“Theo chỉ thị của Tổng tư lệnh (Tổng thống Donald Trump), các lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã bắt đầu tiến hành các cuộc không kích bổ sung nhằm vào Iran để làm suy giảm thêm khả năng đe dọa quyền tự do hàng hải của họ tại eo biển Hormuz”, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X về công bố đợt không kích mới.
Thông báo nói thêm: “Mỹ đang buộc Iran phải chịu trách nhiệm về hành động phi lý gần đây nhằm vào các tàu thương mại và thủy thủ đoàn dân sự đang tự do định tuyến qua một tuyến đường thủy quốc tế mang tính sống còn (eo biển Hormuz)”.
Cùng lúc đó, nhiều tiếng nổ lớn dội lên ở Iran, trong đó có thành phố Bushehr, thành phố cảng Chabahar, đảo Abu Musa.
Đây là đợt tấn công thứ hai của Mỹ nhằm đáp trả Iran. Sự leo thang này bắt nguồn từ các cuộc tấn công của Iran nhằm vào 3 tàu chở hàng ở eo biển Hormuz hôm 7/7.
Trong đợt tập kích hôm 8/7, quân đội Mỹ cho biết họ đã tấn công 80 địa điểm quân sự của Iran. Đáp lại, Iran thông báo tập kích 85 mục tiêu quân sự của Mỹ ở Bahrain và Kuwait, châm ngòi cho các cuộc không kích trả đũa của Mỹ.
Quyền kiểm soát eo biển Hormuz, nơi có 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu đi qua, đã mang lại cho Tehran một đòn bẩy to lớn, cho phép nước này buộc quân đội mạnh nhất thế giới phải rơi vào thế bế tắc. Mặc dù Iran không nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công, các nhà phân tích cho rằng Tehran sử dụng các hành động như vậy để nhấn mạnh đòn bẩy đó khi đàm phán một thỏa thuận hòa bình lâu dài với Mỹ.
Loạt hành động “ăn miếng trả miếng” mới nhất này đã làm đe dọa thỏa thuận ngừng bắn vốn dĩ lỏng lẻo và dập tắt hy vọng biến bản ghi nhớ được ký vào ngày 17/6 thành một thỏa thuận hòa bình vĩnh viễn để kết thúc cuộc chiến.
Ông Trump hôm qua tuyên bố, ông coi lệnh ngừng bắn với Iran đã “kết thúc”.
“Đối với tôi, tôi nghĩ nó đã kết thúc. Tôi không muốn làm việc với họ nữa”, ông Trump trả lời tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara khi được hỏi liệu thỏa thuận ngừng bắn và bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran còn hiệu lực hay không.
Ông Trump cho biết ông sẽ nói chuyện với các nhà đàm phán của mình, những người có thể tiếp tục các cuộc đối thoại, nhưng việc đàm phán với Iran chỉ là một sự “lãng phí thời gian”.
Trước các cuộc không kích mới nhất, ông Trump tuyên bố Mỹ có thể sẽ tiến hành các cuộc không kích bổ sung vào Iran vào đêm 8/7, rạng sáng 9/7.
“Tôi sẽ đưa ra một cảnh báo nhỏ: Chúng tôi sẽ đánh họ thật mạnh vào tối nay”, ông Trump nói với các phóng viên tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Mặc dù vậy, ông cho biết ông không nghĩ cuộc chiến với Iran “sẽ bắt đầu lại”.
“Tôi không nghĩ nó sẽ bắt đầu lại. Tôi nghĩ mọi chuyện sẽ diễn ra rất nhanh chóng. Họ tấn công một vài con tàu, và thế là chúng tôi đáp trả họ mạnh hơn nhiều. Khi họ đánh một, chúng tôi đánh trả gấp 10 lần, bạn biết đấy. Chúng tôi đánh mạnh hơn họ rất nhiều”, ông phát biểu.
