Trong cuộc phỏng vấn với Tập đoàn Truyền thông Thượng Hải (SMG) ngày 20/5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã gửi thông điệp cứng rắn tới Ukraine, đồng thời khẳng định lập trường của Moscow về chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Nói về chiến dịch quân sự ở Ukraine, ông Lavrov tuyên bố lực lượng Nga đã kiểm soát khoảng 80 khu định cư từ đầu năm tới nay, bao gồm 35 khu trong tháng 3 và tháng 4, đồng thời cho biết “quá trình này vẫn tiếp diễn”.
Đề cập đến các cuộc đàm phán được tổ chức tại Alaska vào tháng 8 năm ngoái, ông Lavrov cho biết chính quyền của Tổng thống Donald Trump là chính quyền duy nhất của Mỹ thừa nhận quan điểm của Nga về “nguyên nhân gốc rễ” của cuộc xung đột Ukraine, bao gồm việc phản đối Ukraine gia nhập NATO và công nhận “thực tế lãnh thổ trên thực địa”.
Ông Lavrov cũng cáo buộc các nhà lãnh đạo châu Âu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gây áp lực lên Washington để có lập trường cứng rắn hơn đối với Moscow.
“Theo tôi hiểu, Mỹ đã phần nào mất đi sự quan tâm và nhiệt tình. Họ công khai nói rằng châu Âu nên giải quyết vấn đề Ukraine, trong khi Mỹ sẽ tập trung vào Trung Quốc. Điều này đang được nói ở khắp mọi nơi”, Ngoại trưởng Nga cho biết thêm.
Ông Lavrov khẳng định Moscow vẫn sẵn sàng đàm phán với Washington và tiếp tục duy trì các kênh liên lạc với các đại diện của Mỹ.
“Sắp tròn một năm kể từ hội nghị thượng đỉnh Alaska. Không có tiến triển nào, ngay cả trong động thái của (Tổng thống) Volodymyr Zelensky và châu Âu, không có sự thay đổi nào. Ngược lại, họ ngày càng trở nên cứng rắn và gây hấn hơn”, nhà ngoại giao Nga nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Lavrov tuyên bố Nga chỉ công nhận Ukraine là một quốc gia không liên kết, chứ không phải là một quốc gia sẵn sàng gia nhập NATO.
“Chúng tôi công nhận Ukraine là một quốc gia phi hạt nhân, không thuộc khối nào và trung lập. Chúng tôi không công nhận một Ukraine đang bị lôi kéo vào NATO”, ông Lavrov nêu rõ.
Ngoại trưởng Nga cảnh báo mục tiêu của Moscow là “ngăn chặn quá trình quân sự hóa” Ukraine và “loại bỏ các mối đe dọa đối với Nga từ lãnh thổ Ukraine”.
Tuyên bố cứng rắn của Ngoại trưởng Nga được đưa ra sau khi Ukraine ngày càng triển khai nhiều máy bay không người lái để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến lọc dầu, hậu cần và sản xuất quốc phòng.
Ukraine gần đây đã tiến hành cuộc tấn công có quy mô lớn nhất vào thủ đô Moscow của Nga trong hơn một năm qua. Các cơ sở dầu khí của Nga đã bị thiệt hại sau các cuộc tấn công dồn dập của lực lượng Kiev.
Trong bài phát biểu vào tối 20/5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine vẫn duy trì “quan hệ tốt” với Mỹ và hy vọng sẽ quay lại các cuộc đàm phán ba bên trong những tuần tới – lần này có sự tham gia của châu Âu.
“Nếu trong những tuần tới chúng ta có thể khôi phục lại cuộc đối thoại ba bên có ý nghĩa và nếu chúng ta thành công trong việc lôi kéo sự tham gia của các nước châu Âu, đó sẽ là kết quả đúng đắn”, Tổng thống Ukraine nói, đồng thời cho biết Ukraine sẵn sàng thực hiện các bước cần thiết.
Video đoàn xe cứu hộ sau vụ nổ mỏ than Liushenyu (tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc) ngày 23-5 - Nguồn: TÂN HOA XÃ
Theo Đài CNN ngày 23-5, một vụ nổ khí gas chấn động đã xảy ra khoảng 19h30 tối 22-5 (giờ địa phương) tại mỏ than Liushenyu (tỉnh Sơn Tây, miền bắc Trung Quốc).
