Quân đội Mỹ ngày 12/7 triển khai 3 phương tiện không người lái mặt nước (USV) Corsair để tập kích quân cảng Bandar Abbas ở miền nam Iran, với mục tiêu là cơ sở hạ tầng bảo dưỡng tàu và một tàu ngầm cỡ nhỏ lớp Ghadir đang nằm trên ụ nổi.
Căn cứ Bandar Abbas từng nhiều lần bị Mỹ tấn công từ đầu xung đột, không rõ làm thế nào mà Iran vẫn bảo tồn được ít nhất một tàu ngầm tại cơ sở này.
Đây là lần đầu tiên quân đội Mỹ dùng USV tự sát trong hoạt động tác chiến, đánh dấu cột mốc quan trọng đối với chương trình phát triển hạm đội không người lái của Mỹ. Nó cũng cho thấy những gì sẽ xảy ra khi giao tranh tiếp diễn sau khi bản ghi nhớ về ngừng bắn giữa hai nước bị đình chỉ.
USV Corsair do hãng Saronic Technologies phát triển, có chiều dài 7,3 m, tốc độ tối đa 56 km/h, tầm hoạt động 1.800 km và mang được tải trọng 450 kg. Giá mỗi chiếc Corsair vào khoảng 1-1,2 triệu USD.
Theo các quan chức Mỹ, USV Corsair được triển khai tới Trung Đông từ cuối tháng 3 sau khi xung đột với Iran bùng phát. Mỹ từng dùng Corsair giải cứu tổ lái trực thăng vũ trang AH-64 Apache rơi ngoài khơi Oman ngày 8/6 và đưa hai phi công về vị trí an toàn.
“Quân đội Mỹ lần đầu sử dụng USV tự sát trong chiến đấu là ví dụ cho thấy cách xung đột thúc đẩy quyết định đưa vũ khí mới vào biên chế”, Cynthia Cook, chuyên gia về USV tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở tại Mỹ, nhận định.
Nhóm vũ trang Houthi ở Yemen là lực lượng tiên phong sử dụng USV tự sát trên thế giới. Tháng 1/2017, Houthi triển khai một USV mang thuốc nổ để tấn công hộ vệ hạm Al Madinah của Arab Saudi, khiến hai thủy thủ thiệt mạng.
Hải quân Ukraine là lực lượng đầu tiên trên thế giới sử dụng USV tự sát như vũ khí tấn công chủ lực trong tác chiến hàng hải, sau khi mất hết chiến hạm thông thường trong xung đột. Nga sau đó cũng phát triển USV và nhiều lần dùng chúng tấn công mục tiêu ở Ukraine.
USV có nhiều hạn chế như tầm hoạt động bị giới hạn, dễ bị mất liên lạc khi đối phương triển khai biện pháp gây nhiễu. Đối với tàu ngầm không người lái (UUV), duy trì kết nối giữa phương tiện và người điều khiển là trở ngại còn lớn hơn so với USV.
Tuy nhiên, hải quân các nước bắt đầu tính toán đến USV và UUV trong những năm gần đây. Anh tuyên bố sẽ thiết kế tàu mẹ để triển khai USV thay cho hạm đội khu trục hạm truyền thống. Mỹ đang tiếp tục thử nghiệm và vận hành USV tại nhiều vùng biển, dùng chúng để giám sát hàng hải, rà phá thủy lôi và mô phỏng tấn công theo bầy đàn.
Loạt tập đoàn quốc phòng phương Tây, với các doanh nghiệp lâu đời như BAE Systems và Naval Group, cũng như các công ty khởi nghiệp gồm Anduril và Kraken Technology, đang gấp rút ra mắt nhiều loại USV mới với tầm hoạt động và sức công phá lớn hơn.
“Sử dụng USV cho nhiệm vụ tấn công có thể giảm gánh nặng cho lực lượng có người lái truyền thống, ít nhất là đối với các mục tiêu ngoài khơi và dọc bờ biển. Điều này cũng mở ra phương án tấn công trực diện, làm phức tạp thêm kế hoạch phòng thủ của đối phương”, Howard Altman, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định.
Rob Lehman, đồng sáng lập Saronic, từ chối cung cấp thông tin về nhiệm vụ mà USV Corsair đang thực hiện tại Trung Đông. Tuy nhiên, ông khẳng định thành công của chúng sẽ tạo ra tiếng vang lớn trong toàn bộ ngành công nghiệp USV.
