Đêm 1/5, một phụ nữ mang thai 29 tuần được đưa đến phòng khám sản khoa ở thành phố Cheongju, tỉnh Bắc Chungcheong, do bị xuất huyết. Khi tim thai bất ngờ giảm mạnh, cơ sở này lập tức gọi 119, số điện thoại tiếp nhận các ca cấp cứu tại Hàn Quốc, đề nghị chuyển bệnh nhân lên tuyến trên.
Cuộc chạy đua với thời gian biến thành hành trình tìm nơi tiếp nhận. 6 bệnh viện lần lượt từ chối với lý do thiếu bác sĩ chuyên môn và hạn chế về khả năng điều trị. Khoảng ba giờ rưỡi kể từ cuộc gọi đầu tiên, một trực thăng xuất hiện để đưa sản phụ đến Bệnh viện Đại học Donga ở thành phố Busan cách đó 280 km. Khi đến nơi, em bé đã tử vong.
Sự việc gây chấn động dư luận Hàn Quốc, phơi bày những lỗ hổng trong hệ thống chăm sóc thai sản khẩn cấp tại một trong những nền kinh tế hàng đầu châu Á.
“Tôi cảm thấy trách nhiệm đè nặng lên vai mình”, Bộ trưởng Y tế Hàn Quốc Jeong Eun-kyeong nói, cam kết có biện pháp để những sự việc tương tự không tái diễn.
‘Lang thang y tế’
Sự việc ở Cheongju không phải trường hợp cá biệt. Những năm gần đây, Hàn Quốc ngày càng nhắc nhiều tới “lang thang y tế”, chỉ tình trạng bệnh nhân bị bệnh viện từ chối và phải liên hệ nhiều nơi mới tìm được cơ sở tiếp nhận. Tình trạng này đang để lại những hậu quả nặng nề ở khoa sản.
Cùng ngày 1/5, một phụ nữ ngoài 40 tuổi mang thai 26 tuần, bị tăng huyết áp nghiêm trọng, đã phải di chuyển gần 300 km từ thành phố Sejong tới Busan sau khi 52 bệnh viện từ chối tiếp nhận. Hành trình kéo dài khoảng 6 giờ bằng xe cứu thương.
Hồi tháng 2, tại thành phố Daegu, một phụ nữ mang thai song sinh có dấu hiệu sinh non bị 7 bệnh viện địa phương từ chối trước khi được chuyển tới một bệnh viện gần Seoul, cách hơn 230 km. Ca mổ cấp cứu giúp hai em bé chào đời, nhưng chỉ một trẻ sống sót. Em bé còn lại đã tử vong ngay sau sinh.
Theo Korea Herald, những câu chuyện này phản ánh những trục trặc mang tính hệ thống trong cách vận hành mạng lưới cấp cứu.
Một trong những nút thắt nằm ở cơ chế tiếp nhận bệnh nhân. Tại Hàn Quốc, xe cứu thương không thể tự đưa bệnh nhân vào khoa cấp cứu nếu chưa có xác nhận đồng ý tiếp nhận từ bệnh viện, buộc lực lượng 119 phải liên hệ từng cơ sở. Khi nhiều bệnh viện từ chối, “thời gian vàng” để xử lý các ca khẩn cấp cũng trôi qua.
“Hệ thống chuyển viện cấp cứu chỉ tồn tại trên danh nghĩa”, nghị sĩ Lee Joo-young nói, đồng thời chỉ trích cơ chế hiện nay là gần như không vận hành hiệu quả. “Cơ chế điều phối giữa các địa phương không hoạt động, khiến bệnh nhân nhiều lần rơi vào cảnh phải tiếp tục tìm kiếm nơi tiếp nhận phù hợp”.
Ông Lee thêm rằng nếu không tái cơ cấu toàn diện sự phân chia trách nhiệm giữa Cơ quan Cứu hỏa Quốc gia và Bộ Y tế Hàn Quốc, những sự việc tương tự sẽ còn tiếp diễn.
Những lỗ hổng sản khoa
Những ca sinh nguy cơ cao không chỉ cần bác sĩ sản khoa có chuyên môn cao, mà còn đòi hỏi hệ thống chăm sóc tích cực cho trẻ sơ sinh, đặc biệt là các giường hồi sức tích cực trẻ em (NICU). Nguồn lực này chủ yếu tập trung ở Seoul và một số đô thị lớn, trong khi nhiều địa phương thiếu cả nhân lực lẫn hạ tầng.