TÍnh đến hiện tại, sự cố đã khiến ít nhất 90 người tử vong và 9 người hiện vẫn đang mất tích. Đây được ghi nhận là thảm họa khai thác mỏ chết chóc nhất tại quốc gia này trong hơn 10 năm qua.
Trước đó Tân Hoa xã đưa tin chỉ có 8 người thiệt mạng và 201 người được đưa lên mặt đến vào sáng 23-5. Nguyên nhân số người chết tăng mạnh lên 90 hiện vẫn chưa được lý giải. Số thương vong vẫn tiếp tục được thống kê.
Truyền thông địa phương cho biết công tác cứu hộ vẫn đang được triển khai. Từ 400 đến 500 nhân sự cứu hộ đang tham gia tìm kiếm dưới lòng đất, cùng với sự có mặt của lãnh đạo cấp tỉnh tại hiện trường.
Đáng chú ý, nồng độ khí carbon monoxide (CO) - loại khí độc không màu, không mùi - bên trong mỏ đã "vượt ngưỡng cho phép".
Ngay sau sự việc, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình yêu cầu giới chức "dốc toàn lực" cứu chữa người bị thương, tìm kiếm người mất tích, đồng thời mở cuộc điều tra toàn diện nguyên nhân tai nạn và xử lý trách nhiệm theo quy định pháp luật.
Các lãnh đạo công ty vận hành mỏ đã bị tạm giữ. Nguyên nhân vụ nổ hiện vẫn đang được điều tra.
Than đá vẫn là nguồn năng lượng quan trọng của Trung Quốc, dù nước này đang nỗ lực giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Trong đó Sơn Tây là tỉnh khai thác than lớn hàng đầu, đóng góp hơn 1/4 sản lượng than cả nước.
Trung Quốc đã giảm đáng kể số ca tử vong trong các mỏ than - vốn thường do nổ khí hoặc ngập lụt gây ra - kể từ đầu những năm 2000 nhờ các quy định nghiêm ngặt hơn và tiêu chuẩn an toàn được cải thiện. Tuy nhiên vụ việc tại Liushenyu là một trong những thảm họa khai mỏ nghiêm trọng nhất được ghi nhận tại Trung Quốc trong vòng một thập niên qua.
Trong nghiên cứu mang tên "Địa hình dạng kênh rạch làm tăng độ nhạy cảm với sự tan chảy của các thềm băng lạnh ở Nam Cực" được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, các nhà khoa học cho biết họ phát hiện "nguồn nhiệt ẩn" dưới thềm băng Nam Cực khiến băng tan từ bên dưới.
Các thềm băng là những khối băng khổng lồ nổi trên mặt biển, đóng vai trò như "tấm chắn" giúp giữ các sông băng trên đất liền không trượt nhanh ra đại dương. Khi các thềm băng suy yếu hoặc tan chảy, lượng băng trên lục địa sẽ dễ dàng đổ xuống biển hơn, từ đó làm mực nước biển tăng nhanh.
Nhóm nghiên cứu phát hiện bên dưới thềm băng Fimbulisen ở Đông Nam Cực tồn tại những kênh dài nằm ở mặt đáy của lớp băng. Các kênh này có khả năng giữ lại nước biển tương đối ấm, khiến nhiệt tích tụ và làm băng tan mạnh hơn ở một số khu vực.
Theo nhà nghiên cứu Tore Hattermann thuộc Trung tâm Nghiên cứu địa cực iC3 (Na Uy), hình dạng đáy của thềm băng không chỉ là một đặc điểm tự nhiên thụ động mà còn có thể "giữ nhiệt đại dương đúng tại những nơi mà sự tan chảy gây tác động lớn nhất".
Điều khiến các nhà khoa học lo ngại là nghiên cứu được thực hiện ở Đông Nam Cực, khu vực vốn lâu nay được xem là lạnh và ổn định hơn so với Tây Nam Cực. Nhóm nghiên cứu nhận thấy chỉ một lượng nhỏ nước biển ấm cũng đủ làm gia tăng đáng kể tốc độ tan chảy bên dưới các kênh băng. Khi các kênh này mở rộng theo thời gian, cấu trúc của toàn bộ thềm băng có thể trở nên yếu hơn và mất ổn định.