“Tác động có thể thấy rõ là các hệ thống không người lái được đánh giá là thực sự đáng tin cậy, không phải là trò hề và cũng không cần tìm cách chứng minh trong tuyệt vọng rằng chúng có thể đóng vai trò nào đó với hoạt động tác chiến”, Lehman nói.
Theo Altman, Mỹ dùng USV tấn công quân cảng Iran cho thấy cách Lầu Năm Góc “vay mượn ý tưởng” từ các vũ khí được dùng trong những xung đột trong khác. Một trong những ví dụ điển hình là máy bay không người lái (UAV) tự sát Lucas, được chế tạo nhờ sao chép dòng Shahed-136 của Iran.
“Tuy nhiên, Mỹ không triển khai USV ngay từ đầu xung đột với Iran, khi các mục tiêu trên biển và ven bờ còn rất nhiều. Điều này cho thấy Lầu Năm Góc vẫn phải chạy đua để bắt kịp xu hướng phát triển vũ khí trong xung đột hiện đại, hoặc ít nhất là mở rộng cách thức và thời điểm sử dụng những công nghệ mới này”, Altman nêu quan điểm.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cùng Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine hôm 29/4 điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện về chiến lược của nước này trong xung đột với Iran.
Nghị sĩ John Garamendi, thành viên đảng Dân chủ, chỉ trích chính phủ Mỹ về xung đột. "Tổng thống Mỹ đã tự đẩy mình và đất nước sa lầy vào một cuộc chiến khác ở Trung Đông", nghị sĩ Garamendi nói.
Bộ trưởng Hegseth lập tức đáp trả nghị sĩ Dân chủ, cho rằng "sự căm ghét" nhằm vào Tổng thống Donald Trump đã làm ông Garamendi "mù quáng trước sự thật về thành công của cuộc chiến và những rủi ro lịch sử mà ông Trump đang giải quyết". "Ngài gọi đó là vũng lầy và giúp kẻ thù của chúng ta có tư liệu tuyên truyền. Tuyên bố này thật đáng xấu hổ", ông nói.
Bộ trưởng Hegseth cho rằng Mỹ giờ đây sẽ có thỏa thuận tốt hơn và đảm bảo Iran không bao giờ có vũ khí hạt nhân. "Đây là cuộc chiến sinh tồn, nhằm bảo đảm sự an toàn của người dân Mỹ. Chính quyền tự hào về nỗ lực này", ông cho hay.
Trong phiên điều trần, ông cũng kêu gọi quốc hội Mỹ phê duyệt ngân sách quân sự 1.500 tỷ USD và mô tả một số nhà lập pháp là "trở ngại lớn nhất" đối với nỗ lực chiến tranh của Mỹ. "Đối thủ lớn nhất mà chúng ta đối mặt vào lúc này là những lời lẽ liều lĩnh, vô dụng và mang tính thất bại của các đảng viên Dân chủ tại quốc hội, cũng như một số thành viên Cộng hòa", ông nói.
Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Jules Hurst trình bày với Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ rằng chi phí ước tính cho chiến dịch nhằm vào Iran hiện là 25 tỷ USD và đang tiếp tục tăng, chủ yếu từ đạn dược cùng các hoạt động vận hành, bảo trì và thay thế thiết bị.
Xung đột Trung Đông bùng phát ngày 28/2 khi Mỹ - Israel tấn công hàng loạt mục tiêu ở Iran. Tehran sau đó đáp trả với chiến dịch trả đũa nhằm vào hàng loạt cơ sở quân sự của Washington tại khu vực, cũng như hạ tầng của nhiều quốc gia vùng Vịnh.
Hai bên đạt lệnh ngừng bắn từ ngày 8/4 và đã gia hạn để đàm phán, nhưng chưa thể tìm được tiếng nói chung để đạt thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến.
Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) đánh giá chiến dịch trả đũa của Iran khiến Mỹ thiệt hại ít nhất 5 tỷ USD, với hơn 100 mục tiêu trúng đòn tại 11 căn cứ. Trong số này có máy bay cảnh báo sớm E-3G bị phá hủy và nhiều phi cơ tiếp dầu hư hỏng ở căn cứ Prince Sultan tại Arab Saudi.
