Thạc sĩ – bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Vĩnh Bình, Trưởng khoa Ngoại Tiết niệu, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi cơ thể, do đó nhiều người có tâm lý ngại hoặc “lười” thức giấc giữa chừng khi buồn tiểu. Một số người trong chúng ta chọn cách cố gắng nhịn tiểu, ép cơ thể chìm vào giấc ngủ trở lại.
“Hành vi trên tưởng chừng chỉ là một sự kìm nén sinh lý tạm thời, nhưng thực chất, việc lặp đi lặp lại thói quen này đang âm thầm khởi động một chuỗi các rối loạn cơ học, thần kinh và nhiễm trùng cực kỳ nguy hiểm, ảnh hưởng xấu trên hệ tiết niệu và chức năng thận của bạn”, bác sĩ Vĩnh Bình lưu ý.
Có thể phá vỡ cấu trúc và nguy cơ vỡ bàng quang: Nhờ tính đàn hồi, bàng quang có thể chứa đựng tối đa từ 900 – 1.500 ml nước tiểu. Tuy nhiên, việc duy trì tình trạng này trong nhiều giờ (đặc biệt là nhịn tiểu xuyên đêm) sẽ gây ra nhiều tác hại như liệt cơ bàng quang, bí tiểu mạn tính, tiểu tràn đầy, vỡ bàng quang.
Nguy cơ nhiễm trùng tiểu và hình thành sỏi: Đi tiểu là cơ chế giúp cơ thể đào thải chất cặn bã và làm sạch đường tiết niệu. Nhịn tiểu khiến nước tiểu ứ đọng trong bàng quang, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ viêm bàng quang với các triệu chứng như tiểu buốt, tiểu rắt, đau hạ vị, nước tiểu đục hoặc lẫn máu.
Viêm bàng quang kẽ: Nhịn tiểu kéo dài có thể gây viêm bàng quang mạn tính, khiến người bệnh đau vùng chậu và luôn có cảm giác buồn tiểu dù bàng quang trống. Ngoài ra, nước tiểu ứ đọng làm tăng nguy cơ kết tinh khoáng chất, hình thành sỏi bàng quang hoặc sỏi thận, gây tắc nghẽn và những cơn đau quặn dữ dội.
Trào ngược lên thận và phá huỷ thận: Nhịn tiểu kéo dài làm tăng áp lực trong bàng quang, khiến nước tiểu có thể trào ngược lên thận, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây viêm thận. Nếu tình trạng này tái diễn nhiều lần, thận có thể bị xơ hóa, suy giảm chức năng, tiến triển thành suy thận mạn và gây nhiễm độc cơ thể.
Phụ nữ mang thai: Bác sĩ Vĩnh Bình cho biết trong thai kỳ, tử cung to đè ép trực tiếp lên bàng quang khiến sức chứa bàng quang giảm đi. Nếu thai phụ cố nhịn tiểu, bàng quang phình to sẽ chèn ép ngược lại tử cung. Đặc biệt, nhiễm trùng tiểu do nhịn tiểu có thể kích thích cổ tử cung, khởi phát cơn gò gây sảy thai hoặc sinh non.
Nam giới lớn tuổi: Nam giới trên 50 tuổi thường có phì đại lành tính tuyến tiền liệt (đi kèm, bản thân bệnh lý này đã gây khó khăn khi đi tiểu do tuyến tiền to chèn ép niệu đạo. Việc cố nhịn tiểu trong trường hợp này rất dễ dẫn đến tình trạng bí tiểu cấp tính.
Bác sĩ Bình khuyến cáo, để bảo vệ hệ tiết niệu, hãy đi tiểu ngay khi có nhu cầu, nên uống đủ nước nhưng chia đều trong ngày, hạn chế uống quá nhiều nước và các đồ uống chứa caffeine, rượu bia trước khi ngủ 2 giờ, đồng thời tạo thói quen đi tiểu hết trước khi lên giường. Nếu thường xuyên tiểu khó, tiểu buốt, nước tiểu bất thường hoặc còn cảm giác tiểu chưa hết, nên khám chuyên khoa tiết niệu để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
Ngày 8/7, đại diện Bệnh viện Đa khoa Phú Thọ cho biết trước đó một ngày, bệnh nhân đột ngột xuất hiện tình trạng yếu nửa người bên trái, đi lại khó khăn và nói khó. Thay vì đi cấp cứu, gia đình tự mua thuốc cho bà uống tại nhà nhưng sức khỏe không cải thiện. Đến ngày hôm sau, khi tình trạng liệt tiến triển nặng hơn, người nhà mới chuyển bà đến Trung tâm Đột quỵ của bệnh viện.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu não cấp bán cầu phải do tắc động mạch não giữa bên phải.
