Khuôn mặt anh đỏ gay, mồ hôi thấm đẫm chiếc áo khoác xanh đặc trưng của shipper. “Chạy xe giữa trưa ở Sài Gòn bây giờ giống như đứng trước miệng lò”, người đàn ông 35 tuổi, kỳ cựu hơn 5 năm trong nghề, nói. “Nhiệt độ báo 37-38 độ nhưng hơi nóng hắt lên từ mặt đường nhựa và khói xe khiến tôi có cảm giác mình đang bị nướng”.
Cách TP HCM hơn 40 km, tại Tây Ninh, anh Hùng, 29 tuổi, shipper của ứng dụng App Shipping, uống gần 5 lít nước mỗi ngày nhưng vẫn liên tục thấy khát. “Cảm giác như da thịt đang bị đốt trực tiếp”, người đàn ông bày tỏ, thêm rằng dùng vải chống nắng chuyên dụng và bôi kem liên tục nhưng tay vẫn đen sạm. Khác với TP HCM, nhiều tuyến đường ở Tây Ninh trống bóng cây, tài xế hoàn toàn trơ trọi dưới nắng suốt hành trình.
Ngày 8/4, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia ghi nhận Việt Nam bước vào ngày thứ ba của đợt nắng nóng diện rộng. Tây Bắc Bộ và Trung Bộ có nơi vượt 40 độ C do hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây kết hợp hiệu ứng gió phơn. Nam Bộ dao động 35-37 độ C. Đợt nắng tại miền Bắc dự kiến kéo đến 12/4, miền Trung đến 14/4, riêng Nam Bộ có thể kéo dài đến cuối tháng 4. Nhóm lao động như tài xế công nghệ, shipper chịu tác động trực tiếp và liên tục nhất từ nền nhiệt này.
Đặc thù nghề buộc họ phải di chuyển nhiều giờ liên tục dưới trời nắng, thời gian nghỉ co lại theo từng đơn hàng, áp lực giao đúng giờ không ngừng tăng. Theo bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cơ sở 3, khi nhiệt độ môi trường vượt 35 độ C, các rối loạn sức khỏe do nhiệt ở nhóm lao động này thường khởi phát âm thầm và bị bỏ qua ở giai đoạn sớm.
Cơ thể duy trì thân nhiệt qua hai cơ chế chính là giãn mạch ngoại vi và tiết mồ hôi. Trong điều kiện nắng nóng cực đoan mà không bù đủ nước, hai cơ chế này mất dần hiệu quả. Thể tích huyết tương giảm, lượng oxy cung cấp cho não và các cơ quan sụt theo, dẫn đến hoa mắt, giảm phản xạ và chậm xử lý tình huống. Với người đang điều khiển xe giữa dòng giao thông dày đặc, đó là nguy cơ trực tiếp cho cả bản thân lẫn người xung quanh.
Những dấu hiệu ban đầu thường không đặc hiệu như mệt mỏi, nhức đầu, tim đập nhanh. Nếu không xử lý kịp, cơ thể chuyển sang kiệt sức do nhiệt với biểu hiện vã mồ hôi, mệt lả, buồn nôn và chuột rút. Nặng hơn là sốc nhiệt, khi thân nhiệt tăng vọt, da khô nóng, người mất định hướng và ý thức. Đây là cấp cứu nội khoa, cần can thiệp ngay.
Anh Nam kể nhiều hôm bước từ sảnh chung cư, văn phòng, quán ăn ra ngoài, anh thấy hoa mắt, lảo đảo vài giây mới định thần lại. Sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột giữa không gian mát lạnh và mặt đường bốc hơi là nguyên nhân trực tiếp, nhưng anh không có lựa chọn nào khác.
“Đơn hàng nổ liên tục, mình không chạy thì không có tiền lo cho hai con ăn học”, người đàn ông kể.
