Bước vào nhà rông của người Tà Rẻ ở thôn Xốp Dùi, điều gây chú ý không phải kiến trúc cao vút đặc trưng của vùng Trường Sơn mà là chiếc đầu trâu cùng bộ xương được treo lặng lẽ trên mái. Giữa không gian tĩnh mịch, đó là dấu tích còn sót lại của một phong tục đã theo người Tà Rẻ qua nhiều thế hệ.
Theo chân anh A Gụe, Bí thư Chi bộ thôn Xốp Dùi, chúng tôi tìm đến nhà rông vào một buổi chiều khi khói bếp bắt đầu lan khắp bản làng.
Nhà rông cũ từng chứng kiến biết bao mùa lễ hội nay đã nhường chỗ cho nhà sinh hoạt cộng đồng. Phía sau, nhà rông mới được dựng lên vẫn giữ nguyên kiến trúc truyền thống nhưng giản dị hơn trước.
Khác với ký ức của nhiều người từng đặt chân đến nơi đây, bên trong nhà rông giờ chỉ còn lại một chiếc đầu trâu được treo trên cao. “Khi dựng lại nhà rông, già làng đã làm lễ xin phép Yàng (thần linh), đưa phần lớn đầu trâu cũ vào rừng, trả về với núi. Đầu trâu này là của một gia đình cúng cách đây vài năm, giữ lại như một dấu tích”, anh A Gụe giải thích.
Theo lời kể của người dân, trước đây mỗi lần tổ chức lễ cúng trâu, cả làng đều tập trung trước sân nhà rông. Một cây nêu lớn được dựng lên, con trâu trở thành lễ vật dâng lên Yàng.
Trước khi nghi lễ bắt đầu, già làng vào nhà rông khấn xin thần linh. Khi nghi thức được chấp thuận, con trâu được xát muối, vẩy nước thiêng bằng lá lồ ô trước khi hiến sinh trong tiếng cồng chiêng vang vọng khắp núi rừng.
Người Tà Rẻ không tổ chức lễ cúng trâu theo thời gian cố định. Có năm không diễn ra, nhưng cũng có năm làng tổ chức nhiều lễ. Mỗi lần cúng đều được xem là sự kiện lớn của cộng đồng. Sau nghi lễ, đầu trâu được giữ lại và treo trên mái hoặc vách nhà rông.
Đối với người Tà Rẻ, đó không chỉ là phần còn lại của lễ hiến sinh mà còn là biểu tượng của sự sung túc. Có thời điểm, nhà rông Xốp Dùi treo hàng chục đầu trâu lớn nhỏ.
Mỗi chiếc đầu đều gắn với một gia đình, một dòng họ. Gia đình nào có nhiều đầu trâu hơn, cặp sừng lớn hơn thường được xem là có điều kiện và có uy tín trong làng. Từ quan niệm ấy cũng hình thành một phong tục khá đặc biệt là tặng đầu trâu.
Sau lễ cúng, gia chủ có thể mang đầu trâu tặng cho người khác trong làng. Tuy nhiên, người được nhận phải đứng ra tổ chức lễ cúng trâu vào năm sau để đãi cả làng. Vì vậy, không phải ai cũng sẵn sàng nhận món quà này.
Ngày nay, tục tặng đầu trâu và quan niệm thể hiện sự giàu có qua số lượng đầu trâu không còn phổ biến, nhưng việc treo đầu trâu tại nhà rông vẫn được gìn giữ như một biểu tượng văn hóa của cộng đồng.
Không chỉ người Tà Rẻ, tục treo đầu trâu cũng xuất hiện trong đời sống của một số cộng đồng dân tộc lân cận.
Đối với người Triêng ở vùng biên giới, đầu trâu thường được treo trước nhà với quan niệm xua đuổi điều xấu và cầu mong may mắn. Mỗi khi dựng nhà, cưới hỏi hoặc gặp những sự kiện quan trọng trong gia đình, họ đều tổ chức lễ cúng trâu để tạ ơn hoặc cầu xin Yàng.
Theo tục xưa, trước và sau lễ cúng, gia chủ bước vào thời gian kiêng kỵ kéo dài 10 ngày. Trong khoảng thời gian này, họ không cho người khác mượn tiền, mượn gạo và cũng không mang tiền đi mua sắm vì tin rằng nếu “xuất của” thì tài lộc sẽ theo đó mà mất đi.
Cùng với sự phát triển của đời sống, nhiều hủ tục từng tồn tại trong cộng đồng đã dần được xóa bỏ. Những câu chuyện như phụ nữ sinh con trong rừng hay các nghi lễ cực đoan khi xảy ra dịch bệnh giờ chỉ còn trong ký ức của các già làng.
Khoảng năm 1772, tại vùng gần Lyon (Pháp), một cậu bé chào đời với chứng thèm ăn kỳ lạ đến mức vượt xa mọi hiểu biết của y học đương thời. Người đó được biết đến với cái tên Tarrare. Từ khi còn nhỏ, Tarrare đã có thể ăn lượng thức ăn tương đương trọng lượng cơ thể mình chỉ trong một ngày, nhưng cơn đói chưa bao giờ chấm dứt. Gia đình nghèo khó không đủ khả năng nuôi con nên cuối cùng buộc phải đuổi cậu ra khỏi nhà.