Ông nói thêm: “Tôi nghĩ bất cứ điều gì xảy ra cũng sẽ kết thúc rất nhanh chóng, và chúng tôi sẽ chỉ… làm cho mọi thứ an toàn hơn, bao gồm cả dầu mỏ; dầu mỏ sẽ được lưu thông rất tự do, rất dễ dàng, và điều đó sẽ diễn ra rất nhanh”.
Theo Hãng tin Reuters, trong bài đăng trên Truth Social ngày 28-4, ông Trump nói Iran muốn Mỹ sớm "mở lại eo biển Hormuz" trong khi xử lý vấn đề nội bộ.
"Iran vừa thông báo với chúng ta rằng họ đang ở trong 'tình trạng sụp đổ'. Họ muốn chúng ta 'mở eo biển Hormuz' càng sớm càng tốt, trong khi họ tìm cách ổn định tình hình lãnh đạo - điều mà tôi tin họ sẽ làm được", ông Trump viết trên mạng xã hội.
Ông không nêu rõ Iran đã truyền đạt thông điệp này đến Mỹ bằng cách nào.
Phát biểu trên được đưa ra khi Nhà Trắng đang cân nhắc một đề xuất hòa bình mới từ phía Iran. Theo truyền thông Mỹ, Tehran đề xuất chấm dứt việc đóng cửa eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa đối với tàu thuyền và các cảng của Iran.
Tuy nhiên, đề xuất này cũng muốn trì hoãn việc thảo luận về chương trình hạt nhân cho đến sau khi xung đột kết thúc và các tranh chấp vận tải ở vịnh Ba Tư được giải quyết.
Đây cũng là điểm khiến tiến trình đàm phán rơi vào bế tắc. Một quan chức Mỹ cho biết ông Trump không hài lòng với đề xuất mới nhất từ Iran và muốn vấn đề hạt nhân phải được giải quyết ngay từ đầu, coi đây là điều kiện then chốt của bất kỳ thỏa thuận nào.
Trong khi đó, tình hình trên thực địa vẫn mong manh. Dù giao tranh đã phần nào lắng xuống nhờ lệnh ngừng bắn tạm thời, Mỹ và Iran vẫn trong trạng thái đối đầu trên biển khi cả hai bên hạn chế hoạt động vận tải tại vịnh Ba Tư. Eo biển Hormuz vẫn chưa được mở lại, khiến giá năng lượng toàn cầu duy trì ở mức cao.
Ở một diễn biến khác, các lãnh đạo vùng Vịnh ngày 28-4 đã có cuộc họp trực tiếp tại Saudi Arabia lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát, nhằm xây dựng phản ứng chung trước các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran.
Theo truyền thông nhà nước Saudi Arabia, tham dự hội nghị có Quốc vương Bahrain, Quốc vương Qatar, Thái tử Kuwait và Ngoại trưởng Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).
Trang People đưa tin, ngày 1-5, một người biểu tình đã trèo lên cầu tưởng niệm Frederick Douglass ở thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm phản đối cuộc chiến của Mỹ với Iran và các vấn đề liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Ông Guido Reichstadter (45 tuổi), một ông bố 2 con, đã leo lên đỉnh cây cầu cao 45m. Ông đã đăng video lên mạng xã hội và được nhiều hãng tin chia sẻ.
Sở cảnh sát thủ đô (MPD) cho biết họ đã "có mặt tại hiện trường" và cây cầu đã được phong tỏa.
Cuối ngày 1-5 (giờ địa phương), MPD cho biết một số làn đường trên cầu đã được phép lưu thông trở lại.
Nhà báo tự do Andrew Leyden chia sẻ các bức ảnh cho thấy ông Reichstadter đang dựng lều trên nóc cầu.
Khi đã lên đến đỉnh cầu, ông Reichstadter đăng tải trên X cho biết mình "kêu gọi Mỹ chấm dứt ngay cuộc chiến của chính quyền Tổng thống Donald Trump với Iran".