Tính trên toàn quốc, tỷ lệ bác sĩ sản khoa trên mỗi 1.000 phụ nữ ở Hàn Quốc là 0,24, tức là trung bình một bác sĩ phải phụ trách hơn 4.000 người. Ở nhiều khu vực như Bắc Gyeongsang hay Nam Chungcheong, tỷ lệ này còn thấp hơn bình quân, khiến nhiều sản phụ khó tìm được bệnh viện đủ năng lực tại địa phương.
Trong khi đó, áp lực lên hệ thống y tế Hàn Quốc ngày một lớn. Tỷ lệ mang thai ở độ tuổi cao hơn tăng lên, số ca đa thai nhiều hơn kéo theo nhu cầu điều trị thai kỳ nguy cơ cao cũng gia tăng.
“Các ca mang thai nguy cơ cao đang ngày càng nhiều, trong khi nguồn cung bác sĩ chuyên khoa vẫn không theo kịp”, Bộ trưởng Jeong thừa nhận sau cuộc họp khẩn với giới chuyên môn.
Bên cạnh thiếu hụt nhân lực là xu hướng né tránh rủi ro. Sản khoa là lĩnh vực có thể xảy ra tai biến bất ngờ, ngay cả khi quy trình chuyên môn được thực hiện đầy đủ. Nhưng tại Hàn Quốc, nếu kết cục xấu xảy ra, bác sĩ không chỉ chịu áp lực nghề nghiệp mà còn có nguy cơ bị điều tra hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Điều này dẫn tới xu hướng mà giới chuyên môn gọi là “hội chứng sợ trách nhiệm”, tức bác sĩ hoặc bệnh viện có xu hướng tránh tiếp nhận những ca có nguy cơ biến chứng cao để giảm rủi ro pháp lý.
“Các bác sĩ được yêu cầu đảm nhận những ca điều trị nguy cơ rất cao, gánh trách nhiệm pháp lý nặng nề, nhưng thù lao lại tương đối thấp”, ông Yang Seung-duk, chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ tỉnh Bắc Chungcheong, nói.
Theo ông Yang, vấn đề này không chỉ nằm trong sản khoa, mà còn lan sang toàn bộ các dịch vụ y tế thiết yếu.
“Cần giảm bớt gánh nặng rủi ro mà các nhân viên y tế đang phải đối mặt, đồng thời tăng cường các cơ chế khuyến khích đối với những người làm việc trong các lĩnh vực chăm sóc y tế trọng yếu”, ông Yang cho biết.
Sau loạt sự cố, chính phủ Hàn Quốc đang thúc đẩy một gói cải cách toàn diện cho hệ thống chăm sóc mẹ và trẻ sơ sinh. Bộ Y tế Hàn Quốc cho biết sẽ tiếp tục thảo luận với 22 trung tâm mẹ và trẻ sơ sinh trên toàn quốc cùng các hội chuyên ngành để rà soát lại toàn bộ mạng lưới điều trị, đưa ra các biện pháp hiệu quả.
Một trong những thay đổi trọng tâm là xây dựng hệ thống dữ liệu thời gian thực, cho phép biết ngay bệnh viện nào còn bác sĩ, giường NICU và có khả năng tiếp nhận ca khẩn cấp. Nếu được triển khai hiệu quả, hệ thống này có thể thay thế cách thức hiện nay là gọi điện từng nơi để hỏi.
Hàn Quốc cũng cam kết tăng cường phối hợp giữa mạng lưới sản khoa và lực lượng 119, mở rộng hỗ trợ cho những khu vực thiếu nguồn lực, cải thiện chế độ đãi ngộ cho nhân viên y tế trong các chuyên ngành thiết yếu, đồng thời củng cố cơ chế bảo vệ pháp lý cho bác sĩ trước những tai biến ngoài khả năng kiểm soát.
“Chúng tôi sẽ xây dựng một hệ thống chăm sóc mẹ và trẻ sơ sinh để phụ nữ mang thai có thể sinh con an toàn ở bất cứ đâu trên cả nước”, Bộ trưởng Jeong tuyên bố.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng cải tổ cơ chế điều phối chỉ mới giải quyết một phần bài toán. Thách thức lớn hơn vẫn là nhân lực, bởi đào tạo một bác sĩ mất nhiều năm, trong khi sức hút của sản khoa đối với bác sĩ trẻ đang giảm dần.
Theo Hãng tin AFP, ngày 22-5, Đài CBS News và trang Axios đồng loạt đưa tin Mỹ đang cân nhắc tiến hành các đợt không kích mới nhằm vào Iran.
