Tìm HLV trưởng một lần nữa trở thành bài toán trung tâm tại Man Utd. Do Michael Carrick gây ấn tượng trong giai đoạn ngắn hạn, nhiều người cho rằng “Quỷ Đỏ” không cần một HLV đẳng cấp, mà là một người hiểu rõ đội bóng.
Ban đầu, Carrick không phải lựa chọn dài hạn. Ông được bổ nhiệm khi CLB cần một giải pháp ổn định tình hình, đồng thời xoa dịu sự bất mãn từ người hâm mộ sau khi sa thải Ruben Amorim. Tuy nhiên, những gì diễn ra sau đó khiến mọi tính toán ban đầu được gác lại.
Nhiều cầu thủ ủng hộ việc bổ nhiệm Carrick dài hạn, đánh giá cao phong cách quản lý mềm mỏng, các buổi tập rõ ràng và môi trường tích cực ban huấn luyện mới mang lại. Quan trọng hơn, kết quả trên sân được cải thiện rõ rệt, trong đó có những chiến thắng trước các đối thủ hàng đầu như Man City hay Arsenal, giúp Man Utd tiến gần mục tiêu trở lại Champions League.
Sự thăng tiến này khiến một bộ phận trong nội bộ tin rằng CLB nên tiếp tục đặt niềm tin vào Carrick. Lập luận của họ khá thực dụng. Nếu ông duy trì được phong độ, đội bóng sẽ ổn định lâu dài. Nếu không, Man Utd vẫn có thể thay đổi sau đó.
Tuy nhiên, quan điểm này bị phản đối. Với Jim Ratcliffe và nhóm lãnh đạo, Carrick không phải mẫu HLV điển hình họ hướng đến. Tỷ phú người Anh thích những cá tính mạnh, có khả năng kiểm soát phòng thay đồ bằng quyền uy rõ ràng. So với Amorim, Carrick trầm tĩnh hơn, thiên về xây dựng sự tin tưởng hơn là áp đặt. Điều đó đặt ra nghi ngờ về khả năng dẫn dắt một CLB lớn trong dài hạn.
Ngoài cá tính, việc bổ nhiệm Carrick dài hạn còn có thể đi ngược kế hoạch ban đầu của INEOS, tập đoàn đứng sau quá trình tái cấu trúc đội bóng. Carrick vốn chỉ là giải pháp tạm thời, được chọn một phần vì hiểu rõ văn hóa CLB. Nếu biến lựa chọn tình thế thành chiến lược dài hạn, định hướng ban đầu sẽ bị ảnh hưởng.
Sự thận trọng của ban lãnh đạo cũng xuất phát từ những bài học gần đây. Việc gia hạn hợp đồng với Ten Hag rồi sa thải chỉ sau vài tháng, hay quyết định bổ nhiệm Amorim với hệ thống chiến thuật không phù hợp, đều cho thấy quá trình lựa chọn HLV thiếu nhất quán.
Đội bóng kiên trì với Amorim sau một mùa giải chỉ xếp thứ 15, rồi sa thải khi ông không chấp nhận thay đổi sơ đồ chiến thuật. Quyết định đó dẫn tới giai đoạn rối rắm tại Old Trafford. Vì vậy, lần lựa chọn tới mang tính sống còn với dự án của Ratcliffe.
Trong khi đó, thị trường HLV lại không mở ra nhiều cơ hội. Những cái tên hàng đầu đều có ràng buộc riêng. Luis Enrique được đánh giá cao nhưng nhiều khả năng gia hạn với PSG. Carlo Ancelotti dự kiến tiếp tục gắn bó với tuyển Brazil. Thomas Tuchel đã ổn định tại tuyển Anh. Julian Nagelsmann cũng bận chuẩn bị cho World Cup cùng Đức, khiến khả năng tiếp cận bị hạn chế. Những phương án khác như Andoni Iraola hay Unai Emery khả thi hơn, vẫn tồn tại khoảng cách về quyền kiểm soát công việc.
Vì vậy, tranh luận trong nội bộ Man Utd hiện xoay quanh hai hướng tiếp cận. Một bên cho rằng đội bóng cần một HLV có tầm vóc lớn, đủ quyền uy để tạo niềm tin ngay khi bước vào phòng thay đồ, tương tự cách Ancelotti từng làm ở nhiều CLB. Theo cựu tiền vệ Quinton Fortune, áp lực tại Old Trafford đòi hỏi một nhân vật có kinh nghiệm và uy tín.
Ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng yếu tố phù hợp quan trọng hơn danh tiếng. Theo HLV Steve McClaren, điều cốt lõi là đặt đúng người vào đúng vị trí, với kế hoạch rõ ràng. Carrick đã tự đưa bản thân vào danh sách ứng viên bằng những gì thể hiện trên sân.
Thực tế, ngay cả trong thời kỳ thành công nhất dưới thời Alex Ferguson, vai trò của HLV không nằm ở việc trực tiếp huấn luyện từng chi tiết chiến thuật, mà là quản trị con người và định hướng tổng thể. Một tên tuổi lớn có thể mang lại uy tín, nhưng không đảm bảo thành công nếu không phù hợp với đội hình và cấu trúc CLB. Ngược lại, một lựa chọn ít hào nhoáng hơn vẫn có thể phát huy hiệu quả nếu đáp ứng đúng nhu cầu thực tế.
Man Utd chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Ban lãnh đạo muốn chờ đến hết mùa giải để đánh giá toàn diện, từ vị trí trên bảng điểm, phong độ thi đấu đến không khí trong phòng thay đồ.
Yếu tố tài chính cũng được cân nhắc, sau khi CLB đã chi khoản đáng kể cho các thay đổi ở ban huấn luyện trong thời gian ngắn. Trong khi đó, Carrick vẫn tập trung vào công việc hiện tại mà không chịu áp lực về tương lai, giúp đội bóng ổn định trong giai đoạn nước rút.
Gary Lineker, cựu danh thủ người Anh, đã nói rằng: "Bóng đá là trò chơi đơn giản, 22 người đuổi theo một quả bóng, và cuối cùng người Đức luôn chiến thắng". Câu nói đó cho thấy "Cỗ xe tăng" từng là biểu tượng, hình mẫu của giới túc cầu. Thế nhưng suốt gần 1 thập niên qua, hình ảnh ấy đã phai nhạt đáng kể. Từ đỉnh cao World Cup 2014 tại Brazil, đội tuyển Đức bắt đầu tụt dốc. Năm 2018, họ gây sốc khi bị loại ngay vòng bảng sau thất bại trước Hàn Quốc. 4 năm sau tại Qatar, kịch bản tương tự lặp lại khi trận thua Nhật Bản khiến tuyển Đức một lần nữa phải xách va li về nước sớm. Hai kỳ World Cup liên tiếp bị loại từ vòng bảng là điều gần như không thể tưởng tượng với một thế lực từng được xem là chuẩn mực của bóng đá.
Khủng hoảng không chỉ nằm ở kết quả. Người Đức đánh mất bản sắc. Họ không còn sự lạnh lùng, thực dụng và ổn định từng giúp mình thống trị các giải đấu lớn. Những vấn đề về tâm lý, cấu trúc đội hình và sự chuyển giao thế hệ khiến Mannschaft trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Chính vì thế sự xuất hiện của HLV Julian Nagelsmann được xem là bước ngoặt. Nhà cầm quân trẻ tuổi không lập tức biến Đức thành ứng viên vô địch, mà giúp đội tuyển tìm lại sự đoàn kết và niềm tin đã mất. Giám đốc thể thao Rudi Voller từng nhấn mạnh rằng Nagelsmann đang xây dựng lại tinh thần tập thể, thứ từng là nền tảng thành công lớn nhất của bóng đá Đức.
Những kết quả gần đây cũng mang đến tín hiệu tích cực. Đội tuyển Đức vượt qua vòng loại World Cup tương đối thuyết phục (giành ngôi nhất bảng A) và vừa thắng Thụy Sĩ, Ghana lẫn Phần Lan trong các trận giao hữu chuẩn bị cho giải đấu. Chiến thắng 4-0 trước Phần Lan đặc biệt gây chú ý khi hàng công chơi bùng nổ với Deniz Undav, Florian Wirtz và Jamal Musiala cùng ghi dấu ấn.