Lang bạt khắp nước Pháp, Tarrare gia nhập các gánh xiếc rong và nhanh chóng trở thành "ngôi sao" nhờ khả năng ăn uống khiến khán giả vừa kinh ngạc vừa khiếp sợ.
Trước đám đông, ông có thể nuốt hàng chục quả táo liên tiếp, ăn đá, nút chai, thủy tinh, thậm chí nuốt cả những con vật còn sống như rắn, lươn, mèo hoặc chó nhỏ. Những màn trình diễn kỳ dị ấy giúp Tarrare kiếm sống nhưng cũng khiến ông bị xem như một "quái nhân".
Điều khó hiểu là dù ăn lượng thực phẩm gấp nhiều lần người bình thường, Tarrare vẫn gầy gò, chỉ nặng khoảng 45 kg. Các bác sĩ mô tả da bụng của ông chảy xệ như một chiếc túi lớn, có thể phồng lên đáng kể sau mỗi bữa ăn rồi lại xẹp xuống. Cơ thể Tarrare luôn nóng bất thường, đổ nhiều mồ hôi và bốc mùi hôi nồng nặc đến mức người khác khó đứng gần.
Khi gia nhập quân đội Pháp trong thời kỳ Cách mạng Pháp, Tarrare tiếp tục khiến mọi người sửng sốt. Quân đội phải cấp khẩu phần ăn gấp nhiều lần binh sĩ khác nhưng ông vẫn đói, thường xuyên lục thùng rác, ăn thức ăn thừa, xác động vật hoặc bất cứ thứ gì có thể nhét vào miệng. Hai bác sĩ quân y nổi tiếng thời đó đã dành nhiều thời gian nghiên cứu trường hợp đặc biệt này nhưng không tìm ra nguyên nhân chính xác.
Chính khả năng nuốt những vật lớn đã khiến một vị tướng nảy ra ý tưởng biến Tarrare thành "điệp viên sống". Các tài liệu mật được đặt trong hộp gỗ nhỏ rồi để ông nuốt vào bụng. Khi đến nơi, tài liệu sẽ được lấy lại sau khi đi qua hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, nhiệm vụ đầu tiên nhanh chóng thất bại khi Tarrare bị quân Phổ bắt giữ vì không nói được tiếng Đức. Sau nhiều giờ tra khảo, ông buộc phải khai ra kế hoạch bí mật. May mắn là thông điệp ông mang theo chỉ là một bức thư thử nghiệm chứ không chứa thông tin quân sự quan trọng.
Sau thất bại này, tình trạng của Tarrare ngày càng trở nên đáng sợ. Hồ sơ y học ghi nhận ông từng bị bắt gặp uống máu bệnh nhân trong bệnh viện, ăn xác động vật và thậm chí lẻn vào nhà xác tìm thi thể để thỏa mãn cơn đói. Khi một đứa trẻ mất tích, nhiều nghi ngờ cũng hướng về Tarrare, dù không có bằng chứng xác thực chứng minh ông là thủ phạm. Cuối cùng, ông bị đuổi khỏi bệnh viện.
Năm 1798, khi mới khoảng 26 tuổi, Tarrare qua đời sau thời gian mắc bệnh nặng. Cuộc khám nghiệm tử thi khiến các bác sĩ tiếp tục kinh ngạc. Thực quản của ông rộng bất thường, dạ dày khổng lồ gần như chiếm toàn bộ khoang bụng, nhiều cơ quan nội tạng bị tổn thương nghiêm trọng. Mùi hôi từ thi thể quá nặng khiến việc khám nghiệm phải dừng giữa chừng.
Đến nay, giới khoa học vẫn chưa thể xác định chính xác căn bệnh khiến Tarrare mang cơn đói vô tận suốt cuộc đời. Một số giả thuyết cho rằng ông có thể mắc chứng ăn vô độ cực hiếm, rối loạn chuyển hóa hoặc tổn thương vùng điều khiển cảm giác no của não, nhưng tất cả vẫn chỉ dừng ở mức suy đoán.
Hơn hai thế kỷ đã trôi qua, Tarrare vẫn được nhắc đến như một trong những trường hợp y học kỳ lạ và khó lý giải nhất lịch sử. Câu chuyện về người đàn ông có thể ăn gần như mọi thứ nhưng không bao giờ hết đói tiếp tục khiến các nhà khoa học lẫn công chúng vừa tò mò vừa ám ảnh.
Mới đây, tờ Sohu đưa tin showbiz Hong Kong (Trung Quốc) đón nhận tin buồn nữ diễn viên kỳ cựu Lưu Nguyệt Hảo, hay còn được khán giả gọi với cái tên thân mật "dì Hảo" đã qua đời vì bạo bệnh. Điều khiến nhiều người không khỏi xót xa là bà đã lặng lẽ qua đời cách đây 3 tháng nhưng không ai hay biết. Phải đến khi nam diễn viên Trương Vỹ chia sẻ hình ảnh đi viếng Lưu Nguyệt Hảo, công chúng mới biết nữ nghệ sĩ này đã ra đi.