Thông tin này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ không tới dự đám cưới của con trai vào cuối tuần này. Lý do được ông đưa ra là do "tình huống liên quan đến công việc Chính phủ" và "tình yêu" ông dành cho nước Mỹ.
Ông Trump nói "điều quan trọng là tôi phải ở lại Washington D.C, tại Nhà Trắng trong giai đoạn quan trọng này".
Nhà Trắng cũng thông báo kế hoạch cuối tuần của ông Trump thay đổi, theo đó nhà lãnh đạo Mỹ sẽ ở lại Washington D.C, thay vì đến khu nghỉ dưỡng golf ở New Jersey.
CBS News dẫn lời các nguồn tin nắm rõ kế hoạch cho biết Mỹ cân nhắc vòng tấn công mới vào Iran. Song tính đến chiều 22-5, vẫn chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra.
Đài này còn cho biết một số thành viên của quân đội và cộng đồng tình báo Mỹ đã hủy kế hoạch nghỉ lễ Memorial Day, để chuẩn bị cho khả năng xảy ra các cuộc không kích, theo nhiều nguồn tin.
Các quan chức quốc phòng và tình báo cũng bắt đầu cập nhật danh sách triệu tập đối với các căn cứ Mỹ ở nước ngoài, trong bối cảnh từng đợt binh sĩ đồn trú tại Trung Đông được luân chuyển khỏi khu vực. Đây là một phần trong nỗ lực giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông, do lo ngại Iran có thể trả đũa.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn đang diễn ra. Pakistan - quốc gia trung gian hòa giải - đã cử tư lệnh quân đội tới Tehran để thúc đẩy thỏa thuận.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly nói với CBS News rằng "Tổng thống đã nói rất rõ về hậu quả nếu Iran không đạt được một thỏa thuận".
Theo một nguồn tin của CBS News, Mỹ đã chuyển cho Iran một đề xuất mới về thỏa thuận chấm dứt xung đột vào hôm 20-5.
Washington cảnh báo đây là "đề nghị cuối cùng" và nếu Iran từ chối, tấn công quân sự sẽ tái diễn. Tehran được cho là đang xem xét đề xuất này.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio - người đang có chuyến thăm đến Ấn Độ - cho biết Mỹ dự kiến sẽ nhận được phản hồi từ Iran thông qua Pakistan.
Phát biểu hôm 22-5, ông Trump tuyên bố "Iran rất muốn đạt được một thỏa thuận" và "chúng ta sẽ chờ xem điều gì sẽ xảy ra".
Trong khi đó Axios trích dẫn hai nguồn tin giấu tên cho biết ông Trump "ngày càng thất vọng về các cuộc đàm phán với Iran trong những ngày qua". Lập trường của ông chủ Nhà Trắng được cho là đã chuyển từ ủng hộ giải pháp ngoại giao sang ra lệnh tấn công trong suốt tuần qua.
Trước đó vào hôm 20-5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công tiếp theo nào từ Mỹ hoặc Israel nhằm vào nước này sẽ khiến xung đột lan ra ngoài Trung Đông.
Lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 8/4 đem lại không khí yên tĩnh cho thủ đô Tehran sau hơn một tháng hứng chịu các trận không kích dồn dập. "Mọi người đều cảm thấy như được sống lại", một sinh viên đại học cho hay. "Ai cũng hạnh phúc".
Tuy nhiên, anh lo ngại giao tranh còn lâu mới kết thúc. Lệnh ngừng bắn đang lung lay vì chiến dịch của Israel nhằm vào Hezbollah ở Lebanon, lực lượng được Iran hậu thuẫn, cũng như việc Tehran từ chối mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch với nguồn cung năng lượng thế giới.
Maryam Saeedpoor, nhiếp ảnh gia sống ở trung tâm Tehran, từng cố làm cho bản thân bận rộn bằng cách vẽ tranh khi tiếng tên lửa tập kích vang vọng khắp thành phố. "Nhưng tay tôi run rẩy, không vẽ nổi", cô kể lại.
Cô không cảm thấy yên tâm trước thỏa thuận ngừng bắn cũng như quyết định rút lại lời đe dọa "xóa sổ nền văn minh Iran" của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Saeedpoor lo ngại các cuộc không kích đã gây thiệt hại lâu dài cho ngành công nghiệp và cơ sở hạ tầng của Iran, những thứ đã giúp đất nước vượt qua hàng chục năm dưới lệnh trừng phạt quốc tế. Đối với cô, lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần chỉ là "tạm thời" và không có gì đảm bảo chiến sự đã kết thúc.