Nếu nhìn vào tương quan lực lượng hiện nay, rất khó để xếp đội tuyển Đức ngang hàng với những ứng viên hàng đầu như Argentina, Pháp hay Tây Ban Nha. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa họ yếu hơn quá nhiều. Điểm đáng chú ý nhất của tuyển Đức lúc này nằm ở sự cân bằng giữa kinh nghiệm và sức trẻ. Joshua Kimmich vẫn là thủ lĩnh về chuyên môn lẫn tinh thần. Antonio Rudiger tiếp tục đóng vai trò chốt chặn quan trọng nơi hàng thủ. Trong khung gỗ, Manuel Neuer bất ngờ trở lại đội tuyển và mang theo kinh nghiệm của một nhà vô địch World Cup.
Quan trọng hơn, Đức đang sở hữu một trong những thế hệ cầu thủ tấn công trẻ giàu tiềm năng nhất thế giới. Jamal Musiala có thể là mẫu cầu thủ tạo đột biến tốt bậc nhất giải đấu. Florian Wirtz ngày càng hoàn thiện về khả năng kiến tạo lẫn ghi bàn. Bên cạnh đó là Kai Havertz, Leroy Sane, Deniz Undav hay Nick Woltemade, những cái tên mang đến nhiều phương án tiếp cận khung thành khác nhau. Họ có nhiều nguồn cung cấp bàn thắng, nhiều cầu thủ có thể tạo đột biến và linh hoạt trong cách triển khai lối chơi.
Dĩ nhiên vẫn tồn tại những dấu hỏi. Hàng phòng ngự chưa hoàn toàn đạt độ ổn định tuyệt đối. Một số nhân tố trẻ vẫn thiếu trải nghiệm ở sân khấu World Cup. Hãng tin Al Jazeera cũng nhận định rằng chất lượng đội hình Đức vẫn cần được kiểm chứng trước áp lực thực sự. Nhưng có lẽ đây lại là lợi thế của Mannschaft, họ bước vào World Cup 2026 với vị thế thấp hơn thường lệ, ít chịu sức ép hơn so với những giai đoạn được xem là ứng viên vô địch; đôi khi điều đó lại mở ra cơ hội lớn. Đội tuyển Đức có thể không phải đội tuyển mạnh nhất thế giới vào lúc này, nhưng với một thế hệ tài năng đang bước vào độ chín, cùng một HLV giàu ý tưởng như Nagelsmann, "Cỗ xe tăng" vẫn sở hữu đủ năng lực để khiến bất cứ ai coi thường họ phải trả giá.
Tranh cãi xuất phát từ pha xử lý của Bryan Mbeumo trong cấm địa ở phút 55. Từ quả tạt của Diogo Dalot, tiền đạo Cameroon cố khống chế bóng bằng đùi nhưng bóng bật lên, chạm vào vùng giữa hông và cánh tay phải của anh. Sau đó, Mbeumo xoay người sút nhưng bị chặn lại trước khi Cunha đá bồi ghi bàn.
VAR Matthew Donohue lập tức kiểm tra tình huống. Quá trình rà soát kéo dài gần hai phút trước khi trọng tài chính Michael Salisbury được gọi ra màn hình ngoài sân. Sau thêm khoảng 90 giây xem lại pha quay chậm, trọng tài này vẫn giữ nguyên quyết định công nhận bàn thắng. Điều này hiếm gặp ở Ngoại hạng Anh, vì các trọng tài thường đồng thuận với VAR, mỗi khi xem lại tình huống.
Thông báo phát qua loa sân Old Trafford giải thích: "Sau khi xem xét, bàn thắng được công nhận vì lỗi chạm tay là không cố ý".
Đó cũng là chìa khóa của toàn bộ vụ việc. Theo Luật 12 của IFAB - bộ luật điều hành bóng đá quốc tế - không phải mọi tình huống bóng chạm tay đều bị xem là phạm lỗi. Từ năm 2021, luật đã được sửa theo hướng giảm bớt các bàn thắng bị hủy vì lỗi chạm tay vô tình trong giai đoạn triển khai bóng.
Cụ thể, nếu cầu thủ vô tình để bóng chạm tay rồi chính anh ta ghi bàn ngay sau đó, bàn thắng sẽ bị hủy. Nhưng nếu bóng chạm tay không cố ý và sau đó đồng đội ghi bàn, trọng tài có thể cho trận đấu tiếp tục. Đây chính là cơ sở để Salisbury bảo vệ quyết định ban đầu của ông.