Nhà nghiên cứu Qin Zhou, đồng tác giả công trình, cho biết ngay cả những dòng nước sâu ấm nhỏ cũng có thể tạo ra tác động lớn nếu chúng liên tục bào mòn phần đáy của thềm băng. Điều đó đồng nghĩa nhiều khu vực băng ở Nam Cực từng được cho là "an toàn" thực tế có thể dễ tổn thương hơn dự kiến.
Để đi đến kết luận này, nhóm khoa học đã sử dụng mô hình máy tính độ phân giải cao kết hợp với bản đồ chi tiết mặt dưới của thềm băng Fimbulisen. Họ mô phỏng nhiều kịch bản khác nhau, từ điều kiện đại dương lạnh đến ấm hơn, nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của các kênh ngầm tới dòng hải lưu và tốc độ tan băng.
Theo các nhà nghiên cứu, vấn đề đáng lo ngại nhất là nhiều mô hình khí hậu hiện nay chưa tính đầy đủ tác động của những kênh ngầm dưới thềm băng. Điều này có thể khiến các dự báo về mực nước biển dâng bị đánh giá thấp.
Nếu thềm băng tiếp tục mỏng đi và suy yếu, các sông băng phía sau sẽ chảy nhanh hơn ra đại dương, tạo nên hiệu ứng dây chuyền làm mực nước biển tăng tốc.
Nhà nghiên cứu Tore Hattermann cảnh báo rằng các mô hình hiện nay có nguy cơ đánh giá thấp độ nhạy cảm của những thềm băng "lạnh" ở Đông Nam Cực trước các biến đổi nhỏ của nhiệt độ đại dương ven bờ. Trong khi đó, tình trạng nước biển ấm lên đã được ghi nhận và dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong tương lai do biến đổi khí hậu.
Ngoài nguy cơ nước biển dâng, sự tan chảy nhanh của băng Nam Cực còn có thể ảnh hưởng tới dòng hải lưu toàn cầu và hệ sinh thái biển ở Nam Đại Dương.
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) và Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos) đã mất nhiều năm cố gắng tìm kiểm và sửa chữa tình trạng rò khí xảy ra ở module Zvezda của Nga trên Trạm Không gian Quốc tế (ISS).
Cụ thể, Roscosmos lần đầu ghi nhận hiện tượng rò khí trên ISS vào tháng 9.2019, và sau khi lần theo dấu vết họ đã xác định điểm rò rỉ nằm ở khoang trung chuyển, nối cổng cập tàu vũ trụ với module Zvezda của Nga.
Đến năm ngoái, có vẻ như sự cố cuối cùng đã được xử lý. Thế nhưng, gần đây có thông tin tình trạng rò rỉ lại tái diễn, theo Gizmodo hôm 23.5.
Cụ thể hồi đầu tháng 5, các phi hành gia Nga trong lúc dỡ hàng từ tàu tiếp tế Progress 95 đã phát hiện module Zvezda xảy ra tình trạng giảm áp.
Kết quả phân tích cho thấy lượng khí đang rò rỉ ra bên ngoài với tốc độ gần nửa kg/ngày, theo người phát ngôn NASA Josh Finch.
"Trong thời gian này, Roscosmos đã xử lý bằng cách để áp suất trong đường hầm chuyển tiếp giảm dần trong khi theo dõi tốc độ rò rỉ", theo thông tin từ người phát ngôn NASA.
Ông Finch nói thêm vụ rò khí hiện không mang đến nguy cơ cho phi hành đoàn trên trạm, và NASA đang phối hợp với Roscosmos tìm cách nghiên cứu các bước xử lý tiếp theo.
ISS chuẩn bị về hưu vào năm 2030 sau khi trải qua gần 3 thập niên trên quỹ đạo thấp của trái đất. Việc trải qua quãng thời gian dài liên tục hoạt động trong môi trường không gian khắc nghiệt trên quỹ đạo đã khiến nhiều thiết bị trên trạm bị xuống cấp. Sự cố rò rỉ kéo dài này cho thấy tình trạng ngày càng tệ hơn của ISS.