Ông cũng "khẩn cấp cảnh báo người dân Mỹ về mối nguy hiểm cận kề" của AI. Sau đó ông kêu gọi "người dân toàn thế giới chấm dứt mối nguy hiểm cận kề này”.
Sáng 2-5, ông đăng một bức ảnh kèm chú thích "Chào buổi sáng! Hãy chấm dứt chiến tranh, ngăn chặn AI".
Ông Reichstadter cho biết có đủ thức ăn và nước uống để ở trên cầu "bao lâu tùy thích" - Video: Al Jazeera
Ông Reichstadter là một nhà hoạt động đến từ bang Florida. Hồi tháng 6-2022 ông từng dành 28 giờ trên chính cây cầu nói trên để phản đối việc lật ngược phán quyết của Quốc hội Mỹ về vấn đề phá thai.
Theo tạp chí Newsweek, nhà hoạt động nói trên cũng tham gia cuộc tuyệt thực ngoài trụ sở của Công ty AI Anthropic hồi năm 2025.
"Hơn 14 triệu người Iran dũng cảm cho đến nay đã tuyên bố sẵn sàng hy sinh mạng sống để bảo vệ Iran" - Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đăng trên nền tảng X ngày 7-4.
Ông nhấn mạnh: "Tôi cũng đã hy sinh cả cuộc đời mình cho Iran. Tôi đang và sẽ tiếp tục làm như vậy".
Israel đã tiến hành nhiều vụ ám sát tại Iran kể từ khi xung đột bắt đầu hôm 28-2. Nhiều nhân vật cấp cao của Iran như Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Ali Larijani... đã thiệt mạng.
Đến nay ít nhất 2.076 người đã thiệt mạng và 26.500 người bị thương tại Iran trong cuộc chiến này.
Ngày 7-4, Đại sứ Iran tại Kuwait Mohammad Toutounji kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh tìm cách ngăn chặn "thảm kịch", khi hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra cho Iran để đạt được thỏa thuận đang đến gần.
Tổng thống Trump dọa sẽ ném bom tất cả nhà máy điện và cầu của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz trước 20h tối 7-4 theo giờ miền đông của Mỹ (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam). Ông cảnh báo rằng toàn bộ Iran có thể bị "xóa sổ trong một đêm", đồng thời bác bỏ những lo ngại về tội ác chiến tranh.
"Chúng tôi hy vọng các quốc gia trong khu vực sẽ sử dụng tất cả năng lực ngoại giao và chính trị của mình để ngăn chặn một thảm kịch như vậy xảy ra trong khu vực" - ông Mohammad Toutounji nói với Hãng tin AFP.
Trong hơn một tháng xung đột, Iran đã đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bằng cách phát động các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa trên khắp vùng Vịnh.
Iran đã nhắm mục tiêu vào các đại sứ quán, căn cứ và tài sản của Mỹ, nhưng cũng tấn công cả các sân bay, cơ sở hạ tầng dầu khí lớn cũng như cảng biển, khách sạn và khu dân cư.
Tuy nhiên ông Toutounji nói Tehran "không muốn làm leo thang căng thẳng trong khu vực".
"Ngược lại, Iran luôn nỗ lực giảm leo thang căng thẳng và tận tâm, thiện chí theo dõi những nỗ lực và sáng kiến của các quốc gia khác về vấn đề này" - ông Toutounji nói.
Ông cảnh báo rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở trọng yếu sẽ dẫn đến "việc ngừng hoàn toàn hoạt động xuất khẩu năng lượng từ khu vực này".
Trước đó nhận định trên nền tảng X ngày 7-4, Đại sứ Iran tại Pakistan, ông Reza Amiri Moghadam, cho rằng những nỗ lực "tích cực và hiệu quả" của Pakistan nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran đang tiến đến giai đoạn "quan trọng và nhạy cảm".