Trong pha bóng tại Old Trafford, người ghi bàn cuối cùng là Cunha chứ không phải Mbeumo. Vì thế, trọng tài xác định tình huống chạm tay của Mbeumo không trực tiếp tạo ra bàn thắng theo cách luật hiện hành cấm tuyệt đối.
Ngoài ra, những người ủng hộ quyết định này còn viện dẫn thêm vài chi tiết khác. Bóng đi ở cự ly gần, Mbeumo dường như có động tác kéo tay về phía sau thay vì cố tình dang rộng để đỡ bóng, đồng thời không có dấu hiệu chủ động dùng tay kiểm soát.
Tuy nhiên, chính luật chạm tay hiện đại cũng khiến tranh cãi chưa thể chấm dứt.
Một điều khoản khác quy định cầu thủ có thể bị thổi phạt nếu cánh tay đặt ở vị trí làm cơ thể to bất thường (unnaturally bigger). Trong pha quay chậm, tay phải của Mbeumo rõ ràng không ép sát người hoàn toàn. Nhiều chuyên gia cho rằng việc bóng bị kẹp giữa hông và cánh tay đã giúp tiền đạo Man Utd khống chế thuận lợi hơn trước khi dứt điểm.
Cựu hậu vệ Man Utd, Gary Neville phản ứng dữ dội trên sóng Sky Sports: "Nhìn kiểu gì cũng thấy quyết định của trọng tài gây sốc. VAR đã rất rõ ràng rằng cầu thủ để bóng chạm tay và đưa bóng trở lại tình huống chơi. Tôi không thể tin nổi điều mình vừa thấy".
Neville còn nói rằng VAR dường như đã nghiêng về phương án từ chối bàn thắng, nhưng Salisbury lại bác bỏ khuyến nghị sau khi tự xem màn hình ngoài sân.
Cầu thủ ghi nhiều bàn nhất lịch sử Ngoại hạng Anh Alan Shearer viết trên mạng xã hội rằng đây là tình huống rõ ràng là bóng chạm tay. Phía Nottingham Forest cũng phản ứng, khi HLV Vitor Pereira và nhiều cầu thủ đội khách liên tục gây áp lực với trọng tài sau quyết định cuối cùng.
Điều đáng chú ý là đây không phải lần đầu Salisbury gây tranh luận với cách diễn giải luật chạm tay. Trước đó, ông từng là VAR trong trận Everton gặp West Ham, khi từ chối cho Everton hưởng phạt đền ở một pha bóng mà ông đánh giá là "vô tình".
Vấn đề lớn nhất nằm ở chỗ luật chạm tay hiện tại tồn tại nhiều điều khoản, ngoại lệ và cách diễn giải. Cùng một tình huống, trọng tài này có thể xem là vô tình, trong khi người khác lại cho rằng cầu thủ đã hưởng lợi nhờ vị trí cánh tay.
Một số chuyên gia cho rằng quyết định hợp lý nhất trong pha bóng của Man Utd là thổi phạt ngay từ đầu, thay vì để tình huống tiếp diễn rồi tạo ra cuộc tranh cãi kéo dài hơn bốn phút. Nhưng một khi trọng tài đã cho trận đấu tiếp tục, luật hiện hành vẫn mở ra đủ điều kiện để Salisbury bảo vệ lựa chọn của ông.
Sau bàn thắng của Cunha, Man Utd còn ghi thêm một bàn nữa nhờ công Mbeumo. Đoàn quân Michael Carrick thắng 3-2 chung cuộc, ở trận cuối trên sân Old Trafford mùa này, và giữ chắc vị trí thứ ba.
Ở chung kết play-off hôm 31/3, Italy hòa Bosnia & Herzegovina 1-1 qua 120 phút thi đấu rồi thua 1-4 ở loạt luân lưu, dẫn đến lần thứ ba liên tiếp lỡ World Cup. Ở hai lần tranh vé vớt gần nhất, đội tuyển từng bốn lần vô địch thế giới lần lượt thua Thụy Điển và Bắc Macedonia vốn bị đánh giá thấp hơn.