Các mục tiêu khác gồm trụ sở Bộ tư lệnh Hạm đội 5 hải quân Mỹ ở Bahrain, một đường băng trong căn cứ Al Udeid tại Qatar, nhiều nhà chứa máy bay và nhà kho thuộc căn cứ Ali Al Salem ở Kuwait, một kho đạn tại căn cứ Erbil ở Iraq, cùng kho nhiên liệu, nhà chứa máy bay và doanh trại ở căn cứ Al Dhafra của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất.
Huynh Restaurant, nhà hàng Việt nổi tiếng trên phố St. Emanuel, phía đông khu trung tâm thành phố Houston, bang Texas, kỳ vọng lượng khách những ngày tới sẽ tăng mạnh. Dù không phải quán bar thể thao, cũng không có quầy bar hay TV, nhà hàng có lợi thế lớn khi nằm cách lối vào chính của FIFA Fan Festival tại khu East Downtown (EaDo) khoảng 100 m.
Trả lời truyền thông vài ngày trước khi World Cup khởi tranh, Bryan Hucke, chồng chủ nhà hàng Anny Dang, cho biết đây là "khoảng lặng trước cơn bão".
"Nhưng khác với một cơn bão có dự báo rõ cấp độ, chúng tôi thực sự không biết điều gì sẽ xảy ra. Đây là lần đầu tiên Houston đăng cai World Cup, nên ngay cả những người tổ chức sự kiện cũng chưa thể hình dung chính xác quy mô đám đông", ông Hucke nói.
Houston đăng cai 7 trận World Cup, nhưng hiện chỉ có trận Đức - Curacao đã diễn ra, nên quy mô lượng khách trong những tuần tới vẫn khó dự đoán. Dù vậy, Huynh Restaurant đã tìm cách "đón sóng" bằng cách tuyển thêm nhân viên và sẵn sàng điều chỉnh hoạt động tùy diễn biến thực tế.
Hai sân bay của Houston dự kiến phục vụ khoảng 4,5 triệu lượt hành khách từ ngày 12/6 đến 6/7. Ngoài 7 trận đấu, thành phố còn tổ chức FIFA Fan Festival tại EaDo cùng hàng loạt điểm xem bóng đá và sự kiện xuyên suốt giải.
Hiệp hội Nhà hàng Texas dự báo World Cup sẽ mang lại khoảng 1,5 tỷ USD từ các hoạt động kinh doanh ở những thành phố đăng cai tại bang này. Họ gọi đây là "mỏ vàng" mà các cơ sở kinh doanh địa phương cần khai thác triệt để.
Khi World Cup 2026 khởi tranh, các nhà hàng và quán bar trên khắp Houston, đặc biệt tại khu trung tâm và phía đông trung tâm, đều kỳ vọng lượng khách tăng mạnh.
Ẩm thực Việt Nam từ lâu đã giữ vị trí nổi bật trong bản đồ ẩm thực Houston, nơi có cộng đồng người Việt đông đảo. Trước World Cup, truyền thông địa phương đã đưa nhiều địa chỉ nhà hàng Việt vào các cẩm nang dành cho CĐV quốc tế, từ bún bò Huế tại Pho 21 đến ẩm thực Viet-Cajun ở Crawfish Cafe và Crawfish & Noodles.
Làn sóng CĐV World Cup đổ tới Houston được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện tình hình kinh doanh, khi ngành nhà hàng địa phương, nhất là phân khúc tầm trung, đang chịu sức ép từ chi phí leo thang, người dân thắt chặt chi tiêu, khiến một số cơ sở đã phải đóng cửa.
Theo Houston Chronicle, phân khúc nhà hàng tầm trung tại Houston những năm qua lao đao do khó cạnh tranh về giá và sự tiện lợi với chuỗi đồ ăn nhanh, nhưng cũng không đủ cao cấp để thu hút tệp khách hàng giàu có, trong khi người tiêu dùng bình thường dè dặt chi tiêu do sinh hoạt phí tăng cao.
Một trong những trường hợp điển hình là Waffle Bus, thương hiệu do Phi Nguyen sáng lập tại Houston năm 2012. Từng nổi lên từ mô hình xe bán đồ ăn, Waffle Bus bắt đầu lao đao sau bão Beryl tháng 7/2024, khi cơ sở tại Heights phải đóng cửa hai tuần nhưng không được bảo hiểm bồi thường.
Chịu tác động từ sức mua suy yếu và chi phí vận hành gia tăng, Phi Nguyen hồi tháng 10/2025 phải vay mượn để trả tiền thuê mặt bằng và lương nhân viên, rồi tiếp tục vay thêm. Hai đối tác sau đó rút lui, số nhân viên của nhà hàng bị cắt hơn một nửa.