Do nhập viện muộn, vượt quá "thời gian vàng" đầu tiên, các bác sĩ không thể áp dụng các biện pháp can thiệp tái thông mạch máu tối ưu mà phải chuyển sang điều trị nội khoa, kiểm soát huyết áp và chăm sóc tích cực.
Bệnh nhân hiện đối mặt với nguy cơ cao gánh chịu di chứng nặng nề như liệt vận động, rối loạn nuốt phải ăn qua ống thông, đòi hỏi quá trình phục hồi chức năng lâu dài và tốn kém.
Bác sĩ Lưu Văn Thìn, Khoa Cấp cứu và Điều trị tích cực Thần kinh - Đột quỵ, cho biết "thời gian vàng" để cứu sống các tế bào não là 4,5 giờ đầu đối với thuốc tiêu sợi huyết và trong vòng 6 giờ đầu (một số trường hợp đặc biệt có thể mở rộng đến 24 giờ) đối với phương pháp can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học.
Việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, yếu liệt tay chân hoặc khó nói quyết định trực tiếp đến khả năng sống sót và hạn chế tàn phế.
Đột quỵ não gồm hai thể chính là nhồi máu não do tắc nghẽn mạch máu (chiếm 80%) và xuất huyết não do vỡ mạch máu (chiếm 20%). Bệnh thường biểu hiện đột ngột qua các triệu chứng thần kinh khu trú như yếu liệt nửa người, méo miệng, nói ngọng, mất thăng bằng hoặc hôn mê.
Để phòng ngừa, người dân cần kiểm soát tốt các bệnh lý nền như tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường thông qua việc khám sức khỏe định kỳ và tuân thủ phác đồ điều trị của nhân viên y tế.
Dưới đây là những sai lầm trong bữa sáng khiến người sau tuổi 50 nhanh đói trở lại, dễ mệt mỏi vào giữa buổi sáng:
Một sai lầm phổ biến là bữa sáng chỉ gồm bánh mì, cháo, cơm hoặc trái cây nhưng thiếu các món giàu protein. Protein giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, kéo dài cảm giác no và giúp duy trì lượng đường huyết ổn định hơn sau ăn, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Điều này đặc biệt quan trọng đối với người sau 50 tuổi. Theo thời gian, cơ thể họ sẽ mất dần khối cơ nếu không nạp đủ protein và vận động phù hợp. Khi bữa sáng quá ít protein, cảm giác đói có thể xuất hiện sớm hơn, đồng thời cũng dễ cảm thấy mệt mỏi vào cuối buổi sáng. Những thực phẩm giàu protein phù hợp cho bữa sáng gồm trứng, thịt nạc, sữa chua, sữa tươi, đậu nành, đậu phụ hoặc các loại hạt.
Bánh ngọt, bánh quy, bánh mì hay các loại đồ uống ngọt như cà phê sữa thường là những lựa chọn tiện lợi vào buổi sáng. Tuy nhiên, các món này chứa nhiều tinh bột trắng, được tiêu hóa và hấp thu rất nhanh.
Khi ăn nhiều thực phẩm giàu đường hoặc tinh bột trắng, lượng đường trong máu có thể tăng nhanh rồi giảm xuống trong thời gian ngắn. Sự thay đổi này dễ khiến cơ thể nhanh đói trở lại, đồng thời xuất hiện cảm giác uể oải hoặc thiếu năng lượng chỉ vài giờ sau bữa sáng.
Thay vì chọn các thực phẩm chế biến sẵn nhiều đường, người trên 50 tuổi nên ưu tiên những nguồn tinh bột phức tạp như yến mạch, bánh mì nguyên cám, khoai lang, gạo lứt hay các loại đậu. Những thực phẩm này được tiêu hóa chậm hơn, giúp duy trì mức năng lượng ổn định và hạn chế cảm giác đói giữa buổi.
Ngay cả khi bữa sáng có đủ protein, cảm giác đói vẫn có thể xuất hiện sớm nếu khẩu phần ăn thiếu chất xơ và chất béo lành mạnh. Đây là hai thành phần quan trọng giúp kéo dài cảm giác no sau bữa ăn.
Chất xơ làm chậm quá trình tiêu hóa thức ăn, đồng thời góp phần kiểm soát đường huyết. Trong khi đó, chất béo lành mạnh giúp cơ thể hấp thu một số vitamin và góp phần duy trì nguồn năng lượng ổn định hơn.
Do đó, người trên 50 tuổi có thể ăn thêm rau xanh, trái cây, yến mạch hoặc các loại đậu để tăng lượng chất xơ. Nguồn chất béo lành mạnh có thể lựa chọn là trái bơ, hạt chia, hạt lanh, các loại quả hạch hoặc dầu ô liu, theo Healthline.
Tăng cơ không chỉ phụ thuộc tập luyện mà còn cần chế độ ăn hợp lý, đặc biệt trước và sau vận động. Cơ thể cần protein, carbohydrate, chất béo lành mạnh cùng vitamin và khoáng chất để xây dựng và phục hồi cơ bắp hiệu quả. Dưới đây là 7 thực phẩm hỗ trợ tăng cơ.