Bên cạnh nhiệt, BS.CK1 Võ Văn Long, cùng bệnh viện, chỉ ra một tầng rủi ro khác tích lũy dài hạn hơn. Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo làm việc trên 55 giờ mỗi tuần làm tăng nguy cơ đột quỵ và bệnh tim. Giấc ngủ thiếu và thất thường không chỉ gây mệt mỏi mà còn là nền tảng của tăng huyết áp, tiểu đường và trầm cảm. Những bữa ăn vội vàng, áp lực từ kẹt xe, giao hàng đúng giờ và đánh giá tiêu cực của khách hàng tiếp tục bào mòn sức khỏe tiêu hóa và tâm thần của người lao động theo từng ca làm việc.
Để giảm thiểu tác hại, bác sĩ Dung khuyến cáo không chờ khát mới uống, cần bổ sung 150-250 ml nước mỗi 20-30 phút, từng ngụm nhỏ, dùng dung dịch điện giải khi ra nhiều mồ hôi và hạn chế đồ uống nhiều caffeine vì làm tăng mất nước. Tránh làm việc cường độ cao từ 11h đến 15h, nghỉ ngắn ở nơi râm mát sau mỗi một đến hai giờ, mặc quần áo dài tay màu sáng, chất liệu thoáng khí.
Bác sĩ Long bổ sung ngủ đủ 6-8 giờ mỗi ngày, tránh làm ca đêm liên tục quá ba ngày. Khi xuất hiện chóng mặt, buồn nôn hoặc chuột rút, cần dừng việc ngay và vào nơi thoáng mát. Nếu da khô nóng, ngừng tiết mồ hôi hoặc có rối loạn ý thức, cần đưa đến cơ sở y tế lập tức.
Anh Hùng đề xuất các ứng dụng giao hàng nên có thêm “phụ phí nắng nóng” như một sự thừa nhận chính thức cho điều kiện làm việc khắc nghiệt mà shipper đang gánh chịu mỗi ngày. Còn anh Nam vẫn tiếp tục lăn bánh trên đường Võ Văn Kiệt, trang bị áo khoác hai lớp, găng tay và khẩu trang dày, biết rõ mình đang đánh đổi gì.
“Dẫu biết nguy hiểm, nhưng mình không chạy thì không có tiền”, người đàn ông tâm sự.
Ngày 15.4 tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, một bé trai chào đời với cân nặng 2,4 kg bằng phương pháp sinh mổ khi thai nhi được 38 tuần tuổi. Trước đó 13 tuần, chị gái song sinh của bé trai này đã chào đời non tháng khi được 25 tuần tuổi, với cân nặng 650 gr.
32 tuổi, ở Bắc Ninh, mang thai nhờ IVF, nhập viện tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội khi song thai được 20 tuần tuổi do nguy cơ sinh non, cổ tử cung bắt đầu mở 2 - 3 cm, một thai sa thấp. Khi thai được 25 tuần tuổi, sản phụ chuyển dạ sinh thường bé gái đầu lòng. Do là trường hợp sinh cực non, bé gái được hồi sức sơ sinh và chuyển đến chăm sóc đặc biệt tại Bệnh viện Nhi T.Ư.
Thai nhi thứ hai của song thai này tiếp tục được bác sĩ của Bệnh viện Phụ sản Hà Nội giữ lại trong bụng mẹ với sự hỗ trợ sát sao về y tế. Trong 13 tuần "nuôi dưỡng" thai nhi trong bụng mẹ, các bác sĩ đã phối hợp rất chặt chẽ các chuyên khoa: sản, nhi, gây mê - chống nhiễm khuẩn; theo dõi chặt chẽ diễn biến sức khỏe sản phụ, các chỉ số bạch cầu, thân nhiệt để có các chỉ định phù hợp, đảm bảo an toàn cho mẹ và thai. Quá trình điều trị, chăm sóc, các bác sĩ phải khống chế nhiễm trùng, giảm cơn co ở người mẹ, chống phù não thai nhi…
TS Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chia sẻ: Thai nhi được phát triển trong bụng mẹ có ý nghĩa quan trọng đến sự phát triển, hoàn thiện của thai nhi và sức khỏe của em bé sau khi chào đời, đặc biệt cần thiết cho sự phát triển của phổi, tim mạch.
