị trường nội địa Trung Quốc.
Sự đảo chiều phần lớn đến từ việc BYD hụt hơi ngay tại sân nhà. Doanh số của hãng này giảm trong quý đầu năm, trong bối cảnh trợ cấp xe điện bị thu hẹp và các chính sách thuế mới khiến nhu cầu tiêu dùng suy yếu. Giới phân tích nhận định thị trường Trung Quốc, vốn là động lực tăng trưởng chính của BYD, đang trở nên cạnh tranh khốc liệt hơn, khiến hãng khó duy trì đà bứt phá như trước.
Trong khi đó, doanh số Tesla ổn định nhờ thị trường toàn cầu rộng lớn. Hãng chỉ tập trung vào xe thuần điện, với các dòng chủ lực như Model 3 và Model Y, giúp duy trì sản lượng ổn định ngay cả khi nhu cầu tại một số khu vực biến động.
BYD hiện vẫn có lợi thế về quy mô tổng thể khi sản xuất cả xe điện thuần lẫn hybrid cắm sạc (plug-in hybrid). Tuy nhiên, chính chiến lược đa công nghệ này khiến doanh số xe thuần điện bị thu hẹp đáng kể. Dù mất vị trí dẫn đầu trong ngắn hạn, BYD vẫn được đánh giá là đối thủ đáng gờm. Hãng có danh mục sản phẩm đa dạng, từ xe giá rẻ đến cao cấp, cùng tham vọng mở rộng ra thị trường quốc tế nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
Cuộc đua giữa Tesla và BYD vì thế vẫn chưa ngã ngũ. Khi thị trường xe điện toàn cầu bước vào giai đoạn cạnh tranh gay gắt hơn, lợi thế không còn chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng, mà ở khả năng duy trì nhu cầu và mở rộng thị trường ngoài biên giới.
Cùng với xu hướng chuyển đổi từ xe máy xăng sang sử dụng xe điện đang diễn ra tại nhiều tỉnh, thành phố; việc chuyển đổi sử dụng nhiên liệu từ xăng khoáng sang xăng sinh học như xăng E10 cũng đang được triển khai nhằm giảm lượng khí thải độc hại ra môi trường.
Theo Thông tư 50/2025, kể từ ngày 1.6.2026, xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sẽ phải được phối trộn thành xăng E10 để sử dụng cho các phương tiện dùng động cơ xăng trên cả nước. Trong khi đó, xăng E5 RON 92 vẫn tiếp tục được duy trì đến hết năm 2030 nhằm đáp ứng nhu cầu của các dòng xe máy đời cũ. Như vậy, từ tháng 6.2026 tới đây, xăng sinh học E10 sẽ chính thức phân phối trên toàn quốc theo quy định mới của Bộ Công Thương.
Dù vậy, thực tế cho thấy đến thời điểm này nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã đưa xăng E10 vào phân phối. Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) thông báo ngày 15.5, khoảng 80% cửa hàng xăng dầu của Petrolimex kinh doanh xăng E10, dự kiến hoàn thành việc chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10 vào ngày 20.5.
Việc nhiều cây xăng bắt đầu cung cấp xăng sinh học E10 thay thế xăng A95 đang khiến không ít người dùng ô tô, xe máy băn khoăn về việc liệu có cần đi cạn hoặc xả hết xăng A95 trong bình, trước khi chuyển sang đổ xăng E10 để tránh ảnh hưởng động cơ?
Theo cẩm nang xăng sinh học của Bộ Công thương, xăng sinh học là hỗn hợp của xăng truyền thống và cồn sinh học (bioethanol) được sử dụng cho các loại động cơ xăng đốt trong như ô tô và xe gắn máy. Trong đó, xăng E10 là loại xăng sinh học có chứa 10% ethanol (cồn sinh học) và 90% xăng khoáng thông thường. Tên gọi E10 của loại xăng này được hiểu với ký tự E là viết tắt của Ethanol, 10 là tỷ lệ phần trăm ethanol pha trộn trong xăng.
Theo các chuyên gia kỹ thuật ô tô, xe máy, người dùng không cần phải đi cạn hoàn toàn bình xăng A95 hay tháo xả bình nhiên liệu trước khi đổ xăng E10. Lý do bởi cả xăng A95 và xăng E10 đều là nhiên liệu dành cho động cơ xăng, có thể hòa trộn với nhau trong quá trình sử dụng. Khi đổ E10 vào bình còn xăng A95, nhiên liệu sẽ tự hòa lẫn và động cơ vẫn vận hành bình thường.
Trao đổi với PV Thanh Niên, Giám đốc một Trung tâm Đăng kiểm tại TP.HCM cho biết: "Việc ô tô, xe máy còn xăng A95 rồi tiếp tục đổ thêm xăng E10 nhìn chung không phải vấn đề đáng lo ngại. Khi đổ trộn các loại xăng khác nhau vào bình, kết quả cuối cùng chỉ là một hỗn hợp nhiên liệu trung gian với chỉ số octane và tỷ lệ ethanol nằm giữa hai loại ban đầu. Do đó, người dùng không cần đi cạn hay xả sạch bình nhiên liệu trước khi chuyển đổi. Thay vào đó, cần chú ý chất lượng nhiên liệu, tình trạng hệ thống nhiên liệu của xe và tuân thủ khuyến cáo từ nhà sản xuất để đảm bảo động cơ vận hành ổn định, bền bỉ khi sử dụng xăng sinh học E10".
Trong khi đó, hầu hết các hãng xe hiện nay cũng đã thiết kế hệ thống nhiên liệu đủ khả năng tương thích với tỷ lệ ethanol nhất định, phổ biến là E5 hoặc E10. Vì vậy, việc còn lượng xăng A95 trong bình trước khi đổ E10 thường không gây ảnh hưởng.
Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, hầu hết các xe đời mới khoảng 10 năm trở lại đây đều có hướng dẫn sử dụng xăng E10 mà không ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng và hiệu suất của xe. Tuy nhiên, với các dòng xe cổ, xe đời sâu hoặc xe độ chế hệ thống nhiên liệu, người dùng nên tham khảo khuyến cáo từ nhà sản xuất trước khi sử dụng lâu dài.
Ethanol trong xăng E10 được sản xuất từ các nguyên liệu sinh học như mía, sắn, ngô… giúp nâng chỉ số octan và giảm phát thải CO, HC độc hại so với xăng khoáng thông thường. Khác với xăng không chì thông thường, ethanol được xem là phần nào trung tính với carbon, vì trong quá trình sinh trưởng, cây trồng hấp thụ nhiều CO₂ hơn lượng được thải ra khi sản xuất và đốt cháy nhiên liệu. Ở nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan, xăng E10 đã trở thành nhiên liệu phổ biến, thậm chí được nâng lên E15 hoặc E20 nhằm tối ưu hiệu quả bảo vệ môi trường.