Ức gà chứa nhiều protein nhưng ít chất béo, phù hợp cho quá trình phục hồi và phát triển cơ sau tập luyện. 85 g ức gà có thể cung cấp 26-31 g protein. Bạn có thể chế biến bằng cách nướng, áp chảo hoặc xào cùng rau củ. Kết hợp ức gà với gạo lứt hoặc khoai lang còn giúp bổ sung năng lượng và hỗ trợ phục hồi tốt hơn.
Tăng cơ không chỉ phụ thuộc tập luyện mà còn cần chế độ ăn hợp lý, đặc biệt trước và sau vận động. Cơ thể cần protein, carbohydrate, chất béo lành mạnh cùng vitamin và khoáng chất để xây dựng và phục hồi cơ bắp hiệu quả. Dưới đây là 7 thực phẩm hỗ trợ tăng cơ.
Ức gà chứa nhiều protein nhưng ít chất béo, phù hợp cho quá trình phục hồi và phát triển cơ sau tập luyện. 85 g ức gà có thể cung cấp 26-31 g protein. Bạn có thể chế biến bằng cách nướng, áp chảo hoặc xào cùng rau củ. Kết hợp ức gà với gạo lứt hoặc khoai lang còn giúp bổ sung năng lượng và hỗ trợ phục hồi tốt hơn.
Sữa chua Hy Lạp chứa cả whey protein và casein - hai loại protein giúp cơ bắp được cung cấp axit amin liên tục. Hàm lượng protein trong loại sữa chua này gần gấp đôi sữa chua thông thường. Bạn có thể dùng sau buổi tập hoặc trước khi ngủ, kết hợp thêm trái cây, các loại hạt hoặc mật ong để tăng hương vị.
Sữa chua Hy Lạp chứa cả whey protein và casein - hai loại protein giúp cơ bắp được cung cấp axit amin liên tục. Hàm lượng protein trong loại sữa chua này gần gấp đôi sữa chua thông thường. Bạn có thể dùng sau buổi tập hoặc trước khi ngủ, kết hợp thêm trái cây, các loại hạt hoặc mật ong để tăng hương vị.
Trứng chứa đầy đủ axit amin cần thiết cho cơ bắp, đồng thời cung cấp vitamin B12, vitamin D và chất béo tốt hỗ trợ phục hồi sau vận động. Các món như trứng luộc, chiên hoặc chần đều phù hợp. Theo các chuyên gia, ăn cả lòng đỏ giúp cơ thể hấp thụ protein hiệu quả hơn nhờ nhiều dưỡng chất có trong phần này.
Trứng chứa đầy đủ axit amin cần thiết cho cơ bắp, đồng thời cung cấp vitamin B12, vitamin D và chất béo tốt hỗ trợ phục hồi sau vận động. Các món như trứng luộc, chiên hoặc chần đều phù hợp. Theo các chuyên gia, ăn cả lòng đỏ giúp cơ thể hấp thụ protein hiệu quả hơn nhờ nhiều dưỡng chất có trong phần này.
Các loại hạt rất giàu protein, chất béo lành mạnh và magie - dưỡng chất quan trọng cho hoạt động cơ, thần kinh. Dù không chứa quá nhiều protein như thịt hay cá nhưng chúng giúp bổ sung năng lượng ổn định, nhiều vi chất có lợi. Bạn có thể ăn nhẹ giữa các bữa, thêm vào sữa chua, yến mạch hoặc phết bơ hạt lên bánh mì nguyên cám.
Các loại hạt rất giàu protein, chất béo lành mạnh và magie - dưỡng chất quan trọng cho hoạt động cơ, thần kinh. Dù không chứa quá nhiều protein như thịt hay cá nhưng chúng giúp bổ sung năng lượng ổn định, nhiều vi chất có lợi. Bạn có thể ăn nhẹ giữa các bữa, thêm vào sữa chua, yến mạch hoặc phết bơ hạt lên bánh mì nguyên cám.
Cá hồi không chỉ cung cấp protein mà còn giàu axit béo omega-3 giúp giảm viêm và hỗ trợ phục hồi cơ. Omega-3 có thể cải thiện quá trình tổng hợp protein cơ. Bạn có thể ăn hai bữa cá hồi mỗi tuần trong bữa trưa hoặc tối, chế biến bằng cách nướng cùng chanh và thảo mộc.
Cá hồi không chỉ cung cấp protein mà còn giàu axit béo omega-3 giúp giảm viêm và hỗ trợ phục hồi cơ. Omega-3 có thể cải thiện quá trình tổng hợp protein cơ. Bạn có thể ăn hai bữa cá hồi mỗi tuần trong bữa trưa hoặc tối, chế biến bằng cách nướng cùng chanh và thảo mộc.