Jurgen Klinsmann - nhà vô địch World Cup 1990, từng khoác áo Inter và Sampdoria ở Serie A, cho biết thất bại này khiến ông mất ngủ và buồn bã. "Tôi đã chịu nỗi đau cùng những người bạn Italy ở Los Angeles", ông nói với Corriere dello Sport. "Đêm hôm sau, tôi vật vã không ngủ được".
Huyền thoại bóng đá Đức cho rằng bóng đá Italy đang phải trả giá vì thiếu thủ lĩnh, thiếu những cầu thủ đối mặt trực diện với đối thủ và thiếu niềm tin vào các cầu thủ trẻ. Ông còn so sánh với cách quản lý cầu thủ ở Italy hiện nay: "Nếu chơi ở Italy, Yamal và Musiala có lẽ sẽ bị đẩy xuống Serie B để tích lũy kinh nghiệm".
Yamal được trao cơ hội thi đấu cho đội một Barca từ khi mới 15 tuổi. Anh trở thành trụ cột của cả Barca lẫn tuyển Tây Ban Nha từ tuổi 16. Trong khi đó, Jamal Musiala, 23 tuổi, là nhân tố chủ chốt của Bayern nhiều năm qua và từng cùng tuyển Đức dự Euro 2020, 2024 và World Cup 2022.
So sánh của Klinsmann tuy là giả định nhưng lại phản ánh chính xác tư duy bảo thủ đang tồn tại, khi rất ít tài năng trẻ Italy được trao cơ hội ra sân thường xuyên. Cựu tiền đạo 61 tuổi cũng chỉ ra một nguyên nhân gốc rễ khác: tư duy chiến thuật quá an toàn. "Nhiều HLV vẫn đặt mục tiêu không thua lên hàng đầu thay vì thắng bằng mọi giá", ông nói. "Và đây là kết quả chúng ta thấy".
Cùng quan điểm, Fabio Capello - cựu HLV Milan, Roma, Real Madrid và đội tuyển Anh - cũng phân tích sâu về vấn đề bóng đá Italy từ cấp trẻ đến đội tuyển quốc gia. Trong cuộc phỏng vấn với La Gazzetta dello Sport, ông chỉ ra rằng thất bại trước Bosnia phản ánh những vấn đề căn bản hơn là một trận đấu cụ thể.
"Thất bại ba lần liên tiếp chứng tỏ còn một căn bệnh chưa được chữa", Capello nói, nhấn mạnh sự thiếu liên kết giữa đội tuyển và các CLB nội địa. "Ngày xưa, đội tuyển được hình thành từ 'khối CLB', còn bây giờ cầu thủ rải rác. Không còn khối, tinh thần đồng đội yếu. Gattuso đã cố gắng tạo nhóm nhưng rất khó trong điều kiện hiện nay".
Về bóng đá trẻ, Capello cảnh báo rằng hệ thống đào tạo Italy đang mắc sai lầm nghiêm trọng, nơi các cầu thủ trẻ phải thực hiện các bài tập chiến thuật giống hệt các cầu thủ chuyên nghiệp. Cựu HLV 79 tuổi cho biết: "Tôi hay hỏi: 'Các em có thích chơi bóng không?' - 'Có'. 'Các em làm các bài tập giống chuyên nghiệp à?' - 'Có'. Tôi sẽ loại những HLV như vậy. Trẻ em cần được vui chơi, nhưng cũng phải học cách xử lý bóng cơ bản. Chúng ta thiếu những HLV hiểu rõ từng cầu thủ, biết cách điều chỉnh theo chiều cao, kích cỡ chân và khả năng của các em. Dạy kỹ thuật cơ bản, quan sát và hiểu cầu thủ mới là điều quan trọng".
Capello cũng nhận định rằng đội tuyển hiện tại thiếu chất lượng và cần một kế hoạch dài hạn: "Để bắt đầu lại, cần một kế hoạch 10 năm và phải làm ngay. Người kế nhiệm cũng khó có thể làm ngay, họ phải may mắn sở hữu nhóm cầu thủ đủ tinh thần và chất lượng để tạo thành đội hình mới".
Capello, sinh năm 1946, khẳng định sẽ không tái xuất trong bóng đá Italy: "Ở tuổi của tôi? Có điên không?".