Theo Trương Vỹ, Lưu Nguyệt Hảo là người nhiệt tình với bạn bè, hiếu khách và có mối quan hệ tốt với mọi người. Trong nhiều năm, khi Trương Vỹ từ nước ngoài trở về Hong Kong (Trung Quốc), Lưu Nguyệt Hảo luôn đứng ra tổ chức cuộc hội tụ bạn bè trong giới nghệ thuật. Đáng tiếc, cả hai từng nảy sinh hiểu lầm vì món quà lưu niệm dẫn đến tình cảm rạn nứt và dần xa cách, giờ đây khi cả hai không thể gặp nhau, sự hiểu lầm này trở thành nỗi tiếc nuối trong lòng Trương Vỹ.
Lưu Nguyệt Hảo sinh năm 1951, có cuộc đời thăng trầm hơn hầu hết các nghệ sĩ cùng thời. Năm 1996, khi đã 45 tuổi, bà bất ngờ đăng ký tham gia cuộc thi Hoa hậu châu Á. Quyết định này nhanh chóng trở thành đề tài bàn tán bởi hiếm có thí sinh nào ở độ tuổi ấy vẫn bước lên đấu trường nhan sắc. Tuy nhiên, trong thời gian cuộc thi diễn ra, Lưu Nguyệt Hảo vướng bê bối lộ ảnh riêng tư và bị ban tổ chức hủy tư cách dự thi ngay trước thềm chung kết.
Sự việc đó lại mở ra cơ hội để Lưu Nguyệt Hảo bước chân vào giới giải trí, tham gia các bộ phim như Trộm tình, Tình yêu và thiền, Vây thôn hữu dã, Ngọc bồ đoàn... Ngoài ra nữ nghệ sĩ còn làm MC cho các chương trình giải trí, trở thành gương mặt quen thuộc với khán giả truyền hình.
Cuộc đời Lưu nguyệt Hảo trải qua nhiều thăng trầm nhưng vẫn được khán giả và đồng nghiệp yêu mến nhờ tính cách thân thiện.
Lưu Nguyệt Hảo cũng trải qua nhiều thăng trầm khác như bị cáo buộc tàng trữ ma túy tại nhà riêng năm 1998. Nữ diễn viên từng công khai tố cáo cảnh sát khám xét người một cách thô bạo.
Khoảng năm 2007, nữ diễn viên cũng vướng vào tin đồn nợ nần cờ bạc và tranh chấp sòng bạc. Có thông tin Lưu Nguyệt Hảo thua sạch cát-xê, bị chủ nợ truy đuổi trên đường phố. Giờ đây, sau nhiều năm sống kín tiếng, Lưu Nguyệt Hảo đã lặng lẽ rời xa thế giới mà không có sự đưa tiễn của công chúng.
Rạng sáng 24/5, ở vòng cuối La Liga, Mbappe ghi 1 bàn trong chiến thắng 4-2 của Real Madrid trước Bilbao ở vòng 38. Thành tích này giúp Mbappe giành giải Pichichi (Vua phá lưới La Liga) năm thứ 2 liên tiếp với 25 pha lập công sau 31 trận.
Đáng chú ý, đây cũng là mùa giải thứ 8 liên tiếp tiền đạo người Pháp kết thúc với tư cách cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại giải vô địch quốc gia mà anh tham dự.
Chuỗi thống trị của chân sút sinh năm 1998 bắt đầu từ mùa 2018-2019 trong màu áo PSG, khi anh ghi 32 bàn tại Ligue 1. Kể từ đó, Mbappe luôn duy trì hiệu suất ấn tượng xuyên suốt quãng thời gian thi đấu ở Pháp trước khi tiếp tục bùng nổ tại Tây Ban Nha.
Sau khi gia nhập Real Madrid, Mbappe nhanh chóng chứng minh giá trị khi giành danh hiệu Pichichi đầu tiên ở mùa 2024-2025 với 31 bàn thắng. Đến mùa giải vừa qua, anh tiếp tục bảo vệ thành công danh hiệu này bất chấp sự cạnh tranh từ hàng loạt ngôi sao hàng đầu La Liga.
Không chỉ duy trì phong độ ổn định ở cấp câu lạc bộ, Mbappe còn tiến rất gần tới những cột mốc lịch sử của bóng đá thế giới. Ở tuổi 27, đội trưởng tuyển Pháp đã sở hữu tổng cộng 425 bàn thắng trong sự nghiệp chuyên nghiệp, qua đó lọt vào top 60 chân sút ghi nhiều bàn nhất lịch sử bóng đá.
Thành tích này càng trở nên ấn tượng nếu xét đến việc Mbappe vẫn đang ở giai đoạn đỉnh cao phong độ và còn nhiều năm thi đấu phía trước. Với tốc độ, khả năng dứt điểm đa dạng cùng sự ổn định hiếm thấy, ngôi sao người Pháp được xem là ứng viên hàng đầu để tiếp tục phá thêm nhiều kỷ lục trong tương lai.