Để giữ lại được thai nhi trong bụng mẹ suốt 13 tuần là thử thách rất lớn về chuyên môn, trước thực tế người mẹ vẫn có nguy cơ sinh non do cơn co "đẩy" thai; thai có nguy cơ nhiễm trùng rất cao, đồng thời cũng lo ngại về sự phát triển thai nhi do được giữ lại trong điều kiện không hoàn toàn bình thường, vì mẹ đã vỡ ối sinh non bé gái trước đó.
Bé trai nêu trên - trường hợp có nguy cơ sinh cực non (khi 25 tuần tuổi) được kéo dài đến khi trưởng thành về tuổi thai, về sự phát triển, và chào đời khi được 38 tuần tuổi - là ca đầu tiên tại VN. Sức khỏe của mẹ và bé trai hiện hoàn toàn bình thường. Trước đây đã có các trường hợp trẻ có nguy cơ sinh non khi thai 25 - 26 tuần được kéo dài đến 30 - 31 tuần.
Theo TS Mai Trọng Hưng, thành công trong việc nuôi dưỡng thêm 13 tuần tuổi, tránh sinh cực non không chỉ giúp bé chào đời, phát triển tốt mà góp phần cho khởi đầu xây dựng các phác đồ điều trị mới, nhằm kéo dài thai kỳ trong những trường hợp bệnh lý phức tạp, thai kỳ nguy cơ cao. Vì các bé được sinh ra khi thai ngoài 30 tuần tuổi thì khả năng hoàn thiện về sự phát triển (tim, phổi…) cao. Nếu sinh non và cực non (dưới 27 tuần tuổi) thì sự phát triển của em bé sẽ rất khó khăn.
Đây là một trong những ca kéo dài thai kỳ lâu nhất sau khi đã sinh một thai, tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Thai kỳ thứ hai được duy trì thêm 13 tuần, từ tuần 26 - 38, là trường hợp thành công hiếm gặp tại VN và thế giới.
Thói quen bắt đầu ngày mới bằng một tách cà phê đã trở nên quen thuộc với nhiều người. Thức uống này không chỉ giúp tỉnh táo mà còn được nhìn nhận như một phần của lối sống lành mạnh.
Những phát hiện mới cho thấy các tác động của cà phê không dừng lại ở việc cung cấp năng lượng tức thời. Thay vào đó, thức uống này có thể mang lại những thay đổi tích cực sâu bên trong cơ thể, theo trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Một nghiên cứu từ APC Microbiome Ireland cho thấy cà phê có thể cải thiện tâm trạng và giảm căng thẳng thông qua trục ruột não. Kết quả này đúng với cả cà phê có caffeine và không caffeine.
Nhóm nghiên cứu theo dõi 62 người trưởng thành, gồm người uống cà phê thường xuyên và người không uống. Họ đánh giá tâm lý, chế độ ăn và phân tích mẫu phân, nước tiểu. Người uống 3 đến 5 tách mỗi ngày phải ngừng uống trong 2 tuần. Giai đoạn này ghi nhận thay đổi rõ trong các chất chuyển hóa ở ruột.
Kết quả nghiên cứu cho thấy cả hai nhóm đều giảm căng thẳng, trầm cảm và hành vi bốc đồng. Các nhà khoa học cũng ghi nhận sự tăng lên của vi khuẩn có lợi cho tiêu hóa và miễn dịch.
Cà phê không caffeine giúp cải thiện khả năng học và trí nhớ. Cà phê có caffeine giúp giảm lo âu, tăng tập trung và giảm viêm. Hai loại mang lại hiệu quả khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau.
Bà Coco Pierrel, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết nghiên cứu đã xác nhận vai trò của cà phê với sức khỏe đường ruột.
Theo đó, cà phê cung cấp polyphenol và melanoidin cho vi khuẩn đường ruột. Các chất này được chuyển hóa thành axit béo chuỗi ngắn. Những tín hiệu này truyền đến não thông qua dây thần kinh phế vị.
Đường ruột hoạt động như bộ não thứ hai và luôn trao đổi tín hiệu với não. Cà phê tạo ra tín hiệu mạnh mỗi sáng. Caffeine giúp tăng tỉnh táo, đồng thời kích thích tiêu hóa. Thói quen uống cà phê giúp đồng bộ hoạt động trao đổi chất và sự minh mẫn.