Ông Nguyen cho biết đã tiếp tục vay tiền nhằm giúp Waffle Bus duy trì hoạt động trong mùa World Cup. Thương hiệu này là một trong những đơn vị bán đồ ăn tại FIFA Fan Festival ở EaDo. Ông hy vọng đây sẽ là cơ hội quý báu để cải thiện hoạt động kinh doanh.
Tại Little Saigon dọc đại lộ Bellaire, phía tây nam Houston, khu ẩm thực Việt Chợ 3 Miền cũng từng đặt mục tiêu khai trương trước khi World Cup diễn ra. Đây được kỳ vọng là điểm nhấn của Bellaire Market District, dự án thương mại trị giá 20 triệu USD do bác sĩ Charlie Huynh và em trai, hai nhà đầu tư bất động sản có tiếng trong khu vực, cùng phát triển.
Khu ẩm thực hai tầng dự kiến có 25 gian hàng, ba quầy kiosk và khoảng 400 chỗ ngồi, giới thiệu món ăn từ ba miền Bắc, Trung, Nam. Không gian được thiết kế theo hình ảnh một khu phố Việt Nam, kết hợp biểu diễn, nhạc sống và các chương trình văn hóa. Dự án còn có khu giải trí, 235 chỗ đỗ xe và các trạm sạc xe điện.
Ông Huynh mong muốn biến nơi đây thành một điểm đến đưa văn hóa Việt trở thành dấu ấn nổi bật của Houston, đồng thời thu hút người dân trong thành phố và du khách từ nơi khác. Tuy nhiên, doanh nhân này cho hay dự án không kịp tiến độ để đón làn sóng du khách, CĐV mùa World Cup và thời điểm khai trương phải lùi đến tháng 10.
"Nếu Tổng thống Nga Vladimir Putin thấy hồi kết của cuộc chiến này đang đến gần, tại sao ông ấy không tự chấm dứt nó? Khi đó, ông ấy hoàn toàn có thể kiểm soát được thời điểm", Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nói khi thăm Kiev hôm nay.
Phát biểu được ông Pistorius đưa ra sau khi Tổng thống Putin nói trong cuộc họp báo ngày 9/5 rằng "cuộc xung đột với Ukraine đang đi đến hồi kết". Ông Putin không nêu chi tiết về điều này, nhưng tuyên bố của ông khiến nhiều người kỳ vọng chiến sự Nga - Ukraine sắp kết thúc.
Ông Putin cũng cho biết sẵn sàng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ sau khi mọi điều kiện cho một thỏa thuận hòa bình đã được dàn xếp xong.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức bày tỏ hoài nghi về phát biểu trên của Tổng thống Nga. "Như mọi khi, ông ấy lại đưa ra các điều kiện. Tôi lo ngại đây chỉ là một chiến thuật đánh lạc hướng khác, dù hy vọng là mình sai", ông Pistorius nói. "Tuy nhiên, không thể loại trừ khả năng này và nó dường như là một phần trong chiến lược chiến tranh của ông ấy".
Tổng thống Putin hôm 9/5 cũng nói rằng ông thích đàm phán với cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroeder nếu tham gia đối thoại với châu Âu. "Với tôi, cựu thủ tướng Cộng hòa Liên bang Đức Schroeder là lựa chọn ưu tiên", ông nói.
Bộ trưởng Pistorius cho rằng những tuyên bố như vậy của Tổng thống Nga chỉ nhằm "đánh lạc hướng dư luận" khỏi những tổn thất quân sự gần đây trên chiến trường.
Phát ngôn viên chính phủ Đức Stefan Kornelius cùng ngày cho biết ông chưa thấy bất kỳ "tiến triển thực chất" nào hướng tới đàm phán bất chấp những bình luận mới của ông Putin.
"Nga biết rõ những đối tác mà họ có thể đối thoại tại châu Âu nếu họ thực sự nghiêm túc về việc đàm phán", ông Kornelius nói.
Sau hơn 4 năm xung đột, lực lượng Nga vẫn chưa thể kiểm soát toàn bộ vùng Donbass ở miền đông Ukraine, nơi quân đội Kiev đã lùi về thiết lập các phòng tuyến tại những thành phố pháo đài. Dù Moskva hiện kiểm soát gần 1/5 lãnh thổ Ukraine, tốc độ tiến quân của họ đã chậm lại trong năm nay.