"Theo tôi, Tehran là thành phố ấm áp và đẹp nhất thế giới, nhưng giờ đây, nó đầy rẫy nỗi buồn và đau đớn", Saeedpoor nói. "Họ nói rằng muốn hạ sát các lãnh đạo chính phủ nhưng đã có quá nhiều người vô tội thiệt mạng".
Trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, trên một con phố gần nhà, cô đã nhìn thấy các đội cứu nạn tìm kiếm người sống sót trong đống đổ nát.
"May là cư dân đều không ở nhà vào ngày hôm đó. Tất cả ngôi nhà dọc con phố đều bị phá hủy vì họ đã tấn công một đồn cảnh sát", cô nói.
Iran ghi nhận hơn 2.000 người thiệt mạng và hàng chục nghìn người bị thương trong hơn một tháng chiến sự. Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran cho hay hàng nghìn nhà dân đã bị hư hại.
Trước khi lệnh ngừng bắn được công bố, người dân Iran đã tích trữ nước hoặc sơ tán đến vùng an toàn hơn sau khi ông Trump đe dọa về hạn chót tối hậu thư. Nhiều người đã trải qua một đêm không ngủ cho đến khi thỏa thuận ngừng bắn được công bố trước thời hạn mà ông Trump đưa ra.
Một người đàn ông gần 30 tuổi làm việc trong ngành quảng cáo cho biết đã giật mình tỉnh giấc trước bình minh. Khi không nghe thấy tiếng nổ của hệ thống phòng không, anh biết rằng lệnh đình chiến đã được ban hành và "đi ngủ với nụ cười trên môi".
Người dân Iran luôn tự hào về lịch sử nền văn minh Ba Tư tồn tại hàng nghìn năm, cũng như cơ sở hạ tầng của đất nước. Bao quanh Tehran là những ngọn núi phủ tuyết trắng; những người cai trị đất nước từ thế kỷ 19 đã xây dựng các đại lộ dài, rộng, trồng cây tiêu huyền và hệ thống kênh dẫn nước vẫn hoạt động tới ngày nay. Dầu mỏ đã đem lại sự giàu có cho đất nước, thúc đẩy xây dựng cơ sở hạ tầng trước Cách mạng Hồi giáo 1979 và cuộc chiến Iran - Iraq. Giờ đây, những vết sẹo của cuộc chiến mới đang hiện diện khắp nơi.
Nền văn minh Ba Tư nổi tiếng hơn cả có lẽ là nhờ di sản văn học; nhiều người Iran bình thường có thể trích dẫn thơ của các thi sĩ nổi tiếng. Một nhà báo địa phương gần đây đã đăng lên tài khoản X ảnh một chồng trứng bày bán tại một cửa hàng kèm biển quảng cáo: "Ai đọc thơ sẽ được giảm giá".
Ali Jafarabadi, người đứng đầu Book City - chuỗi nhà sách lớn nhất Iran, cho biết nhiều người đã tìm đến việc đọc sách khi phải ở trong nhà trong thời gian thành phố bị oanh tạc. Doanh số bán tiểu thuyết lịch sử, sách kỹ năng sống và sách tô màu cho người lớn đã tăng lên.
Ít nhất 6 chi nhánh của ông trên khắp Tehran đã bị hư hại trong chiến sự. Một vụ nổ từ cuộc không kích đã xuyên qua chi nhánh chính trên phố Shariati nổi tiếng, làm vỡ cửa kính phía trước và một thanh kim loại đã đâm xuyên qua một dãy sách trong văn phòng của Jafarabadi.
Một phụ nữ là huấn luyện viên thể hình và người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, cho hay gần đây cô đã bắt đầu lái xe máy quanh thành phố "như một hình thức đối đầu định kiến". Ngoài việc yêu cầu phụ nữ phải quàng khăn che tóc dù quy định này đang dần nới lỏng, chính quyền Iran từ lâu cũng không có thiện cảm với việc phụ nữ lái xe máy.
"Trên hành trình của mình, cô chứng kiến hai thái cực đối lập của thủ đô Tehran. Ở những vùng đồi phía bắc giàu có, nhịp sống vẫn trôi đi như chưa hề có chiến sự, người người vẫn lấp đầy các quán cà phê sang trọng. Trong khi đó, tại khu trung tâm, cô ghé thăm những quán cà phê truyền thống cũ kỹ, nơi nặng mùi khói shisha và gần như chỉ có đàn ông lui tới. Thế nhưng, bom đạn không phân biệt giàu nghèo, các cuộc không kích đã tàn phá cả những khu phố thượng lưu lẫn các khu vực của tầng lớp lao động.