Bà Coco Pierrel cho biết polyphenol trong cà phê giúp giảm viêm. Tình trạng viêm kéo dài ở mức thấp dễ làm tâm trạng kém và tăng lo âu. Các hợp chất trong cà phê giúp củng cố hàng rào ruột và giảm tín hiệu viêm truyền đến não.
Cà phê cũng giúp điều hòa hệ thống phản ứng với căng thẳng của cơ thể. Nhờ đó, người tham gia nghiên cứu đều cảm thấy giảm áp lực sau khi uống cà phê. Bà Coco Pierrel nhấn mạnh não khỏe thường đi cùng đường ruột khỏe.
Theo bà Coco Pierrel, 2 đến 3 tách cà phê mỗi ngày là mức phù hợp. Lượng cao hơn có thể làm rối loạn giấc ngủ và giảm lợi ích.
Cơ thể mỗi người phản ứng khác nhau với caffeine nên cần điều chỉnh phù hợp. Theo khuyến nghị, bạn nên tránh uống sau 14 giờ để bảo vệ giấc ngủ.
Các thành phần thêm vào cà phê có thể làm giảm lợi ích như siro tạo hương, chất tạo ngọt nhân tạo và kem sữa công nghiệp dễ gây hại cho đường ruột. Cách đơn giản là uống cà phê đen, ưu tiên loại sạch.
Ngày 24-4, bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Thủy - Phó giám đốc Bệnh viện Đa khoa Thanh Vũ Medic Bạc Liêu - cho biết ê kíp bác sĩ của bệnh viện vừa phẫu thuật nội soi loại bỏ triệt để tổn thương, khép lại hành trình đau đớn kéo dài cho bệnh nhân V.T.T. (54 tuổi, ngụ xã Đông Hải, tỉnh Cà Mau) sau 17 năm "sống chung" với nhân xơ tử cung.
Trước đó, bệnh nhân V.T.T. nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, vùng hạ vị căng tức và âm đạo xuất huyết. Bệnh nhân cho biết đã phát hiện nhân xơ tử cung từ 17 năm trước, đến nay bụng dưới đau nhiều nên đến thăm khám.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ đã chỉ định bệnh nhân thực hiện các cận lâm sàng chuyên sâu. Kết quả thu được bởi hệ thống MRI 3.0T tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy bệnh nhân có đa nhân xơ phân loại FIGO 3, 4, 5; kích thước to lên tới 82x80mm đã bắt đầu thoái hóa, gây chèn ép và viêm nhiễm cổ tử cung.
Trước tình trạng trên kèm theo yếu tố nguy cơ tim mạch, các bác sĩ đã chỉ định thực hiện phẫu thuật nội soi cắt hoàn toàn tử cung và hai phần phụ. Đây là một phương pháp đòi hỏi độ chính xác cao, giúp hạn chế xâm lấn thành bụng và giảm nguy cơ biến chứng sau mổ. Nhờ đó bệnh nhân giảm đáng kể lượng máu mất trong quá trình phẫu thuật, ít đau sau mổ, hạn chế sẹo và có thể hồi phục nhanh hơn so với các phương pháp mổ mở truyền thống.
Khối u nặng 650g được lấy ra và gửi giải phẫu để xác định tính chất mô. Sau ca phẫu thuật, bệnh nhân đã tỉnh táo, cảm giác đau tức và nặng nề vùng bụng dưới thuyên giảm nhiều. Hiện bà T. đang được chăm sóc tại khoa sản - phụ khoa của bệnh viện, và dự kiến sẽ xuất viện trong vài ngày tới.
Bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Thủy khuyến cáo việc duy trì thói quen khám phụ khoa định kỳ 3 tháng/lần là chìa khóa quan trọng để phụ nữ chủ động tầm soát và phát hiện sớm bệnh lý từ giai đoạn khởi phát.
Ngay khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dưới, rong kinh hay cảm giác căng tức vùng chậu, người dân nên đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và điều trị.