"Những con phố nơi các tòa nhà bị phá hủy mang một cảm giác khác hẳn", cô nói. "Im ắng và ngập mùi tử khí".
Đối với một số người dân, họ hy vọng cuộc chiến sẽ thay đổi chính quyền hiện tại, nhưng với những người khác, họ lại thất vọng vì Iran đồng ý dừng cuộc chiến mà họ cho là đang thắng.
Người đàn ông làm việc trong ngành quảng cáo cho biết hầu hết người dân nằm ở giữa hai thái cực đó. "Đa số người dân Iran là người ôn hòa, không giống như những gì bạn thấy trên các nền tảng như Twitter. Mọi người đều mong muốn tình hình được cải thiện, chứ không phải một tình huống cực đoan hóa bằng mọi giá".
Ông Zelensky cho biết bước tiến của quân Nga đã bị chững lại vào mùa xuân này trong khi Ukraine tăng cường tấn công tầm trung và tầm xa vào lãnh thổ Nga. "Từ tháng 12.2025, Nga bắt đầu mất thế chủ động trên chiến trường. Vì vậy, chúng tôi có thời gian từ đây đến trước mùa đông để tìm một con đường ngoại giao, để ngồi lại và đàm phán", ông Zelensky nói.
Quân đoàn 3 của Ukraine cho biết lực lượng máy bay không người lái (UAV) đã kiểm soát các tuyến tiếp tế huyết mạch của Nga tại tỉnh Luhansk, nơi Moscow tuyên bố kiểm soát toàn bộ hồi tháng 4 dù Kyiv bác bỏ. Chuẩn tướng Andriy Biletsky, Tư lệnh Quân đoàn 3, cho rằng Ukraine có 6 tháng để giành thế chủ động trên chiến trường và củng cố vị thế trên bàn đàm phán. Ông đánh giá quân Nga đã kiệt sức và không thể tạo ra đột phá lớn. Moscow chưa bình luận về những tuyên bố trên. Hãng TASS ngày 1.6 trích dữ liệu từ Bộ Quốc phòng Nga cho biết quân đội đã giành được 63 khu định cư tại Ukraine trong chiến dịch mùa xuân từ tháng 3 - 5.
Theo trang The Kyiv Independent, vòng đàm phán gần nhất giữa Ukraine và Nga diễn ra vào tháng 2 tại Geneva (Thụy Sĩ). Tại hội nghị ngoại trưởng NATO ở Thụy Điển hôm 22.5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận cuộc đàm phán hòa bình đã thực sự bế tắc do thiếu tiến triển. Nhà ngoại giao tuyên bố Mỹ không muốn tham gia các cuộc họp bất tận nhưng sẵn sàng liên lạc lại nếu có tiến bộ thực chất.
Trong cuộc phỏng vấn mới, ông Zelensky bày tỏ hy vọng các nhà đàm phán của Mỹ gồm ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner sẽ thăm Kyiv trong 2 tuần nữa, nếu tình hình Mỹ - Iran có tín hiệu tích cực. Vị tổng thống nhấn mạnh tầm quan trọng của chuyến thăm, vì hai đặc phái viên Mỹ đã đến Moscow nhiều lần nhưng chưa sang Kyiv.
Mặt khác, Tổng thống Zelensky kêu gọi Mỹ tiếp tục viện trợ tên lửa phòng không để đối phó với các đợt tấn công quy mô lớn từ Nga và gia tăng sức ép cấm vận đối với nước này. Trước đó một ngày, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố sẽ tìm cách giúp Ukraine tự vệ nhưng không trình bày chi tiết. Trong diễn biến liên quan, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm qua cho biết hải quân Pháp và đồng minh đã bắt giữ tàu dầu Tagor bị cấm vận của Nga tại Đại Tây Dương vào hôm 31.5. Theo TASS, tàu rời cảng Murmansk vào đầu tháng 5. Từ tháng 9.2025, Pháp đã bắt 3 tàu khác bị cho là liên quan Nga và các tàu được thả sau khi đóng phạt. Nga chưa bình luận về vụ mới nhất nhưng trước đó nhấn mạnh sẽ dùng mọi biện pháp để đảm bảo các bên tôn trọng tự do hàng hải.
